නමො තස්ස භගවතො අරහතො සම්මාසම්බුද්ධස්ස

සුත්තන්තපිටක

අඞ්ගුත්තරනිකායෙ

සංගායනස්ස පුච්ඡා විස්සජ්ජනා

පුච්ඡා – පඨමමහාසංගීතිකාලෙ ආවුසො ධම්මසංගාහකා මහාකස්සපාදයො මහාථෙරවරා පොරාණසංගීතිකාරා පඨමං විනයපිටකං සංගායිත්වා සුත්තන්තපිටකෙ ච දීඝමජ්ඣිමසංයුත්තසඞ්ඛාතෙ තයො නිකායෙ සංගායිත්වා තදනන්තරං කිං නාම පාවචනං සංගායිංසු.

විස්සජ්ජනා – පඨමමහාසංගීතිකාලෙ භන්තෙ ධම්මසංගාහකා මහාකස්සපාදයො මහාථෙරවරා පොරාණසංගීතිකාරා පඨමං විනයං සංගායිත්වා සුත්තන්තපිටකෙ ච දීඝමජ්ඣිමසංයුත්තසඞ්ඛාතෙ තයො නිකායෙ සංගායිත්වා තදනන්තරං නවහි ච සුත්තසහස්සෙහි පඤ්චහි ච සුත්තසත්තෙහි සත්තපඤ්ඤාසාය ච සුත්තෙහි පටිමණ්ඩිතං වීසතිභාණවාරසතපරිමාණං අඞ්ගුත්තරනිකායං නාම පාවචනං සංගායිංසු.

පුච්ඡා – අඞ්ගුත්තරනිකායෙපි ආවුසො එකකනිපාතො දුකනිපාතො තිකනිපාතොතිආදිනා නිපාතපකරණපරිච්ඡෙදවසෙන එකාදසවිධා. තත්ථ කතරං නිපාතපකරණං සංගායිංසු.

විස්සජ්ජනා – අඞ්ගුත්තරනිකායෙ භන්තෙ එකාදසසු නිපාතපකරණපරිච්ඡෙදෙසු එකකනිපාතං පඨමං සංගායිංසු.

1. රූපාදිවග්ග

පුච්ඡා – එකකනිපාතෙපි ආවුසො රූපාදිවග්ගො නීවරණප්පහානවග්ගො අකම්මනියවග්ගොතිආදිනා වග්ගභෙදවසෙන බහුවිධා. තත්ථ කතරං වග්ගං පඨමං සංගායිංසු.

විස්සජ්ජනා – එකකනිපාතෙ භන්තෙ රූපාදිවග්ගො නීවරණප්පහානවග්ගොතිආදිනා වීසතියා වග්ගෙසු රූපාදිවග්ගං පඨමං සංගායිංසු.

පුච්ඡා – සාධු සාධු ආවුසො, මයම්පි දානි ආවුසො තතොයෙව පට්ඨාය සංගාහනත්ථාය සංගීතිපුබ්බඞ්ගමානි ධම්මපුච්ඡනවිස්සජ්ජනකිච්චානි ආවහිතුං සමාරභාම. තෙනාවුසො භගවතා ජානතා පස්සතා අරහතා සම්මාසම්බුද්ධෙන අඞ්ගුත්තරනිකායෙ එකකනිපාතෙ රූපාදිවග්ගෙ පුරිමානි පඤ්ච සුත්තානි කත්ථ කං ආරබ්භ කථඤ්ච භාසිතානි.

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ රූපාදිගරුකානං පඤ්චන්නං පුරිසානං අජ්ඣාසයවසෙන ‘‘නාහං භික්ඛවෙ අඤ්ඤං එකරූපම්පි සමනුපස්සාමි, යං එවං පුරිසස්ස චිත්තං පරියාදාය තිට්ඨති, යථයිදං භික්ඛවෙ ඉත්ථිරූපං, ඉත්ථිරූපං භික්ඛවෙ පුරිසස්ස චිත්තං පරියාදාය තිට්ඨතී’’ති එවමාදිනා භගවතා භාසිතානි.

නාහං භික්ඛවෙ අඤ්ඤං එකරූපම්පි සමනුපස්සාමි, යං එවං පුරිසස්ස චිත්තං පරියාදාය තිට්ඨති, යථයිදං භික්ඛවෙ ඉත්ථිරූපං, ඉත්ථිරූපං භික්ඛවෙ පුරිසස්ස චිත්තං පරියාදාය තිට්ඨති.

පුච්ඡා – තත්ථෙව ආවුසො පච්ඡිමානි පඤ්ච සුත්තානි භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කථඤ්ච භාසිතානි.

