පකිණ්ණක-නිද්දෙස

253. කුමුදං කො පබොධයි,

නාථො රවින්දු පණ්ඩිතො;

කමලං කො කුමුදං කො,

නරපං කො පබොධයි.

254. චිත්තෙන නිය්‍යති ලොකො,

චිත්තෙන පරිකස්සති;

චිත්තස්ස එක-ධම්මස්ස,

සබ්බෙව වසමන්වගූ.

255. සමණො රාජානුරාජා,

සෙනාපති මහා-මත්තො;

ධම්මට්ඨො පණ්ඩිතො දිස්වා,

පච්චක්ඛත්ථං න කාරියා.

256. දීපො නව-දිසං තෙජො,

න හෙට්ඨා ච තථා සකං;

පර-වජ්ජං විදූ පස්සෙ,

සක-වජ්ජංපි පස්සතු.

257. ස-ඵලං පණ්ඩිතො ලොකෙ,

ස-කාරණං වචං භණෙ;

අ-කාරණංඵලං බාලො,

ඉදං උභය-ලක්ඛණං.

258. තස්ස වාචාය ජානෙය්‍ය,

කුටිලං බාල-පණ්ඩිතං;

වාචා-රූපං මිත්තං කරෙ,

වාචා-රූපං ධුවං ජහෙ.

259. දුච්චින්තිතස්ස චින්තා ච,

දුබ්භාසිතස්ස භාසනා;

දුක්කම්මස්ස කතඤ්චාති,

එතං බාලස්ස ලක්ඛණං.

260. සු-චින්තිතස්ස චින්තා ච,

සු-භාසිතස්ස භාසනා;

සු-කම්මස්ස කතඤ්චාති,

එතං ධීරස්ස ලක්ඛණං.

261. අ-නයං නයති දුම්මෙධො,

අ-ධුරායං නි-යුඤ්ජති;

දුන්නයො සෙය්‍යසො හොති,

සම්මා වුත්තො පකුප්පති;

විනයං සො න ජානාති,

සාධු තස්ස අ-දස්සනං.

262. නයං නයති මෙධාවී,

අ-ධුරායං න යුඤ්ජති;

සු-නයො සෙය්‍යසො හොති,

සම්මා වුත්තො න කුප්පති;

විනයං සො පජානාති,

සාධු තෙන සමාගමො.

263. අ-නායකා විනස්සන්ති,

නස්සන්ති බහු-නායකා;

ථී-නායකා විනස්සන්ති,

නස්සන්ති සුසු-නායකා.

264. ජෙට්ඨො කම්මෙසු නීචානං,

ජානංජානංව ආචරෙ;

අ-ජානෙවං කරෙ ජානං,

නීචො එති භයං පියං.

265. කම්මං දුජ්ජන-සාරුප්පං,

දුධා සුජන-සාරුප්පං;

දුජ්ජනං තෙසු දුක්කම්මෙ,

සු-කම්මෙ සුජනං ඉච්ඡෙ.

266. පණ්ඩිතො වෙරී බාලො ච,

දුජ්ජයො බාල-වෙරිතො;

පණ්ඩිතං-වෙරී පමාදෙන,

න තං ජයො හි සබ්බදා.

267. ගුය්හස්ස හි ගුය්හමෙව සාධු,

න හි ගුය්හස්ස පසත්ථමාවි-කම්මං;

අ-නිප්ඵන්නතාය සහෙය්‍ය ධීරො,

නිප්ඵන්නත්ථොව යථා-සුඛං භණෙය්‍ය.

268. ගුය්හමත්ථං න විවරෙය්‍ය,

රක්ඛෙය්‍ය නං යථා නිධිං;

න හී පාතුකතො සාධු,

ගුය්හො අත්ථො පජානතා.

269. ථියා ගුය්හං න සංසෙය්‍ය,

අ-මිත්තස්ස ච පණ්ඩිතො;

යො චාමිසෙන සංහීරො,

හදය-ත්ථෙනො ච යො නරො.

270. විවිච්ච භාසෙය්‍ය දිවා රහස්සං,

රත්තිං ගිරං නාති-වෙලං පමුඤ්චෙ;

උපස්සුතිකා හි සුණන්ති මන්තං,

තස්මා හි මන්තො ඛිප්පමුපෙති භෙදං.

