(156) 1. නිග්ගහකථා

743. පරො පරස්ස චිත්තං නිග්ගණ්හාතීති? ආමන්තා. පරො පරස්ස චිත්තං ‘‘මා රජ්ජි’’, ‘‘මා දුස්සි’’, ‘‘මා මුය්හි’’, ‘‘මා කිලිස්සී’’ති නිග්ගණ්හාතීති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ… පරො පරස්ස චිත්තං නිග්ගණ්හාතීති? ආමන්තා. පරො පරස්ස උප්පන්නො ඵස්සො ‘‘මා නිරුජ්ඣී’’ති නිග්ගණ්හාතීති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ… පරො පරස්ස උප්පන්නා වෙදනා…පෙ… උප්පන්නා සඤ්ඤා… උප්පන්නා චෙතනා… උප්පන්නං චිත්තං… උප්පන්නා සද්ධා… උප්පන්නං වීරියං … උප්පන්නා සති… උප්පන්නො සමාධි…පෙ… උප්පන්නා පඤ්ඤා ‘‘මා නිරුජ්ඣී’’ති නිග්ගණ්හාතීති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ….

පරො පරස්ස චිත්තං නිග්ගණ්හාතීති? ආමන්තා. පරො පරස්ස අත්ථාය රාගං පජහති… දොසං පජහති…පෙ… අනොත්තප්පං පජහතීති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ….

පරො පරස්ස චිත්තං නිග්ගණ්හාතීති? ආමන්තා. පරො පරස්ස අත්ථාය මග්ගං භාවෙති… සතිපට්ඨානං භාවෙති…පෙ… බොජ්ඣඞ්ගං භාවෙතීති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ….

පරො පරස්ස චිත්තං නිග්ගණ්හාතීති? ආමන්තා. පරො පරස්ස අත්ථාය දුක්ඛං පරිජානාති, සමුදයං පජහති, නිරොධං සච්ඡිකරොති, මග්ගං භාවෙතීති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ….

පරො පරස්ස චිත්තං නිග්ගණ්හාතීති? ආමන්තා. අඤ්ඤො අඤ්ඤස්ස කාරකො, පරඞ්කතං සුඛං දුක්ඛං අඤ්ඤො කරොති අඤ්ඤො පටිසංවෙදෙතීති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ….

පරො පරස්ස චිත්තං නිග්ගණ්හාතීති? ආමන්තා. නනු වුත්තං භගවතා –

‘‘අත්තනාව කතං පාපං, අත්තනා සංකිලිස්සති;

අත්තනා අකතං පාපං, අත්තනාව විසුජ්ඣති;

සුද්ධි අසුද්ධි පච්චත්තං, නාඤ්ඤො අඤ්ඤං විසොධයෙ’’ති [ධ. ප. 165].

අත්ථෙව සුත්තන්තොති? ආමන්තා. තෙන හි න වත්තබ්බං – ‘‘පරො පරස්ස චිත්තං නිග්ගණ්හාතී’’ති.

744. න වත්තබ්බං – ‘‘පරො පරස්ස චිත්තං නිග්ගණ්හාතී’’ති? ආමන්තා. නනු අත්ථි බලප්පත්තා, අත්ථි වසීභූතාති? ආමන්තා. හඤ්චි අත්ථි බලප්පත්තා, අත්ථි වසීභූතා, තෙන වත රෙ වත්තබ්බෙ – ‘‘පරො පරස්ස චිත්තං නිග්ගණ්හාතී’’ති.

නිග්ගහකථා නිට්ඨිතා.