1. විභඞ්ගවාරො

හෙතුපච්චයො

330. නියතො ධම්මො නියතස්ස ධම්මස්ස හෙතුපච්චයෙන පච්චයො… චත්තාරි (නිය්‍යානිකදුකසදිසා නින්නානාකරණා).

ආරම්මණපච්චයො

331. නියතො ධම්මො අනියතස්ස ධම්මස්ස ආරම්මණපච්චයෙන පච්චයො – අරියා මග්ගා වුට්ඨහිත්වා මග්ගං පච්චවෙක්ඛන්ති, නියතෙ පහීනෙ කිලෙසෙ පච්චවෙක්ඛන්ති, පුබ්බෙ සමුදාචිණ්ණෙ…පෙ… නියතෙ ඛන්ධෙ අනිච්චතො…පෙ… විපස්සති, චෙතොපරියඤාණෙන නියතචිත්තසමඞ්ගිස්ස චිත්තං ජානාති, නියතා ඛන්ධා චෙතොපරියඤාණස්ස, පුබ්බෙනිවාසානුස්සතිඤාණස්ස යථාකම්මූපගඤාණස්ස, අනාගතංසඤාණස්ස, ආවජ්ජනාය ආරම්මණපච්චයෙන පච්චයො. (1)

අනියතො ධම්මො අනියතස්ස ධම්මස්ස ආරම්මණපච්චයෙන පච්චයො – දානං දත්වා සීලං…පෙ… උපොසථකම්මං…පෙ… පුබ්බෙ සුචිණ්ණානි…පෙ… ඣානා වුට්ඨහිත්වා ඣානං පච්චවෙක්ඛති අස්සාදෙති අභිනන්දති, තං ආරබ්භ අනියතො රාගො උප්පජ්ජති, දිට්ඨි…පෙ… විචිකිච්ඡා…පෙ… උද්ධච්චං…පෙ… අනියතං දොමනස්සං උප්පජ්ජති, අරියා ඵලං පච්චවෙක්ඛන්ති, නිබ්බානං පච්චවෙක්ඛන්ති, නිබ්බානං ගොත්‍රභුස්ස, වොදානස්ස, ඵලස්ස, ආවජ්ජනාය ආරම්මණපච්චයෙන පච්චයො; අරියා අනියතෙ පහීනෙ කිලෙසෙ පච්චවෙක්ඛන්ති, වික්ඛම්භිතෙ කිලෙසෙ…පෙ… පුබ්බෙ සමුදාචිණ්ණෙ…පෙ… චක්ඛුං…පෙ… වත්ථුං අනියතෙ ඛන්ධෙ අනිච්චතො…පෙ… විපස්සති අස්සාදෙති අභිනන්දති, තං ආරබ්භ අනියතො රාගො…පෙ… දොමනස්සං උප්පජ්ජති, දිබ්බෙන චක්ඛුනා රූපං පස්සති…පෙ… ආවජ්ජනාය ආරම්මණපච්චයෙන පච්චයො. අනියතො ධම්මො නියතස්ස ධම්මස්ස ආරම්මණපච්චයෙන පච්චයො; නිබ්බානං මග්ගස්ස ආරම්මණපච්චයෙන පච්චයො; රූපජීවිතින්ද්‍රියං මාතුඝාතිකම්මස්ස… පිතුඝාතිකම්මස්ස… අරහන්තඝාතිකම්මස්ස… රුහිරුප්පාදකම්මස්ස ආරම්මණපච්චයෙන පච්චයො; යං වත්ථුං ආමසන්තස්ස මිච්ඡත්තනියතා ඛන්ධා උප්පජ්ජන්ති, තං වත්ථු මිච්ඡත්තනියතානං ඛන්ධානං ආරම්මණපච්චයෙන පච්චයො. (2)

