1. විභඞ්ගවාරො

හෙතුපච්චයො

349. සරණො ධම්මො සරණස්ස ධම්මස්ස හෙතුපච්චයෙන පච්චයො (අරූපදුකසදිසං, චත්තාරි).

ආරම්මණපච්චයො

350. සරණො ධම්මො සරණස්ස ධම්මස්ස ආරම්මණපච්චයෙන පච්චයො – රාගං අස්සාදෙති අභිනන්දති, තං ආරබ්භ රාගො උප්පජ්ජති, දිට්ඨි…පෙ… විචිකිච්ඡා…පෙ… උද්ධච්චං…පෙ… දොමනස්සං උප්පජ්ජති, දිට්ඨිං අස්සාදෙති අභිනන්දති, තං ආරබ්භ රාගො උප්පජ්ජති…පෙ… දොමනස්සං උප්පජ්ජති, විචිකිච්ඡං ආරබ්භ …පෙ… උද්ධච්චං ආරබ්භ…පෙ… දොමනස්සං ආරබ්භ දොමනස්සං උප්පජ්ජති, දිට්ඨි…පෙ… විචිකිච්ඡා…පෙ… උද්ධච්චං උප්පජ්ජති. සරණො ධම්මො අරණස්ස ධම්මස්ස ආරම්මණපච්චයෙන පච්චයො – අරියා පහීනෙ කිලෙසෙ…පෙ… වික්ඛම්භිතෙ කිලෙසෙ…පෙ… පුබ්බෙ සමුදාචිණ්ණෙ…පෙ… සරණෙ ඛන්ධෙ අනිච්චතො…පෙ… විපස්සති, චෙතොපරියඤාණෙන සරණචිත්තසමඞ්ගිස්ස චිත්තං ජානාති. සරණා ඛන්ධා චෙතොපරියඤාණස්ස, පුබ්බෙනිවාසානුස්සතිඤාණස්ස, යථාකම්මූපගඤාණස්ස, අනාගතංසඤාණස්ස, ආවජ්ජනාය ආරම්මණපච්චයෙන පච්චයො. (2)

351. අරණො ධම්මො අරණස්ස ධම්මස්ස ආරම්මණපච්චයෙන පච්චයො; දානං…පෙ… සීලං…පෙ… උපොසථකම්මං කත්වා තං පච්චවෙක්ඛති, පුබ්බෙ…පෙ… ඣානා…පෙ… අරියා මග්ගා වුට්ඨහිත්වා මග්ගං පච්චවෙක්ඛන්ති, ඵලං…පෙ… නිබ්බානං පච්චවෙක්ඛන්ති; නිබ්බානං ගොත්‍රභුස්ස, වොදානස්ස, මග්ගස්ස, ඵලස්ස, ආවජ්ජනාය ආරම්මණපච්චයෙන පච්චයො. චක්ඛුං…පෙ… වත්ථුං අරණෙ ඛන්ධෙ අනිච්චතො…පෙ… විපස්සති, දිබ්බෙන චක්ඛුනා රූපං පස්සති …පෙ… අනාගතංසඤාණස්ස, ආවජ්ජනාය ආරම්මණපච්චයෙන පච්චයො. අරණො ධම්මො සරණස්ස ධම්මස්ස ආරම්මණපච්චයෙන පච්චයො – දානං…පෙ… සීලං…පෙ… උපොසථකම්මං කත්වා තං අස්සාදෙති අභිනන්දති, තං ආරබ්භ රාගො උප්පජ්ජති…පෙ… පුබ්බෙ…පෙ… ඣානා…පෙ… චක්ඛුං…පෙ… වත්ථුං, අරණෙ ඛන්ධෙ අස්සාදෙති අභිනන්දති, තං ආරබ්භ රාගො උප්පජ්ජති…පෙ… දොමනස්සං උප්පජ්ජති. (2)

