නමො තස්ස භගවතො අරහතො සම්මාසම්බුද්ධස්ස

අභිධම්මපිටකෙ

පට්ඨානපාළි

(චතුත්ථො භාගො)

ධම්මානුලොමෙ දුකපට්ඨානං

12. කිලෙසගොච්ඡකං

75. කිලෙසදුකං

1. පටිච්චවාරො

1. පච්චයානුලොමං

1. විභඞ්ගවාරො

හෙතුපච්චයො

1. කිලෙසං ධම්මං පටිච්ච කිලෙසො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතුපච්චයා – ලොභං පටිච්ච මොහො දිට්ඨි ථිනං [ථීනං (සී. ස්‍යා.)] උද්ධච්චං අහිරිකං අනොත්තප්පං, ලොභං පටිච්ච මොහො දිට්ඨි උද්ධච්චං අහිරිකං අනොත්තප්පං, ලොභං පටිච්ච මොහො මානො ථිනං උද්ධච්චං අහිරිකං අනොත්තප්පං, ලොභං පටිච්ච මොහො මානො උද්ධච්චං අහිරිකං අනොත්තප්පං, ලොභං පටිච්ච මොහො ථිනං උද්ධච්චං අහිරිකං අනොත්තප්පං, ලොභං පටිච්ච මොහො උද්ධච්චං අහිරිකං අනොත්තප්පං; දොසං පටිච්ච මොහො ථිනං උද්ධච්චං අහිරිකං අනොත්තප්පං, දොසං පටිච්ච මොහො උද්ධච්චං අහිරිකං අනොත්තප්පං; විචිකිච්ඡං පටිච්ච මොහො උද්ධච්චං අහිරිකං අනොත්තප්පං; උද්ධච්චං පටිච්ච මොහො අහිරිකං අනොත්තප්පං. (1)

කිලෙසං ධම්මං පටිච්ච නොකිලෙසො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතුපච්චයා – කිලෙසං පටිච්ච සම්පයුත්තකා ඛන්ධා චිත්තසමුට්ඨානඤ්ච රූපං. (2)

කිලෙසං ධම්මං පටිච්ච කිලෙසො ච නොකිලෙසො ච ධම්මා උප්පජ්ජන්ති හෙතුපච්චයා – ලොභං පටිච්ච මොහො දිට්ඨි ථිනං උද්ධච්චං අහිරිකං අනොත්තප්පං සම්පයුත්තකා ච ඛන්ධා චිත්තසමුට්ඨානඤ්ච රූපං (චක්කං). (3)

2. නොකිලෙසං ධම්මං පටිච්ච නොකිලෙසො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතුපච්චයා – නොකිලෙසං එකං ඛන්ධං පටිච්ච තයො ඛන්ධා චිත්තසමුට්ඨානඤ්ච රූපං…පෙ… ද්වෙ ඛන්ධෙ…පෙ… පටිසන්ධික්ඛණෙ…පෙ… ඛන්ධෙ පටිච්ච වත්ථු, වත්ථුං පටිච්ච ඛන්ධා, එකං මහාභූතං…පෙ…. (1)

නොකිලෙසං ධම්මං පටිච්ච කිලෙසො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතුපච්චයා – නොකිලෙසෙ ඛන්ධෙ පටිච්ච කිලෙසා. (2)

නොකිලෙසං ධම්මං පටිච්ච කිලෙසො ච නොකිලෙසො ච ධම්මා උප්පජ්ජන්ති හෙතුපච්චයා – නොකිලෙසං එකං ඛන්ධං පටිච්ච තයො ඛන්ධා කිලෙසා ච චිත්තසමුට්ඨානඤ්ච රූපං…පෙ… ද්වෙ ඛන්ධෙ…පෙ…. (3)

3. කිලෙසඤ්ච නොකිලෙසඤ්ච ධම්මං පටිච්ච කිලෙසො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතුපච්චයා – ලොභඤ්ච සම්පයුත්තකෙ ච ඛන්ධෙ පටිච්ච මොහො දිට්ඨි ථිනං උද්ධච්චං අහිරිකං අනොත්තප්පං (චක්කං). (1)

කිලෙසඤ්ච නොකිලෙසඤ්ච ධම්මං පටිච්ච නොකිලෙසො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතුපච්චයා – නොකිලෙසං එකං ඛන්ධඤ්ච කිලෙසෙ ච පටිච්ච තයො ඛන්ධා චිත්තසමුට්ඨානඤ්ච රූපං…පෙ… ද්වෙ ඛන්ධෙ ච…පෙ… කිලෙසෙ ච මහාභූතෙ ච පටිච්ච චිත්තසමුට්ඨානං රූපං. (2)

කිලෙසඤ්ච නොකිලෙසඤ්ච ධම්මං පටිච්ච කිලෙසො ච නොකිලෙසො ච ධම්මා උප්පජ්ජන්ති හෙතුපච්චයා – නොකිලෙසං එකං ඛන්ධඤ්ච ලොභඤ්ච පටිච්ච තයො ඛන්ධා මොහො දිට්ඨි ථිනං උද්ධච්චං අහිරිකං අනොත්තප්පං චිත්තසමුට්ඨානඤ්ච රූපං…පෙ… ද්වෙ ඛන්ධෙ ච…පෙ… (චක්කං, සංඛිත්තං). (3)

1. පච්චයානුලොමං

2. සඞ්ඛ්‍යාවාරො

4. හෙතුයා නව, ආරම්මණෙ නව, අධිපතියා නව, අනන්තරෙ නව, සමනන්තරෙ නව (සබ්බත්ථ නව), විපාකෙ එකං…පෙ… අවිගතෙ නව.

