(137) 2. සළායතනුප්පත්තිකථා

691. සළායතනං අපුබ්බං අචරිමං මාතුකුච්ඡිස්මිං සණ්ඨාතීති? ආමන්තා. සබ්බඞ්ගපච්චඞ්ගී අහීනින්ද්‍රියො මාතුකුච්ඡිස්මිං ඔක්කමතීති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ….

උපපත්තෙසියෙන චිත්තෙන චක්ඛායතනං සණ්ඨාතීති? ආමන්තා. උපපත්තෙසියෙන චිත්තෙන හත්ථා සණ්ඨන්ති, පාදා සණ්ඨන්ති, සීසං සණ්ඨාති, කණ්ණො සණ්ඨාති, නාසිකා සණ්ඨාති, මුඛං සණ්ඨාති, දන්තා සණ්ඨන්තීති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ….

උපපත්තෙසියෙන චිත්තෙන සොතායතනං…පෙ… ඝානායතනං…පෙ… ජිව්හායතනං සණ්ඨාතීති? ආමන්තා. උපපත්තෙසියෙන චිත්තෙන හත්ථා සණ්ඨන්ති, පාදා සණ්ඨන්ති, සීසං සණ්ඨාති, කණ්ණො සණ්ඨාති, නාසිකා සණ්ඨාති, මුඛං සණ්ඨාති, දන්තා සණ්ඨන්තීති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ….

692. මාතුකුච්ඡිගතස්ස පච්ඡා චක්ඛායතනං උප්පජ්ජතීති? ආමන්තා. මාතුකුච්ඡිස්මිං චක්ඛුපටිලාභාය කම්මං කරොතීති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ… මාතුකුච්ඡිගතස්ස පච්ඡා සොතායතනං…පෙ… ඝානායතනං…පෙ… ජිව්හායතනං උප්පජ්ජතීති? ආමන්තා. මාතුකුච්ඡිස්මිං ජිව්හාපටිලාභාය කම්මං කරොතීති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ….

මාතුකුච්ඡිගතස්ස පච්ඡා කෙසා ලොමා නඛා දන්තා අට්ඨී උප්පජ්ජන්තීති? ආමන්තා. මාතුකුච්ඡිස්මිං අට්ඨිපටිලාභාය කම්මං කරොතීති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ….

න වත්තබ්බං – ‘‘මාතුකුච්ඡිගතස්ස පච්ඡා කෙසා ලොමා නඛා දන්තා අට්ඨී උප්පජ්ජන්තී’’ති? ආමන්තා. නනු වුත්තං භගවතා –

‘‘පඨමං කලලං හොති, කලලා හොති අබ්බුදං;

අබ්බුදා ජායතෙ පෙසි [පෙසී (ස්‍යා. කං. පී.)], පෙසි නිබ්බත්තතෙ [නිබ්බත්තතී (සී. ස්‍යා., සං. නි. 1.235), නිබ්බත්තති (පී. ක.)] ඝනො;

ඝනා පසාඛා ජායන්ති, කෙසා ලොමා නඛාපි ච.

‘‘යඤ්චස්ස භුඤ්ජති මාතා, අන්නං පානඤ්ච භොජනං;

තෙන සො තත්ථ යාපෙති, මාතුකුච්ඡිගතො නරො’’ති [සං. නි. 1.235].

අත්ථෙව සුත්තන්තොති? ආමන්තා. තෙන හි මාතුකුච්ඡිගතස්ස පච්ඡා කෙසා ලොමා නඛා දන්තා අට්ඨී උප්පජ්ජන්තීති.

සළායතනුප්පත්තිකථා නිට්ඨිතා.