3. කොට්ඨිකසුත්තං
13. අථ ඛො ආයස්මා මහාකොට්ඨිකො [මහාකොට්ඨිතො (සී. ස්‍යා. පී.)] යෙනායස්මා සාරිපුත්තො තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා ආයස්මතා සාරිපුත්තෙන සද්ධිං සම්මොදි. සම්මොදනීයං කථං සාරණීයං වීතිසාරෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නො ඛො ආයස්මා මහාකොට්ඨිකො ආයස්මන්තං සාරිපුත්තං එතදවොච – ‘‘කිං නු ඛො, ආවුසො සාරිපුත්ත, ‘යං කම්මං දිට්ඨධම්මවෙදනීයං, තං මෙ කම්මං සම්පරායවෙදනීයං හොතූ’ති, එතස්ස අත්ථාය භගවති බ්‍රහ්මචරියං වුස්සතී’’ති? ‘‘නො හිදං, ආවුසො’’.
‘‘කිං නු ඛො, ආවුසො සාරිපුත්ත, ‘යං කම්මං සුඛවෙදනීයං [සුඛවෙදනියං (ක.) ම. නි. 3.8 පස්සිතබ්බං], තං මෙ කම්මං දුක්ඛවෙදනීයං [දුක්ඛවෙදනියං (ක.)] හොතූ’ති, එතස්ස අත්ථාය භගවති බ්‍රහ්මචරියං වුස්සතී’’ති? ‘‘නො හිදං, ආවුසො’’.
‘‘කිං නු ඛො, ආවුසො සාරිපුත්ත, ‘යං කම්මං සුඛවෙදනීයං [සුඛවෙදනියං (ක.) ම. නි. 3.8 පස්සිතබ්බං], තං මෙ කම්මං දුක්ඛවෙදනීයං [දුක්ඛවෙදනියං (ක.)] හොතූ’ති, එතස්ස අත්ථාය භගවති බ්‍රහ්මචරියං වුස්සතී’’ති? ‘‘නො හිදං, ආවුසො’’.
‘‘කිං පනාවුසො, සාරිපුත්ත, ‘යං කම්මං දුක්ඛවෙදනීයං, තං මෙ කම්මං සුඛවෙදනීයං හොතූ’ති, එතස්ස අත්ථාය භගවති බ්‍රහ්මචරියං වුස්සතී’’ති? ‘‘නො හිදං, ආවුසො’’.
‘‘කිං නු ඛො, ආවුසො සාරිපුත්ත, ‘යං කම්මං පරිපක්කවෙදනීයං, තං මෙ කම්මං අපරිපක්කවෙදනීයං හොතූ’ති, එතස්ස අත්ථාය භගවති බ්‍රහ්මචරියං වුස්සතී’’ති? ‘‘නො හිදං, ආවුසො’’.
‘‘කිං පනාවුසො සාරිපුත්ත, ‘යං කම්මං අපරිපක්කවෙදනීයං, තං මෙ කම්මං පරිපක්කවෙදනීයං හොතූ’ති, එතස්ස අත්ථාය භගවති බ්‍රහ්මචරියං වුස්සතී’’ති? ‘‘නො හිදං, ආවුසො’’.
‘‘කිං නු ඛො, ආවුසො සාරිපුත්ත, ‘යං කම්මං බහුවෙදනීයං, තං මෙ කම්මං අප්පවෙදනීයං හොතූ’ති, එතස්ස අත්ථාය භගවති බ්‍රහ්මචරියං වුස්සතී’’ති? ‘‘නො හිදං, ආවුසො’’.
‘‘කිං පනාවුසො සාරිපුත්ත, ‘යං කම්මං අප්පවෙදනීයං, තං මෙ කම්මං බහුවෙදනීයං හොතූ’ති, එතස්ස අත්ථාය භගවති බ්‍රහ්මචරියං වුස්සතී’’ති? ‘‘නො හිදං, ආවුසො’’.
‘‘කිං නු ඛො, ආවුසො සාරිපුත්ත, ‘යං කම්මං වෙදනීයං, තං මෙ කම්මං අවෙදනීයං හොතූ’ති, එතස්ස අත්ථාය භගවති බ්‍රහ්මචරියං වුස්සතී’’ති? ‘‘නො හිදං, ආවුසො’’.
‘‘කිං පනාවුසො සාරිපුත්ත, ‘යං කම්මං අවෙදනීයං, තං මෙ කම්මං වෙදනීයං හොතූ’ති, එතස්ස අත්ථාය භගවති බ්‍රහ්මචරියං වුස්සතී’’ති? ‘‘නො හිදං, ආවුසො’’.
‘‘‘කිං නු ඛො, ආවුසො සාරිපුත්ත, යං කම්මං දිට්ඨධම්මවෙදනීයං තං මෙ කම්මං සම්පරායවෙදනීයං හොතූති, එතස්ස අත්ථාය භගවති බ්‍රහ්මචරියං වුස්සතී’ති, ඉති පුට්ඨො සමානො ‘නො හිදං, ආවුසො’ති වදෙසි.
‘‘‘කිං පනාවුසො සාරිපුත්ත, යං කම්මං සම්පරායවෙදනීයං තං මෙ කම්මං දිට්ඨධම්මවෙදනීයං හොතූති, එතස්ස අත්ථාය භගවති බ්‍රහ්මචරියං වුස්සතී’ති, ඉති පුට්ඨො සමානො ‘නො හිදං, ආවුසො’ති වදෙසි.
