නමො තස්ස භගවතො අරහතො සම්මාසම්බුද්ධස්ස

වුත්තොදයං

1. සඤ්ඤාපරිභාසානිද්දෙස-පඨමපරිච්ඡෙද

රතනත්තයප්පණාම

1. නම’ත්ථු ජන සන්තාන, තම සන්තාන භෙදිනො;

ධම්මු’ජ්ජලන්ත රුචිනො, මුනින්දො’දාත රොචිනො.

නිමිත්ත

2. පිඞ්ගලා’චරියාදීහි, ඡන්දං ය මුදිතං පුරා;

සුද්ධමාගධිකානං තං, න සාධෙති යථිච්ඡිතං [ය’දිච්ඡිතං යති’ච්ඡිතං (ක.)].

ගන්ථපරිමාණ

3. තතො මාගධභාසාය, මත්තා,වණ්ණ,විභෙදනං;

ලක්ඛ්‍ය ලක්ඛණ සංයුත්තං, පසන්න’ත්ථ,පද,ක්කමං.

අභිධානාදි

4. ඉදං වුත්තොදයං නාම, ලොකිය’ච්ඡන්දනිස්සිතං;

ආරභිස්ස’මහං දානි, තෙසං සුඛවිබුද්ධියා.

ගණසඞ්කෙතසඤ්ඤා

5. සබ්බග්ලා ම්නා,’දිගලහූ, භ්‍යා’,මජ්ඣ’න්ත ගරූ ජසා;

මජ්ඣ’න්තලා ර,තෙ’තෙ’ට්ඨ, ගණා ගො ගරු,ලො ලහු.

ගණනියම

6. භ,ජ,සා සබ්බග,ලහූ, පඤ්චි’මෙ සණ්ඨිතා ගණා;

අරියාදිම්හි විඤ්ඤෙය්‍යා, ගණො ඉධ චතු’ක්කලො.

ගරු,ලහුසරූප

7. සංයොගා’දි ච, දීඝො ච, නිග්ගහීතපරො ච, යො;

ගරු, වඞ්කො, පාදන්තො,වා, රස්සො’ඤ්ඤො මත්තිකො ලු’ජු.

8. පරෙ පාදාදිසංයොගෙ, යො පුබ්බො ගරුක’ක්ඛරො;

ලහු ස ක්වචි විඤ්ඤෙය්‍යො, තදුදාහරණං යථා.

9. දස්සනරසා’නුභාවනෙ, නිබද්ධගෙධා ජිනස්ස’යං ජනතා;

විම්හයජනනී සඤ්ඤත, ක්‍රියා නු කං නා’නුරඤ්ජයති.

10. විඤ්ඤෙය්‍යා ලොකතො සඤ්ඤා, සමුද්දො,සු,රසාදිනං;

පාදොඤෙය්‍යො චතුත්ථං’සො, පදච්ඡෙදො යතී භවෙ.

11. සම,මඩ්ඪසමං, වුත්තං, විසමං චා’පරං තිධා;

සමා ලක්ඛණතො පාදා, චත්තාරො යස්ස තං සමං.

12. යස්ස’න්තිමෙන දුතියො, තතියෙනා’දිමො සමො;

ත’දඩ්ඪසම, මඤ්ඤං තු, භින්න ලක්ඛණ පාදිකං.

13. පාද’මෙකක්ඛරා’රබ්භ, යාව ඡබ්බීසත’ක්ඛරා;

භවෙ පාදෙහි තං ඡන්දං, නානානාමො’දිතං තතො.

14. දණ්ඩකා චණ්ඩවුට්ඨ්‍යා’දි, පාදෙහි ඡහි, තීහි තු;

‘ගාථා’ති ච පරත්ථෙ’වං, ඡන්දො සඤ්ඤා පකාසිතා.

15. අනන්තරො’දිතං ච’ඤ්ඤ, මෙතං සාමඤ්ඤ නාමතො;

‘ගාථා’ඉච්චෙව නිද්දිට්ඨං, මුනින්දවචනෙ පන.

16. විසෙසනාමතො කිඤ්චි, ගහෙත්වා සබ්බථො’චිතං;

දස්සයිස්සාම’හං තෙ’ත්ථ, නාමානා’වි භවිස්සරෙ.

ඉති වුත්තොදයෙ ඡන්දසි සඤ්ඤාපරිභාසා නිද්දෙසො නාම

පඨමො පරිච්ඡෙදො.

