24. උත්තරසාමණෙරස්ස වත්ථුම්හි අයමානුපුබ්බීකථා

සො කිර පුරිමබුද්ධෙසු [පුරිමබුද්ධෙ ඉතිසබ්බත්ථ] කතාධිකාරො තත්ථ තත්ථ භවෙ විවට්ටූපනිස්සයං පුඤ්ඤං උපචිනන්තො සුමෙධස්ස භගවතො කාලෙ විජ්ජාධරො හුත්වා හිමවති පටිවසති. තදා සුමෙධො නාම සම්මාසම්බුද්ධො විවෙක මනුබ්‍රූහන්තො හිමවන්තං ගන්ත්වා රමණීයෙ පදෙසෙ පල්ලඞ්කං ආභුජිත්වා නිසීදි. තදා විජ්ජාධරො ආකාසෙන ගච්ඡන්තො ඡබ්බණ්ණරංසීහි විරාජමානං භගවන්තං දිස්වා තීහි කණිකාරපුප්ඵෙහි පූජෙසි, පුප්ඵානි බුද්ධානුභාවෙන සත්ථු උපරි ඡත්තාකාරෙන අට්ඨංසු, සො තෙන භීය්‍යොසො මත්තාය පසන්නචිත්තො හුත්වා අපරභාගෙ කාලංකත්වා තාවතිංසභවනෙ නිබ්බත්තිත්වා උළාරං දිබ්බසම්පත්තිමනුභවන්තො යාවතායුකං තත්ථ ඨත්වා තතො චුතො දෙවමනුස්සෙසු සංසරන්තො ඉමස්මිං බුද්ධුප්පාදෙ රාජගහනගරෙ බ්‍රාහ්මණමහාසාලස්ස පුත්තො හුත්වා නිබ්බත්ති. උත්තරොතිස්ස නාමං අහොසි. සො උත්තමරූපධරො විඤ්ඤුතං පත්තො බ්‍රාහ්මණවිජ්ජාසු නිප්ඵත්තිං පත්වා ජාතියා රූපෙන විජ්ජාය සීලාචාරෙන ච ලොකස්ස මහනීයො ජාතො, තස්ස තං පඤ්ඤාසම්පත්තිංදිස්වා වස්සකාරො මගධමහාමත්තො අත්තනො ධීතරං දාතුකාමො හුත්වා අත්තනො අධිප්පායං පවෙදෙසි. සො නිස්සරණජ්ඣාසයතාය තං පටික්ඛිපිත්වා කාලෙනකාලං ධම්මසෙනාපතිං පයිරුපාසන්තො තස්ස සන්තිකෙ ධම්මං සුත්වා පටිලද්ධසද්ධො පබ්බජිත්වා වත්තසම්පන්නො හුත්වා ථෙරං උපට්ඨහති. තෙන ච සමයෙන ථෙරස්ස අඤ්ඤතරො ආබාධො උප්පන්නො හොති, තස්ස භෙසජ්ජත්ථාය උත්තරසාමණෙරො පාතොව පත්තචීවර මාදාය විහාරතො නික්ඛම්ම අන්තරාමග්ගෙ තළාකස්ස තීරෙ පත්තං ඨපෙත්වා උදකසමීපං ගන්ත්වා මුඛං ධොවති, තදා අඤ්ඤතරො උම්මග්ගචොරො කතකම්මො ආරක්ඛපුරිසෙහි අනුබද්ධො අග්ගද්වාරෙනෙව නගරතො නික්ඛමිත්වා පලායන්තො අත්තනා ගහිතං රතනභණ්ඩිකං සාමණෙරස්ස පත්තෙ පක්ඛිපිත්වා පලායි. සො සාමණෙරොපි පත්තසමීපං [සත්තුසමීපං ඉතිපි කත්ථචි] උපගතො හොති, චොරං අනුබන්ධන්තා රාජපුරිසා සාමණෙරස්ස පත්තෙ භණ්ඩිකං දිස්වා අයං චොරො, ඉමිනා චොරියං කතන්ති සාමණෙරං පච්ඡාබාහං බන්ධිත්වා වස්සකාරස්ස බ්‍රාහ්මණස්ස දස්සෙසුං. වස්සකාරො ච තදා රඤ්ඤො විනිච්ඡයෙ නියුත්තො හුත්වා ඡෙජ්ජභෙජ්ජං අනුසාසති. සො එසො පුබ්බෙ මම වචනං නාදියි. සුද්ධපාසණ්ඩියෙසු පබ්බජීති ච බද්ධාඝාතත්තා තං කම්මං අසොධෙත්වාව ජීවන්තමෙවෙතං සූලෙ උත්තාසෙථාති ආණා පෙසි, රාජපුරිසා තං නිම්බසූලෙ උත්තාසෙසුං. සාමණෙරො සූලග්ගෙ නිසින්නො උපජ්ඣායස්ස මෙ කො භෙසජ්ජං ආහරිස්සතීති සාරිපුත්තත්ථෙරං සරි. තතො ථෙරො තං පවත්තිං ඤත්වා සම්මාසම්බුද්ධස්ස කථෙසි, භගවාපි මහාසාවකපරිවුතො තස්ස ඤාණපරිපාකං ඔලොකෙත්වා තං ඨානමගමාසි. තතො භගවතො නික්ඛන්තභාවා සකලනගරෙ කොලාහලං අහොසි, මහාජනකායො සන්නිපති. අථ භගවා විප්ඵුරන්තහත්ථතලෙ නඛමණිමයූඛසම්භින්නපීතාභාසතාය පග්ඝරන්තජාතිහිඞ්ගුලකසුවණ්ණරසධාරාවිය ජාලාවගුණ්ඨිතමුදුතලුනඞ්ගුලං හත්ථං උත්තරස්ස සීසෙ ඨපෙත්වා උත්තර ඉදං තෙ පුබ්බෙ කතපාපකම්මස්ස ඵලං උප්පන්නං, තත්ථ තයා පච්චවෙක්ඛණබලෙන අධිවාසනා කාතබ්බාති ආහ. තෙනෙව ආහ.