විස්සජ්ජනා – තස්මිංයෙව භන්තෙ සාවත්ථියං සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ රූපාදිගරුකානං පඤ්චන්නං ඉත්ථීනං අජ්ඣාසයවසෙන ‘‘නාහං භික්ඛවෙ අඤ්ඤං එකරූපම්පි සමනුපස්සාමි, යං එවං ඉත්ථියා චිත්තං පරියාදාය තිට්ඨති, යථයිදං භික්ඛවෙ පුරිසරූපං, පුරිසරූපං භික්ඛවෙ ඉත්ථියා චිත්තං පරියාදාය තිට්ඨතී’’ති එවමාදිනා භගවතා භාසිතානි.

නාහං භික්ඛවෙ අඤ්ඤං එකරූපම්පි සමනුපස්සාමි, යං එවං ඉත්ථියා චිත්තං පරියාදාය තිට්ඨති, යථයිදං භික්ඛවෙ පුරිසරූපං, පුරිසරූපං භික්ඛවෙ ඉත්ථියා චිත්තං පරියාදාය තිට්ඨති.

නීතත්ථවසෙන, නෙය්‍යත්ථවසෙන

පුච්ඡා – ඉමස්මිං ආවුසො රූපාදිවග්ගෙ භගවතා නීතත්ථවසෙන කිං කථිතං, නෙය්‍යත්ථවසෙන පන කිං ඤාපිතං.

විස්සජ්ජනා – ඉමස්මිං භන්තෙ රූපාදිවග්ගෙ භගවතා නීතත්ථවසෙන වට්ටං කථිතං. නෙය්‍යත්ථවසෙන පන විවට්ටම්පි ඤාපිතං.

2. නීවරණප්පහානවග්ග

පුච්ඡා – දුතියො පන ආවුසො නීවරණප්පහානවග්ගො භගවතා කත්ථ කථඤ්ච භාසිතො.

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ ‘‘නාහං භික්ඛවෙ අඤ්ඤං එකධම්මම්පි සමනුපස්සාමි, යෙන අනුප්පන්නො වා කාමච්ඡන්දො උප්පජ්ජති, උප්පන්නො වා කාමච්ඡන්දො භිය්‍යොභාවාය වෙපුල්ලාය සංවත්තති, යථයිදං භික්ඛවෙ සුභනිමිත්තං, සුභනිමිත්තං භික්ඛවෙ අයොනිසො මනසිකරොතො අනුප්පන්නොචෙව කාමච්ඡන්දො උප්පජ්ජති, උප්පන්නො ච කාමච්ඡන්දො භිය්‍යොභාවාය වෙපුල්ලාය සංවත්තතී’’ති එවමාදිනා භගවතා භාසිතො.

පුච්ඡා – ඉමස්මිං පන ආවුසො දුතියෙ නීවරණප්පහානවග්ගෙ භගවතා කිං කථිතං.

විස්සජ්ජනා – ඉමස්මිං පන භන්තෙ දුතියෙ නීවරණප්පහානවග්ගෙ භගවතා වට්ටම්පි විවට්ටම්පි කථිතං.

3. අකම්මනියව

පුච්ඡා – තෙනාවුසො…පෙ… සම්මාසම්බුද්ධෙන අඞ්ගුත්තරනිකායෙ එකකනිපාතෙ තතියෙ අකම්මනියවග්ගෙ කීදිසී ධම්මදෙසනායො දෙසිතා.

විස්සජ්ජනා – තතියෙ භන්තෙ අකම්මනියවග්ගෙ ‘‘නාහං භික්ඛවෙ අඤ්ඤං එකධම්මම්පි සමනුපස්සාමි, යං එවං අභාවිතං අකම්මනියං හොති, යථයිදං භික්ඛවෙ චිත්තං, චිත්තං භික්ඛවෙ අභාවිතං අකම්මනියං හොති. නාහං භික්ඛවෙ අඤ්ඤං එකධම්මම්පි සමනුපස්සාමි, යං එවං භාවිතං කම්මනියං හොති, යථයිදං භික්ඛවෙ චිත්තං. චිත්තං භික්ඛවෙ භාවිතං කම්මනියං හොතී’’ති එවමාදිකා භගවතා ධම්මදෙසනායො දෙසිතා.

4. අදන්තවග්ග

පුච්ඡා – චතුත්ථෙ පනාවුසො අදන්තවග්ගෙ භගවතා කීදිසී ධම්මදෙසනායො දෙසිතා.

විස්සජ්ජනා – චතුත්ථෙ භන්තෙ අදන්තවග්ගෙ ‘‘නාහං භික්ඛවෙ අඤ්ඤං එකධම්මම්පි සමනුපස්සාමි, යං එවං අදන්තං මහතො අනත්ථාය සංවත්තති, යථයිදං භික්ඛවෙ චිත්තං, චිත්තං භික්ඛවෙ අදන්තං මහතො අනත්ථාය සංවත්තති. නාහං භික්ඛවෙ අඤ්ඤං එකධම්මම්පි සමනුපස්සාමි, යං එවං දන්තං මහතො අත්ථාය සංවත්තති, යථයිදං භික්ඛවෙ චිත්තං, චිත්තං භික්ඛවෙ දන්තං මහතො අත්ථාය සංවත්තතී’’ති එවමාදිකා භගවතා ධම්මදෙසනායො දෙසිතා.

