30. සීවලිත්ථෙරස්ස වත්ථුම්හි අයමානුපුබ්බීකථා

ඉතො කිර කප්පසතසහස්සමත්ථකෙ පදුමුත්තරො නාම සත්ථා ලොකෙ උදපාදි ධම්මදෙසනාය සත්තෙ අමතමහානිබ්බාණං පාපෙන්තො, තස්මිං සමයෙ භගවා හංසාවතියං සරාජිකාය පරිසාය මජ්ඣෙ එකං භික්ඛුං ලාභීනං අග්ගට්ඨානෙ ඨපෙසි. තදා රාජා තං දිස්වා තං ඨානං කාමයමානො බුද්ධපමුඛස්ස සඞ්ඝස්ස මහාදානං දත්වා භගවතො පාදමූලෙ සිරසා නිපජ්ජි, තදාස්ස භගවා අනාගතෙ ගොතමස්ස භගවතො සාසනෙ තං ඨානං ලභිස්සසීති වත්වා බ්‍යාකාසි. තං සුත්වා මුදිතො රාජා පුඤ්ඤානි කත්වා දෙවලොකෙ නිබ්බත්ති. තතො අපරභාගෙ බාරාණසියං සෙට්ඨිපුත්තො හුත්වා පච්චෙකබුද්ධසහස්සං චතුපච්චයදානෙන යාවජීවං පටිජග්ගිත්වා දෙවලොකෙ නිබ්බත්තො මහන්තං සම්පත්ති මනුභවිත්වා තතො චුතො විපස්සිස්ස භගවතො කාලෙ බන්ධුමතීනගරෙ අඤ්ඤතරස්මිං කුලගෙහෙ නිබ්බත්ති. සො තස්මිං සමයෙ සෙනගුත්තට්ඨානෙ ඨත්වා රඤ්ඤො කම්මං කරොති, තදා නගරවාසිනො උපාසකගණා විපස්සීසම්මාසම්බුද්ධං උපසඞ්කම්ම වන්දිත්වා භගවා භන්තෙ සසාවකො අම්හාකං අනුග්ගහං කරොතූති ස්වාතනාය නිමන්තෙත්වා මහාදානං දත්වා සබ්බෙ එකච්ඡන්දා භගවන්ත මුද්දිස්ස මහාරහං මහාපරිවෙණං කාරාපෙත්වා පරිවෙණමහෙ මහාදානං දදන්තා දානග්ගෙ අසුකං නාම නත්ථීති න වත්තබ්බන්ති වත්වා දානං පටියාදෙත්වා දානග්ගං ඔලොකෙන්තා නවදධිඤ්ච පටලමධුඤ්ච අපස්සන්තා පුරිසෙ පක්කොසිත්වා සහස්සං දත්වා දධිමධුං ඛිප්පං පරියෙසිත්වා ආනෙථාති පෙසෙසුං, තෙ සහස්සං ගහෙත්වා දධිමධුං උපධාරෙතුං තත්ථ තත්ථ විචරන්තා ද්වාරන්තරෙ අට්ඨංසු, තදා අයං සෙනගුත්තො රඤ්ඤො සභත්තං දධිමධුං ආදාය ගච්ඡන්තො මහාද්වාරං සම්පාපුණි, අථ තෙ දධිමධුං දිස්වා භො කහාපණං ගහෙත්වා ඉමං දෙහීති යාචිංසු. තෙන [තෙනදස්සාමි ඉතිපිකත්තචි] න දස්සාමීති වුත්තෙ යාවසහස්සං වඩ්ඪෙත්වා යාචිංසු. තතො සෙනගුත්තො ඉමං අප්පග්ඝං සහස්සෙන යාචථ, කි මනෙන කරොථාති පුච්ඡි, තෙහි සම්බුද්ධත්ථායාති වුත්තෙ තෙනහි අහමෙව දස්සාමීති ජීරමරිචාදීහි සක්ඛරමධුඵාණිතාදයො