නමො තස්ස භගවතො අරහතො සම්මාසම්බුද්ධස්ස
චතුරාරක්ඛදීපනී
කායපච්චවෙක්ඛණා
1. දුස්සීලකථා,
2. සීලානිසංසකථා,
3. අනූසාසනකථා,
4. ආවාසිකාචාරකථා,
5. පච්චයනිස්සග්ගකථා,
6. පාතිමොක්ඛකථා,
7. දායකොවාදකථා,
පණාමපටිඤා
1. චක්කවාළ නහුතා ග, දෙවාලි ගණ චුම්බිතො;
බුද්ධ පාදම්බුජො ඨාතු, සීසෙ දයා තිගන්ධජො.
2. නන්ත චක්කවාළ බ්භුග්ග, ගුණ සන්නිච්චිතං ජිනං;
වන්දෙ තප්පූජිතං ධම්මං, තජ්ජං සඞ්ඝඤ්ච නිම්මලං.
3. වක්ඛාමි චතුරාරක්ඛං, සම්බුද්ධ වචන න්වයං;
අප්පමාදාවහං එතං, සොත්තබ්බං භවභීරුහි.
4. බුද්ධානුස්සති මරණා, භුභා මෙත්තාච භාවනා;
අප්පමාදාය ආරක්ඛා, චතස්සො මානිතා සතං.
1. බුද්ධානූස්සති භාවනා,
2. මරණස්සති භාවනා,
3. අසුභ භාවනා,
4. මෙත්තා භාවනා,
5. බුද්ධොවාදං සරිත්වාව, මච්චුබ්බිග්ගා සුඛෙසිනො;
සීතා සීතතරං යන්ති, සුභමෙත්තම්බුසි-ට්ඨිතා.
6. මරණග්ගි වාරණම්බු, සම්බුද්ධවචනං යිදං;
බහූ තදග්ගි සන්තත්තා, සීතාවාසුං තදම්බුනා.
7. සද්ධං බුද්ධෙන තෙජෙත්වා, මානං මරණචින්තයා;
අසුභාය හනෙ රාගං, දොසං මෙත්තාය පඤ්ඤවා.
1. බුද්ධානුස්සති නිද්දෙස
1. අරහං සම්මාසම්බුද්ධො, විජ්ජක්ඛි චරණප්පදො;
සුගතො සුගදො සත්ථා, සබ්බඤ්ඤූ භගවාදමො.
2. ආරකත්තාරිහන්තත්තා, පාපාකාරකතොරහො;
හත චක්කාරතො පූජා, රහත්තා චාරහං නමෙ.
3. සමුත්තෙ ජිය ගිහීනං, අනුපුබ්බිකථො ජිනො;
අදාසි පරමං තුට්ඨිං, සච්චානි දස්සයං දිවා.
4. භික්ඛූනං පඨමෙ යාමෙ, පායෙසි අමතාගදං;
ජාතිඛෙත්තාග දෙවානං, කඞ්ඛච්ඡෙදො ස මජ්ඣිමෙ;
5. ආදො ඵලසුඛං වෙදි, මජ්ඣෙ සෙය්ය මකා ජිනො;
වෙනෙය්යො ලොකනං අන්තෙ, පච්ඡිමෙපි තිධා කතෙ.
6. ඛෙදං අගණයං නාථො, පඤ්ච බුද්ධකතං වහං;
සත්ථසිද්ධො පරත්ථංව, බ්යාවටො සුමහාදයො.
7. චඞ්කමිත්වා නිසීදිත්වා, රත්තිංදිවඤ්ච ඣායිතුං;
සුපිතුං මජ්ඣයාමෙව, බුද්ධො භික්ඛූන මොවදි.
8. නාල මාලසිතුං තස්ස, මහාවීරස්ස සාසනෙ;
පමාදාය මුනින්දස්ස, කතඤ්ඤූ සාධු සම්මතො.
9. අනඤ්ඤාතස්ස ඤාතාය, අපත්තස්සච පත්තියා;
ආරභෙතුංව නො යුත්තො, අප්පමත්තො රහොගතො.
10. ආරබ්භථ නික්කමථ, යුඤ්ජථ බුද්ධසාසනෙ;
ධුනාථ මච්චුනො සෙනං, නළාගාරංව කුඤ්ජරො.
