၅. ပဉ္စကဝါရော

၃၂၅. ပဉ္စ အာပတ္တိယော. ပဉ္စ အာပတ္တိက္ခန္ဓာ. ပဉ္စ ဝိနီတဝတ္ထူနိ. ပဉ္စ ကမ္မာနိ အာနန္တရိကာနိ. ပဉ္စ ပုဂ္ဂလာ နိယတာ. ပဉ္စ ဆေဒနကာ အာပတ္တိယော. ပဉ္စဟာကာရေဟိ အာပတ္တိံ အာပဇ္ဇတိ. ပဉ္စ အာပတ္တိယော. မုသာဝါဒပစ္စယာ ပဉ္စဟာကာရေဟိ ကမ္မံ န ဥပေတိ – သယံ ဝါ ကမ္မံ န ကရောတိ၊ ပရံ ဝါ န အဇ္ဈေသတိ၊ ဆန္ဒံ ဝါ ပါရိသုဒ္ဓိံ ဝါ န ဒေတိ၊ ကယိရမာနေ ကမ္မေ ပဋိက္ကောသတိ၊ ကတေ ဝါ ပန ကမ္မေ အဓမ္မဒိဋ္ဌိ ဟောတိ. ပဉ္စဟာကာရေဟိ ကမ္မံ ဥပေတိ – သယံ ဝါ ကမ္မံ ကရောတိ၊ ပရံ ဝါ အဇ္ဈေသတိ၊ ဆန္ဒံ ဝါ ပါရိသုဒ္ဓိံ ဝါ ဒေတိ၊ ကယိရမာနေ ကမ္မေ နပ္ပဋိက္ကောသတိ၊ ကတေ ဝါ ပန ကမ္မေ ဓမ္မဒိဋ္ဌိ ဟောတိ. ပဉ္စ ပိဏ္ဍပါတိကဿ ဘိက္ခုနော ကပ္ပန္တိ – အနာမန္တစာရော၊ ဂဏဘောဇနံ၊ ပရမ္ပရဘောဇနံ၊ အနဓိဋ္ဌာနံ၊ အဝိကပ္ပနာ. [အ. နိ. ၅.၁၀၂] ပဉ္စဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု ဥဿင်္ကိတပရိသင်္ကိတော ဟောတိ – ပါပဘိက္ခုပိ အကုပ္ပဓမ္မောပိ ဝေသိယာဂေါစရော ဝါ ဟောတိ၊ ဝိဓဝါဂေါစရော ဝါ ဟောတိ၊ ထုလ္လကုမာရိဂေါစရော ဝါ ဟောတိ၊ ပဏ္ဍကဂေါစရော ဝါ ဟောတိ၊ ဘိက္ခုနိဂေါစရော ဝါ ဟောတိ. ပဉ္စ တေလာနိ – တိလတေလံ၊ သာသပတေလံ၊ မဓုကတေလံ၊ ဧရဏ္ဍကတေလံ၊ ဝသာတေလံ. ပဉ္စ ဝသာနိ – အစ္ဆဝသံ၊ မစ္ဆဝသံ၊ သုသုကာဝသံ၊ သူကရဝသံ၊ ဂဒြဘဝသံ. [အ. နိ. ၅.၁၃၀၊ ဒီ. နိ. ၃.၃၁၆] ပဉ္စ ဗျသနာနိ – ဉာတိဗျသနံ၊ ဘောဂဗျသနံ၊ ရောဂဗျသနံ၊ သီလဗျသနံ၊ ဒိဋ္ဌိဗျသနံ. [အ. နိ. ၅.၁၃၀၊ ဒီ. နိ. ၃.၃၁၆] ပဉ္စ သမ္ပဒါ – ဉာတိသမ္ပဒါ၊ ဘောဂသမ္ပဒါ၊ အရောဂသမ္ပဒါ၊ သီလသမ္ပဒါ၊ ဒိဋ္ဌိသမ္ပဒါ. ပဉ္စ နိဿယပဋိပ္ပဿဒ္ဓိယော ဥပဇ္ဈာယမှာ – ဥပဇ္ဈာယော ပက္ကန္တော ဝါ ဟောတိ၊ ဝိဗ္ဘန္တော ဝါ၊ ကာလင်္ကတော ဝါ၊ ပက္ခသင်္ကန္တော ဝါ၊ အာဏတ္တိယေဝ ပဉ္စမီ. ပဉ္စ ပုဂ္ဂလာ န ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗာ – အဒ္ဓါနဟီနော၊ အင်္ဂဟီနော၊ ဝတ္ထုဝိပန္နော၊ ကရဏဒုက္ကဋကော၊ အပရိပူရော. ပဉ္စ ပံသုကူလာနိ – သောသာနိကံ၊ ပါပဏိကံ၊ ဥန္ဒူရက္ခာယိကံ၊ ဥပစိကက္ခာယိကံ၊ အဂ္ဂိဒဍ္ဎံ. အပရာနိပိ ပဉ္စ ပံသုကူလာနိ – ဂေါခါယိကံ၊ အဇက္ခာယိကံ၊ ထူပစီဝရံ၊ အာဘိသေကိကံ၊ ဂတပဋိယာဂတံ [ဘတပဋိယာဘတံ (က.)]