6. ඡට්ඨවග්ගො
(54) 2. පටිච්චසමුප්පාදකථා
448. පටිච්චසමුප්පාදො අසඞ්ඛතොති? ආමන්තා. නිබ්බානං තාණං ලෙණං සරණං පරායනං අච්චුතං අමතන්ති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ… පටිච්චසමුප්පාදො අසඞ්ඛතො, නිබ්බානං අසඞ්ඛතන්ති? ආමන්තා. ද්වෙ අසඞ්ඛතානීති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ… ද්වෙ අසඞ්ඛතානීති? ආමන්තා. ද්වෙ තාණානි ද්වෙ ලෙණානි ද්වෙ සරණානි ද්වෙ පරායනානි ද්වෙ අච්චුතානි ද්වෙ අමතානි ද්වෙ නිබ්බානානීති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ… ද්වෙ නිබ්බානානීති? ආමන්තා. අත්ථි ද්වින්නං නිබ්බානානං උච්චනීචතා හීනපණීතතා උක්කංසාවකංසො සීමා වා භෙදො වා රාජි වා අන්තරිකා වාති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ….
449. පටිච්චසමුප්පාදො අසඞ්ඛතොති? ආමන්තා. අවිජ්ජා අසඞ්ඛතාති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ… අවිජ්ජා සඞ්ඛතාති? ආමන්තා. පටිච්චසමුප්පාදො සඞ්ඛතොති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ… පටිච්චසමුප්පාදො අසඞ්ඛතොති? ආමන්තා. අවිජ්ජාපච්චයා සඞ්ඛාරා අසඞ්ඛතාති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ… අවිජ්ජාපච්චයා සඞ්ඛාරා සඞ්ඛතාති? ආමන්තා. පටිච්චසමුප්පාදො සඞ්ඛතොති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ… පටිච්චසමුප්පාදො අසඞ්ඛතොති? ආමන්තා. සඞ්ඛාරපච්චයා විඤ්ඤාණං අසඞ්ඛතන්ති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ… සඞ්ඛාරපච්චයා විඤ්ඤාණං සඞ්ඛතන්ති? ආමන්තා. පටිච්චසමුප්පාදො සඞ්ඛතොති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ… පටිච්චසමුප්පාදො අසඞ්ඛතොති? ආමන්තා. විඤ්ඤාණපච්චයා නාමරූපං අසඞ්ඛතන්ති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ… විඤ්ඤාණපච්චයා නාමරූපං සඞ්ඛතන්ති? ආමන්තා. පටිච්චසමුප්පාදො සඞ්ඛතොති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ… පටිච්චසමුප්පාදො අසඞ්ඛතොති? ආමන්තා. ජාතිපච්චයා ජරාමරණං අසඞ්ඛතන්ති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ… ජාතිපච්චයා ජරාමරණං සඞ්ඛතන්ති? ආමන්තා. පටිච්චසමුප්පාදො සඞ්ඛතොති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ….
450. න වත්තබ්බං – ‘‘පටිච්චසමුප්පාදො අසඞ්ඛතො’’ති? ආමන්තා. නනු වුත්තං භගවතා – ‘‘ජාතිපච්චයා, භික්ඛවෙ, ජරාමරණං. උප්පාදා වා තථාගතානං අනුප්පාදා වා තථාගතානං ඨිතාව සා ධාතු ධම්මට්ඨිතතා ධම්මනියාමතා ඉදප්පච්චයතා. තං තථාගතො අභිසම්බුජ්ඣති අභිසමෙති. අභිසම්බුජ්ඣිත්වා අභිසමෙත්වා ආචික්ඛති දෙසෙති පඤ්ඤාපෙති පට්ඨපෙති විවරති විභජති උත්තානිං කරොති. ‘පස්සථා’ති චාහ – ජාතිපච්චයා, භික්ඛවෙ, ජරාමරණං. භවපච්චයා, භික්ඛවෙ, ජාති…පෙ… අවිජ්ජාපච්චයා, භික්ඛවෙ, සඞ්ඛාරා. උප්පාදා වා තථාගතානං අනුප්පාදා වා තථාගතානං ඨිතාව සා ධාතු…පෙ… ‘පස්සථා’ති චාහ – අවිජ්ජාපච්චයා, භික්ඛවෙ, සඞ්ඛාරා. ඉති ඛො, භික්ඛවෙ, යා තත්ර තථතා අවිතථතා අනඤ්ඤථතා ඉදප්පච්චයතා – අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, පටිච්චසමුප්පාදො’’ති [සං. නි. 2.20]. අත්ථෙව සුත්තන්තොති? ආමන්තා. තෙන හි පටිච්චසමුප්පාදො අසඞ්ඛතොති.
451. අවිජ්ජාපච්චයා සඞ්ඛාරාති යා තත්ථ ධම්මට්ඨිතතා ධම්මනියාමතා අසඞ්ඛතා, නිබ්බානං අසඞ්ඛතන්ති? ආමන්තා. ද්වෙ අසඞ්ඛතානීති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ… ද්වෙ අසඞ්ඛතානීති? ආමන්තා. ද්වෙ තාණානි…පෙ… අන්තරිකා වාති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ….
අවිජ්ජාපච්චයා සඞ්ඛාරාති යා තත්ථ ධම්මට්ඨිතතා ධම්මනියාමතා අසඞ්ඛතා, සඞ්ඛාරපච්චයා විඤ්ඤාණන්ති යා තත්ථ ධම්මට්ඨිතතා ධම්මනියාමතා අසඞ්ඛතා, නිබ්බානං අසඞ්ඛතන්ති? ආමන්තා. තීණි අසඞ්ඛතානීති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ…. තීණි අසඞ්ඛතානීති? ආමන්තා. තීණි තාණානි…පෙ… අන්තරිකා වාති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ….
අවිජ්ජාපච්චයා සඞ්ඛාරාති යා තත්ථ ධම්මට්ඨිතතා ධම්මනියාමතා අසඞ්ඛතා, සඞ්ඛාරපච්චයා විඤ්ඤාණන්ති යා තත්ථ ධම්මට්ඨිතතා ධම්මනියාමතා අසඞ්ඛතා…පෙ… ජාතිපච්චයා ජරාමරණන්ති යා තත්ථ ධම්මට්ඨිතතා ධම්මනියාමතා අසඞ්ඛතා, නිබ්බානං අසඞ්ඛතන්ති? ආමන්තා. ද්වාදස අසඞ්ඛතානීති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ… ද්වාදස අසඞ්ඛතානීති? ආමන්තා. ද්වාදස තාණානි ද්වාදස ලෙණානි…පෙ… අන්තරිකා වාති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ….
පටිච්චසමුප්පාදකථා නිට්ඨිතා.