11. යො ඉමස්මිං ධම්මවිනයෙ, අප්පමත්තො විහිස්සති;
පහාය ජාති සංසාරං, දුක්ඛස්සන්තං කරිස්සති;
12. ඉති උය්යොජනං ම්හාකං, මුත්තස්ස මුත්තියා සරං;
නයුත්තොව පමාදාය, මහාදයස්ස සත්ථුනො.
13. සුත්තෙන දුබ්බිතක්කෙන, අකිච්ච කරණෙනවා;
මොඝ කාලක්ඛයො මන්දො, දුක්ඛස්සන්තං කථංකරෙ.
14. ආකාසං චක්කවාළඤ්ච, සත්තා බුද්ධගුණා පිච;
අනන්තානාම චත්තාරො, පරිච්ඡෙදො නවිජ්ජති.
15. යථාපි නභ මාකාසං, අඞ්ගුලරජ්ජුයට්ඨිභි;
මිනෙතුං නෙව සක්කොති, එවං කෙනචි තග්ගුණං.
2. මරණස්සතිනිද්දෙස
1. මරණස්සති මිච්ඡන්තො, තාව බුද්ධවචො සුණ;
අවික්ඛිත්තෙන චිත්තෙන, සම්බුද්ධ වචනං හිදං.
2. අනිමිත්ත මනඤ්ඤාතං, මච්චානං ඉධ ජීවිතං;
කසිරඤ්ච පරිත්තඤ්ච, තඤ්ච දුක්ඛෙන සංයුතං.
3. න හි සො පක්කමො අත්ථි, යෙන ජාතා නමිය්යරෙ;
ජරම්පි පත්වා මරණං, එවංධම්මා හි පාණිනො.
4. ඵලාන මිව පක්කානං, පාතො පතනතො භයං;
එවං ජාතාන මච්චානං, නිච්චං මරණ තො භයං.
5. යථාපි කුම්භකාරස්ස, කතා මත්තිකභාජනා;
සබ්බෙ භෙදපරියන්තා, එවං මච්චාන ජීවිතං.
6. දහරාච මහන්තාච, යෙබාලා යෙච පණ්ඩිතා;
සබ්බෙ මච්චුවසං යන්ති, සබ්බෙ මච්චුපරායනා.
7. තෙසං මච්චුපරෙතානං, ගච්ඡතං පරලොකතො;
නපිතා තායතෙ පුත්තං, ඤාතිවාපන ඤාතකෙ;
8. පෙක්ඛතඤ්ඤෙව ඤාතීනං, පස්ස ලාලප්පතං පුථු;
එකමෙකොව මච්චානං, ගො වජ්ඣොවිය නිය්යති.
9. එව මබ්භාහතො ලොකො, මච්චුනාච ජරායච;
තස්මා ධීරා නසොචන්ති, විදිත්වා ලොක පරියායං.
10. අඤ්ඤෙපි පස්ස ගමනෙ, යථා කම්මුපගෙ නරෙ;
මච්චුනො වසමාගම්ම, ඵන්දන්තෙවිධ පාණිනො.
11. යෙන යෙනහි මඤ්ඤන්ති,
තතොතස්ස හි අඤ්ඤථා;
එතාදිසො විනාභාවො,
පස්ස ලොකස්ස පරියායන්ති.
[සුල්ල සුත්තෙ වුත්තං.]
12. යථාපි සෙලා විපුලා,
නභං ආහච්ච පච්චතා;
සමන්තා අනුපරි යෙය්යුං,
නිප්පොථෙන්තා චතුද්දිසා.
13. එවං ජරාච මච්චුච,
අධිවත්තන්ති පාණිනෙ;
ඛත්තියෙබ්රාහ්මණෙ වෙස්සෙ,
සුද්දෙ චණ්ඩාල පක්කුසෙ;
නකිඤ්චි පරිවජ්ජෙති,
සබ්බමෙවා භිමද්දති.
14. න තත්ථ හත්ථි නං භුම්මි, න රථානං නපත්තියා;
න චාපි මන්තයුද්ධෙන, සක්කා ජෙතුං ධනෙනවා.
15. තස්මාහි පණ්ඩිතො පොසො,
සම්පස්සං අත්ථ මත්තනො;
බුද්ධෙ ධම්මෙ ච සඞ්ඝෙච,
ධීරො සද්දං නිවෙසයෙ.
16. යො ධම්මචාරී කායෙන, වාචාය උද චෙතසා;
ඉධෙවනං පසංසන්ති, පච්චසග්ගෙ පමොදතීති.
