အန္တရပေယျာလံ

ကတိပုစ္ဆာဝါရော

၂၇၁. ကတိ အာပတ္တိယော? ကတိ အာပတ္တိက္ခန္ဓာ? ကတိ ဝိနီတဝတ္ထူနိ? ကတိ အဂါရဝါ? ကတိ ဂါရဝါ? ကတိ ဝိနီတဝတ္ထူနိ? ကတိ ဝိပတ္တိယော? ကတိ အာပတ္တိသမုဋ္ဌာနာ? ကတိ ဝိဝါဒမူလာနိ? ကတိ အနုဝါဒမူလာနိ? ကတိ သာရဏီယာ ဓမ္မာ? ကတိ ဘေဒကရဝတ္ထူနိ? ကတိ အဓိကရဏာနိ? ကတိ သမထာ?

ပဉ္စ အာပတ္တိယော. ပဉ္စ အာပတ္တိက္ခန္ဓာ. ပဉ္စ ဝိနီတဝတ္ထူနိ. သတ္တ အာပတ္တိယော. သတ္တ အာပတ္တိက္ခန္ဓာ. သတ္တ ဝိနီတဝတ္ထူနိ. ဆ အဂါရဝါ. ဆ ဂါရဝါ. ဆ ဝိနီတဝတ္ထူနိ. စတဿော ဝိပတ္တိယော. ဆ အာပတ္တိသမုဋ္ဌာနာ. ဆ ဝိဝါဒမူလာနိ. ဆ အနုဝါဒမူလာနိ. ဆ သာရဏီယာ ဓမ္မာ. အဋ္ဌာရသ ဘေဒကရဝတ္ထူနိ. စတ္တာရိ အဓိကရဏာနိ. သတ္တ သမထာ.

တတ္ထ ကတမာ ပဉ္စ အာပတ္တိယော? ပါရာဇိကာပတ္တိ၊ သံဃာဒိသေသာပတ္တိ၊ ပါစိတ္တိယာပတ္တိ၊ ပါဋိဒေသနီယာပတ္တိ၊ ဒုက္ကဋာပတ္တိ – ဣမာ ပဉ္စ အာပတ္တိယော.

တတ္ထ ကတမေ ပဉ္စ အာပတ္တိက္ခန္ဓာ? ပါရာဇိကာပတ္တိက္ခန္ဓော၊ သံဃာဒိသေသာပတ္တိက္ခန္ဓော၊ ပါစိတ္တိယာပတ္တိက္ခန္ဓော၊ ပါဋိဒေသနီယာပတ္တိက္ခန္ဓော၊ ဒုက္ကဋာပတ္တိက္ခန္ဓော – ဣမေ ပဉ္စ အာပတ္တိက္ခန္ဓာ.

တတ္ထ ကတမာနိ ပဉ္စ ဝိနီတဝတ္ထူနိ? ပဉ္စဟိ အာပတ္တိက္ခန္ဓေဟိ အာရတိ ဝိရတိ ပဋိဝိရတိ ဝေရမဏီ အကိရိယာ အကရဏံ အနဇ္ဈာပတ္တိ ဝေလာအနတိက္ကမော သေတုဃာတော – ဣမာနိ ပဉ္စ ဝိနီတဝတ္ထူနိ.

တတ္ထ ကတမာ သတ္တ အာပတ္တိယော? ပါရာဇိကာပတ္တိ၊ သံဃာဒိသေသာပတ္တိ၊ ထုလ္လစ္စယာပတ္တိ၊ ပါစိတ္တိယာပတ္တိ၊ ပါဋိဒေသနီယာပတ္တိ၊ ဒုက္ကဋာပတ္တိ၊ ဒုဗ္ဘာသိတာပတ္တိ – ဣမာ သတ္တ အာပတ္တိယော.

တတ္ထ ကတမေ သတ္တ အာပတ္တိက္ခန္ဓာ? ပါရာဇိကာပတ္တိက္ခန္ဓော၊ သံဃာဒိသေသာပတ္တိက္ခန္ဓော၊ ထုလ္လစ္စယာပတ္တိက္ခန္ဓော၊ ပါစိတ္တိယာပတ္တိက္ခန္ဓော၊ ပါဋိဒေသနီယာပတ္တိက္ခန္ဓော၊ ဒုက္ကဋာပတ္တိက္ခန္ဓော၊ ဒုဗ္ဘာသိတာပတ္တိက္ခန္ဓော – ဣမေ သတ္တ အာပတ္တိက္ခန္ဓာ.

တတ္ထ ကတမာနိ သတ္တ ဝိနီတဝတ္ထူနိ? သတ္တဟိ အာပတ္တိက္ခန္ဓေဟိ အာရတိ ဝိရတိ ပဋိဝိရတိ ဝေရမဏီ အကိရိယာ အကရဏံ အနဇ္ဈာပတ္တိ ဝေလာအနတိက္ကမော သေတုဃာတော – ဣမာနိ သတ္တ ဝိနီတဝတ္ထူနိ.

တတ္ထ ကတမေ ဆ အဂါရဝါ? ဗုဒ္ဓေ အဂါရဝေါ၊ ဓမ္မေ အဂါရဝေါ၊ သံဃေ အဂါရဝေါ၊ သိက္ခာယ အဂါရဝေါ၊ အပ္ပမာဒေ အဂါရဝေါ၊ ပဋိသန္ဓာရေ အဂါရဝေါ – ဣမေ ဆ အဂါရဝါ.

