එකූනතිංසතිම පරිච්ඡෙද

ථූපාරම්භො

1. එවං සමත්තෙ සම්භාරෙ, වෙසාඛපුණ්ණමාසීයං;

පත්තෙ විසාඛනක්ඛත්තෙ, මහාථූපත්ථමාරභි.

2. හාරෙත්වාන තහිං ථූපං, ථූපඨානමඛාණයි;

සත්ථහත්ථො මහීපාලො, ථිරී කාතුං මනෙකධා.

3. යොධෙහි ආහරාපෙත්වා, ගුළපාසාණකෙ තහිං;

කූටෙහි ආහනාපෙත්වා, පාසාණෙ චුණ්ණිතෙ අථ.

4. චම්මවනද්ධ පාදෙහි, මහාහත්ථීහි මද්දයි;

භූමියා ථිරීභාවත්ථං, අත්ථානත්ථවිචක්ඛණො.

5. ආකාස ගඞ්ගාපතිත-ට්ඨානෙ සතතතින්තකෙ;

මත්තිකා සුඛුමා තත්ථ, සමන්තා තිං සයොජනෙ.

6. නවනීත මත්තිකා’තෙසා, සුඛුමත්තා පපුච්චති;

ඛීණාසවා සාමණෙරා, මත්තිකා ආහරුං තතො.

7. මත්තිකා අත්ථරාපෙසි, තත්ථ පාසාණකොට්ටිමෙ;

ඉට්ඨකා අත්ථරාපෙසි, මත්තිකො පරිඉස්සරො.

8. තස්සො පරිඛරසුධං, කුරුවින්දං තතොපරි;

තස්සො පරිඅයොජාලං, මරුම්බන්තු තතොපරං.

9. ආහටං සාමණෙරෙහි, හිමවන්තා සුගන්ධකං;

සන්ථරාපෙසි භූමින්දො, ඵළිකන්තු තතොපරි.

10. සීලායො සන්ථරාපෙසිච්ඡ ඵළිකසන්ථරො පරි;

සබ්බත්ථ මත්තිකාකිච්චෙ, නවනීතව්හයා අහු.

11. නිය්‍යාසෙන කපිට්ඨස්ස, සන්නිතෙන රසොදකෙ;

අට්ඨඞ්ගුලං බහලඑතා, ලොහපට්ටං සීලොපරි.

12. මනොසිලායතිලතෙ-ලසන්නිතාය තතො පරි;

සත්තඞ්ගුලං සජ්ජුපට්ටං, සන්ථරෙසි රථෙසභො.

13. මහාථූප පතිට්ඨාන-ඨානෙ එවං මහීපති;

කාරෙත්වා පරිකම්මානි, විප්පසන්නෙන චෙතසා.

14. ආසළ්හී සුක්කපක්ඛස්ස, දිවසම්හි චතුද්දසෙ;

කාරෙත්වා භික්ඛුසඞ්ඝස්ස, සන්නිපාතමිදං වදි.

15. මහාචෙතිය මත්ථාය, භදන්තාමඞ්ගලිට්ඨකං;

පතිට්ඨාපෙස්සං ස්වෙ එත්ථ, සබ්බො සඞ්ඝො සමෙතුනො.

16. බුද්ධ පූජා පයොගෙන, මහාජනහීතත්ථිකො;

‘‘මහාජනො’ පොසථිකො, ගන්ධමාලාදිගණ්හිය.

17. මහාථූප පතිට්ඨාන-ඨානං යාතු සුවෙ’’ඉති;

චෙතිය ඨාන භූසාය, අමච්චෙ ච නියොජයි.

18. ආණාපිතා නරින්දෙන, මුනිනො පියගාරවා;

අනෙකෙහි පකාරෙහි, තෙ තං ඨානමලඞ්කරුං.

19. නගරං සකලඤ්චෙව, මග්ගඤ්චෙව ඉධාගතං;

අනෙකෙහි පකාරෙහි, අලඞ්කාරයි භූපති.

20. පභාතෙ ච චතුද්වාරෙ, නගරස්ස ඨපාපයි;

නහාපිතෙ නහාපකෙ ච, අප්පකෙ ච බහූතථා.

21. වත්ථානි ගන්ධමාලා ච, අන්නානි මධුරානි ච;

මහාජනත්ථං භූමින්දො, මහාජනහිතෙ රතො.

22. පටියත්තානි එතානි, සාදියිත්වා යථාරුචි;

පොරාජානපදාචෙව ථූපඨානමුපාගමුං.

23. සුමණ්ඩිතෙහි නෙකෙහි, ඨානන්තර විධානතො;

ආරක්ඛිතො අමච්චෙහි, යථාඨානං මහීපති.

24. සුමණ්ඩිතාහි නෙකාහි, දෙවකඤ්ඤූපමාහි ච;

නාටකීහි පරිබ්බුළ්හො, සුමණ්ඩිත පස්සාධිතො.

