සොතාපන්නපුග්ගලකථාවණ්ණනා

811. තස්සෙව සොතාපත්තිමග්ගචිත්තස්ස. කාමඤ්චෙත්ථ නාතිතික්ඛපඤ්ඤස්ස ද්වෙ, තික්ඛපඤ්ඤස්ස තීණි ඵලචිත්තානි හොන්ති, අවිසෙසතො පන ගහිතස්ස මග්ගස්ස වසෙන ‘‘ද්වෙ, තීණි වා’’ති වුත්තං. සමාධිමානන්තරිකඤ්ඤමාහූති යං අත්තනො පවත්තිසමනන්තරං නියමෙනෙව ඵලප්පදානතො ආනන්තරිකසමාධීති ආහූති අත්ථො. අනන්තරමෙව පවත්තනකං ඵලං අනන්තරං, තත්ථ නියුත්තො, තං වා පයොජනං එතස්සාති ආනන්තරිකො, මග්ගො.

ආසෙවනන්තෙති ආසෙවනතො අන්තෙ, ආසෙවනලාභිනො අනුලොමඤාණස්ස අනන්තරන්ති අත්ථො. ලද්ධාසෙවනමෙව අනුලොමං ගොත්‍රභුං උප්පාදෙති. උපරි පන ඡ, සත්ත වා ජවනානි පවත්තන්ති, තස්මා චත්තාරි ඵලචිත්තානි හොන්තීති වදෙය්‍යාති ආහ ‘‘සත්තචිත්තපරමා ච එකාවජ්ජනවීථී’’ති.

තං පන න සාරතො පච්චෙතබ්බන්ති යොජනා. යං පනෙත්ථ වත්තබ්බං, තං හෙට්ඨා වුත්තමෙව.

812. එත්තාවතාති පඨමමග්ගානන්තරං ඵලස්ස උප්පත්තිමක්කෙන. භුසං පමත්තොපීති දෙවරජ්ජචක්කවත්තිරජ්ජාදිපමාදට්ඨානං ආගම්ම භුසං පමත්තොපි. යෙසං යථාවුත්තආවජ්ජනජවනචිත්තානං උප්පත්තියා එස සොතාපන්නො පච්චවෙක්ඛති නාමාති අධිප්පායො.

එතෙනෙව පසඞ්ගෙන සෙසානං අරියානං පච්චවෙක්ඛණානි දස්සෙතුං ‘‘යථා චා’’තිආදි වුත්තං.

උක්කට්ඨපරිච්ඡෙදොයෙව චෙසො, යදිදං පඤ්චන්නං, චතුන්නඤ්ච පච්චවෙක්ඛණානං දස්සනන්ති අත්ථො. ‘‘අභාවෙනෙවා’’ති එතෙන පහීනාවසිට්ඨකිලෙසපච්චවෙක්ඛණසමත්ථතා කස්සචි හොති, කස්සචි න හොතීති දස්සෙති. ලොභො එව ලොභධම්මො.