တတ္ထ ကတမေ ဆ ဂါရဝါ? ဗုဒ္ဓေ ဂါရဝေါ၊ ဓမ္မေ ဂါရဝေါ၊ သံဃေ ဂါရဝေါ၊ သိက္ခာယ ဂါရဝေါ၊ အပ္ပမာဒေ ဂါရဝေါ၊ ပဋိသန္ဓာရေ ဂါရဝေါ – ဣမေ ဆ ဂါရဝါ.

တတ္ထ ကတမာနိ ဆ ဝိနီတဝတ္ထူနိ? ဆဟိ အဂါရဝေဟိ အာရတိ ဝိရတိ ပဋိဝိရတိ ဝေရမဏီ အကိရိယာ အကရဏံ အနဇ္ဈာပတ္တိ ဝေလာအနတိက္ကမော သေတုဃာတော – ဣမာနိ ဆ ဝိနီတဝတ္ထူနိ.

တတ္ထ ကတမာ စတဿော ဝိပတ္တိယော? သီလဝိပတ္တိ၊ အာစာရဝိပတ္တိ၊ ဒိဋ္ဌိဝိပတ္တိ၊ အာဇီဝဝိပတ္တိ – ဣမာ စတဿော ဝိပတ္တိယော.

တတ္ထ ကတမေ ဆ အာပတ္တိသမုဋ္ဌာနာ? အတ္ထာပတ္တိ ကာယတော သမုဋ္ဌာတိ၊ န ဝါစတော န စိတ္တတော၊ အတ္ထာပတ္တိ ဝါစတော သမုဋ္ဌာတိ၊ န ကာယတော န စိတ္တတော၊ အတ္ထာပတ္တိ ကာယတော စ ဝါစတော စ သမုဋ္ဌာတိ၊ န စိတ္တတော၊ အတ္ထာပတ္တိ ကာယတော စ စိတ္တတော စ သမုဋ္ဌာတိ၊ န ဝါစတော၊ အတ္ထာပတ္တိ ဝါစတော စ စိတ္တတော စ သမုဋ္ဌာတိ၊ န ကာယတော၊ အတ္ထာပတ္တိ ကာယတော စ ဝါစတော စ စိတ္တတော စ သမုဋ္ဌာတိ – ဣမေ ဆ အာပတ္တိသမုဋ္ဌာနာ.

၂၇၂. တတ္ထ [စူဠဝ. ၂၁၆၊ အ. နိ. ၆.၃၆၊ မ. နိ. ၃.၄၄၊ ဒီ. နိ. ၃.၃၂၅] ကတမာနိ ဆ ဝိဝါဒမူလာနိ? ဣဓ ဘိက္ခု ကောဓနော ဟောတိ ဥပနာဟီ. ယော သော ဘိက္ခု ကောဓနော ဟောတိ ဥပနာဟီ သော သတ္ထရိပိ အဂါရဝေါ ဝိဟရတိ အပ္ပတိဿော၊ ဓမ္မေပိ အဂါရဝေါ ဝိဟရတိ အပ္ပတိဿော၊ သံဃေပိ အဂါရဝေါ ဝိဟရတိ အပ္ပတိဿော၊ သိက္ခာယပိ န ပရိပူရကာရီ ဟောတိ. ယော သော ဘိက္ခု သတ္ထရိ အဂါရဝေါ ဝိဟရတိ အပ္ပတိဿော၊ ဓမ္မေ။ပေ။ သံဃေ။ပေ။ သိက္ခာယ န ပရိပူရကာရီ၊ သော သံဃေ ဝိဝါဒံ ဇနေတိ. ယော ဟောတိ ဝိဝါဒေါ ဗဟုဇနာဟိတာယ ဗဟုဇနာသုခါယ ဗဟုနော ဇနဿ အနတ္ထာယ အဟိတာယ ဒုက္ခာယ ဒေဝမနုဿာနံ. ဧဝရူပံ စေ တုမှေ ဝိဝါဒမူလံ အဇ္ဈတ္တံ ဝါ ဗဟိဒ္ဓါ ဝါ သမနုပဿေယျာထ တတြ တုမှေ တဿေဝ ပါပကဿ ဝိဝါဒမူလဿ ပဟာနာယ ဝါယမေယျာထ. ဧဝရူပံ စေ တုမှေ ဝိဝါဒမူလံ အဇ္ဈတ္တံ ဝါ ဗဟိဒ္ဓါ ဝါ န သမနုပဿေယျာထ တတြ တုမှေ တဿေဝ ပါပကဿ ဝိဝါဒမူလဿ အာယတိံ အနဝဿဝါယ ပဋိပဇ္ဇေယျာထ. ဧဝမေတဿ ပါပကဿ ဝိဝါဒမူလဿ ပဟာနံ ဟောတိ. ဧဝမေတဿ ပါပကဿ ဝိဝါဒမူလဿ အာယတိံ အနဝဿဝေါ ဟောတိ.

