20. වීසතිමවග්ගො

(196) 3. නිරයපාලකථා

866. නත්ථි නිරයෙසු නිරයපාලාති? ආමන්තා. නත්ථි නිරයෙසු කම්මකාරණාති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ… අත්ථි නිරයෙසු කම්මකාරණාති? ආමන්තා. අත්ථි නිරයෙසු නිරයපාලාති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ….

අත්ථි මනුස්සෙසු කම්මකාරණා, අත්ථි ච කාරණිකාති? ආමන්තා. අත්ථි නිරයෙසු කම්මකාරණා, අත්ථි ච කාරණිකාති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ… අත්ථි නිරයෙසු කම්මකාරණා, නත්ථි ච කාරණිකාති? ආමන්තා. අත්ථි මනුස්සෙසු කම්මකාරණා, නත්ථි ච කාරණිකාති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ….

867. අත්ථි නිරයෙසු නිරයපාලාති? ආමන්තා. නනු වුත්තං භගවතා –

‘‘න වෙස්සභූ නොපි ච පෙත්තිරාජා,

සොමො යමො වෙස්සවණො ච රාජා;

සකානි කම්මානි හනන්ති තත්ථ, ඉතො පණුන්නං [පණුණ්ණං (ස්‍යා. ක.), පනුන්නං (සී.)] පරලොකපත්ත’’න්ති.

අත්ථෙව සුත්තන්තොති? ආමන්තා. තෙන හි නත්ථි නිරයෙසු නිරයපාලාති.

868. නත්ථි නිරයෙසු නිරයපාලාති? ආමන්තා. නනු වුත්තං භගවතා – ‘‘තමෙනං, භික්ඛවෙ, නිරයපාලා පඤ්චවිධබන්ධනං නාම කාරණං කාරෙන්ති [කරොන්ති (ම. නි. 3.250; අ. නි. 3.36)] – තත්තං අයොඛීලං හත්ථෙ ගමෙන්ති, තත්තං අයොඛීලං දුතියෙ හත්ථෙ ගමෙන්ති, තත්තං අයොඛීලං පාදෙ ගමෙන්ති, තත්තං අයොඛීලං දුතියෙ පාදෙ ගමෙන්ති, තත්තං අයොඛීලං මජ්ඣෙඋරස්මිං ගමෙන්ති; සො තත්ථ දුක්ඛා තිබ්බා කටුකා වෙදනා වෙදෙති; න ච තාව කාලං කරොති යාව න තං පාපකම්මං බ්‍යන්තීහොතී’’ති [ම. නි. 3.250; අ. නි. 3.36]! අත්ථෙව සුත්තන්තොති? ආමන්තා. තෙන හි අත්ථි නිරයෙසු නිරයපාලාති.

නත්ථි නිරයෙසු නිරයපාලාති? ආමන්තා. නනු වුත්තං භගවතා – ‘‘තමෙනං, භික්ඛවෙ, නිරයපාලා සංවෙසෙත්වා කුඨාරීහි [කුධාරීහි (සබ්බත්ථ)] තච්ඡන්ති…පෙ… තමෙනං, භික්ඛවෙ, නිරයපාලා උද්ධම්පාදං අධොසිරං ඨපෙත්වා වාසීහි තච්ඡන්ති…පෙ… තමෙනං, භික්ඛවෙ, නිරයපාලා රථෙ යොජෙත්වා ආදිත්තාය පථවියා සම්පජ්ජලිතාය සජොතිභූතාය [සඤ්ජොතිභූතාය (ස්‍යා.)] සාරෙන්තිපි පච්චාසාරෙන්තිපි…පෙ… තමෙනං, භික්ඛවෙ, නිරයපාලා මහන්තං අඞ්ගාරපබ්බතං ආදිත්තං සම්පජ්ජලිතං සජොතිභූතං ආරොපෙන්තිපි ඔරොපෙන්තිපි…පෙ… තමෙනං, භික්ඛවෙ, නිරයපාලා උද්ධම්පාදං අධොසිරං ගහෙත්වා තත්තාය ලොහකුම්භියා පක්ඛිපන්ති ආදිත්තාය සම්පජ්ජලිතාය සජොතිභූතාය. සො තත්ථ ඵෙණුද්දෙහකං පච්චති, සො තත්ථ ඵෙණුද්දෙහකං පච්චමානො සකිම්පි උද්ධං ගච්ඡති, සකිම්පි අධො ගච්ඡති, සකිම්පි තිරියං ගච්ඡති. සො තත්ථ දුක්ඛා තිබ්බා කටුකා වෙදනා වෙදයති, න ච තාව කාලං කරොති යාව න තං පාපකම්මං බ්‍යන්තීහොති. තමෙනං, භික්ඛවෙ, නිරයපාලා මහානිරයෙ පක්ඛිපන්ති! සො ඛො පන, භික්ඛවෙ, මහානිරයො –

‘‘චතුක්කණ්ණො චතුද්වාරො, විභත්තො භාගසො මිතො;

අයොපාකාරපරියන්තො, අයසා පටිකුජ්ජිතො.

‘‘තස්ස අයොමයා භූමි, ජලිතා තෙජසා යුතා;

සමන්තා යොජනසතං, ඵරිත්වා තිට්ඨති සබ්බදා’’ති [ම. නි. 3.250; අ. නි. 3.36; පෙ. ව. 71].

අත්ථෙව සුත්තන්තොති? ආමන්තා. තෙන හි අත්ථි නිරයෙසු නිරයපාලාති.

නිරයපාලකථා නිට්ඨිතා.