3. තතියවග්ගො

(32) 12. නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනකථා

384. නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනෙ න වත්තබ්බං – ‘‘සඤ්ඤා අත්ථී’’ති? ආමන්තා. අසඤ්ඤභවො අසඤ්ඤගති අසඤ්ඤසත්තාවාසො අසඤ්ඤසංසාරො අසඤ්ඤයොනි අසඤ්ඤත්තභාවපටිලාභොති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ….

නනු සඤ්ඤාභවො සඤ්ඤාගති සඤ්ඤාසත්තාවාසො සඤ්ඤාසංසාරො සඤ්ඤායොනි සඤ්ඤත්තභාවපටිලාභොති? ආමන්තා. හඤ්චි සඤ්ඤාභවො සඤ්ඤාගති…පෙ… සඤ්ඤත්තභාවපටිලාභො, නො ච වත රෙ වත්තබ්බෙ – ‘‘නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනෙ න වත්තබ්බං – ‘සඤ්ඤා අත්ථී’’’ති.

නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනෙ න වත්තබ්බං – ‘‘සඤ්ඤා අත්ථී’’ති? ආමන්තා. එකවොකාරභවො ගති…පෙ… අත්තභාවපටිලාභොති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ….

නනු චතුවොකාරභවො ගති…පෙ… අත්තභාවපටිලාභොති? ආමන්තා. හඤ්චි චතුවොකාරභවො ගති…පෙ… අත්තභාවපටිලාභො, නො ච වත රෙ වත්තබ්බෙ – ‘‘නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනෙ න වත්තබ්බං – ‘සඤ්ඤා අත්ථී’’’ති.

385. අසඤ්ඤසත්තෙසු න වත්තබ්බං – ‘‘සඤ්ඤා අත්ථි’’, සො ච අසඤ්ඤභවො අසඤ්ඤගති අසඤ්ඤසත්තාවාසො අසඤ්ඤසංසාරො අසඤ්ඤයොනි අසඤ්ඤත්තභාවපටිලාභොති? ආමන්තා. නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනෙ න වත්තබ්බං – ‘‘සඤ්ඤා අත්ථි,’’ සො ච අසඤ්ඤභවො අසඤ්ඤගති අසඤ්ඤසත්තාවාසො අසඤ්ඤසංසාරො අසඤ්ඤයොනි අසඤ්ඤත්තභාවපටිලාභොති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ….

අසඤ්ඤසත්තෙසු න වත්තබ්බං – ‘‘සඤ්ඤා අත්ථි,’’ සො ච එකවොකාරභවො ගති…පෙ… අත්තභාවපටිලාභොති? ආමන්තා. නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනෙ න වත්තබ්බං – ‘‘සඤ්ඤා අත්ථි,’’ සො ච එකවොකාරභවො ගති සත්තාවාසො සංසාරො යොනි අත්තභාවපටිලාභොති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ….

නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනෙ න වත්තබ්බං – ‘‘සඤ්ඤා අත්ථි,’’ සො ච සඤ්ඤාභවො සඤ්ඤාගති…පෙ… සඤ්ඤත්තභාවපටිලාභොති? ආමන්තා. අසඤ්ඤසත්තෙසු න වත්තබ්බං – ‘‘සඤ්ඤා අත්ථි,’’ සො ච සඤ්ඤාභවො සඤ්ඤාගති…පෙ… සඤ්ඤත්තභාවපටිලාභොති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ….

නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනෙ න වත්තබ්බං – ‘‘සඤ්ඤා අත්ථි,’’ සො ච චතුවොකාරභවො ගති…පෙ… අත්තභාවපටිලාභොති? ආමන්තා. අසඤ්ඤසත්තෙසු න වත්තබ්බං – ‘‘සඤ්ඤා අත්ථි,’’ සො ච චතුවොකාරභවො ගති…පෙ… අත්තභාවපටිලාභොති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ….

නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනෙ න වත්තබ්බං – ‘‘සඤ්ඤා අත්ථී’’ති? ආමන්තා. නනු නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනං චතුවොකාරභවොති? ආමන්තා. හඤ්චි නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනං චතුවොකාරභවො, නො ච වත රෙ වත්තබ්බෙ – ‘‘නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනෙ න වත්තබ්බං – ‘සඤ්ඤා අත්ථී’’’ති.

386. නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනං චතුවොකාරභවො නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනෙ න වත්තබ්බං – ‘‘සඤ්ඤා අත්ථී’’ති? ආමන්තා. ආකාසානඤ්චායතනං චතුවොකාරභවො ආකාසානඤ්චායතනෙ න වත්තබ්බං – ‘‘සඤ්ඤා අත්ථී’’ති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ….

නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනං චතුවොකාරභවො, නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනෙ න වත්තබ්බං – ‘‘සඤ්ඤා අත්ථී’’ති? ආමන්තා. විඤ්ඤාණඤ්චායතනං…පෙ… ආකිඤ්චඤ්ඤායතනං චතුවොකාරභවො, ආකිඤ්චඤ්ඤායතනෙ න වත්තබ්බං – ‘‘සඤ්ඤා අත්ථී’’ති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ….

ආකාසානඤ්චායතනං චතුවොකාරභවො, අත්ථි තත්ථ සඤ්ඤාති? ආමන්තා. නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනං චතුවොකාරභවො, අත්ථි තත්ථ සඤ්ඤාති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ….

විඤ්ඤාණඤ්චායතනං…පෙ… ආකිඤ්චඤ්ඤායතනං චතුවොකාරභවො, අත්ථි තත්ථ සඤ්ඤාති? ආමන්තා. නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනං චතුවොකාරභවො, අත්ථි තත්ථ සඤ්ඤාති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ….

නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනෙ න වත්තබ්බං – ‘‘සඤ්ඤා අත්ථී’’ති වා ‘‘නත්ථී’’ති වාති? ආමන්තා. නනු නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනං චතුවොකාරභවොති? ආමන්තා. හඤ්චි නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනං චතුවොකාරභවො, නො ච වත රෙ වත්තබ්බෙ – ‘‘නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනෙ න වත්තබ්බං – ‘සඤ්ඤා අත්ථී’ති වා ‘නත්ථී’ති වා’’ති.

නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනං චතුවොකාරභවො, නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනෙ න වත්තබ්බං – ‘‘සඤ්ඤා අත්ථී’’ති වා ‘‘නත්ථී’’ති වාති? ආමන්තා. ආකාසානඤ්චායතනං…පෙ… විඤ්ඤාණඤ්චායතනං…පෙ… ආකිඤ්චඤ්ඤායතනං චතුවොකාරභවො, ආකිඤ්චඤ්ඤායතනෙ න වත්තබ්බං – ‘‘සඤ්ඤා අත්ථී’’ති වා ‘‘නත්ථී’’ති වාති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ….

ආකාසානඤ්චායතනං චතුවොකාරභවො, අත්ථි තත්ථ සඤ්ඤාති? ආමන්තා. නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනං චතුවොකාරභවො, අත්ථි තත්ථ සඤ්ඤාති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ….

විඤ්ඤාණඤ්චායතනං…පෙ… ආකිඤ්චඤ්ඤායතනං චතුවොකාරභවො, අත්ථි තත්ථ සඤ්ඤාති? ආමන්තා. නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනං චතුවොකාරභවො, අත්ථි තත්ථ සඤ්ඤාති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ….

නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනෙ න වත්තබ්බං [නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනෙ වත්තබ්බං (?)] – ‘‘සඤ්ඤා අත්ථී’’ති වා ‘‘නත්ථී’’ති වාති? ආමන්තා. නනු නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනන්ති? ආමන්තා. හඤ්චි නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනං, තෙන වත රෙ වත්තබ්බෙ – ‘‘නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනෙ න වත්තබ්බං – ‘සඤ්ඤා අත්ථී’ති වා ‘නත්ථී’ති වා’’ති.

නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනන්ති කත්වා නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනෙ න වත්තබ්බං – ‘‘සඤ්ඤා අත්ථී’’ති වා ‘‘නත්ථී’’ති වාති? ආමන්තා. අදුක්ඛමසුඛා වෙදනාති කත්වා අදුක්ඛමසුඛාය වෙදනාය [අදුක්ඛමසුඛා වෙදනා (සී. ක.)] න වත්තබ්බං – ‘‘වෙදනා’’ති වා ‘‘අවෙදනා’’ති වාති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ….

නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනකථා නිට්ඨිතා.

තතියවග්ගො.

තස්සුද්දානං –

බලං සාධාරණං අරියං, සරාගං චිත්තං විමුච්චති;

විමුත්තං විමුච්චමානං, අත්ථි චිත්තං විමුච්චමානං.

අට්ඨමකස්ස පුග්ගලස්ස, දිට්ඨිපරියුට්ඨානං පහීනං;

අට්ඨමකස්ස පුග්ගලස්ස, නත්ථි පඤ්චින්ද්‍රියානි චක්ඛුං.

සොතං ධම්මුපත්ථද්ධං, යථාකම්මූපගතං ඤාණං;

දෙවෙසු සංවරො අසඤ්ඤ-සත්තෙසු සඤ්ඤා එවමෙව භවග්ගන්ති.