[စူဠဝ. ၂၁၆] ပုန စပရံ ဘိက္ခု မက္ခီ ဟောတိ ပဠာသီ။ပေ။ ဣဿုကီ ဟောတိ မစ္ဆရီ၊ သဌော ဟောတိ မာယာဝီ၊ ပါပိစ္ဆော ဟောတိ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ၊ သန္ဒိဋ္ဌိပရာမာသီ ဟောတိ အာဓာနဂ္ဂါဟီ ဒုပ္ပဋိနိဿဂ္ဂီ. ယော သော ဘိက္ခု သန္ဒိဋ္ဌိပရာမာသီ ဟောတိ အာဓာနဂ္ဂါဟီ ဒုပ္ပဋိနိဿဂ္ဂီ သော သတ္ထရိပိ အဂါရဝေါ ဝိဟရတိ အပ္ပတိဿော၊ ဓမ္မေပိ အဂါရဝေါ ဝိဟရတိ အပ္ပတိဿော၊ သံဃေပိ အဂါရဝေါ ဝိဟရတိ အပ္ပတိဿော၊ သိက္ခာယပိ န ပရိပူရကာရီ ဟောတိ. ယော သော ဘိက္ခု သတ္ထရိ အဂါရဝေါ ဝိဟရတိ အပ္ပတိဿော ဓမ္မေ။ပေ။ သံဃေ။ပေ။ သိက္ခာယ န ပရိပူရကာရီ၊ သော သံဃေ ဝိဝါဒံ ဇနေတိ. ယော သော ဟောတိ ဝိဝါဒေါ ဗဟုဇနာဟိတာယ ဗဟုဇနာသုခါယ ဗဟုနော ဇနဿ အနတ္ထာယ အဟိတာယ ဒုက္ခာယ ဒေဝမနုဿာနံ. ဧဝရူပံ စေ တုမှေ ဝိဝါဒမူလံ အဇ္ဈတ္တံ ဝါ ဗဟိဒ္ဓါ ဝါ သမနုပဿေယျာထ တတြ တုမှေ တဿေဝ ပါပကဿ ဝိဝါဒမူလဿ ပဟာနာယ ဝါယမေယျာထ. ဧဝရူပံ စေ တုမှေ ဝိဝါဒမူလံ အဇ္ဈတ္တံ ဝါ ဗဟိဒ္ဓါ ဝါ န သမနုပဿေယျာထ တတြ တုမှေ တဿေဝ ပါပကဿ ဝိဝါဒမူလဿ အာယတိံ အနဝဿဝါယ ပဋိပဇ္ဇေယျာထ. ဧဝမေတဿ ပါပကဿ ဝိဝါဒမူလဿ ပဟာနံ ဟောတိ. ဧဝမေတဿ ပါပကဿ ဝိဝါဒမူလဿ အာယတိံ အနဝဿဝေါ ဟောတိ. ဣမာနိ ဆ ဝိဝါဒမူလာနိ.

၂၇၃. [စူဠဝ. ၂၁၇] တတ္ထ ကတမာနိ ဆ အနုဝါဒမူလာနိ? ဣဓ ဘိက္ခု ကောဓနော ဟောတိ ဥပနာဟီ. ယော သော ဘိက္ခု ကောဓနော ဟောတိ ဥပနာဟီ သော သတ္ထရိပိ အဂါရဝေါ ဝိဟရတိ အပ္ပတိဿော၊ ဓမ္မေပိ အဂါရဝေါ ဝိဟရတိ အပ္ပတိဿော၊ သံဃေပိ အဂါရဝေါ ဝိဟရတိ အပ္ပတိဿော၊ သိက္ခာယပိ န ပရိပူရကာရီ ဟောတိ. ယော သော ဘိက္ခု သတ္ထရိ အဂါရဝေါ ဝိဟရတိ အပ္ပတိဿော ဓမ္မေ။ပေ။ သံဃေ ။ပေ။ သိက္ခာယ န ပရိပူရကာရီ သော သံဃေ အနုဝါဒံ ဇနေတိ. ယော ဟောတိ အနုဝါဒေါ ဗဟုဇနာဟိတာယ ဗဟုဇနာသုခါယ ဗဟုနော ဇနဿ အနတ္ထာယ အဟိတာယ ဒုက္ခာယ ဒေဝမနုဿာနံ. ဧဝရူပံ စေ တုမှေ အနုဝါဒမူလံ အဇ္ဈတ္တံ ဝါ ဗဟိဒ္ဓါ ဝါ သမနုပဿေယျာထ တတြ တုမှေ တဿေဝ ပါပကဿ အနုဝါဒမူလဿ ပဟာနာယ ဝါယမေယျာထ. ဧဝရူပံ စေ တုမှေ အနုဝါဒမူလံ အဇ္ဈတ္တံ ဝါ ဗဟိဒ္ဓါ ဝါ န သမနုပဿေယျာထ တတြ တုမှေ တဿေဝ ပါပကဿ အနုဝါဒမူလဿ အာယတိံ အနဝဿဝါယ ပဋိပဇ္ဇေယျာထ. ဧဝမေတဿ ပါပကဿ အနုဝါဒမူလဿ ပဟာနံ ဟောတိ. ဧဝမေတဿ ပါပကဿ အနုဝါဒမူလဿ အာယတိံ အနဝဿဝေါ ဟောတိ.