. ပဉ္စ အဝဟာရာ – ထေယျာဝဟာရော၊ ပသယှာဝဟာရော၊ ပရိကပ္ပါဝဟာရော၊ ပဋိစ္ဆန္နာဝဟာရော၊ ကုသာဝဟာရော. ပဉ္စ မဟာစောရာ သန္တော သံဝိဇ္ဇမာနာ လောကသ္မိံ. ပဉ္စ အဝိဿဇ္ဇနိယာနိ. ပဉ္စ အဝေဘင်္ဂိယာနိ. ပဉ္စာပတ္တိယော ကာယတော သမုဋ္ဌန္တိ၊ န ဝါစတော န စိတ္တတော. ပဉ္စာပတ္တိယော ကာယတော စ ဝါစတော စ သမုဋ္ဌန္တိ၊ စိတ္တတော. ပဉ္စာပတ္တိယော ဒေသနာဂါမိနိယော. ပဉ္စ သံဃာ. ပဉ္စ ပါတိမောက္ခုဒ္ဒေသာ. သဗ္ဗပစ္စန္တိမေသု ဇနပဒေသု ဝိနယဓရပဉ္စမေန ဂဏေန ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗံ. ပဉ္စာနိသံသာ ကထိနတ္ထာရေ. ပဉ္စ ကမ္မာနိ. ယာဝတတိယကေ ပဉ္စ အာပတ္တိယော. ပဉ္စဟာကာရေဟိ အဒိန္နံ အာဒိယန္တဿ အာပတ္တိ ပါရာဇိကဿ. ပဉ္စဟာကာရေဟိ အဒိန္နံ အာဒိယန္တဿ အာပတ္တိ ထုလ္လစ္စယဿ. ပဉ္စဟာကာရေဟိ အဒိန္နံ အာဒိယန္တဿ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. ပဉ္စ အကပ္ပိယာနိ န ပရိဘုဉ္ဇိတဗ္ဗာနိ – အဒိန္နဉ္စ ဟောတိ၊ အဝိဒိတဉ္စ ဟောတိ၊ အကပ္ပိယဉ္စ ဟောတိ၊ အပ္ပဋိဂ္ဂဟိတဉ္စ ဟောတိ၊ အကတာတိရိတ္တဉ္စ ဟောတိ. ပဉ္စ ကပ္ပိယာနိ ပရိဘုဉ္ဇိတဗ္ဗာနိ – ဒိန္နဉ္စ ဟောတိ၊ ဝိဒိတဉ္စ ဟောတိ၊ ကပ္ပိယဉ္စ ဟောတိ၊ ပဋိဂ္ဂဟိတဉ္စ ဟောတိ၊ ကတာတိရိတ္တဉ္စ ဟောတိ. ပဉ္စ ဒါနာနိ အပုညာနိ ပုညသမ္မတာနိ လောကသ္မိံ [လောကဿ (သျာ.)] – မဇ္ဇဒါနံ၊ သမဇ္ဇဒါနံ၊ ဣတ္ထိဒါနံ၊ ဥသဘဒါနံ၊ စိတ္တကမ္မဒါနံ. ပဉ္စ ဥပ္ပန္နာ ဒုပ္ပဋိဝိနောဒယာ [ဝိနောဒိယာ (သျာ.)] – ဥပ္ပန္နော ရာဂေါ ဒုပ္ပဋိဝိနောဒယော၊ ဥပ္ပန္နော ဒေါသော ဒုပ္ပဋိဝိနောဒယော၊ ဥပ္ပန္နော မောဟော ဒုပ္ပဋိဝိနောဒယော၊ ဥပ္ပန္နံ ပဋိဘာနံ ဒုပ္ပဋိဝိနောဒယံ၊ ဥပ္ပန္နံ ဂမိယစိတ္တံ ဒုပ္ပဋိဝိနောဒယံ. ပဉ္စာနိသံသာ သမ္မဇ္ဇနိယာ – သကစိတ္တံ ပသီဒတိ၊ ပရစိတ္တံ ပသီဒတိ၊ ဒေဝတာ အတ္တမနာ ဟောန္တိ၊ ပါသာဒိကသံဝတ္တနိကကမ္မံ ဥပစိနတိ၊ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ သုဂတိံ သဂ္ဂံ လောကံ ဥပပဇ္ဇတိ. အပရေပိ ပဉ္စာနိသံသာ သမ္မဇ္ဇနိယာ – သကစိတ္တံ ပသီဒတိ၊ ပရစိတ္တံ ပသီဒတိ၊ ဒေဝတာ အတ္တမနာ ဟောန္တိ၊ သတ္ထုသာသနံ ကတံ ဟောတိ၊ ပစ္ဆိမာ ဇနတာ ဒိဋ္ဌာနုဂတိံ အာပဇ္ဇတိ.

