2. ධම්මවාරො

(1) උප්පාදනිරොධකාලසම්භෙදවාරො

84. (ක) යං චිත්තං උප්පජ්ජති න නිරුජ්ඣති තං චිත්තං නිරුජ්ඣිස්සති න උප්පජ්ජිස්සතීති? ආමන්තා.

(ඛ) යං වා පන චිත්තං නිරුජ්ඣිස්සති න උප්පජ්ජිස්සති තං චිත්තං උප්පජ්ජති න නිරුජ්ඣතීති? ආමන්තා.

(ක) යං චිත්තං න උප්පජ්ජති නිරුජ්ඣති තං චිත්තං න නිරුජ්ඣිස්සති උප්පජ්ජිස්සතීති? නො.

(ඛ) යං වා පන චිත්තං න නිරුජ්ඣිස්සති උප්පජ්ජිස්සති තං චිත්තං න උප්පජ්ජති නිරුජ්ඣතීති? නත්ථි.

(2) උප්පාදුප්පන්නවාරො

85. (ක) යං චිත්තං උප්පජ්ජති තං චිත්තං උප්පන්නන්ති? ආමන්තා.

(ඛ) යං වා පන චිත්තං උප්පන්නං තං චිත්තං උප්පජ්ජතීති?

භඞ්ගක්ඛණෙ චිත්තං උප්පන්නං, නො ච තං චිත්තං උප්පජ්ජති. උප්පාදක්ඛණෙ චිත්තං උප්පන්නඤ්චෙව උප්පජ්ජති ච.

(ක) යං චිත්තං න උප්පජ්ජති තං චිත්තං න උප්පන්නන්ති?

භඞ්ගක්ඛණෙ චිත්තං න උප්පජ්ජති, නො ච තං චිත්තං න උප්පන්නං. අතීතානාගතං චිත්තං න චෙව උප්පජ්ජති න ච උප්පන්නං.

(ඛ) යං වා පන චිත්තං න උප්පන්නං තං චිත්තං න උප්පජ්ජතීති? ආමන්තා.

(3) නිරොධුප්පන්නවාරො

86. (ක) යං චිත්තං නිරුජ්ඣති තං චිත්තං උප්පන්නන්ති? ආමන්තා.

(ඛ) යං වා පන චිත්තං උප්පන්නං තං චිත්තං නිරුජ්ඣතීති?

උප්පාදක්ඛණෙ චිත්තං උප්පන්නං, නො ච තං චිත්තං නිරුජ්ඣති. භඞ්ගක්ඛණෙ චිත්තං උප්පන්නඤ්චෙව නිරුජ්ඣති ච.

(ක) යං චිත්තං න නිරුජ්ඣති තං චිත්තං න උප්පන්නන්ති?

උප්පාදක්ඛණෙ චිත්තං න නිරුජ්ඣති, නො ච තං චිත්තං න උප්පන්නං. අතීතානාගතං චිත්තං න චෙව නිරුජ්ඣති න ච උප්පන්නං.

(ඛ) යං වා පන චිත්තං න උප්පන්නං තං චිත්තං න නිරුජ්ඣතීති? ආමන්තා.

(4) උප්පාදවාරො

87. (ක) යං චිත්තං උප්පජ්ජති තං චිත්තං උප්පජ්ජිත්ථාති? නො.

(ඛ) යං වා පන චිත්තං උප්පජ්ජිත්ථ තං චිත්තං උප්පජ්ජතීති? නො.

(ක) යං චිත්තං න උප්පජ්ජති තං චිත්තං න උප්පජ්ජිත්ථාති?

අතීතං චිත්තං න උප්පජ්ජති, නො ච තං චිත්තං න උප්පජ්ජිත්ථ. භඞ්ගක්ඛණෙ අනාගතඤ්ච චිත්තං න චෙව උප්පජ්ජති න ච උප්පජ්ජිත්ථ.

(ඛ) යං වා පන චිත්තං න උප්පජ්ජිත්ථ තං චිත්තං න උප්පජ්ජතීති?

