9. නාගසුත්තං

40. ‘‘යස්මිං, භික්ඛවෙ, සමයෙ ආරඤ්ඤිකස්ස නාගස්ස ගොචරපසුතස්ස හත්ථීපි හත්ථිනියොපි හත්ථිකලභාපි හත්ථිච්ඡාපාපි පුරතො පුරතො ගන්ත්වා තිණග්ගානි ඡින්දන්ති, තෙන, භික්ඛවෙ, ආරඤ්ඤිකො නාගො අට්ටීයති හරායති ජිගුච්ඡති. යස්මිං, භික්ඛවෙ, සමයෙ ආරඤ්ඤිකස්ස නාගස්ස ගොචරපසුතස්ස හත්ථීපි හත්ථිනියොපි හත්ථිකලභාපි හත්ථිච්ඡාපාපි ඔභග්ගොභග්ගං සාඛාභඞ්ගං ඛාදන්ති, තෙන, භික්ඛවෙ, ආරඤ්ඤිකො නාගො අට්ටීයති හරායති ජිගුච්ඡති. යස්මිං, භික්ඛවෙ, සමයෙ ආරඤ්ඤිකස්ස නාගස්ස ඔගාහං ඔතිණ්ණස්ස හත්ථීපි හත්ථිනියොපි හත්ථිකලභාපි හත්ථිච්ඡාපාපි පුරතො පුරතො ගන්ත්වා සොණ්ඩාය උදකං ආලොළෙන්ති, තෙන, භික්ඛවෙ, ආරඤ්ඤිකො නාගො අට්ටීයති හරායති ජිගුච්ඡති. යස්මිං, භික්ඛවෙ, සමයෙ ආරඤ්ඤිකස්ස නාගස්ස ඔගාහා උත්තිණ්ණස්ස හත්ථිනියො කායං උපනිඝංසන්තියො ගච්ඡන්ති, තෙන, භික්ඛවෙ, ආරඤ්ඤිකො නාගො අට්ටීයති හරායති ජිගුච්ඡති.

‘‘තස්මිං, භික්ඛවෙ, සමයෙ ආරඤ්ඤිකස්ස නාගස්ස එවං හොති – ‘අහං ඛො එතරහි ආකිණ්ණො විහරාමි හත්ථීහි හත්ථිනීහි හත්ථිකලභෙහි හත්ථිච්ඡාපෙහි. ඡින්නග්ගානි චෙව තිණානි ඛාදාමි, ඔභග්ගොභග්ගඤ්ච මෙ සාඛාභඞ්ගං ඛාදන්ති [ඛාදිතං (ස්‍යා. ක.) මහාව. 467 පස්සිතබ්බං], ආවිලානි ච පානීයානි පිවාමි, ඔගාහා ච [ඔගාහාපි ච (ස්‍යා. ක.) මහාව. 467 පස්සිතබ්බං] මෙ උත්තිණ්ණස්ස හත්ථිනියො කායං උපනිඝංසන්තියො ගච්ඡන්ති. යංනූනාහං එකො ගණස්මා වූපකට්ඨො විහරෙය්‍ය’න්ති. සො අපරෙන සමයෙන එකො ගණස්මා වූපකට්ඨො විහරති, අච්ඡින්නග්ගානි චෙව තිණානි ඛාදති, ඔභග්ගොභග්ගඤ්චස්ස සාඛාභඞ්ගං න ඛාදන්ති [න ඔභග්ගොභග්ගඤ්ච සාඛාභඞ්ග ඛාදති (ස්‍යා. ක.)], අනාවිලානි ච පානීයානි පිවති, ඔගාහා චස්ස උත්තිණ්ණස්ස න හත්ථිනියො කායං උපනිඝංසන්තියො ගච්ඡන්ති.

‘‘තස්මිං, භික්ඛවෙ, සමයෙ ආරඤ්ඤිකස්ස නාගස්ස එවං හොති – ‘අහං ඛො පුබ්බෙ ආකිණ්ණො විහාසිං හත්ථීහි හත්ථිනීහි හත්ථිකලභෙහි හත්ථිච්ඡාපෙහි, ඡින්නග්ගානි චෙව තිණානි ඛාදිං, ඔභග්ගොභග්ගඤ්ච මෙ සාඛාභඞ්ගං ඛාදිංසු, ආවිලානි ච පානීයානි අපායිං, ඔගාහා [එත්ථ පිසද්දො සබ්බත්ථපි නත්ථි] ච මෙ උත්තිණ්ණස්ස හත්ථිනියො කායං උපනිඝංසන්තියො අගමංසු. සොහං එතරහි එකො ගණස්මා වූපකට්ඨො විහරාමි, අච්ඡින්නග්ගානි චෙව තිණානි ඛාදාමි, ඔභග්ගොභග්ගඤ්ච මෙ සාඛාභඞ්ගං න ඛාදන්ති, අනාවිලානි ච පානීයානි පිවාමි, ඔගාහා ච මෙ උත්තිණ්ණස්ස න හත්ථිනියො කායං උපනිඝංසන්තියො ගච්ඡන්තී’ති. සො සොණ්ඩාය සාඛාභඞ්ගං භඤ්ජිත්වා සාඛාභඞ්ගෙන කායං පරිමජ්ජිත්වා අත්තමනො සොණ්ඩං සංහරති [කණ්ඩුං සංහන්ති (සී. පී.) කණ්ඩුං සංහනති (ස්‍යා.), එත්ථ කණ්ඩුවනදුක්ඛං විනෙතීති අත්ථො],.