ပဉ္စဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတော ဝိနယဓရော ‘‘ဗာလော’’ တွေဝ သင်္ခံ ဂစ္ဆတိ – အတ္တနော ဘာသပရိယန္တံ န ဥဂ္ဂဏှာတိ၊ ပရဿ ဘာသပရိယန္တံ န ဥဂ္ဂဏှာတိ၊ အတ္တနော ဘာသပရိယန္တံ န ဥဂ္ဂဟေတွာ ပရဿ ဘာသပရိယန္တံ န ဥဂ္ဂဟေတွာ အဓမ္မေန ကာရေတိ အပ္ပဋိညာယ. ပဉ္စဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတော ဝိနယဓရော ‘‘ပဏ္ဍိတော’’ တွေဝ သင်္ခံ ဂစ္ဆတိ – အတ္တနော ဘာသပရိယန္တံ ဥဂ္ဂဏှာတိ၊ ပရဿ ဘာသပရိယန္တံ ဥဂ္ဂဏှာတိ၊ အတ္တနော ဘာသပရိယန္တံ ဥဂ္ဂဟေတွာ ပရဿ ဘာသပရိယန္တံ ဥဂ္ဂဟေတွာ ဓမ္မေန ကာရေတိ ပဋိညာယ. အပရေဟိပိ ပဉ္စဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတော ဝိနယဓရော ဗာလော တွေဝ သင်္ခံ ဂစ္ဆတိ – အာပတ္တိံ န ဇာနာတိ၊ အာပတ္တိယာ မူလံ န ဇာနာတိ၊ အာပတ္တိသမုဒယံ န ဇာနာတိ၊ အာပတ္တိနိရောဓံ န ဇာနာတိ၊ အာပတ္တိနိရောဓဂါမိနိံ ပဋိပဒံ န ဇာနာတိ. ပဉ္စဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတော ဝိနယဓရော ပဏ္ဍိတော တွေဝ သင်္ခံ ဂစ္ဆတိ – အာပတ္တိံ ဇာနာတိ၊ အာပတ္တိယာ မူလံ ဇာနာတိ၊ အာပတ္တိသမုဒယံ ဇာနာတိ၊ အာပတ္တိနိရောဓံ ဇာနာတိ၊ အာပတ္တိနိရောဓဂါမိနိံ ပဋိပဒံ ဇာနာတိ. အပရေဟိပိ ပဉ္စဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတော ဝိနယဓရော ဗာလော တွေဝ သင်္ခံ ဂစ္ဆတိ – အဓိကရဏံ န ဇာနာတိ၊ အဓိကရဏဿ မူလံ န ဇာနာတိ၊ အဓိကရဏသမုဒယံ န ဇာနာတိ၊ အဓိကရဏနိရောဓံ န ဇာနာတိ၊ အဓိကရဏနိရောဓဂါမိနိံ ပဋိပဒံ န ဇာနာတိ. ပဉ္စဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတော ဝိနယဓရော ပဏ္ဍိတော တွေဝ သင်္ခံ ဂစ္ဆတိ – အဓိကရဏံ ဇာနာတိ၊ အဓိကရဏဿ မူလံ ဇာနာတိ၊ အဓိကရဏသမုဒယံ ဇာနာတိ၊ အဓိကရဏနိရောဓံ ဇာနာတိ၊ အဓိကရဏနိရောဓဂါမိနိံ ပဋိပဒံ ဇာနာတိ. အပရေဟိပိ ပဉ္စဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတော ဝိနယဓရော ဗာလော တွေဝ သင်္ခံ ဂစ္ဆတိ – ဝတ္ထုံ န ဇာနာတိ၊ နိဒါနံ န ဇာနာတိ၊ ပညတ္တိံ န ဇာနာတိ၊ အနုပညတ္တိံ န ဇာနာတိ၊ အနုသန္ဓိဝစနပထံ န ဇာနာတိ. ပဉ္စဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတော ဝိနယဓရော ပဏ္ဍိတော တွေဝ သင်္ခံ ဂစ္ဆတိ – ဝတ္ထုံ ဇာနာတိ၊ နိဒါနံ ဇာနာတိ၊ ပညတ္တိံ ဇာနာတိ၊ အနုပညတ္တိံ ဇာနာတိ၊ အနုသန္ဓိဝစနပထံ ဇာနာတိ. အပရေဟိပိ ပဉ္စဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတော ဝိနယဓရော ဗာလော တွေဝ သင်္ခံ ဂစ္ဆတိ – ဉတ္တိံ န ဇာနာတိ၊ ဉတ္တိယာ ကရဏံ န ဇာနာတိ၊ န ပုဗ္ဗကုသလော ဟောတိ၊ န အပရကုသလော ဟောတိ၊ အကာလညူ စ ဟောတိ. ပဉ္စဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတော ဝိနယဓရော ပဏ္ဍိတော တွေဝ သင်္ခံ ဂစ္ဆတိ – ဉတ္တိံ ဇာနာတိ၊ ဉတ္တိယာ ကရဏံ ဇာနာတိ၊ ပုဗ္ဗကုသလော ဟောတိ၊ အပရကုသလော ဟောတိ၊ ကာလညူ စ ဟောတိ. အပရေဟိပိ ပဉ္စဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတော ဝိနယဓရော ဗာလော တွေဝ သင်္ခံ ဂစ္ဆတိ – အာပတ္တာနာပတ္တိံ န ဇာနာတိ၊ လဟုကဂရုကံ အာပတ္တိံ န ဇာနာတိ၊ သာဝသေသာနဝသေသံ အာပတ္တိံ န ဇာနာတိ၊ ဒုဋ္ဌုလ္လာဒုဋ္ဌုလ္လံ အာပတ္တိံ န ဇာနာတိ၊ အာစရိယပရမ္ပရာ ခေါ ပနဿ န သုဂ္ဂဟိတာ ဟောတိ န သုမနသိကတာ န သူပဓာရိတာ. ပဉ္စဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတော ဝိနယဓရော ပဏ္ဍိတောတွေဝ သင်္ခံ ဂစ္ဆတိ – အာပတ္တာနာပတ္တိံ ဇာနာတိ၊ လဟုကဂရုကံ အာပတ္တိံ ဇာနာတိ၊ သာဝသေသာနဝသေသံ အာပတ္တိံ ဇာနတိ၊ ဒုဋ္ဌုလ္လာဒုဋ္ဌုလ္လံ အာပတ္တိံ ဇာနာတိ၊ အာစရိယပရမ္ပရာ ခေါ ပနဿ သုဂ္ဂဟိတာ ဟောတိ သုမနသိကတာ သူပဓာရိတာ. အပရေဟိပိ ပဉ္စဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတော ဝိနယဓရော ဗာလော တွေဝ သင်္ခံ ဂစ္ဆတိ – အာပတ္တာနာပတ္တိံ န ဇာနာတိ၊ လဟုကဂရုကံ အာပတ္တိံ န ဇာနာတိ၊ သာဝသေသာနဝသေသံ အာပတ္တိံ န ဇာနာတိ၊ ဒုဋ္ဌုလ္လာဒုဋ္ဌုလ္လံ အာပတ္တိံ ဇာနာတိ၊ ဥဘယာနိ ခေါ ပနဿ ပါတိမောက္ခာနိ န ဝိတ္ထာရေန သွာဂတာနိ ဟောန္တိ န သုဝိဘတ္တာနိ န သုပ္ပဝတ္တီနိ န သုဝိနိစ္ဆိတာနိ သုတ္တသော အနုဗျဉ္ဇနသော. ပဉ္စဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတော ဝိနယဓရော ပဏ္ဍိတော တွေဝ သင်္ခံ ဂစ္ဆတိ – အာပတ္တာနာပတ္တိံ ဇာနာတိ၊ လဟုကဂရုကံ အာပတ္တိံ ဇာနာတိ၊ သာဝသေသာနဝသေသံ အာပတ္တိံ ဇာနာတိ၊ ဒုဋ္ဌုလ္လာဒုဋ္ဌုလ္လံ အာပတ္တိံ ဇာနာတိ၊ ဥဘယာနိ ခေါ ပနဿ ပါတိမောက္ခာနိ ဝိတ္ထာရေန သွာဂတာနိ ဟောန္တိ သုဝိဘတ္တာနိ သုပ္ပဝတ္တီနိ သုဝိနိစ္ဆိတာနိ သုတ္တသော အနုဗျဉ္ဇနသော. အပရေဟိပိ ပဉ္စဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတော ဝိနယဓရော ဗာလော တွေဝ သင်္ခံ ဂစ္ဆတိ – အာပတ္တာနာပတ္တိံ န ဇာနာတိ၊ လဟုကဂရုကံ အာပတ္တိံ န ဇာနာတိ၊ သာဝသေသာနဝသေသံ အာပတ္တိံ န ဇာနာတိ၊ ဒုဋ္ဌုလ္လာဒုဋ္ဌုလ္လံ အာပတ္တိံ န ဇာနာတိ၊ အဓိကရဏေ စ န ဝိနိစ္ဆယကုသလော ဟောတိ. ပဉ္စဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတော ဝိနယဓရော ပဏ္ဍိတော တွေဝ သင်္ခံ ဂစ္ဆတိ – အာပတ္တာနာပတ္တိံ ဇာနာတိ၊ လဟုကဂရုကံ အာပတ္တိံ ဇာနာတိ၊ သာဝသေသာနဝသေသံ အာပတ္တိံ ဇာနာတိ၊ ဒုဋ္ဌုလ္လာဒုဋ္ဌုလ္လံ အာပတ္တိံ ဇာနာတိ၊ အဓိကရဏေ စ ဝိနိစ္ဆယကုသလော ဟောတိ.