අධිපතිපච්චයො

352. සරණො ධම්මො සරණස්ස ධම්මස්ස අධිපතිපච්චයෙන පච්චයො – ආරම්මණාධිපති, සහජාතාධිපති. ආරම්මණාධිපති – රාගං ගරුං කත්වා අස්සාදෙති අභිනන්දති, තං ගරුං කත්වා රාගො උප්පජ්ජති… දිට්ඨි උප්පජ්ජති; දිට්ඨිං ගරුං කත්වා අස්සාදෙති අභිනන්දති. සහජාතාධිපති – සරණාධිපති සම්පයුත්තකානං ඛන්ධානං අධිපතිපච්චයෙන පච්චයො. සරණො ධම්මො අරණස්ස ධම්මස්ස අධිපතිපච්චයෙන පච්චයො. සහජාතාධිපති – සරණාධිපති චිත්තසමුට්ඨානානං රූපානං අධිපතිපච්චයෙන පච්චයො. සරණො ධම්මො සරණස්ස ච අරණස්ස ච ධම්මස්ස අධිපතිපච්චයෙන පච්චයො. සහජාතාධිපති – සරණාධිපති සම්පයුත්තකානං ඛන්ධානං චිත්තසමුට්ඨානානඤ්ච රූපානං අධිපතිපච්චයෙන පච්චයො. (3)

353. අරණො ධම්මො අරණස්ස ධම්මස්ස අධිපතිපච්චයෙන පච්චයො – ආරම්මණාධිපති, සහජාතාධිපති. ආරම්මණාධිපති – දානං…පෙ… සීලං …පෙ… උපොසථකම්මං කත්වා තං ගරුං කත්වා පච්චවෙක්ඛති, පුබ්බෙ…පෙ… ඣානා…පෙ… අරියා මග්ගා වුට්ඨහිත්වා මග්ගං ගරුං කත්වා පච්චවෙක්ඛන්ති, ඵලං…පෙ… නිබ්බානං ගරුං කත්වා පච්චවෙක්ඛන්ති, නිබ්බානං ගොත්‍රභුස්ස, වොදානස්ස, මග්ගස්ස, ඵලස්ස, අධිපතිපච්චයෙන පච්චයො. සහජාතාධිපති – අරණාධිපති සම්පයුත්තකානං ඛන්ධානං චිත්තසමුට්ඨානානඤ්ච රූපානං අධිපතිපච්චයෙන පච්චයො. අරණො ධම්මො සරණස්ස ධම්මස්ස අධිපතිපච්චයෙන පච්චයො. ආරම්මණාධිපති – දානං…පෙ… සීලං…පෙ… උපොසථකම්මං කත්වා තං ගරුං කත්වා අස්සාදෙති අභිනන්දති, තං ගරුං කත්වා රාගො උප්පජ්ජති… දිට්ඨි උප්පජ්ජති; පුබ්බෙ සුචිණ්ණානි…පෙ… ඣානා…පෙ… චක්ඛුං…පෙ… වත්ථුං, අරණෙ ඛන්ධෙ ගරුං කත්වා අස්සාදෙති අභිනන්දති, තං ගරුං කත්වා රාගො උප්පජ්ජති… දිට්ඨි උප්පජ්ජති. (2)

අනන්තරපච්චයාදි

354. සරණො ධම්මො සරණස්ස ධම්මස්ස අනන්තරපච්චයෙන පච්චයො – පුරිමා පුරිමා සරණා ඛන්ධා පච්ඡිමානං පච්ඡිමානං සරණානං ඛන්ධානං අනන්තරපච්චයෙන පච්චයො. සරණො ධම්මො අරණස්ස ධම්මස්ස අනන්තරපච්චයෙන පච්චයො – සරණා ඛන්ධා වුට්ඨානස්ස අනන්තරපච්චයෙන පච්චයො. (2)

355. අරණො ධම්මො අරණස්ස ධම්මස්ස අනන්තරපච්චයෙන පච්චයො – පුරිමා පුරිමා අරණා ඛන්ධා පච්ඡිමානං පච්ඡිමානං අරණානං ඛන්ධානං අනන්තරපච්චයෙන පච්චයො; අනුලොමං ගොත්‍රභුස්ස…පෙ… ඵලසමාපත්තියා අනන්තරපච්චයෙන පච්චයො. අරණො ධම්මො සරණස්ස ධම්මස්ස අනන්තරපච්චයෙන පච්චයො – ආවජ්ජනා සරණානං ඛන්ධානං අනන්තරපච්චයෙන පච්චයො. (2)

සමනන්තරපච්චයෙන පච්චයො… සහජාතපච්චයෙන පච්චයො… පඤ්ච… අඤ්ඤමඤ්ඤපච්චයෙන පච්චයො… ද්වෙ… නිස්සයපච්චයෙන පච්චයො… සත්ත.