2. පච්චයපච්චනීයං

1. විභඞ්ගවාරො

නහෙතුපච්චයො

5. කිලෙසං ධම්මං පටිච්ච කිලෙසො ධම්මො උප්පජ්ජති නහෙතුපච්චයා – විචිකිච්ඡං පටිච්ච මොහො, උද්ධච්චං පටිච්ච මොහො. (1)

නොකිලෙසං ධම්මං පටිච්ච නොකිලෙසො ධම්මො උප්පජ්ජති නහෙතුපච්චයා – අහෙතුකං නොකිලෙසං එකං ඛන්ධං පටිච්ච තයො ඛන්ධා චිත්තසමුට්ඨානඤ්ච රූපං…පෙ… ද්වෙ ඛන්ධෙ…පෙ… අහෙතුකපටිසන්ධික්ඛණෙ…පෙ… (යාව අසඤ්ඤසත්තා). (1)

නොකිලෙසං ධම්මං පටිච්ච කිලෙසො ධම්මො උප්පජ්ජති නහෙතුපච්චයා – විචිකිච්ඡාසහගතෙ උද්ධච්චසහගතෙ ඛන්ධෙ පටිච්ච විචිකිච්ඡාසහගතො උද්ධච්චසහගතො මොහො. (2)

කිලෙසඤ්ච නොකිලෙසඤ්ච ධම්මං පටිච්ච කිලෙසො ධම්මො උප්පජ්ජති නහෙතුපච්චයා – විචිකිච්ඡාසහගතෙ ඛන්ධෙ ච විචිකිච්ඡඤ්ච පටිච්ච විචිකිච්ඡාසහගතො මොහො, උද්ධච්චසහගතෙ ඛන්ධෙ ච උද්ධච්චඤ්ච පටිච්ච උද්ධච්චසහගතො මොහො. (1)

නආරම්මණපච්චයාදි

6. කිලෙසං ධම්මං පටිච්ච නොකිලෙසො ධම්මො උප්පජ්ජති නආරම්මණපච්චයා – කිලෙසෙ පටිච්ච චිත්තසමුට්ඨානං රූපං. (1)

නොකිලෙසං ධම්මං පටිච්ච නොකිලෙසො ධම්මො උප්පජ්ජති නආරම්මණපච්චයා – නොකිලෙසෙ ඛන්ධෙ පටිච්ච චිත්තසමුට්ඨානං රූපං; පටිසන්ධික්ඛණෙ…පෙ… ඛන්ධෙ පටිච්ච වත්ථු (යාව අසඤ්ඤසත්තා). (1)

කිලෙසඤ්ච නොකිලෙසඤ්ච ධම්මං පටිච්ච නොකිලෙසො ධම්මො උප්පජ්ජති නආරම්මණපච්චයා – කිලෙසෙ ච සම්පයුත්තකෙ ච ඛන්ධෙ පටිච්ච චිත්තසමුට්ඨානං රූපං, කිලෙසෙ ච මහාභූතෙ ච පටිච්ච චිත්තසමුට්ඨානං රූපං. (1)

නඅධිපතිපච්චයා… නඅනන්තරපච්චයා… නසමනන්තරපච්චයා… නඅඤ්ඤමඤ්ඤපච්චයා… නඋපනිස්සයපච්චයා.

නපුරෙජාතපච්චයාදි

7. කිලෙසං ධම්මං පටිච්ච කිලෙසො ධම්මො උප්පජ්ජති නපුරෙජාතපච්චයා – අරූපෙ ලොභං පටිච්ච මොහො දිට්ඨි ථිනං උද්ධච්චං අහිරිකං අනොත්තප්පං, ලොභං පටිච්ච මොහො දිට්ඨි උද්ධච්චං අහිරිකං අනොත්තප්පං, ලොභං පටිච්ච මොහො මානො ථිනං උද්ධච්චං අහිරිකං අනොත්තප්පං, ලොභං පටිච්ච මොහො මානො උද්ධච්චං අහිරිකං අනොත්තප්පං, ලොභං පටිච්ච මොහො ථිනං උද්ධච්චං අහිරිකං අනොත්තප්පං, ලොභං පටිච්ච මොහො උද්ධච්චං අහිරිකං අනොත්තප්පං; විචිකිච්ඡං පටිච්ච මොහො උද්ධච්චං අහිරිකං අනොත්තප්පං; උද්ධච්චං පටිච්ච මොහො අහිරිකං අනොත්තප්පං (අරූපෙ දොසමූලකං නත්ථි). (1)

කිලෙසං ධම්මං පටිච්ච නොකිලෙසො ධම්මො උප්පජ්ජති නපුරෙජාතපච්චයා – අරූපෙ කිලෙසෙ පටිච්ච සම්පයුත්තකා ඛන්ධා, කිලෙසෙ පටිච්ච චිත්තසමුට්ඨානං රූපං (එවං නවපි පඤ්හා කාතබ්බා), නපච්ඡාජාතපච්චයා, නආසෙවනපච්චයා.

නකම්මපච්චයො

8. කිලෙසං ධම්මං පටිච්ච නොකිලෙසො ධම්මො උප්පජ්ජති නකම්මපච්චයා – කිලෙසෙ පටිච්ච සම්පයුත්තකා චෙතනා. (1)

නොකිලෙසං ධම්මං පටිච්ච නොකිලෙසො ධම්මො උප්පජ්ජති නකම්මපච්චයා – නොකිලෙසෙ ඛන්ධෙ පටිච්ච සම්පයුත්තකා චෙතනා; බාහිරං… ආහාරසමුට්ඨානං… උතුසමුට්ඨානං…පෙ…. (1)

කිලෙසඤ්ච නොකිලෙසඤ්ච ධම්මං පටිච්ච නොකිලෙසො ධම්මො උප්පජ්ජති නකම්මපච්චයා – කිලෙසෙ ච සම්පයුත්තකෙ ච ඛන්ධෙ පටිච්ච සම්පයුත්තකා චෙතනා. (1) (එවං සබ්බෙ පච්චයා කාතබ්බා.)