[အ. နိ. ၅.၁၈၁၊ ပရိ. ၄၄၃] ပဉ္စ အာရညိကာ – မန္ဒတ္တာ မောမူဟတ္တာ အာရညိကော ဟောတိ၊ ပါပိစ္ဆော ဣစ္ဆာပကတော အာရညိကော ဟောတိ၊ ဥမ္မာဒါ စိတ္တက္ခေပါ အာရညိကော ဟောတိ၊ ဝဏ္ဏိတံ ဗုဒ္ဓေဟိ ဗုဒ္ဓသာဝကေဟီတိ အာရညိကော ဟောတိ၊ အပိ စ အပ္ပိစ္ဆညေဝ နိဿာယ သန္တုဋ္ဌိညေဝ နိဿာယ သလ္လေခညေဝ နိဿာယ ပဝိဝေကညေဝ နိဿာယ ဣဒမတ္ထိတညေဝ [ဣဒမဋ္ဌိတညေဝ (သီ. သျာ.)] နိဿာယ အာရညိကော ဟောတိ. ပဉ္စ ပိဏ္ဍပါတိကာ။ပေ။ ပဉ္စ ပံသုကူလိကာ။ပေ။ ပဉ္စ ရုက္ခမူလိကာ။ပေ။ ပဉ္စ သောသာနိကာ။ပေ။ ပဉ္စ အဗ္ဘောကာသိကာ။ပေ။ ပဉ္စ တေစီဝရိကာ။ပေ။ ပဉ္စ သပဒါနစာရိကာ။ပေ။ ပဉ္စ နေသဇ္ဇိကာ။ပေ။ ပဉ္စ ယထာသန္ထတိကာ။ပေ။ ပဉ္စ ဧကာသနိကာ။ပေ။ ပဉ္စ ခလုပစ္ဆာဘတ္တိကာ။ပေ။ ပဉ္စ ပတ္တပိဏ္ဍိကာ – မန္ဒတ္တာ မောမူဟတ္တာ ပတ္တပိဏ္ဍိကော ဟောတိ၊ ပါပိစ္ဆော ဣစ္ဆာပကတော ပတ္တပိဏ္ဍိကော ဟောတိ၊ ဥမ္မာဒါ စိတ္တက္ခေပါ ပတ္တပိဏ္ဍိကော ဟောတိ၊ ဝဏ္ဏိတံ ဗုဒ္ဓေဟိ ဗုဒ္ဓသာဝကေဟီတိ ပတ္တပိဏ္ဍိကော ဟောတိ၊ အပိ စ အပ္ပိစ္ဆညေဝ နိဿာယ သန္တုဋ္ဌိညေဝ နိဿာယ သလ္လေခညေဝ နိဿာယ ပဝိဝေကညေဝ နိဿာယ ဣဒမတ္ထိတညေဝ နိဿာယ ပတ္တပိဏ္ဍိကော ဟောတိ.