5. පණිහිතඅච්ඡවග්ග

පුච්ඡා – පඤ්චමෙ ආවුසො පණිහිතඅච්ඡවග්ගෙ භගවතා කීදිසී ධම්මදෙසනායො දෙසිතා.

විස්සජ්ජනා – පඤ්චමෙ භන්තෙ පණිහිතඅච්ඡවග්ගෙ ‘‘සෙය්‍යථාපි භික්ඛවෙ සාලිසූකං වා යවසූකං වා මිච්ඡාපණිහිතං හත්ථෙන වා පාදෙන වා අක්කන්තං හත්ථං වා පාදං වා භෙච්ඡති, ලොහිතං වා උප්පාදෙස්සතීති නෙතං ඨාන විජ්ජති. තං කිස්සහෙතු, මිච්ඡාපණිහිතත්තා භික්ඛවෙ සූකස්ස. එවමෙව ඛො භික්ඛවෙ සො වත භික්ඛු මිච්ඡාපණිහිතෙන චිත්තෙන අවිජ්ජං භෙච්ඡති, විජ්ජං උප්පාදෙස්සති, නිබ්බානං සච්ඡිකරිස්සතීති නෙතං ඨානං විජ්ජති, තං කිස්ස හෙතු, මිච්ඡාපණිහිතත්තා භික්ඛවෙ චිත්තස්සා’’ති එවමාදිකා භගවතා ධම්මදෙසනායො දෙසිතා.

6. අච්ඡරාසඞ්ඝාතවග්ග

පුච්ඡා – අච්ඡරාසඞ්ඝාතවග්ගෙ ආවුසො පඨම දුතියසුත්තානි භගවතා කථං භාසිතානි.

විස්සජ්ජනා – අච්ඡරාසඞ්ඝාතවග්ගෙ භන්තෙ භගවතා ‘‘පභස්සරමිදං භික්ඛවෙ චිත්තං, තඤ්ච ඛො ආගන්තුකෙහි උපක්කිලෙසෙහි උපක්කිලිට්ඨං, තං අස්සුතවා පුථුජ්ජනො යථාභූතං නප්පජානාති, තස්මා ‘අස්සුතවතො පුථුජ්ජනස්ස චිත්තභාවනා නත්ථී’ති වදාමි. පභස්සරමිදං භික්ඛවෙ චිත්තං, තඤ්ච ඛො ආගන්තුකෙහි උපක්කිලෙසෙහි විප්පමුත්තං, තං සුභවා අරියසාවකො යථාභූතං පජානාති. තස්මා ‘සුතපතො අරියසාවකස්ස චිත්තභාවනා අත්ථී’ති වදාමී’’ති. එවං ඛො භගවතා භාසිතානි.

තතියසුත්ත

පුච්ඡා – තත්ථෙව ආවුසො තතියසුත්තාදීනි භගවතා කථං භාසිතානි.

විස්සජ්ජනා – තත්ථෙව භන්තෙ තතියසුත්තාදීනි පඤ්චසුත්තානි ‘‘අච්ඡරාසඞ්ඝාතමත්තම්පි චෙ භික්ඛවෙ භික්ඛු මෙත්තාචිත්තං ආසෙවති, භාවෙති, මනසිකරොති. අයං වුච්චති භික්ඛවෙ භික්ඛු අරිත්තජ්ඣානො විහරති සත්ථුසාසනකරො ඔවාදපතිකරො අමොඝං රට්ඨපිණ්ඩං භුඤ්ජති, කො පන වාදො යෙ නං බහුලීකරොන්ති. යෙකෙචි භික්ඛවෙ ධම්මා අකුසලා අකුසලභාගියා අකුසලපක්ඛිකා, සබ්බෙතෙ මනොපුබ්බඞ්ගමා, මනො තෙසං ධම්මානං පඨමං උප්පජ්ජති, අන්වදෙව අකුසලාධම්මා, යෙකෙචි භික්ඛවෙ ධම්මා කුසලා කුසලභාගියා කුසලපක්ඛිකා, සබ්බෙතෙ මනොපුබ්බඞ්ගමා, මනො තෙසං ධම්මානං පඨමං උප්පජ්ජති, අන්වදෙව කුසලා ධම්මා’’ති එවං ඛො භන්තෙ භගවතා භාසිතානි.

අට්ඨමසුත්ත

පුච්ඡා – තත්ථෙව ආවුසො අට්ඨම නවම දසමසුත්තානි ච වීරියාරම්භාදිවග්ගෙ දසසුත්තානි ච කල්‍යාණමිත්තාදිවග්ගෙ පඨමසුත්තඤ්ච භගවතා කථං භාසිතානි.

