13. තෙරසමවග්ගො

(132) 7. සමාපන්නො අස්සාදෙතිකථා

671. සමාපන්නො අස්සාදෙති, ඣානනිකන්ති ඣානාරම්මණාති? ආමන්තා. තං ඣානං තස්ස ඣානස්ස ආරම්මණන්ති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ… තං ඣානං තස්ස ඣානස්ස ආරම්මණන්ති? ආමන්තා. තෙන ඵස්සෙන තං ඵස්සං ඵුසති, තාය වෙදනාය තං වෙදනං වෙදෙති, තාය සඤ්ඤාය තං සඤ්ඤං සඤ්ජානාති, තාය චෙතනාය තං චෙතනං චෙතෙති, තෙන චිත්තෙන තං චිත්තං චින්තෙති, තෙන විතක්කෙන තං විතක්කං විතක්කෙති, තෙන විචාරෙන තං විචාරං විචාරෙති, තාය පීතියා තං පීති පියායති, තාය සතියා තං සතිං සරති, තාය පඤ්ඤාය තං පඤ්ඤං පජානාතීති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ….

ඣානනිකන්ති චිත්තසම්පයුත්තා, ඣානං චිත්තසම්පයුත්තන්ති? ආමන්තා. ද්වින්නං ඵස්සානං…පෙ… ද්වින්නං චිත්තානං සමොධානං හොතීති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ….

ඣානනිකන්ති අකුසලං, ඣානං කුසලන්ති? ආමන්තා. කුසලාකුසලා සාවජ්ජානවජ්ජා හීනපණීතා කණ්හසුක්කසප්පටිභාගා ධම්මා සම්මුඛීභාවං ආගච්ඡන්තීති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ….

672. කුසලාකුසලා සාවජ්ජානවජ්ජා හීනපණීතා කණ්හසුක්කසප්පටිභාගා ධම්මා සම්මුඛීභාවං ආගච්ඡන්තීති? ආමන්තා. නනු වුත්තං භගවතා – ‘‘චත්තාරිමානි, භික්ඛවෙ, සුවිදූරවිදූරානි! කතමානි චත්තාරි? නභඤ්ච, භික්ඛවෙ, පථවී ච – ඉදං පඨමං සුවිදූරවිදූරං…පෙ… තස්මා සතං ධම්මො අසබ්භි ආරකා’’ති. අත්ථෙව සුත්තන්තොති? ආමන්තා. තෙන හි න වත්තබ්බං – ‘‘කුසලාකුසලා සාවජ්ජානවජ්ජා හීනපණීතා කණ්හසුක්කසප්පටිභාගා ධම්මා සම්මුඛීභාවං ආගච්ඡන්තී’’ති.

673. න වත්තබ්බං – ‘‘සමාපන්නො අස්සාදෙති, ඣානනිකන්ති ඣානාරම්මණා’’ති? ආමන්තා. නනු වුත්තං භගවතා – ‘‘ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු විවිච්චෙව කාමෙහි විවිච්ච අකුසලෙහි ධම්මෙහි පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති, සො තං අස්සාදෙති තං නිකාමෙති තෙන ච විත්තිං ආපජ්ජති; විතක්කවිචාරානං වූපසමා…පෙ… දුතියං ඣානං…පෙ… තතියං ඣානං…පෙ… චතුත්ථං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති, සො තං අස්සාදෙති තං නිකාමෙති තෙන ච විත්තිං ආපජ්ජතී’’ති [අ. නි. 4.123]! අත්ථෙව සුත්තන්තොති? ආමන්තා. තෙන හි සමාපන්නො අස්සාදෙති, ඣානනිකන්ති ඣානාරම්මණාති.

සමාපන්නො අස්සාදෙතිකථා නිට්ඨිතා.