1. අතීතෙ කිර එකස්මිං, ගාමෙ ත්ව මසි දාරකො;

දාරෙකෙහි සමාගම්ම, කීළන්තො කෙළිමණ්ඩලෙ.

2. ගහෙත්වා සුඛුමං සූකං, තදා ත්වං නිම්බජල්ලියා;

උත්තාසෙසි තත්ථ සූලෙ, ජීවමානකමක්ඛිකං.

3. අපරම්පි තෙ පාපකම්මං, පවක්ඛාමි සුණොහි මෙ;

ඔවදන්තිං හිතෙන ත්වං, අතීතෙ සකමාතරං.

4. ජීවසූලෙ නිසීදාති, කොපෙනාභිසපී තුවං;

ඉමෙහි ද්වීහි පාපෙහි, සරං සංසාරසාගරෙ.

5. පඤ්චජාතිසතෙ අච්ඡි, ජීවසූලම්හි නිම්බජෙ;

අයං තෙ චරිමා ජාති, එත්ථාපිච විපච්චි සොති.

එවමාදිනා නයෙන තස්ස අජ්ඣාසයානුරූපෙන ධම්මං දෙසෙසි, උත්තරො අමතාභිසෙකසදිසෙන සත්ථුනො හත්ථසම්ඵස්සසඤ්ජාතපසාදසොමනස්සතාය උළාරං පීතිපාමොජ්ජං පටිලභිත්වා යථාපරිචිතං විපස්සනාමග්ගං සමාරූළ්හො ඤාණස්ස පරිපාකං ගතත්තා සත්ථු දෙසනාවිලාසෙන මග්ගපටිපාටියා සබ්බකිලෙසෙ ඛෙපෙත්වා ඡළභිඤ්ඤො අහොසි. ධම්මං සුත්වා තත්ථ සමාගතානං දෙවමනුස්සානං චතුරාසීතිපාණසහස්සානං ධම්මාභිසමයො අහොසීති වදන්ති. උත්තරො පන ඡළභිඤ්ඤො හුත්වා සූලතො උට්ඨහිත්වා ආකාසෙ ඨත්වා පාටිහාරියං දස්සෙසි. මහාජනා අච්ඡරියබ්භුතචිත්තා ජාතා අහෙසුං. තාවදෙවස්ස වණොරුන්ධි, සො භික්ඛූහි ආවුසො තාදිසං දුක්ඛං අනුභවන්තො කථං ත්වං විපස්සනං අනුයුඤ්ජිතුං සක්ඛීති පුට්ඨො පගෙව මෙ ආවුසො සංසාරෙ ආදීනවො සඞ්ඛාරානඤ්ච සභාවො සුදිට්ඨො. තස්මාහං තාදිසං දුක්ඛං අනුභවන්තොපි අසක්ඛිං විපස්සනං වඩ්ඪෙත්වා විසෙසං අධිගන්තුංති ආහ. අථාපරභාගෙ සො භික්ඛුසඞ්ඝමජ්ඣෙ අත්තනො පුබ්බචරිතා පදානං පකාසෙන්තො ඉමා ගාථා අභාසි.