[ပရိ. ၄၁၇] ပဉ္စဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတေန ဘိက္ခုနာ နာနိဿိတေန ဝတ္ထဗ္ဗံ – ဥပေါသထံ န ဇာနာတိ၊ ဥပေါသထကမ္မံ န ဇာနာတိ၊ ပါတိမောက္ခံ န ဇာနာတိ၊ ပါတိမောက္ခုဒ္ဒေသံ န ဇာနာတိ၊ ဦနပဉ္စဝဿော ဟောတိ. ပဉ္စဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတေန ဘိက္ခုနာ အနိဿိတေန ဝတ္ထဗ္ဗံ – ဥပေါသထံ ဇာနာတိ၊ ဥပေါသထကမ္မံ ဇာနာတိ၊ ပါတိမောက္ခံ ဇာနာတိ၊ ပါတိမောက္ခုဒ္ဒေသံ ဇာနာတိ၊ ပဉ္စဝဿော ဝါ ဟောတိ အတိရေကပဉ္စဝဿော ဝါ. အပရေဟိပိ ပဉ္စဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတေန ဘိက္ခုနာ နာနိဿိတေန ဝတ္ထဗ္ဗံ – ပဝါရဏံ န ဇာနာတိ၊ ပဝါရဏာကမ္မံ န ဇာနာတိ၊ ပါတိမောက္ခံ န ဇာနာတိ၊ ပါတိမောက္ခုဒ္ဒေသံ န ဇာနာတိ၊ ဦနပဉ္စဝဿော ဟောတိ. ပဉ္စဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတေန ဘိက္ခုနာ အနိဿိတေန ဝတ္ထဗ္ဗံ – ပဝါရဏံ ဇာနာတိ၊ ပဝါရဏာကမ္မံ ဇာနာတိ၊ ပါတိမောက္ခံ ဇာနာတိ၊ ပါတိမောက္ခုဒ္ဒေသံ ဇာနာတိ၊ ပဉ္စဝဿော ဝါ ဟောတိ အတိရေကပဉ္စဝဿော ဝါ. အပရေဟိပိ ပဉ္စဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတေန ဘိက္ခုနာ နာနိဿိတေန ဝတ္ထဗ္ဗံ – အာပတ္တာနာပတ္တိံ န ဇာနာတိ၊ လဟုကဂရုကံ အာပတ္တိံ န ဇာနာတိ၊ သာဝသေသာနဝသေသံ အာပတ္တိံ န ဇာနာတိ၊ ဒုဋ္ဌုလ္လာဒုဋ္ဌုလ္လံ အာပတ္တိံ န ဇာနာတိ၊ ဦနပဉ္စဝဿော ဟောတိ. ပဉ္စဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတေန ဘိက္ခုနာ အနိဿိတေန ဝတ္ထဗ္ဗံ – အာပတ္တာနာပတ္တိံ ဇာနာတိ၊ လဟုကဂရုကံ အာပတ္တိံ ဇာနာတိ၊ သာဝသေသာနဝသေသံ အာပတ္တိံ ဇာနာတိ၊ ဒုဋ္ဌုလ္လာဒုဋ္ဌုလ္လံ အာပတ္တိံ ဇာနာတိ၊ ပဉ္စဝဿော ဝါ ဟောတိ အတိရေကပဉ္စဝဿော ဝါ. ပဉ္စဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတာယ ဘိက္ခုနိယာ နာနိဿိတာယ ဝတ္ထဗ္ဗံ – ဥပေါသထံ န ဇာနာတိ၊ ဥပေါသထကမ္မံ န ဇာနာတိ၊ ပါတိမောက္ခံ န ဇာနာတိ၊ ပါတိမောက္ခုဒ္ဒေသံ န ဇာနာတိ၊ ဦနပဉ္စဝဿာ ဟောတိ. ပဉ္စဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတာယ ဘိက္ခုနိယာ အနိဿိတာယ ဝတ္ထဗ္ဗံ – ဥပေါသထံ ဇာနာတိ၊ ဥပေါသထကမ္မံ ဇာနာတိ၊ ပါတိမောက္ခံ ဇာနာတိ၊ ပါတိမောက္ခုဒ္ဒေသံ ဇာနာတိ၊ ပဉ္စဝဿာ ဝါ ဟောတိ အတိရေကပဉ္စဝဿာ ဝါ. အပရေဟိပိ ပဉ္စဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတာယ ဘိက္ခုနိယာ နာနိဿိတာယ ဝတ္ထဗ္ဗံ – ပဝါရဏံ န ဇာနာတိ၊ ပဝါရဏာကမ္မံ န ဇာနာတိ၊ ပါတိမောက္ခံ န ဇာနာတိ၊ ပါတိမောက္ခုဒ္ဒေသံ န ဇာနာတိ၊ ဦနပဉ္စဝဿာ ဟောတိ. ပဉ္စဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတာယ ဘိက္ခုနိယာ အနိဿိတာယ ဝတ္ထဗ္ဗံ – ပဝါရဏံ ဇာနာတိ၊ ပဝါရဏာကမ္မံ ဇာနာတိ၊ ပါတိမောက္ခံ ဇာနာတိ၊ ပါတိမောက္ခုဒ္ဒေသံ ဇာနာတိ၊ ပဉ္စဝဿာ ဝါ ဟောတိ အတိရေကပဉ္စဝဿာ ဝါ. အပရေဟိပိ ပဉ္စဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတာယ ဘိက္ခုနိယာ နာနိဿိတာယ ဝတ္ထဗ္ဗံ – အာပတ္တာနာပတ္တိံ န ဇာနာတိ၊ လဟုကဂရုကံ အာပတ္တိံ န ဇာနာတိ၊ သာဝသေသာနဝသေသံ အာပတ္တိံ န ဇာနာတိ၊ ဒုဋ္ဌုလ္လာဒုဋ္ဌုလ္လံ အာပတ္တိံ န ဇာနာတိ၊ ဦနပဉ္စဝဿာ ဟောတိ. ပဉ္စဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတာယ ဘိက္ခုနိယာ အနိဿိတာယ ဝတ္ထဗ္ဗံ – အာပတ္တာနာပတ္တိံ ဇာနာတိ၊ လဟုကဂရုကံ အာပတ္တိံ ဇာနာတိ၊ သာဝသေသာနဝသေသံ အာပတ္တိံ ဇာနာတိ၊ ဒုဋ္ဌုလ္လာဒုဋ္ဌုလ္လံ အာပတ္တိံ ဇာနာတိ၊ ပဉ္စဝဿာ ဝါ ဟောတိ အတိရေကပဉ္စဝဿာ ဝါ.