උපනිස්සයපච්චයො

356. සරණො ධම්මො සරණස්ස ධම්මස්ස උපනිස්සයපච්චයෙන පච්චයො – ආරම්මණූපනිස්සයො, අනන්තරූපනිස්සයො, පකතූපනිස්සයො…පෙ…. පකතූපනිස්සයො – රාගං උපනිස්සාය පාණං හනති…පෙ… සඞ්ඝං භින්දති; දොසං…පෙ… පත්ථනං උපනිස්සාය පාණං හනති…පෙ… සඞ්ඝං භින්දති, රාගො…පෙ… පත්ථනා රාගස්ස…පෙ… පත්ථනාය උපනිස්සයපච්චයෙන පච්චයො. සරණො ධම්මො අරණස්ස ධම්මස්ස උපනිස්සයපච්චයෙන පච්චයො – අනන්තරූපනිස්සයො, පකතූපනිස්සයො…පෙ…. පකතූපනිස්සයො – රාගං උපනිස්සාය දානං දෙති, සීලං…පෙ… උපොසථකම්මං කරොති, ඣානං උප්පාදෙති, විපස්සනං…පෙ… මග්ගං…පෙ… අභිඤ්ඤං…පෙ… සමාපත්තිං උප්පාදෙති; දොසං…පෙ… පත්ථනං උපනිස්සාය දානං දෙති…පෙ… සමාපත්තිං උප්පාදෙති, රාගො…පෙ… පත්ථනා සද්ධාය…පෙ… පඤ්ඤාය… කායිකස්ස සුඛස්ස… කායිකස්ස දුක්ඛස්ස… මග්ගස්ස… ඵලසමාපත්තියා උපනිස්සයපච්චයෙන පච්චයො. (2)

357. අරණො ධම්මො අරණස්ස ධම්මස්ස උපනිස්සයපච්චයෙන පච්චයො – ආරම්මණූපනිස්සයො, අනන්තරූපනිස්සයො, පකතූපනිස්සයො…පෙ…. පකතූපනිස්සයො – සද්ධං උපනිස්සාය දානං දෙති…පෙ… සමාපත්තිං උප්පාදෙති; සීලං…පෙ… පඤ්ඤං… කායිකං සුඛං… කායිකං දුක්ඛං… උතුං… භොජනං… සෙනාසනං උපනිස්සාය දානං දෙති…පෙ… සමාපත්තිං උප්පාදෙති; සද්ධා …පෙ… සෙනාසනං සද්ධාය…පෙ… පඤ්ඤාය… කායිකස්ස සුඛස්ස… කායිකස්ස දුක්ඛස්ස… මග්ගස්ස… ඵලසමාපත්තියා උපනිස්සයපච්චයෙන පච්චයො. (1)

අරණො ධම්මො සරණස්ස ධම්මස්ස උපනිස්සයපච්චයෙන පච්චයො – ආරම්මණූපනිස්සයො, අනන්තරූපනිස්සයො, පකතූපනිස්සයො…පෙ…. පකතූපනිස්සයො – සද්ධං උපනිස්සාය මානං ජප්පෙති, දිට්ඨිං ගණ්හාති; සීලං…පෙ… සෙනාසනං උපනිස්සාය පාණං හනති…පෙ… සඞ්ඝං භින්දති; සද්ධා…පෙ… සෙනාසනං රාගස්ස…පෙ… පත්ථනාය උපනිස්සයපච්චයෙන පච්චයො. (2)

පුරෙජාතපච්චයාදි

358. අරණො ධම්මො අරණස්ස ධම්මස්ස පුරෙජාතපච්චයෙන පච්චයො – ආරම්මණපුරෙජාතං, වත්ථුපුරෙජාතං. ආරම්මණපුරෙජාතං – චක්ඛුං…පෙ… වත්ථුං අනිච්චතො…පෙ… විපස්සති…පෙ… දිබ්බෙන චක්ඛුනා රූපං පස්සති, දිබ්බාය සොතධාතුයා සද්දං සුණාති, රූපායතනං චක්ඛුවිඤ්ඤාණස්ස…පෙ… ඵොට්ඨබ්බායතනං කායවිඤ්ඤාණස්ස…පෙ…. වත්ථුපුරෙජාතං – චක්ඛායතනං චක්ඛුවිඤ්ඤාණස්ස …පෙ… කායායතනං කායවිඤ්ඤාණස්ස…පෙ… වත්ථු අරණානං ඛන්ධානං පුරෙජාතපච්චයෙන පච්චයො. අරණො ධම්මො සරණස්ස ධම්මස්ස පුරෙජාතපච්චයෙන පච්චයො – ආරම්මණපුරෙජාතං, වත්ථුපුරෙජාතං. ආරම්මණපුරෙජාතං – චක්ඛුං…පෙ… වත්ථුං අස්සාදෙති අභිනන්දති, තං ආරබ්භ රාගො උප්පජ්ජති…පෙ… දොමනස්සං උප්පජ්ජති. වත්ථුපුරෙජාතං – වත්ථු සරණානං ඛන්ධානං පුරෙජාතපච්චයෙන පච්චයො. (2)

පච්ඡාජාතපච්චයෙන පච්චයො… ද්වෙ… ආසෙවනපච්චයෙන පච්චයො… ද්වෙ.

