3. පඤ්හාපුච්ඡකවණ්ණනා
747. පඤ්හාපුච්ඡකෙ පාළිඅනුසාරෙනෙව චතුන්නං පටිසම්භිදානං කුසලාදිභාවො වෙදිතබ්බො. ආරම්මණත්තිකෙසු පන නිරුත්තිපටිසම්භිදා සද්දමෙව ආරම්මණං කරොතීති පරිත්තාරම්මණා. අත්ථපටිසම්භිදා කාමාවචරවිපාකකිරියසඞ්ඛාතඤ්චෙව පච්චයසමුප්පන්නඤ්ච අත්ථං පච්චවෙක්ඛන්තස්ස පරිත්තාරම්මණා; වුත්තප්පභෙදමෙව රූපාවචරාරූපාවචරං අත්ථං පච්චවෙක්ඛන්තස්ස මහග්ගතාරම්මණා; ලොකුත්තරවිපාකත්ථඤ්චෙව පරමත්ථඤ්ච නිබ්බානං පච්චවෙක්ඛන්තස්ස අප්පමාණාරම්මණා. ධම්මපටිසම්භිදා කාමාවචරං කුසලධම්මං අකුසලධම්මං පච්චයධම්මඤ්ච පච්චවෙක්ඛන්තස්ස පරිත්තාරම්මණා; රූපාවචරාරූපාවචරං කුසලං ධම්මං පච්චයධම්මඤ්ච පච්චවෙක්ඛන්තස්ස මහග්ගතාරම්මණා; ලොකුත්තරං කුසලං ධම්මං පච්චයධම්මඤ්ච පච්චවෙක්ඛන්තස්ස අප්පමාණාරම්මණා. පටිභානපටිසම්භිදා කාමාවචරකුසලවිපාකකිරියඤාණානි පච්චවෙක්ඛන්තස්ස පරිත්තාරම්මණා; රූපාවචරාරූපාවචරානි කුසලවිපාකකිරියඤාණානි පච්චවෙක්ඛන්තස්ස තෙසං ආරම්මණානි විජානන්තස්ස මහග්ගතාරම්මණා; ලොකුත්තරානි කුසලවිපාකඤාණානි පච්චවෙක්ඛන්තස්ස අප්පමාණාරම්මණා.
අත්ථපටිසම්භිදා සහජාතහෙතුවසෙන සියා මග්ගහෙතුකා, වීරියජෙට්ඨිකාය මග්ගභාවනාය සියා මග්ගාධිපති, ඡන්දචිත්තජෙට්ඨිකාය නවත්තබ්බා, ඵලකාලෙපි නවත්තබ්බා එව. ධම්මපටිසම්භිදා මග්ගං පච්චවෙක්ඛණකාලෙ මග්ගාරම්මණා, මග්ගං ගරුං කත්වා පච්චවෙක්ඛන්තස්ස ආරම්මණාධිපතිවසෙන මග්ගාධිපති. පටිභානපටිසම්භිදා මග්ගඤාණං පච්චවෙක්ඛණකාලෙ මග්ගාරම්මණා, මග්ගං ගරුං කත්වා පච්චවෙක්ඛන්තස්ස මග්ගාධිපති, සෙසඤාණං පඤ්චවෙක්ඛණකාලෙ නවත්තබ්බාරම්මණා. නිරුත්තිපටිසම්භිදා පච්චුප්පන්නමෙව සද්දං ආරම්මණං කරොතීති පච්චුප්පන්නාරම්මණා.
අත්ථපටිසම්භිදා අතීතං විපාකත්ථං කිරියත්ථං පච්චයසමුප්පන්නඤ්ච පච්චවෙක්ඛන්තස්ස අතීතාරම්මණා, අනාගතං පච්චවෙක්ඛන්තස්ස අනාගතාරම්මණා, පච්චුප්පන්නං පච්චවෙක්ඛන්තස්ස පච්චුප්පන්නාරම්මණා, ලොකුත්තරං පරමත්ථං පච්චවෙක්ඛන්තස්ස නවත්තබ්බාරම්මණා. ධම්මපටිසම්භිදා අතීතං කුසලං අකුසලං පච්චයධම්මඤ්ච පච්චවෙක්ඛන්තස්ස අතීතාරම්මණා, අනාගතං පච්චවෙක්ඛන්තස්ස අනාගතාරම්මණා, පච්චුප්පන්නං පච්චවෙක්ඛන්තස්ස පච්චුප්පන්නාරම්මණා. පටිභානපටිසම්භිදා අතීතං කුසලඤාණං විපාකඤාණං කිරියඤාණඤ්ච පච්චවෙක්ඛන්තස්ස අතීතාරම්මණා, අනාගතං පච්චවෙක්ඛන්තස්ස අනාගතාරම්මණා, පච්චුප්පන්නං පච්චවෙක්ඛන්තස්ස පච්චුප්පන්නාරම්මණා.
නිරුත්තිපටිසම්භිදා සද්දාරම්මණත්තා බහිද්ධාරම්මණා. ඉතරාසු තීසු අත්ථපටිසම්භිදා අජ්ඣත්තං විපාකත්ථං කිරියත්ථං පච්චයසමුප්පන්නඤ්ච පච්චවෙක්ඛන්තස්ස අජ්ඣත්තාරම්මණා, බහිද්ධා පච්චවෙක්ඛන්තස්ස බහිද්ධාරම්මණා, අජ්ඣත්තබහිද්ධා පච්චවෙක්ඛන්තස්ස අජ්ඣත්තබහිද්ධාරම්මණා, පරමත්ථං පච්චවෙක්ඛන්තස්ස බහිද්ධාරම්මණා එව. ධම්මපටිසම්භිදා අජ්ඣත්තං කුසලාකුසලං පච්චයධම්මං පච්චවෙක්ඛණකාලෙ අජ්ඣත්තාරම්මණා, බහිද්ධා කුසලාකුසලං පච්චයධම්මං පච්චවෙක්ඛණකාලෙ බහිද්ධාරම්මණා, අජ්ඣත්තබහිද්ධා කුසලාකුසලං පච්චයධම්මං පච්චවෙක්ඛණකාලෙ අජ්ඣත්තබහිද්ධාරම්මණා. පටිභානපටිසම්භිදා අජ්ඣත්තං කුසලවිපාකකිරියඤාණං පච්චවෙක්ඛණකාලෙ අජ්ඣත්තාරම්මණා, බහිද්ධා…පෙ… අජ්ඣත්තබහිද්ධා කුසලවිපාකකිරියඤාණං පච්චවෙක්ඛණකාලෙ අජ්ඣත්තබහිද්ධාරම්මණාති.
ඉධාපි තිස්සො පටිසම්භිදා ලොකියා; අත්ථපටිසම්භිදා ලොකියලොකුත්තරා. ඉමස්මිඤ්හි පටිසම්භිදාවිභඞ්ගෙ සම්මාසම්බුද්ධෙන තයොපි නයා ලොකියලොකුත්තරමිස්සකත්තා එකපරිච්ඡෙදාව කථිතා. තීසුපි හි එතාසු තිස්සො පටිසම්භිදා ලොකියා, අත්ථපටිසම්භිදා ලොකියලොකුත්තරාති. එවමයං පටිසම්භිදාවිභඞ්ගොපි තෙපරිවට්ටං නීහරිත්වාව භාජෙත්වා දස්සිතොති.
සම්මොහවිනොදනියා විභඞ්ගට්ඨකථාය
පටිසම්භිදාවිභඞ්ගවණ්ණනා නිට්ඨිතා.