2. පච්චයපච්චනීයං

2. සඞ්ඛ්‍යාවාරො

සුද්ධං

9. නහෙතුයා චත්තාරි, නආරම්මණෙ තීණි, නඅධිපතියා නව, නඅනන්තරෙ තීණි, නසමනන්තරෙ තීණි, නඅඤ්ඤමඤ්ඤෙ තීණි, නඋපනිස්සයෙ තීණි, නපුරෙජාතෙ නව, නපච්ඡාජාතෙ නව, නආසෙවනෙ නව, නකම්මෙ තීණි, නවිපාකෙ නව, නආහාරෙ එකං, නඉන්ද්‍රියෙ එකං, නඣානෙ එකං, නමග්ගෙ එකං, නසම්පයුත්තෙ තීණි, නවිප්පයුත්තෙ නව, නොනත්ථියා තීණි, නොවිගතෙ තීණි.

2. සහජාතවාරො

(එවං ඉතරෙ ද්වෙ ගණනාපි සහජාතවාරොපි කාතබ්බො.)

3. පච්චයවාරො

1. පච්චයානුලොමං

1. විභඞ්ගවාරො

හෙතුපච්චයො

10. කිලෙසං ධම්මං පච්චයා කිලෙසො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතුපච්චයා… තීණි (පටිච්චසදිසා).

නොකිලෙසං ධම්මං පච්චයා නොකිලෙසො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතුපච්චයා – නොකිලෙසං එකං ඛන්ධං පච්චයා තයො ඛන්ධා…පෙ… (යාව අජ්ඣත්තිකා මහාභූතා) වත්ථුං පච්චයා නොකිලෙසා ඛන්ධා. (1)

නොකිලෙසං ධම්මං පච්චයා කිලෙසො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතුපච්චයා – නොකිලෙසෙ ඛන්ධෙ පච්චයා කිලෙසා, වත්ථුං පච්චයා කිලෙසා. (2)

නොකිලෙසං ධම්මං පච්චයා කිලෙසො ච නොකිලෙසො ච ධම්මා උප්පජ්ජන්ති හෙතුපච්චයා – නොකිලෙසං එකං ඛන්ධං පච්චයා තයො ඛන්ධා කිලෙසා ච චිත්තසමුට්ඨානඤ්ච රූපං…පෙ… ද්වෙ ඛන්ධෙ…පෙ… වත්ථුං පච්චයා කිලෙසා, මහාභූතෙ පච්චයා චිත්තසමුට්ඨානං රූපං, වත්ථුං පච්චයා කිලෙසා ච සම්පයුත්තකා ච ඛන්ධා. (3)

11. කිලෙසඤ්ච නොකිලෙසඤ්ච ධම්මං පච්චයා කිලෙසො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතුපච්චයා – ලොභඤ්ච සම්පයුත්තකෙ ච ඛන්ධෙ පච්චයා මොහො දිට්ඨි ථිනං උද්ධච්චං අහිරිකං අනොත්තප්පං (චක්කං). ලොභඤ්ච වත්ථුඤ්ච පච්චයා කිලෙසා. (1)

කිලෙසඤ්ච නොකිලෙසඤ්ච ධම්මං පච්චයා නොකිලෙසො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතුපච්චයා – නොකිලෙසං එකං ඛන්ධඤ්ච කිලෙසඤ්ච පච්චයා තයො ඛන්ධා චිත්තසමුට්ඨානඤ්ච රූපං…පෙ… ද්වෙ ඛන්ධෙ ච…පෙ… කිලෙසෙ ච මහාභූතෙ ච පච්චයා චිත්තසමුට්ඨානං රූපං, කිලෙසෙ ච වත්ථුඤ්ච පච්චයා නොකිලෙසා ඛන්ධා. (2)

කිලෙසඤ්ච නොකිලෙසඤ්ච ධම්මං පච්චයා කිලෙසො ච නොකිලෙසො ච ධම්මා උප්පජ්ජන්ති හෙතුපච්චයා – නොකිලෙසං එකං ඛන්ධඤ්ච ලොභඤ්ච පච්චයා තයො ඛන්ධා මොහො දිට්ඨි ථිනං උද්ධච්චං අහිරිකං අනොත්තප්පං චිත්තසමුට්ඨානඤ්ච රූපං…පෙ… ද්වෙ ඛන්ධෙ ච…පෙ… (චක්කං). ලොභඤ්ච වත්ථුඤ්ච පච්චයා මොහො දිට්ඨි ථිනං උද්ධච්චං අහිරිකං අනොත්තප්පං සම්පයුත්තකා ච ඛන්ධා (චක්කං). (3)

(ආරම්මණපච්චයෙ නොකිලෙසමූලෙ පඤ්ච විඤ්ඤාණා කාතබ්බා.)

1. පච්චයානුලොමං

2. සඞ්ඛ්‍යාවාරො

12. හෙතුයා නව, ආරම්මණෙ නව, අධිපතියා නව (සබ්බත්ථ නව), විපාකෙ එකං…පෙ… අවිගතෙ නව.

2. පච්චයපච්චනීයං

1. විභඞ්ගවාරො

නහෙතුපච්චයො

13. කිලෙසං ධම්මං පච්චයා කිලෙසො ධම්මො උප්පජ්ජති නහෙතුපච්චයා – විචිකිච්ඡං පච්චයා විචිකිච්ඡාසහගතො මොහො, උද්ධච්චං පච්චයා උද්ධච්චසහගතො මොහො. (1)

නොකිලෙසං ධම්මං පච්චයා නොකිලෙසො ධම්මො උප්පජ්ජති නහෙතුපච්චයා (යාව අසඤ්ඤසත්තා) – චක්ඛායතනං පච්චයා චක්ඛුවිඤ්ඤාණං…පෙ… කායායතනං…පෙ… වත්ථුං පච්චයා අහෙතුකා නොකිලෙසා ඛන්ධා. (1)

නොකිලෙසං ධම්මං පච්චයා කිලෙසො ධම්මො උප්පජ්ජති නහෙතුපච්චයා – විචිකිච්ඡාසහගතෙ උද්ධච්චසහගතෙ ඛන්ධෙ ච වත්ථුඤ්ච පච්චයා විචිකිච්ඡාසහගතො උද්ධච්චසහගතො මොහො. (2)

කිලෙසඤ්ච නොකිලෙසඤ්ච ධම්මං පච්චයා කිලෙසො ධම්මො උප්පජ්ජති නහෙතුපච්චයා – විචිකිච්ඡඤ්ච සම්පයුත්තකෙ ච ඛන්ධෙ වත්ථුඤ්ච පච්චයා විචිකිච්ඡාසහගතො මොහො, උද්ධච්චඤ්ච සම්පයුත්තකෙ ච ඛන්ධෙ වත්ථුඤ්ච පච්චයා උද්ධච්චසහගතො මොහො (සංඛිත්තං). (1)

2. පච්චයපච්චනීයං

2. සඞ්ඛ්‍යාවාරො

14. නහෙතුයා චත්තාරි, නආරම්මණෙ තීණි, නඅධිපතියා නව…පෙ… නකම්මෙ තීණි, නවිපාකෙ නව, නආහාරෙ එකං…පෙ… නොවිගතෙ තීණි.

