1. විභඞ්ගවාරො

හෙතුපච්චයො

104. ගන්ථො චෙව ගන්ථනියො ච ධම්මො ගන්ථස්ස චෙව ගන්ථනියස්ස ච ධම්මස්ස හෙතුපච්චයෙන පච්චයො – ගන්ථා හෙතූ සම්පයුත්තකානං ගන්ථානං හෙතුපච්චයෙන පච්චයො (එවං නව පඤ්හා විත්ථාරෙතබ්බා).

ආරම්මණපච්චයො

105. ගන්ථො චෙව ගන්ථනියො ච ධම්මො ගන්ථස්ස චෙව ගන්ථනියස්ස ච ධම්මස්ස ආරම්මණපච්චයෙන පච්චයො – ගන්ථෙ ආරබ්භ ගන්ථා උප්පජ්ජන්ති. (මූලං පුච්ඡිතබ්බං) ගන්ථෙ ආරබ්භ ගන්ථනියා චෙව නො ච ගන්ථා ඛන්ධා උප්පජ්ජන්ති. (මූලං පුච්ඡිතබ්බං) ගන්ථෙ ආරබ්භ ගන්ථා ච සම්පයුත්තකා ච ඛන්ධා උප්පජ්ජන්ති. (3)

106. ගන්ථනියො චෙව නො ච ගන්ථො ධම්මො ගන්ථනියස්ස චෙව නො ච ගන්ථස්ස ච ධම්මස්ස ආරම්මණපච්චයෙන පච්චයො – දානං…පෙ… සීලං…පෙ… උපොසථකම්මං කත්වා තං පච්චවෙක්ඛති, පුබ්බෙ සුචිණ්ණානි…පෙ… ඣානා…පෙ… අරියා ගොත්‍රභුං පච්චවෙක්ඛන්ති, වොදානං පච්චවෙක්ඛන්ති, පහීනෙ කිලෙසෙ…පෙ… වික්ඛම්භිතෙ කිලෙසෙ පච්චවෙක්ඛන්ති, පුබ්බෙ සමුදාචිණ්ණෙ කිලෙසෙ ජානන්ති, චක්ඛුං…පෙ… වත්ථුං ගන්ථනියෙ චෙව නො ච ගන්ථෙ ඛන්ධෙ අනිච්චතො…පෙ… දොමනස්සං උප්පජ්ජති; දිබ්බෙන චක්ඛුනා රූපං පස්සති, දිබ්බාය සොතධාතුයා සද්දං සුණාති. (සබ්බං විත්ථාරෙතබ්බං) ආවජ්ජනාය ආරම්මණපච්චයෙන පච්චයො. (1)

ගන්ථනියො චෙව නො ච ගන්ථො ධම්මො ගන්ථස්ස චෙව ගන්ථනියස්ස ච ධම්මස්ස ආරම්මණපච්චයෙන පච්චයො – දානං…පෙ… සීලං…පෙ… උපොසථකම්මං කත්වා තං අස්සාදෙති අභිනන්දති, තං ආරබ්භ රාගො උප්පජ්ජති, දිට්ඨි…පෙ… විචිකිච්ඡා…පෙ… දොමනස්සං උප්පජ්ජති; පුබ්බෙ සුචිණ්ණානි…පෙ… ඣානා වුට්ඨහිත්වා ඣානං…පෙ… චක්ඛුං…පෙ… වත්ථුං ගන්ථනියෙ චෙව නො ච ගන්ථෙ ඛන්ධෙ අස්සාදෙති අභිනන්දති, තං ආරබ්භ රාගො උප්පජ්ජති, දිට්ඨි…පෙ… දොමනස්සං උප්පජ්ජති. (2)

ගන්ථනියො චෙව නො ච ගන්ථො ධම්මො ගන්ථස්ස චෙව ගන්ථනියස්ස ච ගන්ථනියස්ස චෙව නො ච ගන්ථස්ස ච ධම්මස්ස ආරම්මණපච්චයෙන පච්චයො – දානං…පෙ… සීලං…පෙ… උපොසථකම්මං…පෙ… පුබ්බෙ සුචිණ්ණානි…පෙ… ඣානා වුට්ඨහිත්වා ඣානං…පෙ… චක්ඛුං…පෙ… වත්ථුං ගන්ථනියෙ චෙව නො ච ගන්ථෙ ඛන්ධෙ අස්සාදෙති අභිනන්දති, තං ආරබ්භ ගන්ථා ච සම්පයුත්තකා ච ඛන්ධා උප්පජ්ජන්ති (එවං ඉතරෙපි තීණි විත්ථාරෙතබ්බා). (3)

(ආරබ්භ කාතබ්බා. ඉමස්මිං දුකෙ ලොකුත්තරං නත්ථි, ගන්ථදුකසදිසං, නින්නානාකරණං. ‘‘ගන්ථනිය’’න්ති නියාමෙතබ්බං, මග්ගෙ නව පඤ්හා කාතබ්බා.)

ගන්ථගන්ථනියදුකං නිට්ඨිතං.