1. පණ්ණත්තිනිද්දෙසවාරවණ්ණනා

26. ඉදානි රූපං රූපක්ඛන්ධොතිආදිනා නයෙන නිද්දෙසවාරො ආරද්ධො. තත්ථ රූපං රූපක්ඛන්ධොති යංකිඤ්චි රූපන්ති වුච්චති. සබ්බං තං රූපං රූපක්ඛන්ධොති වචනසොධනත්ථං පුච්ඡති. පියරූපං සාතරූපං, රූපං, න රූපක්ඛන්ධොති යං ‘පියරූපං සාතරූප’න්ති එත්ථ රූපන්ති වුත්තං, තං රූපමෙව, න රූපක්ඛන්ධොති අත්ථො. රූපක්ඛන්ධො රූපඤ්චෙව රූපක්ඛන්ධො චාති යො පන රූපක්ඛන්ධො, සො රූපන්තිපි රූපක්ඛන්ධොතිපි වත්තුං වට්ටතීති අත්ථො. රූපක්ඛන්ධො රූපන්ති එත්ථ පන යස්මා රූපක්ඛන්ධො නියමෙනෙව රූපන්ති වත්තබ්බො. තස්මා ආමන්තාති ආහ. ඉමිනා උපායෙන සබ්බවිස්සජ්ජනෙසු අත්ථො වෙදිතබ්බො. යො පන යත්ථ විසෙසො භවිස්සති, තථෙව තං වණ්ණයිස්සාම. සඤ්ඤායමකෙ තාව දිට්ඨිසඤ්ඤාති ‘පපඤ්චසඤ්ඤා’තිආදීසු ආගතා දිට්ඨිසඤ්ඤා. සඞ්ඛාරයමකෙ අවසෙසා සඞ්ඛාරාති ‘අනිච්චා වත සඞ්ඛාරා’තිආදීසු ආගතා සඞ්ඛාරක්ඛන්ධතො අවසෙසා සඞ්ඛතධම්මා. පටිලොමවාරෙපි එසෙව නයොති.

පදසොධනවාරො නිට්ඨිතො.

28. පදසොධනමූලචක්කවාරෙ ඛන්ධා වෙදනාක්ඛන්ධොති යෙකෙචි ඛන්ධා, සබ්බෙ තෙ වෙදනාක්ඛන්ධොති පුච්ඡති. සෙසපුච්ඡාසුපි එසෙව නයො. පටිලොමෙ න ඛන්ධා න වෙදනාක්ඛන්ධොති එත්ථ යෙ පඤ්ඤත්තිනිබ්බානසඞ්ඛාතා ධම්මා ඛන්ධා න හොන්ති, තෙ යස්මා වෙදනාක්ඛන්ධොපි න හොන්ති, තස්මා ආමන්තාති ආහ. සෙසවිස්සජ්ජනෙසුපි එසෙව නයොති.

පදසොධනමූලචක්කවාරො නිට්ඨිතො.

38. සුද්ධඛන්ධවාරෙ රූපං ඛන්ධොති යංකිඤ්චි රූපන්ති වුත්තං, සබ්බං තං ඛන්ධොති පුච්ඡති. තත්ථ යස්මා පියරූපසාතරූපසඞ්ඛාතං වා රූපං හොතු, භූතුපාදාරූපං වා, සබ්බං පඤ්චසු ඛන්ධෙසු සඞ්ගහං ගච්ඡතෙව. තස්මා ආමන්තාති පටිජානාති. දුතියපදෙ ‘ඛන්ධා රූප’න්ති පුච්ඡිතබ්බෙ යස්මා රූපන්තිවචනෙන රූපක්ඛන්ධොව අධිප්පෙතො, තස්මා වචනං අනාදියිත්වා අත්ථවසෙන පුච්ඡන්තො ඛන්ධා රූපක්ඛන්ධොති ආහ. ඉමිනා නයෙන සබ්බපදෙසු අත්ථො වෙදිතබ්බො. පරතො ආයතනයමකාදීනං නිද්දෙසවාරෙපි එසෙව නයො. සඤ්ඤා ඛන්ධොති එත්ථාපි දිට්ඨිසඤ්ඤා වා හොතු, සඤ්ඤා එව වා, සබ්බායපි ඛන්ධභාවතො ආමන්තාති වුත්තං. සඞ්ඛාරා ඛන්ධොති පදෙපි එසෙව නයො. ඛන්ධවිනිමුත්තකො හි සඞ්ඛාරො නාම නත්ථි.

39. පටිලොමෙ න රූපං න ඛන්ධොති යං ධම්මජාතං රූපං න හොති, තං ඛන්ධොපි න හොතීති පුච්ඡති. විස්සජ්ජනෙ පනස්ස රූපං ඨපෙත්වා අවසෙසා ඛන්ධා න රූපං, ඛන්ධාති රූපතො අඤ්ඤෙ වෙදනාදයො ඛන්ධා රූපමෙව න හොන්ති, ඛන්ධා පන හොන්තීති අත්ථො. රූපඤ්ච ඛන්ධෙ ච ඨපෙත්වා අවසෙසාති පඤ්චක්ඛන්ධවිනිමුත්තං නිබ්බානඤ්චෙව පඤ්ඤත්ති ච. ඉතො පරෙසුපි ‘අවසෙසා’ති පදෙසු එසෙව නයොති.

සුද්ධඛන්ධවාරො නිට්ඨිතො.

40-44. සුද්ධඛන්ධමූලචක්කවාරෙ රූපං ඛන්ධොතිආදීනං හෙට්ඨා වුත්තනයෙනෙව අත්ථො වෙදිතබ්බොති.

සුද්ධඛන්ධමූලචක්කවාරො නිට්ඨිතො.

පණ්ණත්තිනිද්දෙසවාරවණ්ණනා.