271. න පකාසති ගුය්හං යො,

සො ගුය්හං පටිගුය්හති;

භයෙසු න ජහෙ කිච්චෙ,

සු-මිත්තොනුචරො භවෙ.

272. කරොති දුක්කරං සාධුං,

උජුං ඛමති දුක්ඛමං;

දුද්දදං සාමං දදාති,

යො සු-මිත්තො හවෙ භවෙ.

273. පිය-වාචා සදා මිත්තො,

පිය-වත්ථුං න යාචනා;

ඉච්ඡාගතෙන දානෙන,

සු-දළ්හො සු-ප්පියො හවෙ;

තදඞ්ගතො ච හීනෙන,

අ-ප්පියො භිජ්ජනො භවෙ.

274. දෙහීති යාචනෙ හිරී,

සිරී ච කාය-දෙවතා;

පලායන්ති සිරිච්ඡිතො,

න යාචෙ පර-සන්තකං.

275. ස්වානො ලද්ධාන නිම්මංසං,

අට්ඨිං තුට්ඨො පමොදති;

සකන්තිකං මිගං සීහො,

හිත්වා හත්ථිංනුධාවති.

276. එවං ඡන්දානුරූපෙන,

ජනො ආසීසතෙ ඵලං;

මහා ඡන්දා මහන්තංව,

හීනංව හීන-ඡන්දකා.

277. නානා-ඡන්දා මහාරාජ,

එකාගාරෙ වසාමසෙ;

අහං ගාම-වරං ඉච්ඡෙ,

බ්‍රාහ්මණී ච ගවං සතං.

278. පුත්තො ච ආජඤ්ඤ-රථං,

කඤ්ඤා ච මණි-කුණ්ඩලං;

යා චෙසා පුණ්ණකා ජම්මී,

උජුක්ඛලංභි-කඞ්ඛති.

279. ඨානං මිත්තෙ ධනෙ කම්මෙ,

සතුස්සාහෙ සු-ලබ්භිතං;

තං දළ්හං දුක්කරං කරෙ,

පඤ්ඤා-සති-සමාධිනා.

280. භෙසජ්ජෙ විහිතෙ සුද්ධ,

බුද්ධාදි-රතනත්තයෙ;

පසාදමාචරෙ නිච්චං,

සජ්ජනෙ ස-ගුණෙපි ච.

281. රාජා රට්ඨෙන ධාතුසො,

බාලො පාපෙහි දුම්මනො,

අලඞ්කාරෙන ඉත්ථීපි,

කාමෙහි ච න තප්පති.

282. අප්පිච්ඡො ච ධුතඞ්ගෙන,

ආරද්ධො වීරියෙන හි;

විසාරදො පරිසාය,

පරිච්චාගෙන දායකො;

සවනෙන සු-ධම්මංපි,

න තප්පතිව පණ්ඩිතො.

283. ජෙට්ඨස්ස සිතං හසිතං,

මජ්ඣස්ස මධුරස්සරං;

ලොකෙ අංස-සිරො-කම්පං,

ජම්මස්ස අප-හස්සිතං;

එතෙසං අති-හස්සිතං,

හාසො හොති යථාක්කමං.

284. නත්ථි දුට්ඨෙ නයො අත්ථි,

න ධම්මො න සු-භාසිතං;

නික්කමං දුට්ඨෙ යුඤ්ජෙය්‍ය,

සො හි සබ්භිං න රඤ්ජති.

285. දුල්ලභං පකතිං වාචං,

දුල්ලභො ඛෙමකො සුතො;

දුල්ලභා සදිසී ජායා,

දුල්ලභො ස-ජනො පියො.

286. ධජො රථස්ස පඤ්ඤාණං,

ධූමො පඤ්ඤාණමග්ගිනො;

රාජා රට්ඨස්ස පඤ්ඤාණං,

භත්තා පඤ්ඤාණමිත්ථියා.

287. දුන්නාරියා කුලං සුද්ධං,

පුත්තො නස්සති ලාලනා;

සමිද්ධි අ-නයා බන්ධු,