‘‘‘කිං නු ඛො, ආවුසො සාරිපුත්ත, යං කම්මං සුඛවෙදනීයං තං මෙ කම්මං දුක්ඛවෙදනීයං හොතූති, එතස්ස අත්ථාය භගවති බ්‍රහ්මචරියං වුස්සතී’ති, ඉති පුට්ඨො සමානො ‘නො හිදං, ආවුසො’ති වදෙසි.
‘‘‘කිං පනාවුසො සාරිපුත්ත, යං කම්මං දුක්ඛවෙදනීයං තං මෙ කම්මං සුඛවෙදනීයං හොතූති, එතස්ස අත්ථාය භගවති බ්‍රහ්මචරියං වුස්සතී’ති, ඉති පුට්ඨො සමානො ‘නො හිදං, ආවුසො’ති වදෙසි.
‘‘‘කිං නු ඛො, ආවුසො සාරිපුත්ත, යං කම්මං පරිපක්කවෙදනීයං තං මෙ කම්මං අපරිපක්කවෙදනීයං හොතූති, එතස්ස අත්ථාය භගවති බ්‍රහ්මචරියං වුස්සතී’ති, ඉති පුට්ඨො සමානො ‘නො හිදං, ආවුසො’ති වදෙසි.
‘‘‘කිං පනාවුසො සාරිපුත්ත, යං කම්මං අපරිපක්කවෙදනීයං තං මෙ කම්මං පරිපක්කවෙදනීයං හොතූති, එතස්ස අත්ථාය භගවති බ්‍රහ්මචරියං වුස්සතී’ති, ඉති පුට්ඨො සමානො ‘නො හිදං, ආවුසො’ති වදෙසි.
‘‘‘කිං නු ඛො, ආවුසො සාරිපුත්ත, යං කම්මං බහුවෙදනීයං තං මෙ කම්මං අප්පවෙදනීයං හොතූති, එතස්ස අත්ථාය භගවති බ්‍රහ්මචරියං වුස්සතී’ති, ඉති පුට්ඨො සමානො ‘නො හිදං, ආවුසො’ති වදෙසි.
‘‘‘කිං පනාවුසො සාරිපුත්ත, යං කම්මං අප්පවෙදනීයං තං මෙ කම්මං බහුවෙදනීයං හොතූති, එතස්ස අත්ථාය භගවති බ්‍රහ්මචරියං වුස්සතී’ති, ඉති පුට්ඨො සමානො ‘නො හිදං, ආවුසො’ති වදෙසි.
‘‘‘කිං නු ඛො, ආවුසො සාරිපුත්ත, යං කම්මං වෙදනීයං තං මෙ කම්මං අවෙදනීයං හොතූති, එතස්ස අත්ථාය භගවති බ්‍රහ්මචරියං වුස්සතී’ති, ඉති පුට්ඨො සමානො ‘නො හිදං, ආවුසො’ති වදෙසි.
‘‘‘කිං පනාවුසො සාරිපුත්ත, යං කම්මං අවෙදනීයං තං මෙ කම්මං වෙදනීයං හොතූති, එතස්ස අත්ථාය භගවති බ්‍රහ්මචරියං වුස්සතී’ති, ඉති පුට්ඨො සමානො ‘නො හිදං, ආවුසො’ති වදෙසි. අථ කිමත්ථං චරහාවුසො, භගවති බ්‍රහ්මචරියං වුස්සතී’’ති?
‘‘යං ඛ්වස්ස [යං ඛො (ක.)], ආවුසො, අඤ්ඤාතං අදිට්ඨං අප්පත්තං අසච්ඡිකතං අනභිසමෙතං, තස්ස ඤාණාය දස්සනාය පත්තියා සච්ඡිකිරියාය අභිසමයාය භගවති බ්‍රහ්මචරියං වුස්සතී’’ති [වුස්සති (ස්‍යා.)]. (‘‘කිං පනස්සාවුසො, අඤ්ඤාතං අදිට්ඨං අප්පත්තං අසච්ඡිකතං අනභිසමෙතං, යස්ස ඤාණාය දස්සනාය පත්තියා සච්ඡිකිරියාය අභිසමයාය භගවති බ්‍රහ්මචරියං වුස්සතී’’ති?) [( ) ස්‍යා. ක. පොත්ථකෙසු නත්ථි] ‘‘‘ඉදං දුක්ඛ’න්ති ඛ්වස්ස [ඛො යං (ක.)], ආවුසො, අඤ්ඤාතං අදිට්ඨං අප්පත්තං අසච්ඡිකතං අනභිසමෙතං. තස්ස ඤාණාය දස්සනාය පත්තියා සච්ඡිකිරියාය අභිසමයාය භගවති බ්‍රහ්මචරියං වුස්සති. අයං ‘දුක්ඛසමුදයො’ති ඛ්වස්ස, ආවුසො…පෙ… ‘අයං දුක්ඛනිරොධො’ති ඛ්වස්ස, ආවුසො…පෙ… ‘අයං දුක්ඛනිරොධගාමිනී පටිපදා’ති ඛ්වස්ස, ආවුසො, අඤ්ඤාතං අදිට්ඨං අප්පත්තං අසච්ඡිකතං අනභිසමෙතං. තස්ස ඤාණාය දස්සනාය පත්තියා සච්ඡිකිරියාය අභිසමයාය භගවති බ්‍රහ්මචරියං වුස්සති. ඉදං ඛ්වස්ස [ඉති ඛො යං (ක.)], ආවුසො, අඤ්ඤාතං අදිට්ඨං අප්පත්තං අසච්ඡිකතං අනභිසමෙතං. තස්ස [යස්ස (?)] ඤාණාය දස්සනාය පත්තියා සච්ඡිකිරියාය අභිසමයාය භගවති බ්‍රහ්මචරියං වුස්සතී’’ති. තතියං.