‘‘එවමෙවං ඛො, භික්ඛවෙ, යස්මිං සමයෙ භික්ඛු ආකිණ්ණො විහරති භික්ඛූහි භික්ඛුනීහි උපාසකෙහි උපාසිකාහි රඤ්ඤා රාජමහාමත්තෙහි තිත්ථියෙහි තිත්ථියසාවකෙහි, තස්මිං, භික්ඛවෙ, සමයෙ භික්ඛුස්ස එවං හොති – ‘අහං ඛො එතරහි ආකිණ්ණො විහරාමි භික්ඛූහි භික්ඛුනීහි උපාසකෙහි උපාසිකාහි රඤ්ඤා රාජමහාමත්තෙහි තිත්ථියෙහි තිත්ථියසාවකෙහි. යංනූනාහං එකො ගණස්මා වූපකට්ඨො විහරෙය්‍ය’න්ති. සො විවිත්තං සෙනාසනං භජති අරඤ්ඤං රුක්ඛමූලං පබ්බතං කන්දරං ගිරිගුහං සුසානං වනපත්ථං අබ්භොකාසං පලාලපුඤ්ජං. සො අරඤ්ඤගතො වා රුක්ඛමූලගතො වා සුඤ්ඤාගාරගතො වා නිසීදති පල්ලඞ්කං ආභුජිත්වා උජුං කායං පණිධාය පරිමුඛං සතිං උපට්ඨපෙත්වා.

‘‘සො අභිජ්ඣං ලොකෙ පහාය විගතාභිජ්ඣෙන චෙතසා විහරති, අභිජ්ඣාය චිත්තං පරිසොධෙති; බ්‍යාපාදපදොසං පහාය අබ්‍යාපන්නචිත්තො විහරති සබ්බපාණභූතහිතානුකම්පී, බ්‍යාපාදපදොසා චිත්තං පරිසොධෙති; ථිනමිද්ධං පහාය විගතථිනමිද්ධො විහරති ආලොකසඤ්ඤී සතො සම්පජානො, ථිනමිද්ධා චිත්තං පරිසොධෙති; උද්ධච්චකුක්කුච්චං පහාය අනුද්ධතො විහරති අජ්ඣත්තං වූපසන්තචිත්තො, උද්ධච්චකුක්කුච්චා චිත්තං පරිසොධෙති; විචිකිච්ඡං පහාය තිණ්ණවිචිකිච්ඡො විහරති අකථංකථී කුසලෙසු ධම්මෙසු, විචිකිච්ඡාය චිත්තං පරිසොධෙති. සො ඉමෙ පඤ්ච නීවරණෙ පහාය චෙතසො උපක්කිලෙසෙ පඤ්ඤාය දුබ්බලීකරණෙ විවිච්චෙව කාමෙහි විවිච්ච අකුසලෙහි ධම්මෙහි සවිතක්කං සවිචාරං විවෙකජං පීතිසුඛං පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති. සො අත්තමනො සොණ්ඩං සංහරති [කණ්ඩුං සංහන්ති (සී. පී.), කණ්ඩුං සංහනති (ස්‍යා.), එත්ථ කණ්ඩුවනසදිසං ඣානපටිපක්ඛං කිලෙසදුක්ඛං විනෙතීති අත්ථො]. විතක්කවිචාරානං වූපසමා…පෙ… දුතියං ඣානං… තතියං ඣානං… චතුත්ථං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති. සො අත්තමනො සොණ්ඩං සංහරති.

‘‘සබ්බසො රූපසඤ්ඤානං සමතික්කමා පටිඝසඤ්ඤානං අත්ථඞ්ගමා නානත්තසඤ්ඤානං අමනසිකාරා ‘අනන්තො ආකාසො’ති ආකාසානඤ්චායතනං උපසම්පජ්ජ විහරති. සො අත්තමනො සොණ්ඩං සංහරති. සබ්බසො ආකාසානඤ්චායතනං සමතික්කම්ම ‘අනන්තං විඤ්ඤාණ’න්ති විඤ්ඤාණඤ්චායතනං උපසම්පජ්ජ විහරති… සබ්බසො විඤ්ඤාණඤ්චායතනං සමතික්කම්ම ‘නත්ථි කිඤ්චී’ති ආකිඤ්චඤ්ඤායතනං උපසම්පජ්ජ විහරති… සබ්බසො ආකිඤ්චඤ්ඤායතනං සමතික්කම්ම නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනං උපසම්පජ්ජ විහරති… සබ්බසො නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනං සමතික්කම්ම සඤ්ඤාවෙදයිතනිරොධං උපසම්පජ්ජ විහරති, පඤ්ඤාය චස්ස දිස්වා ආසවා පරික්ඛීණා හොන්ති. සො අත්තමනො සොණ්ඩං සංහරතී’’ති. නවමං.