4. නිස්සයවාරො

(එවං ඉතරෙ ද්වෙ ගණනාපි නිස්සයවාරොපි කාතබ්බො.)

5. සංසට්ඨවාරො

1-4. පච්චයානුලොමාදි

15. කිලෙසං ධම්මං සංසට්ඨො කිලෙසො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතුපච්චයා – ලොභං සංසට්ඨො මොහො දිට්ඨි ථිනං උද්ධච්චං අහිරිකං අනොත්තප්පං. (චක්කං. එවං නව පඤ්හා කාතබ්බා.)

හෙතුයා නව, ආරම්මණෙ නව (සබ්බත්ථ නව), විපාකෙ එකං…පෙ… අවිගතෙ නව.

අනුලොමං.

කිලෙසං ධම්මං සංසට්ඨො කිලෙසො ධම්මො උප්පජ්ජති නහෙතුපච්චයා (එවං නහෙතුපඤ්හා චත්තාරි කාතබ්බා.)

නහෙතුයා චත්තාරි, නඅධිපතියා නව, නපුරෙජාතෙ නව, නපච්ඡාජාතෙ නව, නආසෙවනෙ නව, නකම්මෙ තීණි, නවිපාකෙ නව, නඣානෙ එකං, නමග්ගෙ එකං, නවිප්පයුත්තෙ නව.

පච්චනීයං.

6. සම්පයුත්තවාරො

(එවං ඉතරෙ ද්වෙ ගණනාපි සම්පයුත්තවාරොපි කාතබ්බො.)

7. පඤ්හාවාරො

1. පච්චයානුලොමං

1. විභඞ්ගවාරො

හෙතුපච්චයො

16. කිලෙසො ධම්මො කිලෙසස්ස ධම්මස්ස හෙතුපච්චයෙන පච්චයො – කිලෙසා හෙතූ සම්පයුත්තකානං කිලෙසානං හෙතුපච්චයෙන පච්චයො. (මූලං පුච්ඡිතබ්බං.) කිලෙසා හෙතූ සම්පයුත්තකානං ඛන්ධානං චිත්තසමුට්ඨානානඤ්ච රූපානං හෙතුපච්චයෙන පච්චයො. (මූලං පුච්ඡිතබ්බං.) කිලෙසා හෙතූ සම්පයුත්තකානං ඛන්ධානං කිලෙසානං චිත්තසමුට්ඨානානඤ්ච රූපානං හෙතුපච්චයෙන පච්චයො. (3)

නොකිලෙසො ධම්මො නොකිලෙසස්ස ධම්මස්ස හෙතුපච්චයෙන පච්චයො – නොකිලෙසා හෙතූ සම්පයුත්තකානං ඛන්ධානං චිත්තසමුට්ඨානානඤ්ච රූපානං හෙතුපච්චයෙන පච්චයො; පටිසන්ධික්ඛණෙ…පෙ…. (1)

ආරම්මණපච්චයො

17. කිලෙසො ධම්මො කිලෙසස්ස ධම්මස්ස ආරම්මණපච්චයෙන පච්චයො – කිලෙසෙ ආරබ්භ කිලෙසා උප්පජ්ජන්ති. (මූලං පුච්ඡිතබ්බං.) කිලෙසෙ ආරබ්භ නොකිලෙසා ඛන්ධා උප්පජ්ජන්ති. (මූලං පුච්ඡිතබ්බං.) කිලෙසෙ ආරබ්භ කිලෙසා ච සම්පයුත්තකා ච ඛන්ධා උප්පජ්ජන්ති. (3)

18. නොකිලෙසො ධම්මො නොකිලෙසස්ස ධම්මස්ස ආරම්මණපච්චයෙන පච්චයො – දානං…පෙ… සීලං…පෙ… උපොසථකම්මං…පෙ… පුබ්බෙ සුචිණ්ණානි…පෙ… ඣානා වුට්ඨහිත්වා ඣානං පච්චවෙක්ඛති අස්සාදෙති අභිනන්දති, තං ආරබ්භ රාගො…පෙ… දිට්ඨි…පෙ… විචිකිච්ඡා…පෙ… උද්ධච්චං…පෙ… දොමනස්සං උප්පජ්ජති; අරියා මග්ගා වුට්ඨහිත්වා…පෙ… ඵලස්ස, ආවජ්ජනාය ආරම්මණපච්චයෙන පච්චයො; චක්ඛුං…පෙ… වත්ථුං නොකිලෙසෙ ඛන්ධෙ අනිච්චතො…පෙ… දොමනස්සං උප්පජ්ජති; දිබ්බෙන චක්ඛුනා රූපං පස්සති, දිබ්බාය සොතධාතුයා සද්දං සුණාති…පෙ… අනාගතංසඤාණස්ස, ආවජ්ජනාය ආරම්මණපච්චයෙන පච්චයො. (1)

නොකිලෙසො ධම්මො කිලෙසස්ස ධම්මස්ස ආරම්මණපච්චයෙන පච්චයො – දානං…පෙ… ඣානා වුට්ඨහිත්වා ඣානං අස්සාදෙති අභිනන්දති, තං ආරබ්භ රාගො…පෙ… දිට්ඨි…පෙ… විචිකිච්ඡා…පෙ… උද්ධච්චං උප්පජ්ජති, ඣානෙ පරිහීනෙ විප්පටිසාරිස්ස දොමනස්සං උප්පජ්ජති, චක්ඛුං…පෙ… වත්ථුං නොකිලෙසෙ ඛන්ධෙ අස්සාදෙති අභිනන්දති, තං ආරබ්භ රාගො…පෙ… දොමනස්සං උප්පජ්ජති. (2)