ပုန စပရံ ဘိက္ခု မက္ခီ ဟောတိ ပလာသီ။ပေ။ ဣဿုကီ ဟောတိ မစ္ဆရီ၊ သဌော ဟောတိ မာယာဝီ၊ ပါပိစ္ဆော ဟောတိ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ၊ သန္ဒိဋ္ဌိပရာမာသီ ဟောတိ အာဓာနဂ္ဂါဟီ ဒုပ္ပဋိနိဿဂ္ဂီ. ယော သော ဘိက္ခု သန္ဒိဋ္ဌိပရာမာသီ ဟောတိ အာဓာနဂ္ဂါဟီ ဒုပ္ပဋိနိဿဂ္ဂီ သော သတ္ထရိပိ အဂါရဝေါ ဝိဟရတိ အပ္ပတိဿော၊ ဓမ္မေပိ အဂါရဝေါ ဝိဟရတိ အပ္ပတိဿော၊ သံဃေပိ အဂါရဝေါ ဝိဟရတိ အပ္ပတိဿော၊ သိက္ခာယပိ န ပရိပူရကာရီ ဟောတိ. ယော ဘိက္ခု သတ္ထရိ အဂါရဝေါ ဝိဟရတိ အပ္ပတိဿော ဓမ္မေ။ပေ။ သံဃေ။ပေ။ သိက္ခာယ န ပရိပူရကာရီ သော သံဃေ အနုဝါဒံ ဇနေတိ. ယော ဟောတိ အနုဝါဒေါ ဗဟုဇနာဟိတာယ ဗဟုဇနာသုခါယ ဗဟုနော ဇနဿ အနတ္ထာယ အဟိတာယ ဒုက္ခာယ ဒေဝမနုဿာနံ. ဧဝရူပံ စေ တုမှေ အနုဝါဒမူလံ အဇ္ဈတ္တံ ဝါ ဗဟိဒ္ဓါ ဝါ သမနုပဿေယျာထ တတြ တုမှေ တဿေဝ ပါပကဿ အနုဝါဒမူလဿ ပဟာနာယ ဝါယမေယျာထ. ဧဝရူပံ စေ တုမှေ အနုဝါဒမူလံ အဇ္ဈတ္တံ ဝါ ဗဟိဒ္ဓါ ဝါ န သမနုပဿေယျာထ တတြ တုမှေ တဿေဝ ပါပကဿ အနုဝါဒမူလဿ အာယတိံ အနဝဿဝါယ ပဋိပဇ္ဇေယျာထ. ဧဝမေတဿ ပါပကဿ အနုဝါဒမူလဿ ပဟာနံ ဟောတိ. ဧဝမေတဿ ပါပကဿ အနုဝါဒမူလဿ အာယတိံ အနဝဿဝေါ ဟောတိ. ဣမာနိ ဆ အနုဝါဒမူလာနိ.

၂၇၄. [ဒီ. နိ. ၃.၃၂၄၊ အ. နိ. ၆.၁၁] တတ္ထ ကတမေ ဆ သာရဏီယာ ဓမ္မာ? ဣဓ ဘိက္ခုနော မေတ္တံ ကာယကမ္မံ ပစ္စုပဋ္ဌိတံ ဟောတိ သဗြဟ္မစာရီသု အာဝိ စေဝ ရဟော စ. အယမ္ပိ ဓမ္မော သာရဏီယော ပိယကရဏော ဂရုကရဏော သင်္ဂဟာယ အဝိဝါဒါယ သာမဂ္ဂိယာ ဧကီဘာဝါယ သံဝတ္တတိ.

ပုန စပရံ ဘိက္ခုနော မေတ္တံ ဝစီကမ္မံ ပစ္စုပဋ္ဌိတံ ဟောတိ သဗြဟ္မစာရီသု အာဝိ စေဝ ရဟော စ. အယမ္ပိ ဓမ္မော သာရဏီယော ပိယကရဏော ဂရုကရဏော သင်္ဂဟာယ အဝိဝါဒါယ သာမဂ္ဂိယာ ဧကီဘာဝါယ သံဝတ္တတိ.

ပုန စပရံ ဘိက္ခုနော မေတ္တံ မနောကမ္မံ ပစ္စုပဋ္ဌိတံ ဟောတိ သဗြဟ္မစာရီသု အာဝိ စေဝ ရဟော စ. အယမ္ပိ ဓမ္မော သာရဏီယော ပိယကရဏော ဂရုကရဏော သင်္ဂဟာယ အဝိဝါဒါယ သာမဂ္ဂိယာ ဧကီဘာဝါယ သံဝတ္တတိ.

ပုန စပရံ ဘိက္ခု ယေ တေ လာဘာ ဓမ္မိကာ ဓမ္မလဒ္ဓါ အန္တမသော ပတ္တပရိယာပန္နမတ္တမ္ပိ တထာရူပေဟိ လာဘေဟိ အပ္ပဋိဝိဘတ္တဘောဂီ ဟောတိ သီလဝန္တေဟိ သဗြဟ္မစာရီဟိ သာဓာရဏဘောဂီ. အယမ္ပိ ဓမ္မော သာရဏီယော ပိယကရဏော ဂရုကရဏော သင်္ဂဟာယ အဝိဝါဒါယ သာမဂ္ဂိယာ ဧကီဘာဝါယ သံဝတ္တတိ.