6. සුමෙධො නාම සම්බුද්ධො, ද්වත්තිංසවරලක්ඛණො;

විවෙකකාමො සම්බුද්ධො, හිමවන්ත මුපාගමි.

7. අජ්ඣොගහෙත්වා හිමවන්තං, අග්ගො කාරුණිකො මුනි;

පල්ලඞ්කං ආභුජිත්වාන, නිසීදි පුරිසුත්තමො.

8. විජ්ජාධරො තදා ආසිං, අන්තලික්ඛචරො අහං;

තිසූලං සුකතං ගය්හ, ගච්ඡාමි අම්බරෙ තදා.

9. පබ්බතග්ගෙ යථා අග්ගි, පුණ්ණමාසෙව චන්දිමා;

වනං ඔභාසතෙ බුද්ධො, සාලරාජාව ඵුල්ලිතො.

10. වනග්ගා නික්ඛමිත්වාන, බුද්ධරංසී විධාවරෙ;

නලග්ගිවණ්ණසඞ්කාසා, දිස්වා චිත්තං පසාදයිං.

11. විචිනං අද්දසං පුප්ඵං, කණිකාරං දෙවගන්ධිකං;

තීණි පුප්ඵානි ආදාය, බුද්ධසෙට්ඨං අපූජයිං.

12. බුද්ධස්ස ආනුභාවෙන, තීණි පුප්ඵානි මෙ තදා;

උද්ධවණ්ටා අධොපත්තා, ඡායං කුබ්බන්ති සත්ථුනො.

13. තෙන කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහිච;

ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගඤ්ඡහං.

14. තත්ථ මෙ සුකතං බ්‍යම්හං, කණිකාරීති ඤායති;

සට්ඨියොජන මුබ්බෙධං, තිංසයොජනවිත්ථතං.

15. සහස්සඛණ්ඩං සතභෙණ්ඩු, ධජාලු හරිතාමයං;

සතසහස්සානි බ්‍යූහානි, බ්‍යම්හෙ පාතුරහංසු මෙ.

16. සොණ්ණමයා මණිමයා, ලොහිතඞ්කමයා පිච;

ඵලිකා පිච පල්ලඞ්කා, යදිච්ඡක යදිච්ඡකා.

17. මහාරහඤ්ච සයනං, තූලිකං විකතීයකං;

උද්දලොමිකඑකන්තං, බිම්බොහනසමායුතං.

18. භවනා නික්ඛමිත්වාන, චරන්තො දෙවචාරිකං;

යදා ඉච්ඡාමි ගමනං, දෙවසංඝපුරක්ඛතො.

19. පුප්ඵස්ස හෙට්ඨා තිට්ඨාමි, උපරිච්ඡදනං මම;

සමන්තා යොජනසතං, කණිකාරෙහි ඡාදිතං.

20. සට්ඨිතුරියසහස්සානි, සායං පාතං උපට්ඨහුං;

පරිවාරෙන්ති මං නිච්චං, රත්තින්දිවමතන්දිතා.

21. තත්ථ නච්චෙහි ගීතෙහි, තාලෙහි වාදිතෙහි ච;

රමාමි ඛිඩ්ඩාරතියා, මොදාමි කාමකාමහං.

22. තත්ථ භුත්වා ච පිත්වා ච, මොදාමි තිදසෙ තදා;

නාරීගණෙහි සහිතො, මොදාමි බ්‍යම්හමුත්තමෙ.