නොකිලෙසො ධම්මො කිලෙසස්ස ච නොකිලෙසස්ස ච ධම්මස්ස ආරම්මණපච්චයෙන පච්චයො – දානං…පෙ… ඣානා වුට්ඨහිත්වා…පෙ… චක්ඛුං…පෙ… වත්ථුං නොකිලෙසෙ ඛන්ධෙ අස්සාදෙති අභිනන්දති, තං ආරබ්භ කිලෙසා ච සම්පයුත්තකා ච ඛන්ධා උප්පජ්ජන්ති. (3)

කිලෙසො ච නොකිලෙසො ච ධම්මා කිලෙසස්ස ධම්මස්ස ආරම්මණපච්චයෙන පච්චයො… තීණි.

අධිපතිපච්චයො

19. කිලෙසො ධම්මො කිලෙසස්ස ධම්මස්ස අධිපතිපච්චයෙන පච්චයො. ආරම්මණාධිපති – කිලෙසෙ ගරුං කත්වා කිලෙසා උප්පජ්ජන්ති… තීණි (ආරම්මණාධිපතියෙව). (3)

නොකිලෙසො ධම්මො නොකිලෙසස්ස ධම්මස්ස අධිපතිපච්චයෙන පච්චයො – ආරම්මණාධිපති, සහජාතාධිපති. ආරම්මණාධිපති – දානං…පෙ… සීලං…පෙ… උපොසථකම්මං කත්වා තං ගරුං කත්වා පච්චවෙක්ඛති අස්සාදෙති අභිනන්දති, තං ගරුං කත්වා රාගො උප්පජ්ජති, දිට්ඨි උප්පජ්ජති; පුබ්බෙ…පෙ… ඣානා…පෙ… අරියා මග්ගා වුට්ඨහිත්වා මග්ගං ගරුං කත්වා පච්චවෙක්ඛන්ති…පෙ… ඵලස්ස අධිපතිපච්චයෙන පච්චයො; චක්ඛුං…පෙ… වත්ථුං නොකිලෙසෙ ඛන්ධෙ ගරුං කත්වා අස්සාදෙති අභිනන්දති, තං ගරුං කත්වා රාගො උප්පජ්ජති, දිට්ඨි උප්පජ්ජති. සහජාතාධිපති – නොකිලෙසාධිපති සම්පයුත්තකානං ඛන්ධානං චිත්තසමුට්ඨානානඤ්ච රූපානං අධිපතිපච්චයෙන පච්චයො. (1)

නොකිලෙසො ධම්මො කිලෙසස්ස ධම්මස්ස අධිපතිපච්චයෙන පච්චයො – ආරම්මණාධිපති, සහජාතාධිපති. ආරම්මණාධිපති – දානං…පෙ… ඣානං…පෙ… චක්ඛුං…පෙ… වත්ථුං නොකිලෙසෙ ඛන්ධෙ ගරුං කත්වා අස්සාදෙති අභිනන්දති, තං ගරුං කත්වා රාගො උප්පජ්ජති, දිට්ඨි උප්පජ්ජති. සහජාතාධිපති – නොකිලෙසාධිපති සම්පයුත්තකානං කිලෙසානං අධිපතිපච්චයෙන පච්චයො. (2)

නොකිලෙසො ධම්මො කිලෙසස්ස ච නොකිලෙසස්ස ච ධම්මස්ස අධිපතිපච්චයෙන පච්චයො – ආරම්මණාධිපති, සහජාතාධිපති. ආරම්මණාධිපති – දානං…පෙ… ඣානං…පෙ… චක්ඛුං…පෙ… වත්ථුං නොකිලෙසෙ ඛන්ධෙ ගරුං කත්වා අස්සාදෙති අභිනන්දති, තං ගරුං කත්වා කිලෙසා ච සම්පයුත්තකා ච ඛන්ධා උප්පජ්ජන්ති. සහජාතාධිපති – නොකිලෙසාධිපති සම්පයුත්තකානං ඛන්ධානං කිලෙසානඤ්ච චිත්තසමුට්ඨානානඤ්ච රූපානං අධිපතිපච්චයෙන පච්චයො. (3)

කිලෙසො ච නොකිලෙසො ච ධම්මා කිලෙසස්ස ධම්මස්ස අධිපතිපච්චයෙන පච්චයො… තීණි (ආරම්මණාධිපතියෙව). (3)

අනන්තරපච්චයාදි

20. කිලෙසො ධම්මො කිලෙසස්ස ධම්මස්ස අනන්තරපච්චයෙන පච්චයො – පුරිමා පුරිමා කිලෙසා පච්ඡිමානං පච්ඡිමානං කිලෙසානං අනන්තරපච්චයෙන පච්චයො. (මූලං කාතබ්බං.) පුරිමා පුරිමා කිලෙසා පච්ඡිමානං පච්ඡිමානං නොකිලෙසානං ඛන්ධානං අනන්තරපච්චයෙන පච්චයො; කිලෙසා වුට්ඨානස්ස අනන්තරපච්චයෙන පච්චයො. (මූලං කාතබ්බං.) පුරිමා පුරිමා කිලෙසා පච්ඡිමානං පච්ඡිමානං කිලෙසානං සම්පයුත්තකානඤ්ච ඛන්ධානං අනන්තරපච්චයෙන පච්චයො. (3)