උප්පාදක්ඛණෙ චිත්තං න උප්පජ්ජිත්ථ, නො ච තං චිත්තං න උප්පජ්ජති. භඞ්ගක්ඛණෙ අනාගතඤ්ච චිත්තං න චෙව උප්පජ්ජිත්ථ න ච උප්පජ්ජති.

88. (ක) යං චිත්තං උප්පජ්ජති තං චිත්තං උප්පජ්ජිස්සතීති? නො.

(ඛ) යං වා පන චිත්තං උප්පජ්ජිස්සති තං චිත්තං උප්පජ්ජතීති? නො.

(ක) යං චිත්තං න උප්පජ්ජති තං චිත්තං න උප්පජ්ජිස්සතීති?

අනාගතං චිත්තං න උප්පජ්ජති, නො ච තං චිත්තං න උප්පජ්ජිස්සති. භඞ්ගක්ඛණෙ අතීතඤ්ච චිත්තං න චෙව උප්පජ්ජති න ච උප්පජ්ජිස්සති.

(ඛ) යං වා පන චිත්තං න උප්පජ්ජිස්සති තං චිත්තං න උප්පජ්ජතීති?

උප්පාදක්ඛණෙ චිත්තං න උප්පජ්ජිස්සති, නො ච තං චිත්තං න උප්පජ්ජති. භඞ්ගක්ඛණෙ අතීතඤ්ච චිත්තං න චෙව උප්පජ්ජිස්සති න ච උප්පජ්ජති.

89. (ක) යං චිත්තං උප්පජ්ජිත්ථ තං චිත්තං උප්පජ්ජිස්සතීති? නො.

(ඛ) යං වා පන චිත්තං උප්පජ්ජිස්සති තං චිත්තං උප්පජ්ජිත්ථාති? නො.

(ක) යං චිත්තං න උප්පජ්ජිත්ථ තං චිත්තං න උප්පජ්ජිස්සතීති?

අනාගතං චිත්තං න උප්පජ්ජිත්ථ, නො ච තං චිත්තං න උප්පජ්ජිස්සති. පච්චුප්පන්නං චිත්තං න චෙව උප්පජ්ජිත්ථ න ච උප්පජ්ජිස්සති.

(ඛ) යං වා පන චිත්තං න උප්පජ්ජිස්සති තං චිත්තං න උප්පජ්ජිත්ථාති?

අතීතං චිත්තං න උප්පජ්ජිස්සති, නො ච තං චිත්තං න උප්පජ්ජිත්ථ. පච්චුප්පන්නං චිත්තං න චෙව උප්පජ්ජිස්සති න ච උප්පජ්ජිත්ථ.

(5) නිරොධවාරො

90. (ක) යං චිත්තං නිරුජ්ඣති තං චිත්තං නිරුජ්ඣිත්ථාති? නො.

(ඛ) යං වා පන චිත්තං නිරුජ්ඣිත්ථ තං චිත්තං නිරුජ්ඣතීති? නො.

(ක) යං චිත්තං න නිරුජ්ඣති තං චිත්තං න නිරුජ්ඣිත්ථාති?

අතීතං චිත්තං න නිරුජ්ඣති, නො ච තං චිත්තං න නිරුජ්ඣිත්ථ. උප්පාදක්ඛණෙ අනාගතඤ්ච චිත්තං න චෙව නිරුජ්ඣති න ච නිරුජ්ඣිත්ථ.

(ඛ) යං වා පන චිත්තං න නිරුජ්ඣිත්ථ තං චිත්තං න නිරුජ්ඣතීති?

භඞ්ගක්ඛණෙ චිත්තං න නිරුජ්ඣිත්ථ, නො ච තං චිත්තං න නිරුජ්ඣති. උප්පාදක්ඛණෙ අනාගතඤ්ච චිත්තං න චෙව නිරුජ්ඣිත්ථ න ච නිරුජ්ඣති.

91. (ක) යං චිත්තං නිරුජ්ඣති තං චිත්තං නිරුජ්ඣිස්සතීති? නො.