අධිපතිපච්චයො

332. නියතො ධම්මො නියතස්ස ධම්මස්ස අධිපතිපච්චයෙන පච්චයො. සහජාතාධිපති – නියතාධිපති සම්පයුත්තකානං ඛන්ධානං අධිපතිපච්චයෙන පච්චයො. නියතො ධම්මො අනියතස්ස ධම්මස්ස අධිපතිපච්චයෙන පච්චයො – ආරම්මණාධිපති, සහජාතාධිපති. ආරම්මණාධිපති – අරියා මග්ගා වුට්ඨහිත්වා මග්ගං ගරුං කත්වා පච්චවෙක්ඛන්ති. සහජාතාධිපති – නියතාධිපති චිත්තසමුට්ඨානානං රූපානං අධිපතිපච්චයෙන පච්චයො. නියතො ධම්මො නියතස්ස ච අනියතස්ස ච ධම්මස්ස අධිපතිපච්චයෙන පච්චයො. සහජාතාධිපති – නියතාධිපති සම්පයුත්තකානං ඛන්ධානං චිත්තසමුට්ඨානානඤ්ච රූපානං අධිපතිපච්චයෙන පච්චයො. (3)

333. අනියතො ධම්මො අනියතස්ස ධම්මස්ස අධිපතිපච්චයෙන පච්චයො – ආරම්මණාධිපති, සහජාතාධිපති. ආරම්මණාධිපති – දානං දත්වා සීලං…පෙ… උපොසථකම්මං කත්වා තං ගරුං කත්වා පච්චවෙක්ඛති අස්සාදෙති අභිනන්දති, තං ගරුං කත්වා අනියතො රාගො උප්පජ්ජති… දිට්ඨි උප්පජ්ජති; පුබ්බෙ…පෙ… ඣානා…පෙ… අරියා ඵලං ගරුං කත්වා පච්චවෙක්ඛන්ති, නිබ්බානං ගරුං කත්වා පච්චවෙක්ඛන්ති, නිබ්බානං ගොත්‍රභුස්ස, වොදානස්ස, ඵලස්ස අධිපතිපච්චයෙන පච්චයො; චක්ඛුං…පෙ… වත්ථුං අනියතෙ ඛන්ධෙ ගරුං කත්වා අස්සාදෙති අභිනන්දති, තං ගරුං කත්වා අනියතො රාගො උප්පජ්ජති, දිට්ඨි උප්පජ්ජති. සහජාතාධිපති – අනියතාධිපති සම්පයුත්තකානං ඛන්ධානං චිත්තසමුට්ඨානානඤ්ච රූපානං අධිපතිපච්චයෙන පච්චයො. අනියතො ධම්මො නියතස්ස ධම්මස්ස අධිපතිපච්චයෙන පච්චයො. ආරම්මණාධිපති – නිබ්බානං මග්ගස්ස අධිපතිපච්චයෙන පච්චයො. (2)

අනන්තරපච්චයාදි

334. නියතො ධම්මො අනියතස්ස ධම්මස්ස අනන්තරපච්චයෙන පච්චයො – මග්ගො ඵලස්ස අනන්තරපච්චයෙන පච්චයො, නියතා ඛන්ධා වුට්ඨානස්ස අනන්තරපච්චයෙන පච්චයො. (1)

අනියතො ධම්මො අනියතස්ස ධම්මස්ස අනන්තරපච්චයෙන පච්චයො – පුරිමා පුරිමා අනියතා ඛන්ධා පච්ඡිමානං පච්ඡිමානං අනියතානං ඛන්ධානං අනන්තරපච්චයෙන පච්චයො; අනුලොමං ගොත්‍රභුස්ස… අනුලොමං වොදානස්ස… ඵලං ඵලස්ස… අනුලොමං ඵලසමාපත්තියා… නිරොධා වුට්ඨහන්තස්ස නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනං ඵලසමාපත්තියා අනන්තරපච්චයෙන පච්චයො. අනියතො ධම්මො නියතස්ස ධම්මස්ස අනන්තරපච්චයෙන පච්චයො – අනියතං දොමනස්සං නියතස්ස දොමනස්සස්ස, අනියතා මිච්ඡාදිට්ඨි නියතමිච්ඡාදිට්ඨියා අනන්තරපච්චයෙන පච්චයො; ගොත්‍රභු මග්ගස්ස… වොදානං මග්ගස්ස අනන්තරපච්චයෙන පච්චයො. (2)

සමනන්තරපච්චයෙන පච්චයො… සහජාතපච්චයෙන පච්චයො… පඤ්ච… අඤ්ඤමඤ්ඤපච්චයෙන පච්චයො… ද්වෙ… නිස්සයපච්චයෙන පච්චයො… සත්ත.