විස්සජ්ජනා – තත්ථෙව භන්තෙ අට්ඨම නවම දසමසුත්තානි ච වීරියාරම්භාදිවග්ගෙ දසසුත්තානි ච කල්‍යාණමිත්තාදිවග්ගෙ පඨමසුත්තඤ්ච ‘‘නාහං භික්ඛවෙ අඤ්ඤං එකධම්මම්පි සමනුපස්සාමි, යෙන අනුප්පන්නා වා අකුසලා ධම්මා උප්පජ්ජන්ති, උප්පන්නා වා කුසලා ධම්මා පරිහායන්ති, යථයිදං භික්ඛවෙ පමාදො, පමත්තස්ස භික්ඛවෙ අනුප්පන්නා චෙව අකුසලා ධම්මා උප්පජ්ජන්ති, උප්පන්නා ච කුසලා ධම්මා පරිහායන්තී’’ති එවමාදිනා භන්තෙ භගවතා භාසිතානි.

දුතියසුත්ත

පුච්ඡා – කල්‍යාණමිත්තාදිවග්ගෙ ආවුසො දුතිය තතියසුත්තානි භගවතා කථං භාසිතානි.

විස්සජ්ජනා – කල්‍යාණමිත්තාදිවග්ගෙ භන්තෙ දුතිය තතියසුත්තානි ‘‘නාහං භික්ඛවෙ අඤ්ඤං එකධම්මම්පි සමනුපස්සාමි, යෙන අනුප්පන්නා වා අකුසලා ධම්මා උප්පජ්ජන්ති, උප්පන්නා වා කුසලා ධම්මා පරිහායන්ති, යථයිදං භික්ඛවෙ අනුයොගො අකුසලානං ධම්මානං අනනුයොගො කුසලානං ධම්මාන’’න්ති එවමාදිනා භගවතා භාසිතානි.

ඡට්ඨසුත්ත

පුච්ඡා – තත්ථෙව ආවුසො ඡට්ඨසුත්තාදීනි ච පමාදාදිවග්ගෙ පඨමසුත්තඤ්ච භගවතා කථං භාසිතානි.

විස්සජ්ජනා – තත්ථෙව භන්තෙ ඡට්ඨසුත්තාදීනි ච පමාදාදිවග්ගෙ පඨමසුත්තඤ්ච ‘‘අප්පමත්තිකා එසා භික්ඛවෙ පරිහානි යදිදං ඤාතිපරිහානි. එතං පතිකිට්ඨං භික්ඛවෙ පරිහානීනං යදිදං පඤ්ඤාපරිහානීති. අප්පමත්තිකා එසා භික්ඛවෙ වුද්ධි යදිදං ඤාතිවුද්ධි. එතදග්ගං භික්ඛවෙ වුද්ධීනං යදිදං පඤ්ඤාවුද්ධි. තස්මාතිහ භික්ඛවෙ එවං සික්ඛිතබ්බං ‘පඤ්ඤාවුද්ධියා වද්ධිස්සාමා’ති. එවඤ්හි වො භික්ඛවෙ සික්ඛිතබ්බ’’න්ති එවමාදිනා භන්තෙ භගවතා භාසිතානි.

පමාදාදිවග්ග

පුච්ඡා – තෙනාවුසො…පෙ… සම්මාසම්බුද්ධෙන පමාදාදිවග්ගෙ දුතියසුත්තාදීනි කථං භාසිතානි.

විස්සජ්ජනා – නාහං භික්ඛවෙ අඤ්ඤං එකධම්මම්පි සමනුපස්සාමි, යො එවං මහතො අනත්ථාය සංවත්තති, යථයිදං භික්ඛවෙ පමාදො. පමාදො භික්ඛවෙ මහතො අනත්ථාය සංවත්තති. නාහං භික්ඛවෙ අඤ්ඤං එකධම්මම්පි, යො එවං මහතො අත්ථාය සංවත්තති, යථයිදං භික්ඛවෙ අප්පමාදො, අප්පමාදො භික්ඛවෙ මහතො අනත්ථාය සංවත්තතීති එවමාදිනා භන්තෙ භගවතා භාසිතානි.

දුතිය පමාදාදිවග්ග

පුච්ඡා – දුතියෙ පනාවුසො පමාදාදිවග්ගෙ පඨමසුත්තාදීනි භගවතා කථං භාසිතානි.