කම්මපච්චයො

359. සරණො ධම්මො සරණස්ස ධම්මස්ස කම්මපච්චයෙන පච්චයො – සරණා චෙතනා සම්පයුත්තකානං ඛන්ධානං කම්මපච්චයෙන පච්චයො. (මූලං කාතබ්බං.) සහජාතා, නානාක්ඛණිකා. සහජාතා – සරණා චෙතනා චිත්තසමුට්ඨානානං රූපානං කම්මපච්චයෙන පච්චයො. නානාක්ඛණිකා – සරණා චෙතනා විපාකානං ඛන්ධානං කටත්තා ච රූපානං කම්මපච්චයෙන පච්චයො. (මූලං කාතබ්බං.) සරණා චෙතනා සම්පයුත්තකානං ඛන්ධානං චිත්තසමුට්ඨානානඤ්ච රූපානං කම්මපච්චයෙන පච්චයො. (3)

අරණො ධම්මො අරණස්ස ධම්මස්ස කම්මපච්චයෙන පච්චයො – සහජාතා, නානාක්ඛණිකා. සහජාතා – (සංඛිත්තං). (1)

විපාකපච්චයෙන පච්චයො… එකං… ආහාරපච්චයෙන පච්චයො… චත්තාරි… ඉන්ද්‍රියපච්චයෙන පච්චයො… චත්තාරි… ඣානපච්චයෙන පච්චයො… චත්තාරි… මග්ගපච්චයෙන පච්චයො… චත්තාරි… සම්පයුත්තපච්චයෙන පච්චයො… ද්වෙ… විප්පයුත්තපච්චයෙන පච්චයො… තීණි (අරූපදුකසදිසා).

අත්ථිපච්චයො

360. සරණො ධම්මො සරණස්ස ධම්මස්ස අත්ථිපච්චයෙන පච්චයො (සංඛිත්තං). සරණො ධම්මො අරණස්ස ධම්මස්ස අත්ථිපච්චයෙන පච්චයො – සහජාතං, පච්ඡාජාතං (සංඛිත්තං). සරණො ධම්මො සරණස්ස ච අරණස්ස ච ධම්මස්ස අත්ථිපච්චයෙන පච්චයො (සංඛිත්තං). (3)

361. අරණො ධම්මො අරණස්ස ධම්මස්ස අත්ථිපච්චයෙන පච්චයො – සහජාතං, පුරෙජාතං, පච්ඡාජාතං, ආහාරං, ඉන්ද්‍රියං (සංඛිත්තං). අරණො ධම්මො සරණස්ස ධම්මස්ස අත්ථිපච්චයෙන පච්චයො. පුරෙජාතං – චක්ඛුං …පෙ… වත්ථුං අස්සාදෙති අභිනන්දති, තං ආරබ්භ රාගො උප්පජ්ජති…පෙ… දොමනස්සං උප්පජ්ජති, වත්ථු සරණානං ඛන්ධානං අත්ථිපච්චයෙන පච්චයො. (2)

සරණො ච අරණො ච ධම්මා සරණස්ස ධම්මස්ස අත්ථිපච්චයෙන පච්චයො – සහජාතං, පුරෙජාතං (සංඛිත්තං). සරණො ච අරණො ච ධම්මා අරණස්ස ධම්මස්ස අත්ථිපච්චයෙන පච්චයො – සහජාතං, පච්ඡාජාතං, ආහාරං, ඉන්ද්‍රියං. සහජාතා – සරණා ඛන්ධා ච මහාභූතා ච චිත්තසමුට්ඨානානං රූපානං අත්ථිපච්චයෙන පච්චයො. පච්ඡාජාතා – සරණා ඛන්ධා ච කබළීකාරො ආහාරො ච ඉමස්ස කායස්ස අත්ථිපච්චයෙන පච්චයො. පච්ඡාජාතා – සරණා ඛන්ධා ච රූපජීවිතින්ද්‍රියඤ්ච කටත්තාරූපානං අත්ථිපච්චයෙන පච්චයො. (2)