උපනිස්සයපච්චයො

335. නියතො ධම්මො නියතස්ස ධම්මස්ස උපනිස්සයපච්චයෙන පච්චයො. පකතූපනිස්සයො – මාතුඝාතිකම්මං මාතුඝාතිකම්මස්ස… පිතුඝාතිකම්මස්ස… අරහන්තඝාතිකම්මස්ස… රුහිරුප්පාදකම්මස්ස… සඞ්ඝභෙදකම්මස්ස, නියතමිච්ඡාදිට්ඨියා උපනිස්සයපච්චයෙන පච්චයො (චක්කං). පඨමො මග්ගො දුතියස්ස මග්ගස්ස…පෙ… තතියො මග්ගො චතුත්ථස්ස මග්ගස්ස උපනිස්සයපච්චයෙන පච්චයො. නියතො ධම්මො අනියතස්ස ධම්මස්ස උපනිස්සයපච්චයෙන පච්චයො – ආරම්මණූපනිස්සයො, අනන්තරූපනිස්සයො, පකතූපනිස්සයො…පෙ…. පකතූපනිස්සයො – මාතරං ජීවිතා වොරොපෙත්වා…පෙ… සඞ්ඝං භින්දිත්වා තස්ස පටිඝාතත්ථාය දානං දෙති, සීලං සමාදියති, උපොසථකම්මං කරොති, අරියා මග්ගං උපනිස්සාය අනුප්පන්නං සමාපත්තිං උප්පාදෙන්ති, උප්පන්නං සමාපජ්ජන්ති…පෙ… ඨානාඨානකොසල්ලස්ස උපනිස්සයපච්චයෙන පච්චයො; මග්ගො ඵලසමාපත්තියා උපනිස්සයපච්චයෙන පච්චයො. (2)

336. අනියතො ධම්මො අනියතස්ස ධම්මස්ස උපනිස්සයපච්චයෙන පච්චයො – ආරම්මණූපනිස්සයො, අනන්තරූපනිස්සයො, පකතූපනිස්සයො…පෙ…. පකතූපනිස්සයො – අනියතං සද්ධං උපනිස්සාය දානං දෙති, සීලං…පෙ… උපොසථකම්මං කරොති, ඣානං උප්පාදෙති, විපස්සනං…පෙ… අභිඤ්ඤං…පෙ… සමාපත්තිං උප්පාදෙති, මානං ජප්පෙති… දිට්ඨිං ගණ්හාති; අනියතං සීලං…පෙ… පඤ්ඤං… රාගං…පෙ… පත්ථනං… කායිකං සුඛං… කායිකං දුක්ඛං… උතුං… භොජනං… සෙනාසනං උපනිස්සාය දානං දෙති…පෙ… සමාපත්තිං උප්පාදෙති, පාණං හනති…පෙ… නිගමඝාතං කරොති, අනියතා සද්ධා…පෙ… සෙනාසනං අනියතාය සද්ධාය…පෙ… පත්ථනාය… කායිකස්ස සුඛස්ස… කායිකස්ස දුක්ඛස්ස, ඵලසමාපත්තියා උපනිස්සයපච්චයෙන පච්චයො. (1)