2. මත්තාවුත්තිනිද්දෙස-දුතියපරිච්ඡෙද

ගණනියම

17. ඡට්ඨො’ඛිලලහු,ජො වා,

ගයුතා’ඤ්ඤෙ,ඡ’ග්ගණා,න ජො විසමෙ,;

අරියාය’න්තඩ්ඪෙ ලො, ඡට්ඨො,’න්තෙ ගො,ගණා ඡ’ඤ්ඤෙ.

යතිනියම

18. පඨමඩ්ඪෙ ඡට්ඨො චෙ,

සබ්බලහෙ,’ත්ථා’දිලහුනි භවතියති;

තප්පරකො,න්තෙපි, සචෙ, චරිමෙපි, භවති චතුත්ථො’න්තෙ.

19. අරියාසාමඤ්ඤං චෙ, පුබ්බො’දිත ලක්ඛණං භවෙ යස්සා.

20. ආදිම’මථ පාදයුගං, යස්සා ත්‍යං’සෙහි සා පථ්‍යා.

21. යත්ථ ගණත්තය මුල්ලඞ්ඝි,

යො’භයත්ථා’දිමො භවෙ විපුලා.

22. ගරුමජ්ඣගො ජකාරො, චතුත්ථකො දුතියකො චපලා.

23. චපලා’ගතා’ඛිලං චෙ, දලා’දිමං ලක්ඛණං භජති යස්සා;

පථ්‍යාලක්ඛණ’මඤ්ඤං, මුඛචපලා නාම සා භවති.

24. පථ්‍යාය ලක්ඛණං චෙ, පඨමඩ්ඪෙ ලක්ඛණං තු චපලාය;

දුතියෙ දලෙ’ථ යස්සා, පකිත්තිතා සා ජඝනචපලා.

අරියාජාතියො.

25. සබ්බංපඨමදලෙ යදි, ලක්ඛණ’මරියාය වුත්ත’මුභයෙසු;

යස්සා දලෙසු යුත්තං,

වුත්තා සා ගීති වුත්ත යති ලලිතා.

26. අරියායං දුතිය’ඩ්ඪෙ, ගදිතා’ඛිලලක්ඛණං යං තං;

භවති දලෙසු’භයෙසුපි,

යදි යස්සා සා’ය මුපගීති.

27. අරියාය’ඩ්ඪද්විතයං, පුබ්බොදිත ලක්ඛණො’පෙතං;

විපරියයෙනා’භිහිතං,

යස්සා සම්භවති චෙ’හ සො’ග්ගීති.

28. අරියාපුබ්බ’ඩ්ඪං යදි, ගරුනෙ’කෙනා’ධිකෙන නිධනෙ යුත්තං;

යදි පුබ්බ’ඩ්ඪසමානං, දල මිතරං චො’දිතා’ය’මරියාගීති.

ගීතිජාතියො.

29. විසමෙ ඡ සියුං කලා මුඛෙ,

සමෙ ත්ව’ට්ඨ, ර,ල,ගා, තතො’පරි;

වෙතාලීයං ත මුච්චතෙ, ලහු ඡක්කං න නිරන්තරං සමෙ.

30. වෙතාලීයොපමං මුඛෙ තං,

ඔපච්ඡන්දසකං ර,යා ය’දන්තෙ.

31. ආපාතලිකා කථිතා’යං, භගගා’න්තෙ යදි පුබ්බමිව’ඤ්ඤං.

32. යදා’දිතො දක්ඛිණන්තිකා,

ඨිතෙ’ත්ථ පාදෙස්වා’ඛිලෙසු ජො.

33. ‘උදිච්චවුත්තී’ති වුච්චතෙ,

ජො චා’දො විසමෙසු සණ්ඨිතො.

34. පුබ්බත්ථ, සමෙසු චෙ ග, ජා, ‘පච්චවුත්ති’ රුදිතා’ති සණ්ඨිතා.

35. සමාසමා’ත්‍රා’දිනං සමා,

සංයුතා භවති තං පවත්තකං.

36. අස්ස සා සම කතා’ පරන්තිකා.

37. තද’ඤ්ඤජා චාරුහාසිනී.

වෙතාලීයජාතියො.

38. ද්වික විහත වසු ලහු අචලධිති රි’හ.