(ඛ) යං වා පන චිත්තං නිරුජ්ඣිස්සති තං චිත්තං නිරුජ්ඣතීති? නො.

(ක) යං චිත්තං න නිරුජ්ඣති තං චිත්තං න නිරුජ්ඣිස්සතීති?

උප්පාදක්ඛණෙ අනාගතඤ්ච චිත්තං න නිරුජ්ඣති, නො ච තං චිත්තං න නිරුජ්ඣිස්සති. අතීතං චිත්තං න චෙව නිරුජ්ඣති න ච නිරුජ්ඣිස්සති.

(ඛ) යං වා පන චිත්තං න නිරුජ්ඣිස්සති තං චිත්තං න නිරුජ්ඣතීති?

භඞ්ගක්ඛණෙ චිත්තං න නිරුජ්ඣිස්සති, නො ච තං චිත්තං න නිරුජ්ඣති. අතීතං චිත්තං න චෙව නිරුජ්ඣිස්සති න ච නිරුජ්ඣති.

92. (ක) යං චිත්තං නිරුජ්ඣිත්ථ තං චිත්තං නිරුජ්ඣිස්සතීති? නො.

(ඛ) යං වා පන චිත්තං නිරුජ්ඣිස්සති තං චිත්තං නිරුජ්ඣිත්ථාති? නො.

(ක) යං චිත්තං න නිරුජ්ඣිත්ථ තං චිත්තං න නිරුජ්ඣිස්සතීති?

උප්පාදක්ඛණෙ අනාගතඤ්ච චිත්තං න නිරුජ්ඣිත්ථ, නො ච තං චිත්තං න නිරුජ්ඣිස්සති. භඞ්ගක්ඛණෙ චිත්තං න චෙව නිරුජ්ඣිත්ථ න ච නිරුජ්ඣිස්සති.

(ඛ) යං වා පන චිත්තං න නිරුජ්ඣිස්සති තං චිත්තං න නිරුජ්ඣිත්ථාති?

අතීතං චිත්තං න නිරුජ්ඣිස්සති, නො ච තං චිත්තං න නිරුජ්ඣිත්ථ. භඞ්ගක්ඛණෙ චිත්තං න චෙව නිරුජ්ඣිස්සති න ච නිරුජ්ඣිත්ථ.

(6) උප්පාදනිරොධවාරො

93. (ක) යං චිත්තං උප්පජ්ජති තං චිත්තං නිරුජ්ඣිත්ථාති? නො.

(ඛ) යං වා පන චිත්තං නිරුජ්ඣිත්ථ තං චිත්තං උප්පජ්ජතීති? නො.

(ක) යං චිත්තං න උප්පජ්ජති තං චිත්තං න නිරුජ්ඣිත්ථාති?

අතීතං චිත්තං න උප්පජ්ජති, නො ච තං චිත්තං න නිරුජ්ඣිත්ථ. භඞ්ගක්ඛණෙ අනාගතඤ්ච චිත්තං න චෙව උප්පජ්ජති න ච නිරුජ්ඣිත්ථ.

(ඛ) යං වා පන චිත්තං න නිරුජ්ඣිත්ථ තං චිත්තං න උප්පජ්ජතීති?

උප්පාදක්ඛණෙ චිත්තං න නිරුජ්ඣිත්ථ, නො ච තං චිත්තං න උප්පජ්ජති. භඞ්ගක්ඛණෙ අනාගතඤ්ච චිත්තං න චෙව නිරුජ්ඣිත්ථ න ච උප්පජ්ජති.

94. (ක) යං චිත්තං උප්පජ්ජති තං චිත්තං නිරුජ්ඣිස්සතීති? ආමන්තා.

(ඛ) යං වා පන චිත්තං නිරුජ්ඣිස්සති තං චිත්තං උප්පජ්ජතීති?

අනාගතං චිත්තං නිරුජ්ඣිස්සති, නො ච තං චිත්තං උප්පජ්ජති. උප්පාදක්ඛණෙ චිත්තං නිරුජ්ඣිස්සති චෙව උප්පජ්ජති ච.

