3. තතියවග්ගො
(31) 11. අසඤ්ඤකථා
381. අසඤ්ඤසත්තෙසු සඤ්ඤා අත්ථීති? ආමන්තා. සඤ්ඤාභවො සඤ්ඤාගති සඤ්ඤාසත්තාවාසො සඤ්ඤාසංසාරො සඤ්ඤායොනි සඤ්ඤත්තභාවපටිලාභොති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ….
නනු අසඤ්ඤභවො අසඤ්ඤගති අසඤ්ඤසත්තාවාසො අසඤ්ඤසංසාරො අසඤ්ඤයොනි අසඤ්ඤත්තභාවපටිලාභොති? ආමන්තා. හඤ්චි අසඤ්ඤභවො අසඤ්ඤගති අසඤ්ඤසත්තාවාසො අසඤ්ඤසංසාරො අසඤ්ඤයොනි අසඤ්ඤත්තභාවපටිලාභො, නො ච වත රෙ වත්තබ්බෙ – ‘‘අසඤ්ඤසත්තෙසු සඤ්ඤා අත්ථී’’ති.
අසඤ්ඤසත්තෙසු සඤ්ඤා අත්ථීති? ආමන්තා. පඤ්චවොකාරභවො ගති සත්තාවාසො සංසාරො යොනි අත්තභාවපටිලාභොති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ….
නනු එකවොකාරභවො ගති සත්තාවාසො සංසාරො යොනි අත්තභාවපටිලාභොති? ආමන්තා. හඤ්චි එකවොකාරභවො ගති සත්තාවාසො සංසාරො යොනි අත්තභාවපටිලාභො, නො ච වත රෙ වත්තබ්බෙ – ‘‘අසඤ්ඤසත්තෙසු සඤ්ඤා අත්ථී’’ති.
අසඤ්ඤසත්තෙසු සඤ්ඤා අත්ථීති? ආමන්තා. තාය සඤ්ඤාය සඤ්ඤාකරණීයං කරොතීති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ….
382. මනුස්සෙසු සඤ්ඤා අත්ථි, සො ච සඤ්ඤාභවො සඤ්ඤාගති සඤ්ඤාසත්තාවාසො සඤ්ඤාසංසාරො සඤ්ඤායොනි සඤ්ඤත්තභාවපටිලාභොති? ආමන්තා. අසඤ්ඤසත්තෙසු සඤ්ඤා අත්ථි, සො ච සඤ්ඤාභවො සඤ්ඤාගති සත්තාවාසො සංසාරො යොනි අත්තභාවපටිලාභොති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ….
මනුස්සෙසු සඤ්ඤා අත්ථි, සො ච පඤ්චවොකාරභවො ගති සත්තාවාසො සංසාරො යොනි අත්තභාවපටිලාභොති? ආමන්තා. අසඤ්ඤසත්තෙසු සඤ්ඤා අත්ථි, සො ච පඤ්චවොකාරභවො ගති සත්තාවාසො සංසාරො යොනි අත්තභාවපටිලාභොති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ….
මනුස්සෙසු සඤ්ඤා අත්ථි, තාය සඤ්ඤාය සඤ්ඤාකරණීයං කරොතීති? ආමන්තා. අසඤ්ඤසත්තෙසු සඤ්ඤා අත්ථි, තාය සඤ්ඤාය සඤ්ඤාකරණීයං කරොතීති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ….
අසඤ්ඤසත්තෙසු සඤ්ඤා අත්ථි, සො ච අසඤ්ඤභවො අසඤ්ඤගති අසඤ්ඤසත්තාවාසො අසඤ්ඤසංසාරො අසඤ්ඤයොනි අසඤ්ඤත්තභාවපටිලාභොති? ආමන්තා. මනුස්සෙසු සඤ්ඤා අත්ථි, සො ච අසඤ්ඤභවො අසඤ්ඤගති…පෙ… අසඤ්ඤත්තභාවපටිලාභොති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ….
අසඤ්ඤසත්තෙසු සඤ්ඤා අත්ථි, සො ච එකවොකාරභවො ගති සත්තාවාසො සංසාරො යොනි අත්තභාවපටිලාභොති? ආමන්තා. මනුස්සෙසු සඤ්ඤා අත්ථි, සො ච එකවොකාරභවො ගති…පෙ… අත්තභාවපටිලාභොති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ….
අසඤ්ඤසත්තෙසු සඤ්ඤා අත්ථි, න ච තාය සඤ්ඤාය සඤ්ඤාකරණීයං කරොතීති? ආමන්තා. මනුස්සෙසු සඤ්ඤා අත්ථි, න ච තාය සඤ්ඤාය සඤ්ඤාකරණීයං කරොතීති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ….
383. න වත්තබ්බං – ‘‘අසඤ්ඤසත්තෙසු සඤ්ඤා අත්ථී’’ති? ආමන්තා. නනු වුත්තං භගවතා – ‘‘සන්ති, භික්ඛවෙ, අසඤ්ඤසත්තා නාම දෙවා; සඤ්ඤුප්පාදා ච පන තෙ දෙවා තම්හා කායා චවන්තී’’ති [දී. නි. 1.68]! අත්ථෙව සුත්තන්තොති? ආමන්තා. තෙන හි අසඤ්ඤසත්තෙසු සඤ්ඤා අත්ථීති.
අසඤ්ඤසත්තෙසු සඤ්ඤා අත්ථීති? කිඤ්චි [කඤ්චි (ස්යා.)] කාලෙ අත්ථි, කිඤ්චි කාලෙ නත්ථීති. කිඤ්චි කාලෙ සඤ්ඤසත්තා කිඤ්චි කාලෙ අසඤ්ඤසත්තා, කිඤ්චි කාලෙ සඤ්ඤභවො කිඤ්චි කාලෙ අසඤ්ඤභවො, කිඤ්චි කාලෙ පඤ්චවොකාරභවො කිඤ්චි කාලෙ එකවොකාරභවොති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ….
අසඤ්ඤසත්තෙසු සඤ්ඤා කිඤ්චි කාලෙ අත්ථි, කිඤ්චි කාලෙ නත්ථීති? ආමන්තා. කං කාලං අත්ථි, කං කාලං නත්ථීති? චුතිකාලෙ උපපත්තිකාලෙ අත්ථි, ඨිතිකාලෙ නත්ථීති. චුතිකාලෙ උපපත්තිකාලෙ සඤ්ඤසත්තා, ඨිතිකාලෙ අසඤ්ඤසත්තා; චුතිකාලෙ උපපත්තිකාලෙ සඤ්ඤභවො, ඨිතිකාලෙ අසඤ්ඤභවො; චුතිකාලෙ උපපත්තිකාලෙ පඤ්චවොකාරභවො, ඨිතිකාලෙ එකවොකාරභවොති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ….
අසඤ්ඤකථා නිට්ඨිතා.