ပုန စပရံ ဘိက္ခု ယာနိ တာနိ သီလာနိ အခဏ္ဍာနိ အစ္ဆိဒ္ဒါနိ အသဗလာနိ အကမ္မာသာနိ ဘုဇိဿာနိ ဝိညုပသတ္ထာနိ အပရာမဋ္ဌာနိ သမာဓိသံဝတ္တနိကာနိ၊ တထာရူပေသု သီလေသု သီလသာမညဂတော ဝိဟရတိ သဗြဟ္မစာရီဟိ အာဝိ စေဝ ရဟော စ. အယမ္ပိ ဓမ္မော သာရဏီယော ပိယကရဏော ဂရုကရဏော သင်္ဂဟာယ အဝိဝါဒါယ သာမဂ္ဂိယာ ဧကီဘာဝါယ သံဝတ္တတိ.

ပုန စပရံ ဘိက္ခု ယာယံ ဒိဋ္ဌိ အရိယာ နိယျာနိကာ နိယျာတိ တက္ကရဿ သမ္မာ ဒုက္ခက္ခယာယ တထာရူပါယ ဒိဋ္ဌိယာ ဒိဋ္ဌိသာမညဂတော ဝိဟရတိ သဗြဟ္မစာရီဟိ အာဝိ စေဝ ရဟော စ. အယမ္ပိ ဓမ္မော သာရဏီယော ပိယကရဏော ဂရုကရဏော သင်္ဂဟာယ အဝိဝါဒါယ သာမဂ္ဂိယာ ဧကီဘာဝါယ သံဝတ္တတိ. ဣမေ ဆ သာရဏီယာ ဓမ္မာ.

၂၇၅. တတ္ထ ကတမာနိ အဋ္ဌာရသ ဘေဒကရဝတ္ထူနိ? ဣဓ ဘိက္ခု အဓမ္မံ ‘‘ဓမ္မော’’တိ ဒီပေတိ၊ ဓမ္မံ ‘‘အဓမ္မော’’တိ ဒီပေတိ၊ အဝိနယံ ‘‘ဝိနယော’’တိ ဒီပေတိ၊ ဝိနယံ ‘‘အဝိနယော’’တိ ဒီပေတိ၊ အဘာသိတံ အလပိတံ တထာဂတေန ‘‘ဘာသိတံ လပိတံ တထာဂတေနာ’’တိ ဒီပေတိ၊ ဘာသိတံ လပိတံ တထာဂတေန ‘‘အဘာသိတံ အလပိတံ တထာဂတေနာ’’တိ ဒီပေတိ၊ အနာစိဏ္ဏံ တထာဂတေန ‘‘အာစိဏ္ဏံ တထာဂတေနာ’’တိ ဒီပေတိ၊ အာစိဏ္ဏံ တထာဂတေန ‘‘အနာစိဏ္ဏံ တထာဂတေနာ’’တိ ဒီပေတိ၊ အပညတ္တံ တထာဂတေန ‘‘ပညတ္တံ တထာဂတေနာ’’တိ ဒီပေတိ၊ ပညတ္တံ တထာဂတေန ‘‘အပညတ္တံ တထာဂတေနာ’’တိ ဒီပေတိ၊ အာပတ္တိံ ‘‘အနာပတ္တီ’’တိ ဒီပေတိ၊ အနာပတ္တိံ ‘‘အာပတ္တီ’’တိ ဒီပေတိ၊ လဟုကံ အာပတ္တိံ ‘‘ဂရုကာ အာပတ္တီ’’တိ ဒီပေတိ၊ ဂရုကံ အာပတ္တိံ ‘‘လဟုကာ အာပတ္တီ’’တိ ဒီပေတိ၊ သာဝသေသံ အာပတ္တိံ ‘‘အနဝသေသာ အာပတ္တီ’’တိ ဒီပေတိ၊ အနဝသေသံ အာပတ္တိံ ‘‘သာဝသေသာ အာပတ္တီ’’တိ ဒီပေတိ၊ ဒုဋ္ဌုလ္လံ အာပတ္တိံ ‘‘အဒုဋ္ဌုလ္လာ အာပတ္တီ’’တိ ဒီပေတိ၊ အဒုဋ္ဌုလ္လံ အာပတ္တိံ ‘‘ဒုဋ္ဌုလ္လာ အာပတ္တီ’’တိ ဒီပေတိ. ဣမာနိ အဋ္ဌာရသ ဘေဒကရဝတ္ထူနိ.

[စူဠဝ. ၂၁၅၊ ပရိ. ၃၄၀] တတ္ထ ကတမာနိ စတ္တာရိ အဓိကရဏာနိ? ဝိဝါဒါဓိကရဏံ၊ အနုဝါဒါဓိကရဏံ၊ အာပတ္တာဓိကရဏံ၊ ကိစ္စာဓိကရဏံ – ဣမာနိ စတ္တာရိ အဓိကရဏာနိ.

တတ္ထ ကတမေ သတ္တ သမထာ? သမ္မုခါဝိနယော၊ သတိဝိနယော၊ အမူဠှဝိနယော၊ ပဋိညာတကရဏံ၊ ယေဘုယျသိကာ၊ တဿပါပိယသိကာ၊ တိဏဝတ္ထာရကော – ဣမေ သတ္တ သမထာ.

ကတိပုစ္ဆာဝါရော နိဋ္ဌိတော.

တဿုဒ္ဒါနံ –

အာပတ္တိ အာပတ္တိက္ခန္ဓာ၊ ဝိနီတာ သတ္တဓာ ပုန၊

ဝိနီတာဂါရဝါ စေဝ၊ ဂါရဝါ မူလမေဝ စ.