අනියතො ධම්මො නියතස්ස ධම්මස්ස උපනිස්සයපච්චයෙන පච්චයො – ආරම්මණූපනිස්සයො, අනන්තරූපනිස්සයො, පකතූපනිස්සයො…පෙ…. පකතූපනිස්සයො – අනියතං රාගං උපනිස්සාය මාතරං ජීවිතා වොරොපෙති…පෙ… සඞ්ඝං භින්දති; අනියතං දොසං…පෙ… සෙනාසනං උපනිස්සාය මාතරං ජීවිතා වොරොපෙති…පෙ… සඞ්ඝං භින්දති; අනියතො රාගො… දොසං…පෙ… සෙනාසනං මාතුඝාතිකම්මස්ස…පෙ… සඞ්ඝභෙදකම්මස්ස උපනිස්සයපච්චයෙන පච්චයො; පඨමස්ස මග්ගස්ස පරිකම්මං පඨමස්ස මග්ගස්ස…පෙ… චතුත්ථස්ස මග්ගස්ස පරිකම්මං චතුත්ථස්ස මග්ගස්ස උපනිස්සයපච්චයෙන පච්චයො. (2)

පුරෙජාතපච්චයාදි

337. අනියතො ධම්මො අනියතස්ස ධම්මස්ස පුරෙජාතපච්චයෙන පච්චයො – ආරම්මණපුරෙජාතං, වත්ථුපුරෙජාතං (සංඛිත්තං). අනියතො ධම්මො නියතස්ස ධම්මස්ස පුරෙජාතපච්චයෙන පච්චයො – ආරම්මණපුරෙජාතං, වත්ථුපුරෙජාතං. ආරම්මණපුරෙජාතං – රූපජීවිතින්ද්‍රියං මාතුඝාතිකම්මස්ස… පිතුඝාතිකම්මස්ස… අරහන්තඝාතිකම්මස්ස… රුහිරුප්පාදකම්මස්ස පුරෙජාතපච්චයෙන පච්චයො. වත්ථුපුරෙජාතං – වත්ථු නියතානං ඛන්ධානං පුරෙජාතපච්චයෙන පච්චයො. (2)

පච්ඡාජාතපච්චයෙන පච්චයො… ද්වෙ… ආසෙවනපච්චයෙන පච්චයො… ද්වෙ.

කම්මපච්චයො

338. නියතො ධම්මො නියතස්ස ධම්මස්ස කම්මපච්චයෙන පච්චයො – නියතා චෙතනා සම්පයුත්තකානං ඛන්ධානං කම්මපච්චයෙන පච්චයො. නියතො ධම්මො අනියතස්ස ධම්මස්ස කම්මපච්චයෙන පච්චයො – සහජාතා, නානාක්ඛණිකා. සහජාතා – නියතා චෙතනා චිත්තසමුට්ඨානානං රූපානං කම්මපච්චයෙන පච්චයො. නානාක්ඛණිකා – නියතා චෙතනා විපාකානං ඛන්ධානං කටත්තා ච රූපානං කම්මපච්චයෙන පච්චයො. (මූලං කාතබ්බං.) නියතා චෙතනා සම්පයුත්තකානං ඛන්ධානං චිත්තසමුට්ඨානානඤ්ච රූපානං කම්මපච්චයෙන පච්චයො. (3)

අනියතො ධම්මො අනියතස්ස ධම්මස්ස කම්මපච්චයෙන පච්චයො – සහජාතා, නානාක්ඛණිකා (සංඛිත්තං).

විපාකපච්චයෙන පච්චයො… එකං… ආහාරපච්චයෙන පච්චයො… චත්තාරි… ඉන්ද්‍රියපච්චයෙන පච්චයො… චත්තාරි… ඣානපච්චයෙන පච්චයො… චත්තාරි… මග්ගපච්චයෙන පච්චයො… චත්තාරි… සම්පයුත්තපච්චයෙන පච්චයො… ද්වෙ… විප්පයුත්තපච්චයෙන පච්චයො… තීණි (අරූපදුකසදිසං)… අත්ථිපච්චයෙන පච්චයො… සත්ත (අරූපාවචරදුකසදිසං)… නත්ථිපච්චයෙන පච්චයො… විගතපච්චයෙන පච්චයො… අවිගතපච්චයෙන පච්චයො… සත්ත.