යොජෙත්වා දානග්ගං උපනාමෙසි. තං සත්ථු ආනුභාවෙන බුද්ධපමුඛස්ස අට්ඨසට්ඨිභික්ඛුසතසහස්සස්ස පහොණකං අහොසි. තතො සො තෙන පුඤ්ඤකම්මෙන දෙවමනුස්සලොකෙසු සම්පත්ති මනුභවිත්වා අපරභාගෙ අම්හාකං භගවතො කාලෙ කොලියනගරෙ මහාලිලිච්ඡවිරඤ්ඤො උපනිස්සාය සුප්පියාය නාම අග්ගමහෙසියා කුච්ඡිස්මිං පටිසන්ධිං ගණ්හි. සො සත්තමාසසත්තසංවච්ඡරානි මාතුකුච්ඡියං වසිත්වා සත්තදිවසානි මූළ්හගබ්භො දුක්ඛමනුභවි. මාතුකුච්ඡිතො නික්ඛමන්තස්ස තස්ස මාතාපිතරො සීවලීති නාම මකංසු. එවං මහාපුඤ්ඤස්ස එත්තකං කාලං මාතුකුච්ඡිම්හි දුක්ඛානුභවනං අත්තනාව කතෙන පාපබලෙන අහොසි, සො කිර අතීතෙ රාජා හුත්වා අත්තනො සපත්තරඤ්ඤා සද්ධිං සඞ්ගාමෙන්තො මාතරා සද්ධිං මන්තෙසි. සා නගරං රුන්ධිත්වා අමිත්තෙ ගණ්හිතුං සක්කාති උපාය මදාසි, සොපි තස්සා වචනෙන නගරං රුන්ධිත්වා සත්තමෙ දිවසෙ අග්ගහෙසි, තෙන පාපකම්මබලෙන මාතාපුත්තානං එවං මහන්තං දුක්ඛං අහොසීති. තතො සා පුත්තං විජායනකාලෙ සත්තමෙ දිවසෙ භගවන්තං අනුස්සරිත්වා සුඛෙන භාරං මුඤ්චි. තුට්ඨා සා සත්තමෙ දිවසෙ බුද්ධපමුඛස්ස භික්ඛුසඞ්ඝස්ස මහාදානං අදාසි, අථස්සා පුත්තො සත්තවස්සිකකාලෙ ගෙහා නික්ඛම්ම සත්ථාරං දිස්වා පබ්බජ්ජං යාචි. සත්ථා සාරිපුත්තත්ථෙරස්ස නියොජෙසි, තතො සාරිපුත්තත්ථෙරෙන උපජ්ඣායෙන මොග්ගල්ලානමාචරියං කත්වා පබ්බජි, අථ සො ඛුරග්ගෙයෙව අරහත්තං පත්වා බුද්ධසාසනං සොභෙසි, සො පුබ්බෙ කතපුඤ්ඤානුභාවෙන මහාපුඤ්ඤො අහොසි ලාභීනඤ්ච අග්ගො. අථෙකස්මිං සමයෙ භගවා රෙවතත්ථෙරං දස්සනාය ඛදිරවනවිහාරං ගච්ඡන්තො තිංසභික්ඛුසහස්සෙහි සද්ධිං තිංසයොජනිකං ඡට්ටිතකන්තාරං සම්පාපුණි නිරූදකං අප්පභක්ඛං. යෙභුය්‍යෙන දෙවතා සීවලිත්ථෙරෙ පසන්නා. තස්මා භගවා සීවලිත්ථෙරං පුරතො චාරිකං කත්වා දෙවතාහි කාරාපිතෙ විහාරෙ වසන්තො දෙවතාහි සජ්ජිතදානං පරිභුඤ්ජන්තො රෙවතත්ථෙරං සංපාපුණිත්වා ගතකම්මං නිට්ඨාපෙත්වා ජෙතවනමාගම්ම ලාභීනං අග්ගට්ඨානෙ තං ඨපෙසීති. තෙන වුත්තං අපදානෙ.