විස්සජ්ජනා – දුතියෙ භන්තෙ පමාදාදිවග්ගෙ අජ්ඣත්තිකං භික්ඛවෙ අඞ්ගන්ති කරිත්වා නාඤ්ඤං එකඞ්ගම්පි සමනුපස්සාමි, යං එවං මහතො අනත්ථාය සංවත්තති, යථයිදං භික්ඛවෙ පමාදො. පමාදො භික්ඛවෙ මහතො අනත්ථාය සංවත්තති. අජ්ඣත්තිකං භික්ඛවෙ අඞ්ගන්ති කරිත්වා නාඤ්ඤං එකඞ්ගම්පි සමනුපස්සාමි, යං එවං මහතො අත්ථාය සංවත්තති, යථයිදං භික්ඛවෙ අප්පමාදො. අප්පමාදො භික්ඛවෙ මහතො අත්ථාය සංවත්තතීති එවමාදිනා භන්තෙ භගවතා භාසිතානි.

දසසුත්ත

පුච්ඡා – තත්ථෙව ආවුසො තෙත්තිංසමාදීනිච දසසුත්තානි අධම්මවග්ගෙ ච දසසුත්තානි භගවතා කථං භාසිතානි.

විස්සජ්ජනා – තත්ථෙව භන්තෙ තෙත්තිංසමාදීනි දසසුත්තානි ච අධම්මවග්ගෙ දසසුත්තානි ච යෙ තෙ භික්ඛවෙ භික්ඛූ අධම්මං ‘‘ධම්මො’’ති දීපෙන්ති, තෙ භික්ඛවෙ භික්ඛූ බහුජනඅහිතාය පටිපන්නා බහුජනඅසුඛාය බහුනො ජනස්ස අනත්ථාය අහිතාය දුක්ඛාය දෙවමනුස්සානං. බහුඤ්ච තෙ භික්ඛවෙ භික්ඛූ අපුඤ්ඤං පසවන්ති, තෙ චිමං සද්ධම්මං අන්තරධාපෙන්තීති එවමාදිනා ච, යෙ තෙ භික්ඛවෙ භික්ඛූ අධම්මං ‘‘අධම්මො’’ති දීපෙන්ති, තෙ භික්ඛවෙ භික්ඛූ බහුජනහිතාය පටිපන්නා බහුජනසුඛාය බහුජනො ජනස්ස අත්ථාය හිතාය සුඛාය දෙවමනුස්සානං. බහුඤ්ච තෙ භික්ඛවෙ භික්ඛූ පුඤ්ඤං පසවන්ති, තෙ චිමං සද්ධම්මං ඨපෙන්තීති එවමාදිනා ච භන්තෙ භගවතා භාසිතානි.

එකපුග්ගලවග්ග

පුච්ඡා – එකපුග්ගලවග්ගෙ ආවුසො භගවතා කීදිසී ධම්මදෙසනායො දෙසිතා.

විස්සජ්ජනා – එකපුග්ගලවග්ගෙ භන්තෙ භගවතා එකපුග්ගලො භික්ඛවෙ ලොකෙ උප්පජ්ජමානො උප්පජ්ජති බහුජනහිතාය බහුජනසුඛාය ලොකානුකම්පාය අත්ථාය හිතාය සුඛාය දෙවමනුස්සානං. කතමො එකපුග්ගලො, තථාගතො අරහං සම්මාසම්බුද්ධො, අයං ඛො භික්ඛවෙ එකපුග්ගලො ලොකෙ උප්පජ්ජමානො උප්පජ්ජති බහුජනහිතාය බහුජනසුඛාය ලොකානුකම්පාය අත්ථාය හිතාය සුඛාය දෙවමනුස්සානන්ති එවමාදිකා භගවතා ධම්මදෙසනායො දෙසිතා.

එතදග්ගවග්ග

අඤ්ඤාසිකොණ්ඩඤ්ඤ වත්ථු

පුච්ඡා – එතදවග්ගෙ ආවුසො ආගතෙසු එකචත්තාලීසාය ථෙරෙසු ආයස්මා අඤ්ඤාසිකොණ්ඩඤ්ඤත්ථෙරො කථං භගවතා එතදග්ගට්ඨානෙ ඨපිතො.

විස්සජ්ජනා – එතදග්ගවග්ගෙ භන්තෙ ආගතෙසු එකචත්තාලීසාය මහාථෙරෙසු ‘‘එතදග්ගං භික්ඛවෙ මම සාවකානං භික්ඛූනං රත්තඤ්ඤූනං යදිදං අඤ්ඤාසිකොණ්ඩඤ්ඤො’’ති, එවං ඛො භන්තෙ ආයස්මා අඤ්ඤාසිකොණ්ඩඤ්ඤත්ථෙරො භගවතා එතදග්ගට්ඨානෙ ඨපිතො.

