142. අධා
ධාතුතො අඤ්ඤො සද්දො අධාතු තස්ස. පඤ්චිකායම්පන පකතිපි සද්දොයෙවාති ධාතුතොඉච්චාදිනා අධාතුසද්දස්ස අත්ථමත්තං වුත්තං.
තස්සාති අධාතුප්පකතියා, අධාතුසද්දස්සාති වුත්තං හොති. තෙනචාති කකාරෙන ච, තස්මාති තෙන කාරණෙන. පුබ්බග්ගහණමන්තරෙනාතිපාණිනිනා ඉකාරාදෙසවිධායකෙ ඉමස්මිංයෙව සුත්තෙකකාරතො පුබ්බස්ස ඉකාරාදෙසවිධානත්ථං පුබ්බග්ගහණං කතං, තං පුබ්බස්සාතිවචනං විනාති අත්ථො. සචෙතිආදිනා කථයතීති සම්බන්ධො. ‘‘බ්‍යඤ්ජනෙ දීඝරස්සා’’ති (1-33) රස්සො වුත්තො, අස්සාති ජාතිනිද්දෙසෙ තු ආකාරස්සචිකාරො භවත්‍යෙව, සියා එතන්ති බහුපරිබ්බාජකාති එතං රූපං හොති. ස්‍යාද්‍යත්‍ර බ්‍යවහිතො… කකාරතො පුබ්බෙ ස්‍යාදි, න ස්‍යාදි කකාරා පරොති.
නනු ච අස්‍යාදිතොති එත්ථ පසජ්ජප්පටිසෙධො නඤ කස්මා ගහිතො, න පරියුදොසොති ආසඞ්කිය පරියුදාසෙස්මිං ගහිතෙ සති දොසං වත්තුමාරභතෙ ‘පරියුදාසෙ’ඉච්චාදිනා. ස්‍යාදිතොති ස්‍යාද්‍යන්තතො පරිබ්බාජකසද්දතො. පරිබ්බාජකසද්දොහි ස්‍යාද්‍යන්තො වාක්‍යෙ ස්‍යාද්‍යන්තත්තා, තෙනෙව වක්ඛති- ‘පරිබ්බාජකසද්දතො එත්ථ ස්‍යාද්‍යුප්පත්තී’ති. අස්‍යාදිස්මා පරොති කත්වා බහුපරිබ්බාජකසද්දතො න ස්‍යාද්‍යුප්පත්තීති සම්බන්ධො.
තතොචාති බහුපරිබ්බාජකසද්දතො ච. පසජ්ජප්පටිසෙධෙන නඤසද්දෙන අඤ්ඤපදත්ථසමාසෙපි සියාව දොසොති දස්සෙන්තො ආහ- ‘අවිජ්ජමානොස්‍යාදි’ච්චාදි.
ඉති මොග්ගල්ලානපඤ්චිකාටීකායං සාරත්ථවිලාසිනියං
චතුත්ථකණ්ඩවණ්ණනා නිට්ඨිතා.