25. චත්තාලීස සහස්සෙහි, නරෙහි පරිවාරිතො;

නානා තූරිය සඞ්ඝුට්ඨො, දෙවරාජ විලාසවා.

26. මහාථූප පතිට්ඨානං, ඨානාඨාන විචක්ඛණො;

අපරණ්හෙ උපාගඤ්ඡි, නන්දයන්තො මහාජනං.

27. අට්ඨුත්තරසහස්සං සො, සාටකානිට්ඨපාපිය;

පුටබද්ධානි මජ්ඣම්හි, චතුපස්සෙ තතො පන.

28. වත්ථානි රාසීංකාරෙසි, අනෙකානි මහීපති;

මධුසප්පි ගුළාදීහි ච, මඞ්ගලත්ථං ඨපාපයි.

29. නානාදෙසෙහිපා’ගඤ්ඡුං, බහවො භික්ඛවො ඉධ;

ඉධ දීපට්ඨසඞ්ඝස්ස, කා කථාව ඉධාගමෙ.

30. ථෙරො’ සීති සහස්සානි, භික්ඛූ ආදාය ආගමා;

රාජගහස්ස සාමන්තා, ඉන්දගුත්තො මහාගණී.

31. සහස්සානි’සිපතනා, භික්ඛූනං ද්වාදසා’දිය;

ධම්මසෙනො මහාථෙරො, චෙතියඨානමාගමා.

32. සට්ඨිභික්ඛුසහස්සානි, ආදාය ඉධමාගමා;

පීයදස්සී මහාථෙරො, ජෙතාරාම විහාරතො.

33. වෙසාලී මහාවනතො, ථෙරොරු බුද්ධරක්ඛිතො;

අට්ඨාරස සහස්සානි, භික්ඛූ ආදාය ආගමා.

34. කොසම්බී ඝොසිතාරාමා, ථෙරොරු ධම්මරක්ඛිතො;

තිංසභික්ඛුසහස්සානි, ආදාය ඉධ ආගමා.

35. ආදායුජ්ජෙනීයං ථෙරො, දක්ඛිණ ගිරිතො යති;

චත්තාරීස සහස්සානි, අගොරු සඞ්ඝරක්ඛිතො.

36. භික්ඛූනං සතසහස්සං, සට්ඨසහස්සානි චා’දිය;

පුප්ඵපුරෙ’සොකරාමා, ථෙරො මිත්තිණ්ණ නාමකො.

37. දුවෙ සතසහස්සානි, සහස්සානි අසීති ච;

භික්ඛූ ගහෙත්වානු’ත්තිණ්ණො, ථෙරො කස්මිරමණ්ඩලා.

38. චත්තාරීසත සහස්සානි, සහස්සානි ච සට්ඨි ච;

භික්ඛූ පල්ලවභොගම්හා, මහාදෙවො මහාමතී.

39. යොනනගරා’ලසන්දාසො, යොන මහාධම්මරක්ඛිතො;

ථෙරො තිංස සහස්සානි, භික්ඛූ ආදාය ආගමා.

40. වඤ්ඣාටවිවත්තනියා, සෙනාසනා තු උත්තරො;

ථෙරො සට්ඨිසහස්සානි, භික්ඛූ ආදාය ආගමා.

41. චිත්තගුත්තො මහාථෙරො, බොධිමණ්ඩවිහාරතො;

තිංස භික්ඛුසහස්සානි, ආදියිත්වා ඉධාගමා.

42. චන්දගුත්තො මහාථෙරො, වනවාසපදෙසතො;

ආගාසීති සහස්සානි, ආදියිත්වා යතී ඉධ.

43. සූරියගුත්තොමහාථෙරො, කෙලාසම්හා විහාරතො;

ඡන්නවුති සහස්සානි, භික්ඛූආදාය ආගමා.

44. භික්ඛූනං දීපවාසිනං, ආගතානඤ්ච සබ්බසො;

ගණනාය පරිච්ඡෙදො, පොරාණෙහි න භාසිතො.

45. සමාගතානං සබ්බෙසං, භික්ඛුනං තං සමාගමෙ;

වුත්තා ඛීණාසවායෙව, තෙ ඡන්නවුතිකොටියො.

46. තෙ මහාචෙතියඨානං, පරිවාරෙත්වා යථාරහං;

මජ්ඣෙ ඨපෙත්වා ඔකාසං, රඤ්ඤො අට්ඨංසු භික්ඛවො.

47. පවිසිත්වා තහිං රාජා, භික්ඛුසඞ්ඝං තථා ඨිතං;

දිස්වා පසන්නචිත්තෙන, වන්දිත්වා හට්ඨමානසො.

48. ගන්ධමාලාහි පූජෙත්වා, කත්වාන තිපදක්ඛිණං;

මජ්ඣෙ පුණ්ණඝටඨානං, පවිසිත්වා සමඞ්ගලං.