1. පදුමුත්තරො නාම ජිනො, සබ්බධම්මෙසු චක්ඛුමා;

ඉතො සතසහස්සම්හි, කප්පෙ උප්පජ්ජි නායකො.

2. සීලං තස්ස අසඞ්ඛ්‍යෙය්‍යං, සමාධි වජිරූපමො [වජිරූපමා ඉතිකත්ථචි];

අසංඛියං ඤාණවරං, විමුත්ති ච අනොපමා.

3. මනුජාමරනාගානං, බ්‍රහ්මානඤ්ච සමාගමෙ;

සමණබ්‍රාහ්මණාකිණ්ණෙ, ධම්මං දෙසෙති නායකො.

4. සසාවකං මහාලාභිං, පුඤ්ඤවන්තං ජුතින්ධරං,

ඨපෙසි එතදග්ගම්හි, පරිසාසු විසාරදො.

5. තදාහං ඛත්තියො ආසිං, පුරෙ හංසවතීව්හයෙ [හංසාවතව්හයෙ ඉතිසබ්බත්ථ];

සුත්වා ජිනස්ස තං වාක්‍යං, සාවකස්ස ගුණං බහුං.

6. නිමන්තයිත්වා සත්තාහං, භොජයිත්වා සසාවකං;

මහාදානං දදිත්වාන, තං ඨානමභිපත්ථයිං.

7. තදා මං විනතං පාදෙ, දිස්වාන පුරිසාසභො;

සො සරෙන මහාවීරො, ඉමං වචනමබ්‍රවී.

8. තතො ජිනස්ස වචනං, සොතුකාමා මහාජනා;

දෙවදානවගන්ධබ්බා, බ්‍රහ්මානොච මහිද්ධිකා.

9. සමණබ්‍රාහ්මණා චාපි, නමස්සිසුං කතඤ්ජලී;

නමො තෙ පුරිසාජඤ්ඤ, නමො තෙ පුරිසුත්තම.

10. ඛත්තියෙන මහාදානං, දින්නං සත්තාහකම්පි [සත්තාහකංපිතො ඉතිපිකත්ථචි] නො;

සොතුකාමා ඵලං තස්ස, බ්‍යාකරොහි මහාමුනෙ.

11. තතො අවොච භගවා, සුණොථ මම භාසිතං;

අප්පමෙය්‍යම්හි බුද්ධස්මිං, ගුණම්හි සුප්පතිට්ඨිතා.

12. දක්ඛිණා දායකං පත්වා, අප්පමෙය්‍යඵලාවහා;

අපි චෙ ස මහාභොගො, ඨානං පත්ථෙති මුත්තමං.

13. ලාභී විපුලලාභීනං, යථා භික්ඛු සුදස්සනො;

තථාහංපි භවෙය්‍යන්ති, ලච්ඡතෙ තං අනාගතෙ.

14. සතසහස්සිතො කප්පෙ, ඔක්කාකකුලසම්භවො;

ගොතමොනාම නාමෙන, සත්ථා ලොකෙ භවිස්සති.

15. තස්ස ධම්මෙසු දායාදො, ඔරසො ධම්මනිම්මිතො;

සීවලි නාම නාමෙන, හෙස්සති සත්ථුසාවකො.

16. තෙන කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච;

ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසූපගො අහං.

17. තතොපරස්මිංසමයෙ, බාරාණසිපුරුත්තමෙ;

සෙට්ඨිපුත්තො අහං ආසිං, අඩ්ඪප්පත්තො මහාධනො.

18. සහස්සමත්තෙ පච්චෙක, නායකෙ ච නිමන්තිය;

මධුරෙනන්නපානෙන, සන්තප්පෙසිංතදාදරො.

19. තතො චුතො ඡකාමග්ගෙ, අනුභොසිංමහායසං;

දෙවච්ඡරාපරිවුතො, පාසාදෙ රතනාමයෙ.

20. එවං අචින්තියා බුද්ධා, බුද්ධධම්මා අචින්තියා;

අචින්තියෙ පසන්නානං, විපාකොපි අචින්තියො.

21. එකනවුතිතො කප්පෙ, විපස්සීනාම නායකො;

උප්පජ්ජි චාරුනයනො, සබ්බධම්මවිපස්සකො.

22. තදාහං බන්ධුමතියා, කුලස්සඤ්ඤතරස්ස ච;

දයිතො පත්ථිතො පුත්තො, ආසිං කම්මන්තබ්‍යාවටො.

23. තදා අඤ්ඤතරො පූගො, විපස්සිස්ස මහෙසිනො;

පරිවෙණං අකාරෙසි, මහන්ත මිති විස්සුතං.

24. නිට්ඨිතෙ ච මහාදානං, දදං ඛජ්ජකසංයුතං;

නවං දධි මධුඤ්චෙව, විචිනං න ච මද්දස.

25. තදාහං තං ගහෙත්වාන, නවං දධි මධුම්පිච,

කම්මසාමිඝරං ගච්ඡං, තමෙනං [තමෙසං ඉතිසබ්බත්ථ] දාන මද්දසං.

26. සහස්සම්පි ච දත්වාන, න ලතිංසු ච තං ද්වයං;

තතො එවං විචින්තෙසිං, නෙතං හෙස්සති ඔරකං.

27. යථා ඉමෙ ජනා සබ්බෙ, සක්කරොන්ති තථාගතං;

අහම්පි කාරං කස්සාමි, සසඞ්ඝෙ ලොකනායකෙ.