අග්ගසාවකවත්ථු

පුච්ඡා – තෙනාවුසො භගවතා…පෙ… සම්මාසම්බුද්ධෙන අඞ්ගුත්තරනිකායෙ එකකනිපාතෙ එතදග්ගවග්ගෙ ආගතෙසු එකචත්තාලීසාය මහාථෙරෙසු ආයස්මා ච සාරිපුත්තත්ථෙරො ධම්මසෙනාපති පඨමො අග්ගසාවකො ආයස්මා ච මහාමොග්ගල්ලානත්ථෙරො දුතියො අග්ගසාවකො කථං එතදග්ගට්ඨානෙ ඨපිතො.

විස්සජ්ජනා – ආයස්මා භන්තෙ සාරිපුත්තත්ථෙරො ධම්මසෙනාපති ‘‘එතදග්ගං භික්ඛවෙ මම සාවකානං භික්ඛූනං මහාපඤ්ඤානං යදිදං සාරිපුත්තො’’ති. ආයස්මා පන මහාමොග්ගල්ලානත්ථෙරො ‘‘එතදග්ගං භික්ඛවෙ මම සාවකානං භික්ඛූනං ඉද්ධිමන්තානං යදිදං මහාමොග්ගල්ලානො’’ති. එවං ඛො භන්තෙ භගවතා එතදග්ගට්ඨානෙ ඨපිතො.

ඉදං තෙ ආසනං වීර, පඤ්ඤත්තං තවනුච්ඡවිං;

මම චිත්තං පසාදෙන්තො, නිසීද පුප්ඵමාසනෙ.

යෙ වත ලොකෙ අරහන්තො වා අරහත්තමග්ගං වා සමාපන්නා, අයං තෙසං භික්ඛු අඤ්ඤතරො.

යංනූනාහං ඉමං භික්ඛුං උපසඞ්කමිත්වා පඤ්හං පුච්ඡෙය්‍යං.

යෙ ධම්මා හෙතුප්පභවා,

තෙසං හෙතුං තථාගතො;

ආහ තෙසඤ්ච යො නිරොධො,

එවංවාදී මහාසමණො –

ලභෙය්‍යාම මයං භන්තෙ භගවතො සන්තිකෙ පබ්බජ්ජං, ලභෙය්‍යාම උපසම්පදං.

එතදග්ගං භික්ඛවෙ මම සාවකානං භික්ඛූනං මහාපඤ්ඤානං යදිදං සාරිපුත්තො.

එතදග්ගං භික්ඛවෙ මම සාවකානං භික්ඛූනං ඉද්ධිමන්තානං යදිදං මහාමොග්ගල්ලානො.

මහාකස්සපවත්ථු

පුච්ඡා – ආයස්මා පන ආවුසො මහාකස්සපත්ථෙරො පඨමමහාසංගීතිකාලෙ පාමොක්ඛසඞ්ඝනායකභූතො භගවතා කථං එතදග්ගට්ඨානෙ ඨපිතො.

විස්සජ්ජනා – ආයස්මා භන්තෙ මහාකස්සපත්ථෙරො පඨමමහාසංගීතිකාලෙ සඞ්ඝපාමොක්ඛභූතො ‘‘එතදග්ගං භික්ඛවෙ මම සාවකානං භික්ඛූනං ධුතවාදානං යදිදං මහාකස්සපො’’ති. එවං ඛො භන්තෙ භගවතා එතදග්ගට්ඨානෙ ඨපිතො.

අනුරුද්ධත්ථෙරවත්ථු

පුච්ඡා – තෙනාවුසො…පෙ… සම්මාසම්බුද්ධෙන අඞ්ගුත්තරනිකායෙ එකකනිපාතෙ එතදග්ගවග්ගෙ ආගතෙසු එකචත්තාලීසාය මහාථෙරෙසු ආයස්මා අනුරුද්ධත්ථෙරො කථං එතදග්ගට්ඨානෙ ඨපිතො.

විස්සජ්ජනා – ආයස්මා භන්තෙ අනුරුද්ධත්ථෙරො ‘‘එතදග්ගං භික්ඛවෙ මම සාවකානං භික්ඛූනං දිබ්බචක්ඛුකානං යදිදං අනුරුද්ධො’’ති එවං ඛො භන්තෙ භගවතා එතදග්ගට්ඨානෙ ඨපිතො.

සීවලිවත්ථු

පුච්ඡා – ආයස්මා පන ආවුසො සීවලිත්ථෙරො භගවතා කථං එතදග්ගට්ඨානෙ ඨපිතො.

විස්සජ්ජනා – ආයස්මා භන්තෙ සීවලිත්ථෙරො ‘‘එතදග්ගං භික්ඛවෙ මම සාවකානං භික්ඛූනං ලාභීනං යදිදං සීවලී’’ති එවං ඛො භන්තෙ භගවතා එතදග්ගට්ඨානෙ ඨපිතො.

සම්මාසම්බුද්ධො වත සො භගවා, යො ඉමස්ස එවරූපස්ස දුක්ඛස්ස පහානාය ධම්මං දෙසෙති.