(ක) යං චිත්තං න උප්පජ්ජති තං චිත්තං න නිරුජ්ඣිස්සතීති?

අනාගතං චිත්තං න උප්පජ්ජති, නො ච තං චිත්තං න නිරුජ්ඣිස්සති. භඞ්ගක්ඛණෙ අතීතඤ්ච චිත්තං න චෙව උප්පජ්ජති න ච නිරුජ්ඣිස්සති.

(ඛ) යං වා පන චිත්තං න නිරුජ්ඣිස්සති තං චිත්තං න උප්පජ්ජතීති? ආමන්තා.

95. (ක) යං චිත්තං උප්පජ්ජිත්ථ තං චිත්තං නිරුජ්ඣිස්සතීති? නො.

(ඛ) යං වා පන චිත්තං නිරුජ්ඣිස්සති තං චිත්තං උප්පජ්ජිත්ථාති? නො.

(ක) යං චිත්තං න උප්පජ්ජිත්ථ තං චිත්තං න නිරුජ්ඣිස්සතීති?

උප්පාදක්ඛණෙ අනාගතඤ්ච චිත්තං න උප්පජ්ජිත්ථ, නො ච තං චිත්තං න නිරුජ්ඣිස්සති. භඞ්ගක්ඛණෙ චිත්තං න චෙව උප්පජ්ජිත්ථ න ච නිරුජ්ඣිස්සති.

(ඛ) යං වා පන චිත්තං න නිරුජ්ඣිස්සති තං චිත්තං න උප්පජ්ජිත්ථාති?

අතීතං චිත්තං න නිරුජ්ඣිස්සති, නො ච තං චිත්තං න උප්පජ්ජිත්ථ. භඞ්ගක්ඛණෙ චිත්තං න චෙව නිරුජ්ඣිස්සති න ච උප්පජ්ජිත්ථ.

(7) උප්පජ්ජමාන-නනිරොධවාරො

96. (ක) යං චිත්තං උප්පජ්ජති තං චිත්තං න නිරුජ්ඣතීති? ආමන්තා.

(ඛ) යං වා පන චිත්තං න නිරුජ්ඣති තං චිත්තං උප්පජ්ජතීති?

අතීතානාගතං චිත්තං න නිරුජ්ඣති, නො ච තං චිත්තං උප්පජ්ජති. උප්පාදක්ඛණෙ චිත්තං න නිරුජ්ඣති චෙව උප්පජ්ජති ච.

(ක) යං චිත්තං න උප්පජ්ජති තං චිත්තං නිරුජ්ඣතීති?

අතීතානාගතං චිත්තං න උප්පජ්ජති, නො ච තං චිත්තං නිරුජ්ඣති. භඞ්ගක්ඛණෙ චිත්තං න උප්පජ්ජති චෙව නිරුජ්ඣති ච.

(ඛ) යං වා පන චිත්තං නිරුජ්ඣති තං චිත්තං න උප්පජ්ජතීති? ආමන්තා.

(8) උප්පජ්ජමානුප්පන්නවාරො

97. (ක) යං චිත්තං උප්පජ්ජමානං තං චිත්තං උප්පන්නන්ති? ආමන්තා.

(ඛ) යං වා පන චිත්තං උප්පන්නං තං චිත්තං උප්පජ්ජමානන්ති?

භඞ්ගක්ඛණෙ චිත්තං උප්පන්නං, නො ච තං චිත්තං උප්පජ්ජමානං. උප්පාදක්ඛණෙ චිත්තං උප්පන්නඤ්චෙව උප්පජ්ජමානඤ්ච.

(ක) යං චිත්තං න උප්පජ්ජමානං තං චිත්තං න උප්පන්නන්ති?

භඞ්ගක්ඛණෙ චිත්තං න උප්පජ්ජමානං, නො ච තං චිත්තං න උප්පන්නං. අතීතානාගතං චිත්තං න චෙව උප්පජ්ජමානං න ච උප්පන්නං.

(ඛ) යං වා පන චිත්තං න උප්පන්නං තං චිත්තං න උප්පජ්ජමානන්ති? ආමන්තා.

