14. විපාකපච්චයනිද්දෙසවණ්ණනා

14. විපාකපච්චයනිද්දෙසෙ විපාකා චත්තාරො ඛන්ධාති යස්මා කම්මසමුට්ඨානාපි රූපා විපාකා න හොන්ති, තස්මා ‘‘විපාකා’’ති වත්වා ‘‘චත්තාරො ඛන්ධා’’ති වුත්තං. එවං අයං පාළි අරූපධම්මානඤ්ඤෙව විපාකපච්චයවසෙන ආගතා. පඤ්හාවාරෙ පන ‘‘විපාකාබ්‍යාකතො එකො ඛන්ධො තිණ්ණං ඛන්ධානං චිත්තසමුට්ඨානානඤ්ච රූපානං විපාකපච්චයෙන පච්චයො. පටිසන්ධික්ඛණෙ විපාකාබ්‍යාකතො එකො ඛන්ධො තිණ්ණන්නං ඛන්ධානං කටත්තා ච රූපානං විපාකපච්චයෙන පච්චයො’’ති ආගතත්තා චිත්තසමුට්ඨානකම්මසමුට්ඨානරූපානම්පි විපාකපච්චයො ලබ්භති. ඉධ පන සාවසෙසවසෙන දෙසනා කතාති අයං තාවෙත්ථ පාළිවණ්ණනා. අයං පන විපාකපච්චයො විපාකභාවෙන ජාතිතො එකවිධො, භූමිභෙදතො කාමාවචරාදිවසෙන චතුධා භිජ්ජතීති එවමෙත්ථ නානප්පකාරභෙදතො විඤ්ඤාතබ්බො විනිච්ඡයො.

එවං භින්නෙ පනෙත්ථ කාමාවචරරූපාවචරවිපාකො අත්තනා සම්පයුත්තධම්මානං පවත්තෙ චිත්තසමුට්ඨානරූපානං පටිසන්ධියං කටත්තාරූපානඤ්ච විපාකපච්චයො හොති. අරූපාවචරවිපාකො සම්පයුත්තධම්මානඤ්ඤෙව. ලොකුත්තරවිපාකො පඤ්චවොකාරෙ සම්පයුත්තධම්මානඤ්චෙව චිත්තසමුට්ඨානරූපස්ස ච, චතුවොකාරෙ සම්පයුත්තක්ඛන්ධානඤ්ඤෙව විපාකපච්චයො හොතීති එවමෙත්ථ පච්චයුප්පන්නතොපි විඤ්ඤාතබ්බො විනිච්ඡයොති.

විපාකපච්චයනිද්දෙසවණ්ණනා.