ပဉ္စ အာဒီနဝါ အပါသာဒိကေ – အတ္တာပိ အတ္တာနံ ဥပဝဒတိ၊ အနုဝိစ္စပိ ဝိညူ ဂရဟန္တိ၊ ပါပကော ကိတ္တိသဒ္ဒေါ အဗ္ဘုဂ္ဂစ္ဆတိ၊ သမ္မူဠှော ကာလံ ကရောတိ၊ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ အပါယံ ဒုဂ္ဂတိံ ဝိနိပါတံ နိရယံ ဥပပဇ္ဇတိ. ပဉ္စာနိသံသာ ပါသာဒိကေ – အတ္တာပိ အတ္တာနံ န ဥပဝဒတိ၊ အနုဝိစ္စပိ ဝိညူ ပသံသန္တိ၊ ကလျာဏော ကိတ္တိသဒ္ဒေါ အဗ္ဘုဂ္ဂစ္ဆတိ၊ အသမ္မူဠှော ကာလံ ကရောတိ၊ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ သုဂတိံ သဂ္ဂံ လောကံ ဥပပဇ္ဇတိ. အပရေပိ ပဉ္စ အာဒီနဝါ အပါသာဒိကေ – အပ္ပသန္နာ န ပသီဒန္တိ၊ ပသန္နာနံ ဧကစ္စာနံ အညထတ္တံ ဟောတိ၊ သတ္ထုသာသနံ အကတံ ဟောတိ၊ ပစ္ဆိမာ ဇနတာ ဒိဋ္ဌာနုဂတိံ နာပဇ္ဇတိ၊ စိတ္တမဿ န ပသီဒတိ. ပဉ္စာနိသံသာ ပါသာဒိကေ – အပ္ပသန္နာ ပသီဒန္တိ၊ ပသန္နာနံ ဘိယျောဘာဝါယ ဟောတိ၊ သတ္ထုသာသနံ ကတံ ဟောတိ၊ ပစ္ဆိမာ ဇနတာ ဒိဋ္ဌာနုဂတိံ အာပဇ္ဇတိ၊ စိတ္တမဿ ပသီဒတိ. ပဉ္စ အာဒီနဝါ ကုလူပကေ – အနာမန္တစာရေ အာပဇ္ဇတိ၊ ရဟော နိသဇ္ဇာယ အာပဇ္ဇတိ၊ ပဋိစ္ဆန္နေ အာသနေ အာပဇ္ဇတိ၊ မာတုဂါမဿ ဥတ္တရိဆပ္ပဉ္စဝါစာဟိ ဓမ္မံ ဒေသေန္တော အာပဇ္ဇတိ၊ ကာမသင်္ကပ္ပဗဟုလော စ ဝိဟရတိ. ပဉ္စ အာဒီနဝါ ကုလူပကဿ ဘိက္ခုနော – အတိဝေလံ ကုလေသု သံသဋ္ဌဿ ဝိဟရတော မာတုဂါမဿ အဘိဏှဒဿနံ၊ ဒဿနေ သတိ သံသဂ္ဂေါ၊ သံသဂ္ဂေ သတိ ဝိဿာသော၊ ဝိဿာသေ သတိ ဩတာရော၊ ဩတိဏ္ဏစိတ္တဿေတံ ဘိက္ခုနော ပါဋိကင်္ခံ အနဘိရတော ဝါ ဗြဟ္မစရိယံ စရိဿတိ အညတရံ ဝါ သံကိလိဋ္ဌံ အာပတ္တိံ အာပဇ္ဇိဿတိ သိက္ခံ ဝါ ပစ္စက္ခာယ ဟီနာယာဝတ္တိဿတိ.