(9) නිරුජ්ඣමානුප්පන්නවාරො

98. (ක) යං චිත්තං නිරුජ්ඣමානං තං චිත්තං උප්පන්නන්ති? ආමන්තා.

(ඛ) යං වා පන චිත්තං උප්පන්නං තං චිත්තං නිරුජ්ඣමානන්ති?

උප්පාදක්ඛණෙ චිත්තං උප්පන්නං, නො ච තං චිත්තං නිරුජ්ඣමානං. භඞ්ගක්ඛණෙ චිත්තං උප්පන්නඤ්චෙව නිරුජ්ඣමානඤ්ච.

(ක) යං චිත්තං න නිරුජ්ඣමානං තං චිත්තං න උප්පන්නන්ති?

උප්පාදක්ඛණෙ චිත්තං න නිරුජ්ඣමානං, නො ච තං චිත්තං න උප්පන්නං. අතීතානාගතං චිත්තං න චෙව නිරුජ්ඣමානං න ච උප්පන්නං.

(ඛ) යං වා පන චිත්තං න උප්පන්නං තං චිත්තං න නිරුජ්ඣමානන්ති? ආමන්තා.

(10) උප්පන්නුප්පාදවාරො

99. (ක) යං චිත්තං උප්පන්නං තං චිත්තං උප්පජ්ජිත්ථාති? නො.

(ඛ) යං වා පන චිත්තං උප්පජ්ජිත්ථ තං චිත්තං උප්පන්නන්ති? නො.

(ක) යං චිත්තං න උප්පන්නං තං චිත්තං න උප්පජ්ජිත්ථාති?

අතීතං චිත්තං න උප්පන්නං, නො ච තං චිත්තං න උප්පජ්ජිත්ථ. අනාගතං චිත්තං න චෙව උප්පන්නං න ච උප්පජ්ජිත්ථ.

(ඛ) යං වා පන චිත්තං න උප්පජ්ජිත්ථ තං චිත්තං න උප්පන්නන්ති?

පච්චුප්පන්නං චිත්තං න උප්පජ්ජිත්ථ, නො ච තං චිත්තං න උප්පන්නං. අනාගතං චිත්තං න චෙව උප්පජ්ජිත්ථ න ච උප්පන්නං.

100. (ක) යං චිත්තං උප්පන්නං තං චිත්තං උප්පජ්ජිස්සතීති? නො.

(ඛ) යං වා පන චිත්තං උප්පජ්ජිස්සති තං චිත්තං උප්පන්නන්ති? නො.

(ක) යං චිත්තං න උප්පන්නං තං චිත්තං න උප්පජ්ජිස්සතීති?

අනාගතං චිත්තං න උප්පන්නං, නො ච තං චිත්තං න උප්පජ්ජිස්සති. අතීතං චිත්තං න චෙව උප්පන්නං න ච උප්පජ්ජිස්සති.

(ඛ) යං වා පන චිත්තං න උප්පජ්ජිස්සති තං චිත්තං න උප්පන්නන්ති?

පච්චුප්පන්නං චිත්තං න උප්පජ්ජිස්සති, නො ච තං චිත්තං න උප්පන්නං. අතීතං චිත්තං න චෙව උප්පජ්ජිස්සති න ච උප්පන්නං.

(11) අතීතානාගතවාරො

101. (ක) යං චිත්තං උප්පජ්ජිත්ථ නො ච තං චිත්තං උප්පන්නං, තං චිත්තං උප්පජ්ජිස්සතීති? නො.

(ඛ) යං වා පන චිත්තං උප්පජ්ජිස්සති නො ච තං චිත්තං උප්පන්නං, තං චිත්තං උප්පජ්ජිත්ථාති? නො.

(ක) යං චිත්තං න උප්පජ්ජිත්ථ නො ච තං චිත්තං න උප්පන්නං, තං චිත්තං න උප්පජ්ජිස්සතීති? ආමන්තා.

(ඛ) යං වා පන චිත්තං න උප්පජ්ජිස්සති නො ච තං චිත්තං න උප්පන්නං, තං චිත්තං න උප්පජ්ජිත්ථාති? ආමන්තා.