ပုန ဝိနီတာ ဝိပတ္တိ၊ သမုဋ္ဌာနာ ဝိဝါဒနာ၊

အနုဝါဒါ သာရဏီယံ၊ ဘေဒါဓိကရဏေန စ.

သတ္တေဝ သမထာ ဝုတ္တာ၊ ပဒါ သတ္တရသာ ဣမေတိ.

၁. ဆအာပတ္တိသမုဋ္ဌာနဝါရော

၂၇၆. ပဌမေန အာပတ္တိသမုဋ္ဌာနေန ပါရာဇိကံ အာပဇ္ဇေယျာတိ? န ဟီတိ ဝတ္တဗ္ဗံ. သံဃာဒိသေသံ အာပဇ္ဇေယျာတိ? သိယာတိ ဝတ္တဗ္ဗံ. ထုလ္လစ္စယံ အာပဇ္ဇေယျာတိ? သိယာတိ ဝတ္တဗ္ဗံ. ပါစိတ္တိယံ အာပဇ္ဇေယျာတိ? သိယာတိ ဝတ္တဗ္ဗံ. ပါဋိဒေသနီယံ အာပဇ္ဇေယျာတိ? သိယာတိ ဝတ္တဗ္ဗံ. ဒုက္ကဋံ အာပဇ္ဇေယျာတိ? သိယာတိ ဝတ္တဗ္ဗံ. ဒုဗ္ဘာသိတံ အာပဇ္ဇေယျာတိ? န ဟီတိ ဝတ္တဗ္ဗံ.

ဒုတိယေန အာပတ္တိသမုဋ္ဌာနေန ပါရာဇိကံ အာပဇ္ဇေယျာတိ? န ဟီတိ ဝတ္တဗ္ဗံ. သံဃာဒိသေသံ အာပဇ္ဇေယျာတိ? သိယာတိ ဝတ္တဗ္ဗံ. ထုလ္လစ္စယံ အာပဇ္ဇေယျာတိ? သိယာတိ ဝတ္တဗ္ဗံ. ပါစိတ္တိယံ အာပဇ္ဇေယျာတိ? သိယာတိ ဝတ္တဗ္ဗံ. ပါဋိဒေသနီယံ အာပဇ္ဇေယျာတိ? န ဟီတိ ဝတ္တဗ္ဗံ. ဒုက္ကဋံ အာပဇ္ဇေယျာတိ? သိယာတိ ဝတ္တဗ္ဗံ. ဒုဗ္ဘာသိတံ အာပဇ္ဇေယျာတိ? န ဟီတိ ဝတ္တဗ္ဗံ.

တတိယေန အာပတ္တိသမုဋ္ဌာနေန ပါရာဇိကံ အာပဇ္ဇေယျာတိ? န ဟီတိ ဝတ္တဗ္ဗံ. သံဃာဒိသေသံ အာပဇ္ဇေယျာတိ? သိယာတိ ဝတ္တဗ္ဗံ. ထုလ္လစ္စယံ အာပဇ္ဇေယျာတိ? သိယာတိ ဝတ္တဗ္ဗံ. ပါစိတ္တိယံ အာပဇ္ဇေယျာတိ? သိယာတိ ဝတ္တဗ္ဗံ. ပါဋိဒေသနီယံ အာပဇ္ဇေယျာတိ? သိယာတိ ဝတ္တဗ္ဗံ. ဒုက္ကဋံ အာပဇ္ဇေယျာတိ? သိယာတိ ဝတ္တဗ္ဗံ. ဒုဗ္ဘာသိတံ အာပဇ္ဇေယျာတိ? န ဟီတိ ဝတ္တဗ္ဗံ.

စတုတ္ထေ အာပတ္တိသမုဋ္ဌာနေန ပါရာဇိကံ အာပဇ္ဇေယျာတိ? သိယာတိ ဝတ္တဗ္ဗံ. သံဃာဒိသေသံ အာပဇ္ဇေယျာတိ? သိယာတိ ဝတ္တဗ္ဗံ. ထုလ္လစ္စယံ အာပဇ္ဇေယျာတိ? သိယာတိ ဝတ္တဗ္ဗံ. ပါစိတ္တိယံ အာပဇ္ဇေယျာတိ? သိယာတိ ဝတ္တဗ္ဗံ. ပါဋိဒေသနီယံ အာပဇ္ဇေယျာတိ? သိယာတိ ဝတ္တဗ္ဗံ. ဒုက္ကဋံ အာပဇ္ဇေယျာတိ? သိယာတိ ဝတ္တဗ္ဗံ. ဒုဗ္ဘာသိတံ အာပဇ္ဇေယျာတိ? န ဟီတိ ဝတ္တဗ္ဗံ.

