41. අතො

සුත්තෙ ‘අතො’ති වුත්තං ‘අකාරන්තතො’ති කථං වුත්තීති ආහ ‘අතො’තිආදි, ආදෙසා හොන්තීති සෙසො, යකාරානංයෙව සියුං… ආඑආදෙසානමෙකවණ්ණත්තා, ලොපෙ කතෙති ඔකාරස්ස ලොපෙ කතෙ, තන්නෙති යථාවුත්තං ධචාද්‍යප්පටික්ඛිපති, පටික්ඛෙපෙ කාරණමාහ-‘පරලොපස්සා’තිආදි, කාරණන්තරං වත්තුමාරභතෙ ‘කිඤ්චා’තිආදි, නිච්චම්පරලොපොව සියා, න පුබ්බලොපොපි ආගමප්පයොගානුකූල්‍යෙනාතිපි සක්කා වත්තුන්ති ආහ-‘නචා’තිආදි, නිච්චම්පරලොපොයෙවාති න ච සක්කා මන්තුන්ති සම්බන්ධො, එවං සන්තෙත්‍යාදිනා තත්ථ විරොධමාහ, අතොසම්භවාති ආදෙසාකාරතො සම්භවා, ඣිස්සාකාරවිධානං ‘‘යොසු ඣිස්ස පුමෙ’’ති (2-93) එතදෙවපයොජනන්තිආදිනා වුත්තප්පයොජනාභාවෙ කාරණමාහ-‘අනිට්ඨත්තා’ති, අනභිමතත්තාති අත්ථො, පයොජනාභාවානභිමතත්තමෙව දස්සෙසුමාහ-‘එතදත්ථමෙවා’තිආදි, ඉමස්සාති ‘‘අතො යොනං ටාටෙ’’තී මස්ස සුත්තස්ස, ඣිස්මාත්වෙවාති ‘ඣිස්මා’ ඉති එතාදිසං සුත්තමෙව, ඣිස්මා යොනං ටාටෙතිවාති ‘‘ඣිස්මා යොනං ටාටෙ’’ති සුත්තං වා, අතොති ‘අතො’ ඉති සුත්තං, තාදිසස්සපයොගස්සාති අග්ගා, අග්ගෙ ඉති පයොගස්ස.