(12) උප්පන්නුප්පජ්ජමානවාරො

102. (ක) උප්පන්නං උප්පජ්ජමානන්ති?

භඞ්ගක්ඛණෙ උප්පන්නං, නො ච උප්පජ්ජමානං. උප්පාදක්ඛණෙ උප්පන්නඤ්චෙව උප්පජ්ජමානඤ්ච.

(ඛ) උප්පජ්ජමානං උප්පන්නන්ති? ආමන්තා.

(ක) න උප්පන්නං න උප්පජ්ජමානන්ති? ආමන්තා.

(ඛ) න උප්පජ්ජමානං න උප්පන්නන්ති?

භඞ්ගක්ඛණෙ න උප්පජ්ජමානං, නො ච න උප්පන්නං. අතීතානාගතං චිත්තං න චෙව උප්පජ්ජමානං න ච උප්පන්නං.

(13) නිරුද්ධනිරුජ්ඣමානවාරො

103. (ක) නිරුද්ධං නිරුජ්ඣමානන්ති? නො.

(ඛ) නිරුජ්ඣමානං නිරුද්ධන්ති? නො.

(ක) න නිරුද්ධං න නිරුජ්ඣමානන්ති?

භඞ්ගක්ඛණෙ න නිරුද්ධං, නො ච න නිරුජ්ඣමානං. උප්පාදක්ඛණෙ අනාගතඤ්ච චිත්තං න චෙව නිරුද්ධං න ච නිරුජ්ඣමානං.

(ඛ) න නිරුජ්ඣමානං න නිරුද්ධන්ති?

අතීතං චිත්තං න නිරුජ්ඣමානං, නො ච න නිරුද්ධං. උප්පාදක්ඛණෙ අනාගතඤ්ච චිත්තං න චෙව නිරුජ්ඣමානං න ච නිරුද්ධං.

(14) අතික්කන්තකාලවාරො

104. (ක) යං චිත්තං උප්පජ්ජමානං ඛණං ඛණං වීතික්කන්තං අතික්කන්තකාලං, නිරුජ්ඣමානං ඛණං ඛණං වීතික්කන්තං අතික්කන්තකාලං තං චිත්තන්ති?

භඞ්ගක්ඛණෙ චිත්තං උප්පාදක්ඛණං වීතික්කන්තං භඞ්ගක්ඛණං අවීතික්කන්තං, අතීතං චිත්තං උප්පාදක්ඛණඤ්ච වීතික්කන්තං භඞ්ගක්ඛණඤ්ච වීතික්කන්තං.

(ඛ) යං වා පන චිත්තං නිරුජ්ඣමානං ඛණං ඛණං වීතික්කන්තං අතික්කන්තකාලං, උප්පජ්ජමානං ඛණං ඛණං වීතික්කන්තං අතික්කන්තකාලං තං චිත්තන්ති?

අතීතං චිත්තං.

(ක) යං චිත්තං න උප්පජ්ජමානං ඛණං ඛණං වීතික්කන්තං අතික්කන්තකාලං, න නිරුජ්ඣමානං ඛණං ඛණං වීතික්කන්තං අතික්කන්තකාලං තං චිත්තන්ති?

උප්පාදක්ඛණෙ අනාගතං චිත්තං.

(ඛ) යං වා පන චිත්තං න නිරුජ්ඣමානං ඛණං ඛණං වීතික්කන්තං අතික්කන්තකාලං, න උප්පජ්ජමානං ඛණං ඛණං වීතික්කන්තං අතික්කන්තකාලං තං චිත්තන්ති?

භඞ්ගක්ඛණෙ චිත්තං භඞ්ගක්ඛණං අවීතික්කන්තං නො ච උප්පාදක්ඛණං අවීතික්කන්තං, උප්පාදක්ඛණෙ අනාගතඤ්ච චිත්තං භඞ්ගක්ඛණඤ්ච අවීතික්කන්තං උප්පාදක්ඛණඤ්ච අවීතික්කන්තං.