සුප්පටිපන්නො වත තස්ස භගවතො සාවකසඞ්ඝො, යො ඉමස්ස එවරූපස්ස දුක්ඛස්ස පහානාය පටිපන්නො.

සුසුඛං වත නිබ්බානං, යත්ථිදං එවරූපං දුක්ඛං න සංවිජ්ජති –

‘‘එතදග්ගං භික්ඛවෙ මම සාවකානං භික්ඛූනං ලාභීනං යදිදං සීවලි’’ හු –

ආනන්දාථෙරවත්ථු

පුච්ඡා – ආයස්මා පන ආවුසො ආනන්දත්ථෙරො ධම්මභණ්ඩාගාරිකො පඨමමහාසංගීතිකාලෙ ධම්මවිස්සජ්ජකථෙරභූතො කථං භගවතා එතදග්ගට්ඨානෙ ඨපිතො.

විස්සජ්ජනා – ආයස්මා භන්තෙ ආනන්දත්ථෙරො ධම්මභණ්ඩාගාරිකො පඨමමහාසංගීතිකාලෙ ධම්මවිස්සජ්ජකභූතො ‘‘එතදග්ගං භික්ඛවෙ මම සාවකානං භික්ඛූනං බහුස්සුතානං යදිදං ආනන්දො. එතදග්ගං භික්ඛවෙ මම සාවකානං භික්ඛූනං සතිමන්තානං යදිදං ආනන්දො. එතදග්ගං භික්ඛවෙ මම සාවකානං භික්ඛූනං ගතිමන්තානං යදිදං ආනන්දො. එතදග්ගං භික්ඛවෙ මම සාවකානං භික්ඛූනං ධිතිමන්තානං යදිදං ආනන්දො. එතදග්ගං භික්ඛවෙ මම සාවකානං භික්ඛූනං උපට්ඨාකානං යදිදං ආනන්දො’’ති එවං ඛො භන්තෙ භගවතා පඤ්චසු එතදග්ගට්ඨානෙසු ඨපිතො.

සතසහස්සෙන මෙ කීතං,

සතසහස්සෙන මාපිතං;

සොභනං නාම උය්‍යානං;

පටිග්ගණ්හ මහාමුනි –

‘‘එතදග්ගං භික්ඛවෙ මම සාවකානං භික්ඛූනං බහුස්සුතානං. සතිමන්තානං. ගතිමන්තානං. ධිතිමන්තානං. උපට්ඨාකානං යදිදං ආනන්දො’’ –

උපාලිවත්ථු

පුච්ඡා – තෙනාවුසො භගවතා…පෙ… සම්මාසම්බුද්ධෙන අඞ්ගුත්තරනිකායෙ එකකනිපාතෙ එතදග්ගවග්ගෙ ආගතෙසු එකචත්තාලීසාය මහාථෙරෙසු ආයස්මා උපාලිත්ථෙරො පඨමමහාසංගීතිකාලෙ විනයවිස්සජ්ජකභූතො කථං එතදග්ගට්ඨානෙ ඨපිතො.

විස්සජ්ජනා – ආයස්මා භන්තෙ උපාලිත්ථෙරො පඨමමහාසංගීතිකාලෙ විනයවිස්සජ්ජකභූතො ‘‘එතදග්ගං භික්ඛවෙ මම සාවකානං භික්ඛූනං විනයධරානං යදිදං උපාලී’’ති එවං ඛො භන්තෙ භගවතා එතදග්ගට්ඨානෙ ඨපිතො.

විනයො වාසයො මය්හං,

විනයො ඨානචඞ්කමං;

කප්පෙමි විනයෙ වාසං,

විනයො මම ගොචරො.

මහාපජාපතිගොතමීථෙරීවත්ථු

පුච්ඡා – එතදග්ගවග්ගෙ ආවුසො ආගතාසු තෙරසසු ථෙරීසු මහාපජාපති ගොතමීථෙරී කථං භගවතා එතදග්ගට්ඨානෙ ඨපිතා.

විස්සජ්ජනා – එතදග්ගවග්ගෙ භන්තෙ ආගතාසු තෙරසසු ථෙරීසු මහාපජාපතිගොතමීථෙරී ‘‘එතදග්ගං භික්ඛවෙ මම සාවිකානං භික්ඛුනීනං රත්තඤ්ඤූනං යදිදං මහාපජාපති ගොතමී’’ති එවං ඛො භන්තෙ භගවතා එතදග්ගට්ඨානෙ ඨපිතා.

‘‘එතදග්ගං භික්ඛවෙ මම සාවිකානං භික්ඛුනීනං රත්තඤ්ඤූනං යදිදං මහාපජාපතිගොතමී’’ –

පුච්ඡා – ඛෙමාථෙරී පන ආවුසො අග්ගසාවිකා භගවතා කථං එතදග්ගට්ඨානෙ ඨපිතා.