39. මත්තාසමකං නවමො ල්ග’න්තෙ.

40. ජො න්ලා’ ථවා’ණ්ණවා විසිලොකො.

41. තද්වයතො වානවාසිකා’ඛ්‍යා.

42. පඤ්ච,ට්ඨ,නවසු යදි ලො චිත්‍රා.

43. ග,ල්‍යා’ට්ඨහි චෙ’සා වු’පචිත්‍රා.

44. ය’මතීත ලක්ඛණ විසෙස යුතං, (චිත්‍රා)

මත්තා සමා’දි පාදා’භිහිතං; (විසිලොක)

අනියත වුත්ත පරිමාණ සහිතං, (වානවාසිකා)

පථිතං ජනෙසු පාදාකුලකං. (විසිලොක)

මත්තාසමක ජාතියො.

45. විනා වණ්ණෙහි මත්තා ගා, විනා වණ්ණා ගරූහි තු;

විනා ලහූහි ගරවො, දලෙ පථ්‍යාදිනො මතා.

ඉති වුත්තොදයෙ ඡන්දසි මත්තාවුත්තිනිද්දෙසො නාම

දුතියො පරිච්ඡෙදො.

3. සමවුත්තිනිද්දෙස-තතියපරිච්ඡෙද

46. ත්‍යා’ චෙ තනුමජ්ඣා.

ගායත්තී.

47. කුමාර ලලිතා ජ්ස්ගා.

උණ්හිකා.

48. චිත්‍රපදා යදි භා ගා.

49. මො මො ගො ගො විජ්ජුම්මාලා.

50. භා ත, ල, ගා මාණවකං.

51. ග්ලා සමානිකා ර,ජා ච.

52. පමාණිකා ජ, රා ල, ගා.

අනුට්ඨුභා.

53. රා න,සා යදි හලමුඛී.

54. භුජග සුසු සටා නා මො.

බ්‍රහතී.

55. ම්සාජ්ගා සුද්ධවිරාජිතං මතං.

56. ම්නා යො ගො යදි පණවො ඛ්‍යාතො.

57. ම්භා ස,ගයුත්තා රුම්මවතී සා.

58. ඤෙය්‍යා මත්තා ම, භ, ස, ගයුත්තා.

59. චම්පකමාලා චෙ භ, ම, සා ගො [ඉදං නාමන්තරඤාපනත්ථමෙව පුන වුත්තං (ටී.)].

60. න, ර, ජ, ගෙහි සා මනොරමා.

61. උබ්භාසකං තං චෙ තො ම, රා ල්ච.

62. තො ජා ගරුනා’ය’මුපට්ඨිතා.

පන්ති.

63. ඉන්දාදිකා තා වජිරා ජ, ගා ගො.

64. උපාදිකා සා’ව ජ,තා ජ,ගා ගො.

65. අනන්තරො’දීරිත ලක්ඛණා චෙ, (උපෙන්දවජිර)

පාදා විමිස්සා උපජාතියො තා; (ඉන්දවජිර)

එවං කිල’ඤ්ඤාසුපි මිස්සිතාසු, (ඉන්දවජිර)

වදන්ති ජාතිස්විද’ මෙව නාමං. (උපෙන්දවජිර)

66. න, ජ, ජ, ල, ගා ගදිතා සුමුඛී.

67. දොධක මිච්ඡති චෙ භ,භ,භා ගා.

68. වෙද,ස්සෙහි,ධ්තා ත්ගගා,සාලිනී සා.

69. වාතොම්මී සා, යති සා ම්භා ත, ගා ගො.

70. භා ත, න, ගා ගො’සු, රස සිරී සා.

71. රො න, රා ඉහ රථොද්ධතා ල, ගා.

72. ස්වාගතෙ’ති ර, න, භා ගරුකා ද්වෙ.

73. න,න,ර,ලහු,ගරූහි භද්දිකා.

තිට්ඨුභා.

74. වදන්ති වංසට්ඨමි’දං ජ, තා ජ, රා.

75. සා ඉන්දවංසා ඛලු යත්ථ තා ජ,රා.

76. ඉධ තොටක මම්බුධි,සෙහි මිතං.

77. දුතවිලම්බිත මාහ න, භා භ,රා.

78. වසු යුග විරතී නා,ම්‍යා’ පුටො’යං.

79. න, ය, සහිතා න්‍යා’ කුසුමවිචිත්තා.