(63) 1. සඞ්ගහිතකථා

471. නත්ථි කෙචි ධම්මා කෙහිචි ධම්මෙහි සඞ්ගහිතාති [සඞ්ගහීතාති (පී.)]? ආමන්තා. නනු අත්ථි කෙචි ධම්මා කෙහිචි ධම්මෙහි ගණනං ගච්ඡන්ති උද්දෙසං ගච්ඡන්ති පරියාපන්නාති? ආමන්තා. හඤ්චි අත්ථි කෙචි ධම්මා කෙහිචි ධම්මෙහි ගණනං ගච්ඡන්ති උද්දෙසං ගච්ඡන්ති පරියාපන්නා, නො ච වත රෙ වත්තබ්බෙ – ‘‘නත්ථි කෙචි ධම්මා කෙහිචි ධම්මෙහි සඞ්ගහිතා’’ති.

චක්ඛායතනං කතමක්ඛන්ධගණනං [කතමං ඛන්ධගණනං (සී. පී. ක.)] ගච්ඡතීති? රූපක්ඛන්ධගණනං ගච්ඡතීති. හඤ්චි චක්ඛායතනං රූපක්ඛන්ධගණනං ගච්ඡති, තෙන වත රෙ වත්තබ්බෙ – ‘‘චක්ඛායතනං රූපක්ඛන්ධෙන සඞ්ගහිත’’න්ති. සොතායතනං…පෙ… ඝානායතනං…පෙ… ජිව්හායතනං…පෙ… කායායතනං කතමක්ඛන්ධගණනං ගච්ඡතීති? රූපක්ඛන්ධගණනං ගච්ඡතීති. හඤ්චි කායායතනං රූපක්ඛන්ධගණනං ගච්ඡති, තෙන වත රෙ වත්තබ්බෙ – ‘‘කායායතනං රූපක්ඛන්ධෙන සඞ්ගහිත’’න්ති.

රූපායතනං…පෙ… සද්දායතනං…පෙ… ගන්ධායතනං…පෙ… රසායතනං…පෙ… ඵොට්ඨබ්බායතනං කතමක්ඛන්ධගණනං ගච්ඡතීති? රූපක්ඛන්ධගණනං ගච්ඡතීති. හඤ්චි ඵොට්ඨබ්බායතනං රූපක්ඛන්ධගණනං ගච්ඡති, තෙන වත රෙ වත්තබ්බෙ – ‘‘ඵොට්ඨබ්බායතනං රූපක්ඛන්ධෙන සඞ්ගහිත’’න්ති.

සුඛා වෙදනා කතමක්ඛන්ධගණනං ගච්ඡතීති? වෙදනාක්ඛන්ධගණනං ගච්ඡතීති. හඤ්චි සුඛා වෙදනා වෙදනාක්ඛන්ධගණනං ගච්ඡති, තෙන වත රෙ වත්තබ්බෙ – ‘‘සුඛා වෙදනා වෙදනාක්ඛන්ධෙන සඞ්ගහිතා’’ති. දුක්ඛා වෙදනා…පෙ… අදුක්ඛමසුඛා වෙදනා කතමක්ඛන්ධගණනං ගච්ඡතීති? වෙදනාක්ඛන්ධගණනං ගච්ඡතීති. හඤ්චි අදුක්ඛමසුඛා වෙදනා වෙදනාක්ඛන්ධගණනං ගච්ඡති, තෙන වත රෙ වත්තබ්බෙ – ‘‘අදුක්ඛමසුඛා වෙදනා වෙදනාක්ඛන්ධෙන සඞ්ගහිතා’’ති.

චක්ඛුසම්ඵස්සජා සඤ්ඤා කතමක්ඛන්ධගණනං ගච්ඡතීති? සඤ්ඤාක්ඛන්ධගණනං ගච්ඡතීති. හඤ්චි චක්ඛුසම්ඵස්සජා සඤ්ඤා සඤ්ඤාක්ඛන්ධගණනං ගච්ඡති, තෙන වත රෙ වත්තබ්බෙ – ‘‘චක්ඛුසම්ඵස්සජා සඤ්ඤා සඤ්ඤාක්ඛන්ධෙන සඞ්ගහිතා’’ති. සොතසම්ඵස්සජා සඤ්ඤා…පෙ… මනොසම්ඵස්සජා සඤ්ඤා කතමක්ඛන්ධගණනං ගච්ඡතීති? සඤ්ඤාක්ඛන්ධගණනං ගච්ඡතීති. හඤ්චි මනොසම්ඵස්සජා සඤ්ඤා සඤ්ඤාක්ඛන්ධගණනං ගච්ඡති, තෙන වත රෙ වත්තබ්බෙ – ‘‘මනොසම්ඵස්සජා සඤ්ඤා සඤ්ඤාක්ඛන්ධෙන සඞ්ගහිතා’’ති.

චක්ඛුසම්ඵස්සජා චෙතනා…පෙ… මනොසම්ඵස්සජා චෙතනා කතමක්ඛන්ධගණනං ගච්ඡතීති? සඞ්ඛාරක්ඛන්ධගණනං ගච්ඡතීති. හඤ්චි මනොසම්ඵස්සජා චෙතනා සඞ්ඛාරක්ඛන්ධගණනං ගච්ඡති, තෙන වත රෙ වත්තබ්බෙ – ‘‘මනොසම්ඵස්සජා චෙතනා සඞ්ඛාරක්ඛන්ධෙන සඞ්ගහිතා’’ති.

චක්ඛුවිඤ්ඤාණං …පෙ… මනොවිඤ්ඤාණං කතමක්ඛන්ධගණනං ගච්ඡතීති? විඤ්ඤාණක්ඛන්ධගණනං ගච්ඡතීති. හඤ්චි මනොවිඤ්ඤාණං විඤ්ඤාණක්ඛන්ධගණනං ගච්ඡති, තෙන වත රෙ වත්තබ්බෙ – ‘‘මනොවිඤ්ඤාණං විඤ්ඤාණක්ඛන්ධෙන සඞ්ගහිත’’න්ති.

472. යථා දාමෙන වා යොත්තෙන වා ද්වෙ බලිබද්දා සඞ්ගහිතා, සික්කාය පිණ්ඩපාතො සඞ්ගහිතො, සා ගද්දුලෙන සඞ්ගහිතො; එවමෙව තෙ ධම්මා තෙහි ධම්මෙහි සඞ්ගහිතාති [සකවාදිවචනං (අට්ඨකථා පස්සිතබ්බා)]? හඤ්චි දාමෙන වා යොත්තෙන වා ද්වෙ බලීබද්දා සඞ්ගහිතා, සික්කාය පිණ්ඩපාතො සඞ්ගහිතො, සා ගද්දුලෙන සඞ්ගහිතො, තෙන වත රෙ වත්තබ්බෙ – ‘‘අත්ථි කෙචි ධම්මා කෙහිචි ධම්මෙහි සඞ්ගහිතා’’ති [සකවාදිවචනං (අට්ඨකථා පස්සිතබ්බා)].

සඞ්ගහිතකථා නිට්ඨිතා.