ඡක්කවණ්ණනා

323. ඉති පඤ්චකවසෙන සාමග්ගිරසං දස්සෙත්වා ඉදානි ඡක්කවසෙන දස්සෙතුං පුන දෙසනං ආරභි. තත්ථ අජ්ඣත්තිකානීති අජ්ඣත්තජ්ඣත්තිකානි. බාහිරානීති තතො අජ්ඣත්තජ්ඣත්තතො බහිභූතානි. විත්ථාරතො පන ආයතනකථා විසුද්ධිමග්ගෙ කථිතාව. විඤ්ඤාණකායාති විඤ්ඤාණසමූහා. චක්ඛුවිඤ්ඤාණන්ති චක්ඛුපසාදනිස්සිතං කුසලාකුසලවිපාකවිඤ්ඤාණං. එස නයො සබ්බත්ථ. චක්ඛුසම්ඵස්සොති චක්ඛුනිස්සිතො සම්ඵස්සො. සොතසම්ඵස්සාදීසුපි එසෙව නයො. මනොසම්ඵස්සොති ඉමෙ දස සම්ඵස්සෙ ඨපෙත්වා සෙසො සබ්බො මනොසම්ඵස්සො නාම. වෙදනාඡක්කම්පි එතෙනෙව නයෙන වෙදිතබ්බං. රූපසඤ්ඤාති රූපං ආරම්මණං කත්වා උප්පන්නා සඤ්ඤා. එතෙනුපායෙන සෙසාපි වෙදිතබ්බා. චෙතනාඡක්කෙපි එසෙව නයො. තථා තණ්හාඡක්කෙ.

අගාරවොති ගාරවවිරහිතො. අප්පතිස්සොති අප්පතිස්සයො අනීචවුත්ති. එත්ථ පන යො භික්ඛු සත්ථරි ධරමානෙ තීසු කාලෙසු උපට්ඨානං න යාති. සත්ථරි අනුපාහනෙ චඞ්කමන්තෙ සඋපාහනො චඞ්කමති, නීචෙ චඞ්කමන්තෙ උච්චෙ චඞ්කමති, හෙට්ඨා වසන්තෙ උපරි වසති, සත්ථුදස්සනට්ඨානෙ උභො අංසෙ පාරුපති, ඡත්තං ධාරෙති, උපාහනං ධාරෙති, නහායති, උච්චාරං වා පස්සාවං වා කරොති. පරිනිබ්බුතෙ පන චෙතියං වන්දිතුං න ගච්ඡති, චෙතියස්ස පඤ්ඤායනට්ඨානෙ සත්ථුදස්සනට්ඨානෙ වුත්තං සබ්බං කරොති, අයං සත්ථරි අගාරවො නාම. යො පන ධම්මස්සවනෙ සංඝුට්ඨෙ සක්කච්චං න ගච්ඡති, සක්කච්චං ධම්මං න සුණාති, සමුල්ලපන්තො නිසීදති, සක්කච්චං න ගණ්හාති, න වාචෙති, අයං ධම්මෙ අගාරවො නාම. යො පන ථෙරෙන භික්ඛුනා අනජ්ඣිට්ඨො ධම්මං දෙසෙති, නිසීදති, පඤ්හං කථෙති, වුඩ්ඪෙ භික්ඛූ ඝට්ටෙන්තො ගච්ඡති, තිට්ඨති, නිසීදති, දුස්සපල්ලත්ථිකං වා හත්ථපල්ලත්ථිකං වා කරොති, සඞ්ඝමජ්ඣෙ උභො අංසෙ පාරුපති, ඡත්තුපාහනං ධාරෙති, අයං සඞ්ඝෙ අගාරවො නාම. එකභික්ඛුස්මිම්පි හි අගාරවෙ කතෙ සඞ්ඝෙ අගාරවො කතොව හොති. තිස්සො සික්ඛා පන අපූරයමානොව සික්ඛාය අගාරවො නාම. අප්පමාදලක්ඛණං අනනුබ්‍රූහයමානො අප්පමාදෙ අගාරවො නාම. දුවිධම්පි පටිසන්ථාරං අකරොන්තො පටිසන්ථාරෙ අගාරවො නාම. ඡ ගාරවා වුත්තප්පටිපක්ඛවසෙන වෙදිතබ්බා.

සොමනස්සූපවිචාරාති සොමනස්සසම්පයුත්තා විචාරා. සොමනස්සට්ඨානියන්ති සොමනස්සකාරණභූතං. උපවිචරතීති විතක්කෙන විතක්කෙත්වා විචාරෙන පරිච්ඡින්දති. එස නයො සබ්බත්ථ. දොමනස්සූපවිචාරාපි එවමෙව වෙදිතබ්බා. තථා උපෙක්ඛූපවිචාරා. සාරණීයධම්මා හෙට්ඨා විත්ථාරිතා. දිට්ඨිසාමඤ්ඤගතොති ඉමිනා පන පදෙන කොසම්බකසුත්තෙ පඨමමග්ගො කථිතො. ඉධ චත්තාරොපි මග්ගා.