21. නොකිලෙසො ධම්මො නොකිලෙසස්ස ධම්මස්ස අනන්තරපච්චයෙන පච්චයො – පුරිමා පුරිමා නොකිලෙසා ඛන්ධා පච්ඡිමානං පච්ඡිමානං නොකිලෙසානං ඛන්ධානං අනන්තරපච්චයෙන පච්චයො…පෙ… ඵලසමාපත්තියා අනන්තරපච්චයෙන පච්චයො. (මූලං කාතබ්බං.) පුරිමා පුරිමා නොකිලෙසා ඛන්ධා පච්ඡිමානං පච්ඡිමානං කිලෙසානං අනන්තරපච්චයෙන පච්චයො; ආවජ්ජනා කිලෙසානං අනන්තරපච්චයෙන පච්චයො. (මූලං කාතබ්බං.) පුරිමා පුරිමා නොකිලෙසා ඛන්ධා පච්ඡිමානං පච්ඡිමානං කිලෙසානං සම්පයුත්තකානඤ්ච ඛන්ධානං අනන්තරපච්චයෙන පච්චයො; ආවජ්ජනා කිලෙසානං සම්පයුත්තකානඤ්ච ඛන්ධානං අනන්තරපච්චයෙන පච්චයො. (3)

22. කිලෙසො ච නොකිලෙසො ච ධම්මා කිලෙසස්ස ධම්මස්ස අනන්තරපච්චයෙන පච්චයො – පුරිමා පුරිමා කිලෙසා ච සම්පයුත්තකා ච ඛන්ධා පච්ඡිමානං පච්ඡිමානං කිලෙසානං අනන්තරපච්චයෙන පච්චයො. (මූලං කාතබ්බං.) පුරිමා පුරිමා කිලෙසා ච සම්පයුත්තකා ච ඛන්ධා පච්ඡිමානං පච්ඡිමානං නොකිලෙසානං ඛන්ධානං අනන්තරපච්චයෙන පච්චයො; කිලෙසා ච සම්පයුත්තකා ච ඛන්ධා වුට්ඨානස්ස අනන්තරපච්චයෙන පච්චයො. (මූලං කාතබ්බං.) පුරිමා පුරිමා කිලෙසා ච සම්පයුත්තකා ච ඛන්ධා පච්ඡිමානං පච්ඡිමානං කිලෙසානං සම්පයුත්තකානඤ්ච ඛන්ධානං අනන්තරපච්චයෙන පච්චයො. (3)

සමනන්තරපච්චයෙන පච්චයො, සහජාතපච්චයෙන පච්චයො, අඤ්ඤමඤ්ඤපච්චයෙන පච්චයො, නිස්සයපච්චයෙන පච්චයො.

උපනිස්සයපච්චයො

23. කිලෙසො ධම්මො කිලෙසස්ස ධම්මස්ස උපනිස්සයපච්චයෙන පච්චයො – ආරම්මණූපනිස්සයො, අනන්තරූපනිස්සයො, පකතූපනිස්සයො…පෙ…. පකතූපනිස්සයො – කිලෙසා කිලෙසානං උපනිස්සයපච්චයෙන පච්චයො… තීණි.

24. නොකිලෙසො ධම්මො නොකිලෙසස්ස ධම්මස්ස උපනිස්සයපච්චයෙන පච්චයො – ආරම්මණූපනිස්සයො, අනන්තරූපනිස්සයො, පකතූපනිස්සයො…පෙ…. පකතූපනිස්සයො – සද්ධං උපනිස්සාය දානං දෙති…පෙ… මානං ජප්පෙති, දිට්ඨිං ගණ්හාති; සීලං…පෙ… පඤ්ඤං… රාගං… දොසං… මොහං… මානං… දිට්ඨිං… පත්ථනං… කායිකං සුඛං…පෙ… සෙනාසනං උපනිස්සාය දානං දෙති…පෙ… සඞ්ඝං භින්දති; සද්ධා…පෙ… සෙනාසනං සද්ධාය…පෙ… ඵලසමාපත්තියා උපනිස්සයපච්චයෙන පච්චයො. (1)

නොකිලෙසො ධම්මො කිලෙසස්ස ධම්මස්ස උපනිස්සයපච්චයෙන පච්චයො – ආරම්මණූපනිස්සයො, අනන්තරූපනිස්සයො, පකතූපනිස්සයො…පෙ…. පකතූපනිස්සයො – සද්ධං උපනිස්සාය මානං ජප්පෙති… දිට්ඨිං ගණ්හාති; සීලං…පෙ… සෙනාසනං උපනිස්සාය පාණං හනති…පෙ… සඞ්ඝං භින්දති; සද්ධා…පෙ… සෙනාසනං කිලෙසානං උපනිස්සයපච්චයෙන පච්චයො. (2)

නොකිලෙසො ධම්මො කිලෙසස්ස ච නොකිලෙසස්ස ච ධම්මස්ස උපනිස්සයපච්චයෙන පච්චයො – ආරම්මණූපනිස්සයො, අනන්තරූපනිස්සයො, පකතූපනිස්සයො…පෙ…. පකතූපනිස්සයො – සද්ධං උපනිස්සාය මානං ජප්පෙති… දිට්ඨිං ගණ්හාති; සීලං…පෙ… සෙනාසනං උපනිස්සාය පාණං හනති…පෙ… සඞ්ඝං භින්දති; සද්ධා…පෙ… සෙනාසනං කිලෙසානං සම්පයුත්තකානඤ්ච ඛන්ධානං උපනිස්සයපච්චයෙන පච්චයො. (3)

කිලෙසො ච නොකිලෙසො ච ධම්මා කිලෙසස්ස ධම්මස්ස උපනිස්සයපච්චයෙන පච්චයො… තීණි.