49. සුවණ්ණඛීලෙ පටිමුක්කං, පරිබ්භමනදණ්ඩකං;

රාජතෙන කතං සුද්ධං, සුද්ධපීති බලොදයො.

50. ගාහයිත්වා අමච්චෙන, මණ්ඩිතෙන සුජාතිනා;

අභිමඞ්ගලභූතෙන, භූතභූතිපරායණො.

51. මහන්තං චෙතියාවට්ටං, කාරෙතුං කතනිච්ඡයො;

භමාපයිතු මාරද්ධො, පරිකම්මිත භූමියං.

52. සිද්ධත්ථො නාම නාමෙන, මහාථෙරො මහිද්ධිකො;

තථාකරොන්තං රාජානං, දීඝදස්සී නිවාරයි.

53. ‘‘එවං මහන්තං ථූපඤ්ච, අයං රාජා’රභිස්සති;

ථූපෙ අනිට්ඨිතෙයෙව, මරණං අස්ස හෙස්සති.

54. භවිස්සති මහන්තො ච, ථූපොදුප්පටිසඞ්ඛරො;

ඉති සො නාගතං පස්සං, මහන්තත්තං නිවාරයි.

55. සඞ්ඝස්ස ච අනුඤ්ඤාය, ථෙරො සම්භාවනායච;

මහන්තං කත්තුකාමො’පි, ගණ්හිත්වා ථෙරභාසිතං.

56. ථෙරස්ස උපදෙසෙන, තස්ස රාජා අකාරයි;

මජ්ඣිමං චෙතියාවට්ටං, පතිට්ඨාපෙතුමිට්ඨිකා.

57. සොවණ්ණරජතෙ චෙව, ඝටෙ මජ්ඣෙට්ඨපාපයි;

අට්ඨට්ඨ අට්ඨිතුස්සාහො, පරිවාරිය තෙ පන.

58. අට්ඨුත්තරසහස්සඤ්ච, ඨපාපෙසි නවෙ ඝටෙ;

අට්ඨුත්තරෙ අට්ඨුත්තරෙ, වත්ථානං තු සතෙ පන.

59. ඉට්ඨිකාපවරා අට්ඨ, ඨපාපෙසි විසුං විසුං;

සම්මතෙන අමච්චෙන, භූසිතෙන අනෙකධා.

60. තතො එකං ගාහයිත්වා, නානාමඞ්ගලසඞ්ඛතෙ;

පුරිත්ථිමදිසාභාගෙ, පඨමං මඞ්ගලිත්ථිකං.

61. පතිට්ඨාපෙසි සක්කච්චං, මනුඤ්ඤෙ ගන්ධකද්දමෙ;

ජාතිසුමන පුප්ඵෙසු, පූජිතෙසු තහිං පන.

62. අහොසි පුථවීකම්පො, සෙසා සත්තාපි සත්තහි;

පත්තිට්ඨාපෙස’ මච්චෙහි, මඞ්ගලානි ච කාරයි.

63. එවං අසාළ්හමාසස්ස, සුක්කපක්ඛෙ’භිසම්මතෙ;

උපොසථෙ පන්නරසෙ, පතිට්ඨාපෙසි ඉට්ඨිකා.

64. චතුද්දිසං ඨිතෙ තත්ථ, මහාථෙරෙ අනාසවෙ;

වන්දිත්වා පූජයිත්වා ච, සුප්පතිතො කමෙන සො.

65. පුබ්බුත්තරං දිසං ගන්ත්වා, පියදස්සිං අනාසවං;

වන්දිත්වාන මහාථෙරං, අට්ඨාසි තස්ස සන්තිකෙ.

66. මඞ්ගලං තත්ථ වඩ්ඪෙන්තො, තස්ස ධම්මමභාසිසො;

ථෙරස්ස දෙසනා තස්ස, ජනස්සා’හොසි සාත්ථිකා.

67. චත්තාලීසසහස්සානං, ධම්මාභිසමයො අහු;

චත්තාලීසසහස්සානං, සොතාපත්තිඵලං අහු.

68. සහස්සං සකදාගාමි, අනාගාමි ච තත්තකා;

සහස්සංයෙව අරහන්තො, තත්ථ’හෙසුං ගිහීජනා.

69. අට්ඨාරසසහස්සානි, භික්ඛූභික්ඛුනියො පන;

චුද්දසෙව සහස්සානි, අරහත්තෙ පතිට්ඨයුං.

70. එවම්පපසන්නමතිමා රතනත්තයම්හි,

චාගාමිමුත්තමනසාජනතාහි තෙන;

ලොකත්ථසිද්ධි පරමා භවතීති ඤත්වා,

සද්ධාදිනෙකගුණයොග රතිං කරෙය්‍යාති.

සුජනප්පසාදසං වෙගත්ථාය කතෙ මහාවංසෙ

ථූපාරම්භො නාම

එකූනතිංසතිමො පරිච්ඡෙදො.