ပဉ္စမေန အာပတ္တိသမုဋ္ဌာနေန ပါရာဇိကံ အာပဇ္ဇေယျာတိ? သိယာတိ ဝတ္တဗ္ဗံ. သံဃာဒိသေသံ အာပဇ္ဇေယျာတိ? သိယာတိ ဝတ္တဗ္ဗံ. ထုလ္လစ္စယံ အာပဇ္ဇေယျာတိ? သိယာတိ ဝတ္တဗ္ဗံ. ပါစိတ္တိယံ အာပဇ္ဇေယျာတိ? သိယာတိ ဝတ္တဗ္ဗံ. ပါဋိဒေသနီယံ အာပဇ္ဇေယျာတိ? န ဟီတိ ဝတ္တဗ္ဗံ. ဒုက္ကဋံ အာပဇ္ဇေယျာတိ? သိယာတိ ဝတ္တဗ္ဗံ. ဒုဗ္ဘာသိတံ အာပဇ္ဇေယျာတိ? သိယာတိ ဝတ္တဗ္ဗံ.

ဆဋ္ဌေန အာပတ္တိသမုဋ္ဌာနေန ပါရာဇိကံ အာပဇ္ဇေယျာတိ? သိယာတိ ဝတ္တဗ္ဗံ. သံဃာဒိသေသံ အာပဇ္ဇေယျာတိ? သိယာတိ ဝတ္တဗ္ဗံ. ထုလ္လစ္စယံ အာပဇ္ဇေယျာတိ? သိယာတိ ဝတ္တဗ္ဗံ. ပါစိတ္တိယံ အာပဇ္ဇေယျာတိ? သိယာတိ ဝတ္တဗ္ဗံ. ပါဋိဒေသနီယံ အာပဇ္ဇေယျာတိ? သိယာတိ ဝတ္တဗ္ဗံ. ဒုက္ကဋံ အာပဇ္ဇေယျာတိ? သိယာတိ ဝတ္တဗ္ဗံ. ဒုဗ္ဘာသိတံ အာပဇ္ဇေယျာတိ? န ဟီတိ ဝတ္တဗ္ဗံ.

ဆအာပတ္တိသမုဋ္ဌာနဝါရော နိဋ္ဌိတော ပဌမော.

၂. ကတာပတ္တိဝါရော

၂၇၇. ပဌမေန အာပတ္တိသမုဋ္ဌာနေန ကတိ အာပတ္တိယော အာပဇ္ဇတိ? ပဌမေန အာပတ္တိသမုဋ္ဌာနေန ပဉ္စ အာပတ္တိယော အာပဇ္ဇတိ. ဘိက္ခု ကပ္ပိယသညီ သညာစိကာယ ကုဋိံ ကရောတိ အဒေသိတဝတ္ထုကံ ပမာဏာတိက္ကန္တံ သာရမ္ဘံ အပရိက္ကမနံ၊ ပယောဂေ ဒုက္ကဋံ၊ ဧကံ ပိဏ္ဍံ အနာဂတေ အာပတ္တိ ထုလ္လစ္စယဿ၊ တသ္မိံ ပိဏ္ဍေ အာဂတေ အာပတ္တိ သံဃာဒိသေသဿ၊ ဘိက္ခု ကပ္ပိယသညီ ဝိကာလေ ဘောဇနံ ဘုဉ္ဇတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ၊ ဘိက္ခု ကပ္ပိယသညီ အညာတိကာယ ဘိက္ခုနိယာ အန္တရဃရံ ပဝိဋ္ဌာယ ဟတ္ထတော ခါဒနီယံ ဝါ ဘောဇနီယံ ဝါ သဟတ္ထာ ပဋိဂ္ဂဟေတွာ ဘုဉ္ဇတိ၊ အာပတ္တိ ပါဋိဒေသနီယဿ – ပဌမေန အာပတ္တိသမုဋ္ဌာနေန ဣမာ ပဉ္စ အာပတ္တိယော အာပဇ္ဇတိ.

တာ အာပတ္တိယော စတုန္နံ ဝိပတ္တီနံ ကတိ ဝိပတ္တိယော ဘဇန္တိ? သတ္တန္နံ အာပတ္တိက္ခန္ဓာနံ ကတိဟိ အာပတ္တိက္ခန္ဓေဟိ သင်္ဂဟိတာ? ဆန္နံ အာပတ္တိသမုဋ္ဌာနာနံ ကတိဟိ သမုဋ္ဌာနေဟိ သမုဋ္ဌန္တိ? စတုန္နံ အဓိကရဏာနံ ကတမံ အဓိကရဏံ? သတ္တန္နံ သမထာနံ ကတိဟိ သမထေဟိ သမ္မန္တိ? တာ အာပတ္တိယော စတုန္နံ ဝိပတ္တီနံ ဒွေ ဝိပတ္တိယော ဘဇန္တိ – သိယာ သီလဝိပတ္တိံ၊ သိယာ အာစာရဝိပတ္တိံ. သတ္တန္နံ အာပတ္တိက္ခန္ဓာနံ ပဉ္စဟိ အာပတ္တိက္ခန္ဓေဟိ သင်္ဂဟိတာ – သိယာ သံဃာဒိသေသာပတ္တိက္ခန္ဓေန၊ သိယာ ထုလ္လစ္စယာပတ္တိက္ခန္ဓေန၊ သိယာ ပါစိတ္တိယာပတ္တိက္ခန္ဓေန၊ သိယာ ပါဋိဒေသနီယာပတ္တိက္ခန္ဓေန၊ သိယာ ဒုက္ကဋာပတ္တိက္ခန္ဓေန. ဆန္နံ အာပတ္တိသမုဋ္ဌာနာနံ ဧကေန သမုဋ္ဌာနေန သမုဋ္ဌန္တိ – ကာယတော သမုဋ္ဌန္တိ၊ န ဝါစတော န စိတ္တတော. စတုန္နံ အဓိကရဏာနံ အာပတ္တာဓိကရဏံ. သတ္တန္နံ သမထာနံ တီဟိ သမထေဟိ သမ္မန္တိ – သိယာ သမ္မုခါဝိနယေန စ ပဋိညာတကရဏေန စ၊ သိယာ သမ္မုခါဝိနယေန စ တိဏဝတ္ထာရကေန စ.