28. තදාහමෙවං චින්තෙත්වා, දධිංමධුඤ්ච එකතො;

යොජෙත්වා ලොකනාථස්ස, සසඞ්ඝස්ස අදාසහං.

29. තෙන කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච;

ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංස මගඤ්ඡහං.

30. පුනාහං බාරාණසියං, රාජා හුත්වා මහායසො;

සත්තුකස්ස තදා රුද්ධො, ද්වාරරොධං අකාරයිං.

31. තතො සපත්තිනො [සම්පත්තිනො; සපත්තානො ඉතිචකත්ථචි] රුද්ධා, එකාහං රක්ඛිතා අහුං;

තතො තස්ස විපාකෙන, පාපුණිං නිරයං භුසං.

32. පච්ඡිමෙ ච භවෙ දානි, ජාතොහං කොලියෙ පුරෙ;

සුප්පවාසා ච මෙ මාතා, මහාලි ලිච්ඡවී පිතා.

33. ඛත්තියෙ පුඤ්ඤකම්මෙන, ද්වාරරොධස්ස වාහසා;

සත්තමාසෙ සත්තවස්සෙ, වසිංකුච්ඡිම්හි දුක්ඛිතො.

34. සත්තාහං ද්වාරමූළ්හොහං, මහාදුක්ඛසමප්පිතො;

මාතා මෙ ඡන්දදානෙන, එව මාසි සුදුක්ඛිතා.

35. සුවත්ථිතොහං නික්ඛන්තො, බුද්ධෙන අනුකම්පිතො;

නික්ඛන්තදිවසෙයෙව, පබ්බජිං අනගාරියං.

36. උපජ්ඣා සාරිපුත්තො මෙ, මොග්ගල්ලානො මහිද්ධිකො;

කෙසෙ ඔරොපයන්තො මෙ, අනුසාසි මහාමති.

37. කෙසෙසු ඡිජ්ජමානෙසු [ඡන්නමනෙසු ඉතිපිකත්ථචි], අරහත්තමපාපුණීං;

දෙවො නාගා මනුස්සා ච, පච්චයානු පනෙන්ති මෙ.

38. පදුමුත්තරනාමඤ්ච, විපස්සිංච විනායකං;

සංපූජයිං පමුදිතො, පච්චයෙහි විසෙසතො.

39. තතො තෙසං විපාකෙන, කම්මානං විපුලුත්තමං;

ලාභං ලභාමි සබ්බත්ථ, වනෙ ගාමෙ ජලෙ ථලෙ.

40. රෙවතං දස්සනත්ථාය, යදා යාති විනායකො;

තිංසභික්ඛුසහස්සෙහි, සහ ලොකග්ගනායකො.

41. තදා දෙවො පනීතෙහි [පණීතෙහි ඉතිසබ්බත්ථ], මමත්ථාය මහාමති;

පච්චයෙහි මහාවීරො, සසඞ්ඝො ලොකනායකො.

42. උපට්ඨිතො මයා බුද්ධො, ගන්ත්වා රෙවතමද්දස;

තතො ජෙතවනං ගන්ත්වා, එතදග්ගෙ ඨපෙසිමං.

43. ලාභීනං සීවලි අග්ගො, මම සිස්සෙසු භික්ඛවො;

සබ්බෙලොකහිතො සත්ථා, කිත්තයී පරිසාසුමං.

44. කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං, භවා සබ්බෙ සමූහතා;

නාගොව බන්ධනං ඡෙත්වා, විහරාමි අනාසවො.

45. ස්වාගතං වත මෙ ආසි, බුද්ධසෙට්ඨස්ස සන්තිකං;

තිස්සො විජ්ජා අනුප්පත්තො, කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

46. පටිසම්භිදා චතස්සොපි, විමොක්ඛා පිච අට්ඨිමෙ;

ඡළභිඤ්ඤා සච්ඡිකතා, කතං බුද්ධස්ස සාසනන්ති.

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා සීවලිත්ථෙරො ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති.

47. සුත්වාන එතං චරිතං මහබ්භුතං,

පුඤ්ඤානුභාවඤ්ච සිරිං සිරීමතං;

හිත්වා කුසීතං කුසලං කරොථ,

කාමාත්ථ කාමං භවභොගනිබ්බුතිං.

සීවලිත්ථෙරස්ස වත්ථුං දසමං.

යක්ඛවඤ්චිතවග්ගො තතියො.