විස්සජ්ජනා – ඛෙමාථෙරී භන්තෙ පඨමා අග්ගසාවිකා ‘‘එතදග්ගං භික්ඛවෙ මම සාවිකානං භික්ඛුනීනං මහාපඤ්ඤානං යදිදං ඛෙමා’’ති එවං ඛො භන්තෙ භගවතා එතදග්ගට්ඨානෙ ඨපිතා.

‘‘යෙ රාගරත්තානුපතන්ති සොතං,

සයංකතං මක්කටොව ජාලං,

එතම්පි ඡෙත්වාන වජන්ති ධීරා;

අනපෙක්ඛිනො සබ්බදුක්ඛං පහාය’’ –

‘‘එතදග්ගං භික්ඛවෙ මම සාවිකානං භික්ඛුනීනං මහාපඤ්ඤානං යදිදං ඛෙමා’’ –

පුච්ඡා – උප්පලවණ්ණා පන ආවුසො ථෙරී දුතියඅග්ගසාවිකා භගවතා කථං එතදග්ගට්ඨානෙ ඨපිතා.

විස්සජ්ජනා – උප්පලවණ්ණා භන්තෙ ථෙරී දුතියඅග්ගසාවිකා ‘‘එතදග්ගං භික්ඛවෙ මම සාවිකානං භික්ඛුනීනං ඉද්ධිමන්තීනං යදිදං උප්පලවණ්ණා’’ති එවං ඛො භන්තෙ භගවතා එතදග්ගට්ඨානෙ ඨපිතා.

‘‘එතදග්ගං භික්ඛවෙ මම සාවිකානං භික්ඛුනීනං ඉද්ධිමන්තීනං යදිදං උප්පලවණ්ණා’’ –

පටාචාරාථෙරීභික්ඛුනීමවත්ථු

පුච්ඡා – තෙනාවුසො භගවතා…පෙ… සම්මාසම්බුද්ධෙන අඞ්ගුත්තරනිකායෙ එකකනිපාතෙ එතදග්ගවග්ගෙ ආගතාසු තෙරසසු ථෙරීසු පටාචාරානාම ථෙරී කථං එතදග්ගට්ඨානෙ ඨපිතා.

විස්සජ්ජනා – එතදග්ගවග්ගෙ භන්තෙ ආගතාසු තෙරසසු ථෙරිකාසු පටාචාරා ථෙරී ‘‘එතදග්ගං භික්ඛවෙ මම සාවිකානං භික්ඛුනීනං විනයධරානං යදිදං පටාචාරා’’ති එවං ඛො භන්තෙ භගවතා එතදග්ගට්ඨානෙ ඨපිතා.

‘‘උභො පුත්තා කාලඞ්කතා,

පන්ථෙ මය්හං පතී මතො;

මාතාපිතා ච භාතා ච,

එකචිතකස්මිං ඩය්හරෙ’’ –

‘‘චතූසු සමුද්දෙසු ජලං පරිත්තකං,

තතො බහුං අස්සුජලං අනප්පකං;

දුක්ඛෙන ඵුට්ඨස්ස නරස්ස සොචනා,

කිං කාරණා අම්ම තුවං පමජ්ජසි’’ –

‘‘න සන්ති පුත්තා තාණාය,

න පිතා නාපි බන්ධවා;

අන්තකෙනාධිපන්නස්ස,

නත්ථි ඤාතීසු තාණතා;

එතමත්ථවසං ඤත්වා, පණ්ඩිතො සීලසංවුතො;

නිබ්බානගමනං මග්ගං, ඛිප්පමෙව විසොධයෙ’’ –

‘‘යො ච වස්සසතං ජීවෙ,

අපස්සං උදයබ්බයං;

එකාහං ජීවිතං සෙය්‍යො,

පස්සතො උදයබ්බයං’’ –

‘‘එතදග්ගං භික්ඛවෙ මම සාවිකානං භික්ඛුනීනං විනයධරානං යදිදං පටාචාරා’’ –

ධම්මදින්නාථෙරීභික්ඛුනීමවත්ථු

පුච්ඡා – ධම්මදින්නා පන ආවුසො ථෙරී භගවතා කථං එතදග්ගට්ඨානෙ ඨපිතා.

විස්සජ්ජනා – ධම්මදින්නා භන්තෙ ථෙරී ‘‘එතදග්ගං භික්ඛවෙ මම සාවිකානං භික්ඛුනීනං ධම්මකථිකානං යදිදං ධම්මදින්නා’’ති එවං ඛො භන්තෙ භගවතා එතදග්ගට්ඨානෙ ඨපිතා.

‘‘යස්ස පුරෙ ච පච්ඡා ච,

මජ්ඣෙච නත්ථි කිඤ්චනං;

අකිඤ්චනං අනාදානං,

තමහං බ්‍රූමි බ්‍රාහ්මණං’’ –