1. අවජානාතිසුත්තවණ්ණනා

141. පඤ්චමස්ස පඨමෙ සංවාසෙනාති එකතොවාසෙන. ආදෙය්‍යමුඛොති ආදියනමුඛො, ගහණමුඛොති අත්ථො. තමෙනං දත්වා අවජානාතීති ‘‘අයං දින්නං පටිග්ගහෙතුමෙව ජානාතී’’ති එවං අවමඤ්ඤති. තමෙනං සංවාසෙන අවජානාතීති අප්පමත්තකෙ කිස්මිඤ්චිදෙව කුජ්ඣිත්වා ‘‘ජානාමහං තයා කතකම්මං, එත්තකං අද්ධානං අහං කිං කරොන්තො වසිං, නනු තුය්හමෙව කතාකතං වීමංසන්තො’’තිආදීනි වත්තා හොති. අථ ඉතරො ‘‘අද්ධා කොචි මය්හං දොසො භවිස්සතී’’ති කිඤ්චි පටිප්ඵරිතුං න සක්කොති. තං ඛිප්පඤ්ඤෙව අධිමුච්චිතා හොතීති තං වණ්ණං වා අවණ්ණං වා සීඝමෙව සද්දහති. සද්දහනට්ඨෙන හි ආදානෙන එස ආදියනමුඛොති වුත්තො. ආධෙය්‍යමුඛොති පාළියා පන ඨපිතමුඛොති අත්ථො. මග්ගෙ ඛටආවාටො විය ආගතාගතං උදකං වණ්ණං වා අවණ්ණං වා සද්දහනවසෙන සම්පටිච්ඡිතුං ඨපිතමුඛොති වුත්තං හොති.

ඉත්තරසද්ධොති පරිත්තකසද්ධො. කුසලාකුසලෙ ධම්මෙ න ජානාතීතිආදීසු කුසලෙ ධම්මෙ ‘‘ඉමෙ කුසලා’’ති න ජානාති, අකුසලෙ ධම්මෙ ‘‘ඉමෙ අකුසලා’’ති න ජානාති. තථා සාවජ්ජෙ සදොසධම්මෙ ‘‘ඉමෙ සාවජ්ජා’’ති, අනවජ්ජෙ ච නිද්දොසධම්මෙ ‘‘ඉමෙ අනවජ්ජා’’ති, හීනෙ හීනාති, පණීතෙ පණීතාති. කණ්හසුක්කසප්පටිභාගෙති ‘‘ඉමෙ කණ්හා සුක්කෙ පටිබාහෙත්වා ඨිතත්තා සප්පටිභාගා නාම, ඉමෙ ච සුක්කා කණ්හෙ පටිබාහිත්වා ඨිතත්තා සප්පටිභාගා’’ති න ජානාති.