23. සතානං පඤ්චක්ඛත්තුඤ්ච, දෙවරජ්ජ මකාරයිං;

සතානං තීණික්ඛත්තුංච, චක්කවත්තී අහොසහං;

පදෙසරජ්ජං විපුලං, ගණනාතො අසංඛියං.

24. භවාභවෙ සංසරන්තො, මහාභොගං ලභාමහං;

භොගෙ මෙ ඌනතා නත්ථි, බුද්ධපූජායි දං ඵලං.

25. ද්වෙ මෙ භවෙ සංසරාමි, දෙවත්තෙ අථ මානුසෙ;

අඤ්ඤං ගතිං න ජානාමි, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

26. ද්වෙ මෙ කුලෙ පජානාමි, ඛත්තියෙ චාපි බ්‍රාහ්මණෙ;

නීචෙ කුලෙ න ජානාමි, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

27. හත්ථියානං අස්සයානං, සිවිකං සන්දමානිකං;

ලභාමි සබ්බමෙවෙ තං, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

28. දාසීගණං දාසගණං, නාරියො ච අලඞ්කතා;

ලභාමි සබ්බ මෙවෙ තං, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

29. කොසෙය්‍යකම්බලියානි, ඛොමකප්පාසිකානිච;

ලභාමි සබ්බමෙවෙතං, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

30. නවවත්ථං නවඵලං, නවග්ගරසභොජනං;

ලභාමි සබ්බමෙවෙතං, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

31. ඉමං ඛාද ඉමං භුඤ්ජ, ඉමම්හි සයනෙ සය;

ලභාමි සබ්බමෙවෙතං, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

32. සබ්බත්ථ පූජිතො හොමි, යසො අච්චුග්ගතො මම;

මහෙසක්ඛො ඝදා හොමි, අභෙජ්ජපරිසො සදා;

ඤාතීනං උත්තමො හොමි, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

33. සීතං උණ්හං න ජානාමි, පරිළාහො න විජ්ජති;

අථො චෙතසිකං දුක්ඛං, හදයෙ මෙ න විජ්ජති.

34. සුවණ්ණවණ්ණො හුත්වාන, සංසරාමි භවාභවෙ;

වෙවණ්ණියං න ජානාමි, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

35. දෙවලොකා චවිත්වාන, සුක්කමූලෙන චොදිතො;

සාවත්ථියං පුරෙ ජාතො, මහාසාලෙ සුඅඩ්ඪකෙ.

36. පඤ්චකාමගුණෙ හිත්වා, පබ්බජිංඅනගාරියං;

ජාතියා සත්තවස්සොහං, අරහත්තමපාපුණිං.

37. උපසම්පාදයී බුද්ධො, ගුණමඤ්ඤාය චක්ඛුමා;

තරුණොව පූජනීයො හං, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

38. දිබ්බචක්ඛුං විසුද්ධං මෙ, සමාධිකුසලො අහං;

අභිඤ්ඤාපාරමිප්පත්තො, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

39. පටිසම්භිදා අනුප්පත්තො, ඉද්ධිපාදෙසු කොවිදො;

සද්ධම්මෙ පාරමිප්පත්තො, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

40. තිංසකප්පසහස්සම්හි, යං බුද්ධමභිපූජයිං;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

41. කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං, භවා සබ්බෙ සමූහතා;

නාගොව බන්ධනං ඡෙත්වා, විහරාමි අනාසවො.

42. ස්වාගතං වත මෙ ආසි, බුද්ධසෙට්ඨස්ස සන්තිකං;

තිස්සො විජ්ජා අනුප්පත්තො, කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

43. පටිසම්භිදා චතස්සො ච, විමෙක්ඛා පිච අට්ඨිමෙ;

ඡළභිඤ්ඤා සච්ඡිකතා, කතං බුද්ධස්ස සාසනංති;

තං සුත්වා බහූ කුසලකම්මපරායණා අහෙසුං.

44. සහෙතුකා පච්ඡිමිකාපි සත්තා,

පාපං න සක්කොන්ති ජහාතුමෙවං;

අනිච්ඡමානෙහි ජනෙහි දුක්ඛං,

ආරාව පාපං පරිවජ්ජනීයංති.

උත්තරසාමණෙරස්ස වත්ථුං චතුත්ථං.