පුරෙජාතපච්චයො

25. නොකිලෙසො ධම්මො නොකිලෙසස්ස ධම්මස්ස පුරෙජාතපච්චයෙන පච්චයො – ආරම්මණපුරෙජාතං, වත්ථුපුරෙජාතං. ආරම්මණපුරෙජාතං – චක්ඛුං…පෙ… වත්ථුං අනිච්චතො…පෙ… දොමනස්සං උප්පජ්ජති, දිබ්බෙන චක්ඛුනා රූපං පස්සති, දිබ්බාය සොතධාතුයා සද්දං සුණාති. රූපායතනං චක්ඛුවිඤ්ඤාණස්ස…පෙ… ඵොට්ඨබ්බායතනං කායවිඤ්ඤාණස්ස…පෙ…. වත්ථුපුරෙජාතං – චක්ඛායතනං චක්ඛුවිඤ්ඤාණස්ස…පෙ… කායායතනං කායවිඤ්ඤාණස්ස…පෙ… වත්ථු නොකිලෙසානං ඛන්ධානං පුරෙජාතපච්චයෙන පච්චයො. (1)

නොකිලෙසො ධම්මො කිලෙසස්ස ධම්මස්ස පුරෙජාතපච්චයෙන පච්චයො – ආරම්මණපුරෙජාතං, වත්ථුපුරෙජාතං. ආරම්මණපුරෙජාතං – චක්ඛුං…පෙ… වත්ථුං අස්සාදෙති අභිනන්දති, තං ආරබ්භ රාගො…පෙ… දොමනස්සං උප්පජ්ජති. වත්ථුපුරෙජාතං – වත්ථු කිලෙසානං පුරෙජාතපච්චයෙන පච්චයො. (2)

නොකිලෙසො ධම්මො කිලෙසස්ස ච නොකිලෙසස්ස ච ධම්මස්ස පුරෙජාතපච්චයෙන පච්චයො – ආරම්මණපුරෙජාතං, වත්ථුපුරෙජාතං. ආරම්මණපුරෙජාතං – චක්ඛුං…පෙ… වත්ථුං අස්සාදෙති අභිනන්දති, තං ආරබ්භ කිලෙසා ච සම්පයුත්තකා ච ඛන්ධා උප්පජ්ජන්ති. වත්ථුපුරෙජාතං – වත්ථු කිලෙසානං සම්පයුත්තකානඤ්ච ඛන්ධානං පුරෙජාතපච්චයෙන පච්චයො. (3)

පච්ඡාජාතාසෙවනපච්චයා

26. කිලෙසො ධම්මො නොකිලෙසස්ස ධම්මස්ස පච්ඡාජාතපච්චයෙන පච්චයො (සංඛිත්තං). (1)

නොකිලෙසො ධම්මො නොකිලෙසස්ස ධම්මස්ස පච්ඡාජාතපච්චයෙන පච්චයො (සංඛිත්තං). (1)

කිලෙසො ච නොකිලෙසො ච ධම්මා නොකිලෙසස්ස ධම්මස්ස පච්ඡාජාතපච්චයෙන පච්චයො (සංඛිත්තං) ආසෙවනපච්චයෙන පච්චයො …නව.

කම්මපච්චයො

27. නොකිලෙසො ධම්මො නොකිලෙසස්ස ධම්මස්ස කම්මපච්චයෙන පච්චයො – සහජාතා, නානාක්ඛණිකා. සහජාතා – නොකිලෙසා චෙතනා සම්පයුත්තකානං ඛන්ධානං චිත්තසමුට්ඨානානඤ්ච රූපානං කම්මපච්චයෙන පච්චයො; පටිසන්ධික්ඛණෙ…පෙ…. නානාක්ඛණිකා – නොකිලෙසා චෙතනා විපාකානං ඛන්ධානං කටත්තා ච රූපානං කම්මපච්චයෙන පච්චයො. (1)

නොකිලෙසො ධම්මො කිලෙසස්ස ධම්මස්ස කම්මපච්චයෙන පච්චයො – නොකිලෙසා චෙතනා කිලෙසානං කම්මපච්චයෙන පච්චයො. (2)

නොකිලෙසො ධම්මො කිලෙසස්ස ච නොකිලෙසස්ස ච ධම්මස්ස කම්මපච්චයෙන පච්චයො – නොකිලෙසා චෙතනා සම්පයුත්තකානං ඛන්ධානං කිලෙසානං චිත්තසමුට්ඨානානඤ්ච රූපානං කම්මපච්චයෙන පච්චයො. (3)

විපාකපච්චයාදි

28. නොකිලෙසො ධම්මො නොකිලෙසස්ස ධම්මස්ස විපාකපච්චයෙන පච්චයො… එකං… ආහාරපච්චයෙන පච්චයො… තීණි… ඉන්ද්‍රියපච්චයෙන පච්චයො… තීණි… ඣානපච්චයෙන පච්චයො… තීණි… මග්ගපච්චයෙන පච්චයො… නව… සම්පයුත්තපච්චයෙන පච්චයො… නව.

විප්පයුත්තපච්චයො

29. කිලෙසො ධම්මො නොකිලෙසස්ස ධම්මස්ස විප්පයුත්තපච්චයෙන පච්චයො – සහජාතං, පච්ඡාජාතං (සංඛිත්තං). (1)

නොකිලෙසො ධම්මො නොකිලෙසස්ස ධම්මස්ස විප්පයුත්තපච්චයෙන පච්චයො – සහජාතං, පුරෙජාතං, පච්ඡාජාතං (සංඛිත්තං). (1)

නොකිලෙසො ධම්මො කිලෙසස්ස ධම්මස්ස විප්පයුත්තපච්චයෙන පච්චයො. පුරෙජාතං – වත්ථු කිලෙසානං විප්පයුත්තපච්චයෙන පච්චයො. (2)

නොකිලෙසො ධම්මො කිලෙසස්ස ච නොකිලෙසස්ස ච ධම්මස්ස විප්පයුත්තපච්චයෙන පච්චයො. පුරෙජාතං – වත්ථු කිලෙසානං සම්පයුත්තකානඤ්ච ඛන්ධානං විප්පයුත්තපච්චයෙන පච්චයො. (3)

කිලෙසො ච නොකිලෙසො ච ධම්මා නොකිලෙසස්ස ධම්මස්ස විප්පයුත්තපච්චයෙන පච්චයො – සහජාතං, පච්ඡාජාතං (සංඛිත්තං. විත්ථාරෙතබ්බං.)