[ပါစိ. ၉၂] ပဉ္စ ဗီဇဇာတာနိ – မူလဗီဇံ၊ ခန္ဓဗီဇံ၊ ဖဠုဗီဇံ၊ အဂ္ဂဗီဇံ၊ ဗီဇဗီဇညေဝ [ဗီဇဗီဇမေဝ (က.)] ပဉ္စမံ. ပဉ္စဟိ သမဏကပ္ပေဟိ ဖလံ ပရိဘုဉ္ဇိတဗ္ဗံ – အဂ္ဂိပရိဇိတံ၊ သတ္ထပရိဇိတံ၊ နခပရိဇိတံ၊ အဗီဇံ၊ နိဗ္ဗတ္တဗီဇညေဝ [နိဗ္ဗဋ္ဋဗီဇညေဝ (သီ.)၊ နိဗ္ဗဋဗီဇညေဝ (သျာ.)၊ နိပ္ပဋ္ဋဗီဇညေဝ (က.)] ပဉ္စမံ. ပဉ္စ ဝိသုဒ္ဓိယော – နိဒါနံ ဥဒ္ဒိသိတွာ အဝသေသံ သုတေန သာဝေတဗ္ဗံ၊ အယံ ပဌမာ ဝိသုဒ္ဓိ၊ နိဒါနံ ဥဒ္ဒိသိတွာ စတ္တာရိ ပါရာဇိကာနိ ဥဒ္ဒိသိတွာ အဝသေသံ သုတေန သာဝေတဗ္ဗံ၊ အယံ ဒုတိယာ ဝိသုဒ္ဓိ၊ နိဒါနံ ဥဒ္ဒိသိတွာ စတ္တာရိ ပါရာဇိကာနိ ဥဒ္ဒိသိတွာ တေရသ သံဃာဒိသေသေ ဥဒ္ဒိသိတွာ အဝသေသံ သုတေန သာဝေတဗ္ဗံ၊ အယံ တတိယာ ဝိသုဒ္ဓိ၊ နိဒါနံ ဥဒ္ဒိသိတွာ စတ္တာရိ ပါရာဇိကာနိ ဥဒ္ဒိသိတွာ တေရသ သံဃာဒိသေသေ ဥဒ္ဒိသိတွာ ဒွေ အနိယတေ ဥဒ္ဒိသိတွာ အဝသေသံ သုတေန သာဝေတဗ္ဗံ၊ အယံ စတုတ္ထာ ဝိသုဒ္ဓိ၊ ဝိတ္ထာရေနေဝ ပဉ္စမီ. အပရာပိ ပဉ္စ ဝိသုဒ္ဓိယော – သုတ္တုဒ္ဒေသော၊ ပါရိသုဒ္ဓိဥပေါသထော၊ အဓိဋ္ဌာနုပေါသထော၊ ပဝါရဏာ၊ သာမဂ္ဂီဥပေါသထောယေဝ ပဉ္စမော. ပဉ္စာနိသံသာ ဝိနယဓရေ – အတ္တနော သီလက္ခန္ဓော သုဂုတ္တော ဟောတိ သုရက္ခိတော၊ ကုက္ကုစ္စပကတာနံ ပဋိသရဏံ ဟောတိ၊ ဝိသာရဒေါ သံဃမဇ္ဈေ ဝေါဟရတိ၊ ပစ္စတ္ထိကေ သဟဓမ္မေန သုနိဂ္ဂဟိတံ နိဂ္ဂဏှာတိ၊ သဒ္ဓမ္မဋ္ဌိတိယာ ပဋိပန္နော ဟောတိ. ပဉ္စ အဓမ္မိကာနိ ပါတိမောက္ခဋ္ဌပနာနိ. ပဉ္စ ဓမ္မိကာနိ ပါတိမောက္ခဋ္ဌပနာနီတိ.