[පබ්බතූ මම සුත්තෙ වුත්තං.]
17. යථා වාරිවහො පූරො, වහෙ රුක්ඛෙ පකූලජෙ;
එවං ජරාමරණෙන, වුය්හන්තෙ සබ්බ පාණිනො.
18. දහරාපි හි මිය්යන්ති,
නරාච අථනාරියො;
තත්ථ කො විසාසෙපොසො,
දහරො ම්හීතිජීවිතෙ.
19. සාය මෙකෙ නිදිස්සන්ති, පාතො දිට්ඨා බහුජ්ජනා;
පාතො එකෙ නදිස්සන්ති, සායං දිට්ඨා බහුජ්ජනා.
20. අජ්ජෙව කිච්චං ආතප්පං, කො ජඤ්ඤා මරණං සුවෙ;
නහි නො සඞ්කරං තෙන, මහාසෙනන මච්චුනාති.
[ජාතකෙසුවුත්තං.]
21. නත්ථෙත්ථඤ්ඤො නුසාසන්තො, සයංවත්තාන මොවද;
ජිනෙරිතා නුසාරෙන, භික්ඛු සංසාර භීරුකො.
22. අහිවාපි මං ඩංසෙය්ය, අඤ්ඤෙපි විසධාරිනො;
අපියාපිච ඝාතෙය්යුං, උප්පජ්ජෙය්යුං රුජාපිමෙ.
23. මච්චුසෙනා වුධාසඞ්ඛ්යා, බාහිරජ්ඣත්තු පද්දවා;
තෙහායු පීළිතංඡෙජ්ජං, මරිස්ස මජ්ජවා සුවෙ.
24. අළක්කා හි ගවාදීහි, චොරාදීහි අරීහිපි;
අභිණ්හ සන්නිපාතෙහි, රුජා ඡනවුතීහිපි.
25. බහූන මුපකාරෙහි, අන්නොදකාදිකෙහිපි;
මරිස්සං පීළිතො නිච්චං, නිරුජ්ඣෙය්යායු අජ්ජවා.
26. බහ්වාවුධෙ විසජ්ජෙති, නිල්ලෙණං මච්චුනිද්දයො;
වසන්තං භවසඞ්ගාමෙ, නමුත්තො කොචි ආවුධා;
27. මහබ්බලා මහාපඤ්ඤා, මහිද්ධිකා මහද්ධනා;
නමුත්තා සම්මාසම්බුද්ධො, සබ්බලොකාධිපො අපි;
28. මයා සමා නවා වුද්ධා, තදාවුධෙහි තෙ මතා;
තථා හම්පි මරිස්සාමි, ලෙණං පුඤ්ඤංව මෙ කතං.
29. පථබ්යාපාදයො ධාත්ථූ,
ආහාරා භොජනාදයො;
සීතුණ්හ මුතුනාමෙතං,
දොසා පිත්තසෙම්හානිලා.
30. ධාත්වාහාරු තුදොසානං, සමත්තෙ වායු තිට්ඨති;
විසමෙ තඞ්ඛණඤ්ඤෙව, ඡෙජ්ජ මප්පං පරාධිනං.
31. ධාත්වා හාරුතු දොසානං, විසමා ස්වෙප්යකල්ලකො;
උස්සාහෙ කල්ලකාලෙව, කිංකරෙය්යඅකල්ලකො;
32. උප්පජ්ජෙය්යුං රුජා ස්වෙපි, අසාතො දුක්ඛමා ඛරා;
පුරෙතරංව ආරබ්භෙ, මාපච්ඡා අනුතාපනං.
33. සත්තානං නීචකම්මානං, සරණොපි භයඞ්කරො;
නීචානීචං නජානාමි, මරණාසන්නතම්පිච.
34. කම්ම පීළිත සත්තානං, තඞ්ඛණම්පි භයුබ්භවො;
මරෙය්ය මජ්ජවා ස්වෙවා, නයුත්තොව පමජ්ජිතුං.
35. පුඤ්ඤක්ඛීණා පජා ඛිප්පං, අහෙතුනාපි නස්සයෙ;
සුද්ධචිත්තො මරිස්සාමි, න කිලිට්ඨෙන චෙතසා.
36. උපච්ඡෙදාපි මෙ සන්ති, භවාභවචිතා බහූ;
ඡෙජ්ජං තෙහායු අජ්ජාපි, සාධ්වාසුමාරභෙ මතං;