අත්ථිපච්චයාදි

30. කිලෙසො ධම්මො කිලෙසස්ස ධම්මස්ස අත්ථිපච්චයෙන පච්චයො… එකං (පටිච්චසදිසං). (1)

කිලෙසො ධම්මො නොකිලෙසස්ස ධම්මස්ස අත්ථිපච්චයෙන පච්චයො – සහජාතං, පච්ඡාජාතං (සංඛිත්තං). (2)

කිලෙසො ධම්මො කිලෙසස්ස ච නොකිලෙසස්ස ච ධම්මස්ස අත්ථිපච්චයෙන පච්චයො (පටිච්චසදිසං). (3)

නොකිලෙසො ධම්මො නොකිලෙසස්ස ධම්මස්ස අත්ථිපච්චයෙන පච්චයො – සහජාතං, පුරෙජාතං, පච්ඡාජාතං, ආහාරං, ඉන්ද්‍රියං (සංඛිත්තං). (1)

නොකිලෙසො ධම්මො කිලෙසස්ස ධම්මස්ස අත්ථිපච්චයෙන පච්චයො – සහජාතං, පුරෙජාතං (සංඛිත්තං. සහජාතං සහජාතසදිසං, පුරෙජාතං පුරෙජාතසදිසං.) (2)

නොකිලෙසො ධම්මො කිලෙසස්ස ච නොකිලෙසස්ස ච ධම්මස්ස අත්ථිපච්චයෙන පච්චයො – සහජාතං, පුරෙජාතං (සහජාතං සහජාතසදිසං, පුරෙජාතං පුරෙජාතසදිසං.) (3)

31. කිලෙසො ච නොකිලෙසො ච ධම්මා කිලෙසස්ස ධම්මස්ස අත්ථිපච්චයෙන පච්චයො – සහජාතං, පුරෙජාතං. සහජාතො – ලොභො ච සම්පයුත්තකා ච ඛන්ධා මොහස්ස, දිට්ඨියා, ථිනස්ස, උද්ධච්චස්ස, අහිරිකස්ස, අනොත්තප්පස්ස අත්ථිපච්චයෙන පච්චයො (චක්කං). සහජාතො – ලොභො ච වත්ථු ච මොහස්ස, දිට්ඨියා, ථිනස්ස, උද්ධච්චස්ස, අහිරිකස්ස, අනොත්තප්පස්ස අත්ථිපච්චයෙන පච්චයො (චක්කං). (1)

කිලෙසො ච නොකිලෙසො ච ධම්මා නොකිලෙසස්ස ධම්මස්ස අත්ථිපච්චයෙන පච්චයො – සහජාතං, පුරෙජාතං, පච්ඡාජාතං, ආහාරං, ඉන්ද්‍රියං. සහජාතො – නොකිලෙසො එකො ඛන්ධො ච කිලෙසො ච තිණ්ණන්නං ඛන්ධානං චිත්තසමුට්ඨානානඤ්ච රූපානං අත්ථිපච්චයෙන පච්චයො…පෙ… ද්වෙ ඛන්ධා ච…පෙ…. සහජාතා – කිලෙසා ච මහාභූතා ච චිත්තසමුට්ඨානානං රූපානං අත්ථිපච්චයෙන පච්චයො. සහජාතා – කිලෙසා ච වත්ථු ච නොකිලෙසානං ඛන්ධානං අත්ථිපච්චයෙන පච්චයො. පච්ඡාජාතා – කිලෙසා ච සම්පයුත්තකා ඛන්ධා ච පුරෙජාතස්ස ඉමස්ස කායස්ස අත්ථිපච්චයෙන පච්චයො. පච්ඡාජාතා – කිලෙසා ච සම්පයුත්තකා ච ඛන්ධා කබළීකාරො ආහාරො ච ඉමස්ස කායස්ස අත්ථිපච්චයෙන පච්චයො. පච්ඡාජාතා – කිලෙසා ච සම්පයුත්තකා ච ඛන්ධා රූපජීවිතින්ද්‍රියඤ්ච කටත්තාරූපානං අත්ථිපච්චයෙන පච්චයො. (2)

කිලෙසො ච නොකිලෙසො ච ධම්මා කිලෙසස්ස ච නොකිලෙසස්ස ච ධම්මස්ස අත්ථිපච්චයෙන පච්චයො – සහජාතං, පුරෙජාතං. සහජාතො – නොකිලෙසො එකො ඛන්ධො ච ලොභො ච තිණ්ණන්නං ඛන්ධානං චිත්තසමුට්ඨානානඤ්ච රූපානං මොහස්ස ච, දිට්ඨියා, ථිනස්ස, උද්ධච්චස්ස, අහිරිකස්ස, අනොත්තප්පස්ස අත්ථිපච්චයෙන පච්චයො…පෙ… ද්වෙ ඛන්ධා ච…පෙ…. සහජාතො – ලොභො ච වත්ථු ච මොහස්ස, දිට්ඨියා, ථිනස්ස, උද්ධච්චස්ස, අහිරිකස්ස, අනොත්තප්පස්ස සම්පයුත්තකානඤ්ච ඛන්ධානං අත්ථිපච්චයෙන පච්චයො (චක්කං). (3)

නත්ථිපච්චයෙන පච්චයො… විගතපච්චයෙන පච්චයො… අවිගතපච්චයෙන පච්චයො.

1. පච්චයානුලොමං

2. සඞ්ඛ්‍යාවාරො

සුද්ධං

32. හෙතුයා චත්තාරි, ආරම්මණෙ නව, අධිපතියා නව, අනන්තරෙ නව, සමනන්තරෙ නව, සහජාතෙ නව, අඤ්ඤමඤ්ඤෙ නව, නිස්සයෙ නව, උපනිස්සයෙ නව, පුරෙජාතෙ තීණි, පච්ඡාජාතෙ තීණි, ආසෙවනෙ නව, කම්මෙ තීණි, විපාකෙ එකං, ආහාරෙ තීණි, ඉන්ද්‍රියෙ තීණි, ඣානෙ තීණි, මග්ගෙ නව, සම්පයුත්තෙ නව, විප්පයුත්තෙ පඤ්ච, අත්ථියා නව, නත්ථියා නව, විගතෙ නව, අවිගතෙ නව.

පච්චනීයුද්ධාරො