ပဉ္စကံ နိဋ္ဌိတံ.

တဿုဒ္ဒါနံ –

အာပတ္တိ အာပတ္တိက္ခန္ဓာ၊ ဝိနီတာနန္တရေန စ၊

ပုဂ္ဂလာ ဆေဒနာ စေဝ၊ အာပဇ္ဇတိ စ ပစ္စယာ.

န ဥပေတိ ဥပေတိ စ၊ ကပ္ပန္တုသင်္ကိတေလဉ္စ၊

ဝသံ ဗျသနာ သမ္ပဒါ၊ ပဿဒ္ဓိ ပုဂ္ဂလေန စ.

သောသာနိကံ ခါယိတဉ္စ၊ ထေယျံ စောရော စ ဝုစ္စတိ၊

အဝိဿဇ္ဇိ အဝေဘင်္ဂိ၊ ကာယတော ကာယဝါစတော.

ဒေသနာ သံဃံ ဥဒ္ဒေသံ၊ ပစ္စန္တိကထိနေန စ၊

ကမ္မာနိ ယာဝတတိယံ၊ ပါရာဇိထုလ္လဒုက္ကဋံ.

အကပ္ပိယံ ကပ္ပိယဉ္စ၊ အပုညဒုဝိနောဒယာ၊

သမ္မဇ္ဇနီ အပရေ စ၊ ဘာသံ အာပတ္တိမေဝ စ.

အဓိကရဏံ ဝတ္ထု ဉတ္တိ၊ အာပတ္တာ ဥဘယာနိ စ၊

လဟုကဋ္ဌမကာ ဧတေ၊ ကဏှသုက္ကာ ဝိဇာနထ.

အရညံ ပိဏ္ဍပါတဉ္စ၊ ပံသုရုက္ခသုသာနိကာ၊

အဗ္ဘောကာသော စီဝရဉ္စ၊ သပဒါနော နိသဇ္ဇိကော.

သန္ထတိ ခလု ပစ္ဆာပိ၊ ပတ္တပိဏ္ဍိကမေဝ စ၊

ဥပေါသထံ ပဝါရဏံ၊ အာပတ္တာနာပတ္တိပိ စ.

ကဏှသုက္ကပဒါ ဧတေ၊ ဘိက္ခုနီနမ္ပိ တေ တထာ၊

အပါသာဒိကပါသာဒိ၊ တထေဝ အပရေ ဒုဝေ.

ကုလူပကေ အတိဝေလံ၊ ဗီဇံ သမဏကပ္ပိ စ၊

ဝိသုဒ္ဓိ အပရေ စေဝ၊ ဝိနယာဓမ္မိကေန စ၊

ဓမ္မိကာ စ တထာ ဝုတ္တာ၊ နိဋ္ဌိတာ သုဒ္ဓိပဉ္စကာတိ.