၂၇၈. ဒုတိယေန အာပတ္တိသမုဋ္ဌာနေန ကတိ အာပတ္တိယော အာပဇ္ဇတိ? ဒုတိယေန အာပတ္တိသမုဋ္ဌာနေန စတဿော အာပတ္တိယော အာပဇ္ဇတိ – ဘိက္ခု ကပ္ပိယသညီ သမာဒိသတိ – ‘‘ကုဋိံ မေ ကရောထာ’’တိ. တဿ ကုဋိံ ကရောန္တိ အဒေသိတဝတ္ထုကံ ပမာဏာတိက္ကန္တံ သာရမ္ဘံ အပရိက္ကမနံ. ပယောဂေ ဒုက္ကဋံ၊ ဧကံ ပိဏ္ဍံ အနာဂတေ အာပတ္တိ ထုလ္လစ္စယဿ၊ တသ္မိံ ပိဏ္ဍေ အာဂတေ အာပတ္တိ သံဃာဒိသေသဿ. ဘိက္ခု ကပ္ပိယသညီ အနုပသမ္ပန္နံ ပဒသော ဓမ္မံ ဝါစေတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ – ဒုတိယေန အာပတ္တိသမုဋ္ဌာနေန ဣမာ စတဿော အာပတ္တိယော အာပဇ္ဇတိ.

တာ အာပတ္တိယော စတုန္နံ ဝိပတ္တီနံ ကတိ ဝိပတ္တိယော ဘဇန္တိ။ပေ။ သတ္တန္နံ သမထာနံ ကတိဟိ သမထေဟိ သမ္မန္တိ? တာ အာပတ္တိယော စတုန္နံ ဝိပတ္တီနံ ဒွေ ဝိပတ္တိယော ဘဇန္တိ – သိယာ သီလဝိပတ္တိံ၊ သိယာ အာစာရဝိပတ္တိံ. သတ္တန္နံ အာပတ္တိက္ခန္ဓာနံ စတူဟိ အာပတ္တိက္ခန္ဓေဟိ သင်္ဂဟိတာ – သိယာ သံဃာဒိသေသာပတ္တိက္ခန္ဓေန၊ သိယာ ထုလ္လစ္စယာပတ္တိက္ခန္ဓေန၊ သိယာ ပါစိတ္တိယာပတ္တိက္ခန္ဓေန၊ သိယာ ဒုက္ကဋာပတ္တိက္ခန္ဓေန. ဆန္နံ အာပတ္တိသမုဋ္ဌာနာနံ ဧကေန သမုဋ္ဌာနေန သမုဋ္ဌန္တိ – ဝါစတော သမုဋ္ဌန္တိ၊ န ကာယတော န စိတ္တတော. စတုန္နံ အဓိကရဏာနံ၊ အာပတ္တာဓိကရဏံ. သတ္တန္နံ သမထာနံ တီဟိ သမထေဟိ သမ္မန္တိ – သိယာ သမ္မုခါဝိနယေန စ ပဋိညာတကရဏေန စ၊ သိယာ သမ္မုခါဝိနယေန စ တိဏဝတ္ထာရကေန စ.

၂၇၉. တတိယေန အာပတ္တိသမုဋ္ဌာနေန ကတိ အာပတ္တိယော အာပဇ္ဇတိ? တတိယေန အာပတ္တိသမုဋ္ဌာနေန ပဉ္စ အာပတ္တိယော အာပဇ္ဇတိ. ဘိက္ခု ကပ္ပိယသညီ သံဝိဒဟိတွာ ကုဋိံ ကရောတိ အဒေသိတဝတ္ထုကံ ပမာဏာတိက္ကန္တံ သာရမ္ဘံ အပရိက္ကမနံ. ပယောဂေ ဒုက္ကဋံ၊ ဧကံ ပိဏ္ဍံ အနာဂတေ အာပတ္တိ ထုလ္လစ္စယဿ၊ တသ္မိံ ပိဏ္ဍေ အာဂတေ အာပတ္တိ သံဃာဒိသေသဿ. ဘိက္ခု ကပ္ပိယသညီ ပဏီတဘောဇနာနိ အတ္တနော အတ္ထာယ ဝိညာပေတွာ ဘုဉ္ဇတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. ဘိက္ခု ကပ္ပိယသညီ ဘိက္ခုနိယာ ဝေါသာသန္တိယာ န နိဝါရေတွာ ဘုဉ္ဇတိ၊ အာပတ္တိ ပါဋိဒေသနီယဿ – တတိယေန အာပတ္တိသမုဋ္ဌာနေန ဣမာ ပဉ္စ အာပတ္တိယော အာပဇ္ဇတိ.

တာ အာပတ္တိယော စတုန္နံ ဝိပတ္တီနံ ကတိ ဝိပတ္တိယော ဘဇန္တိ။ပေ။ သတ္တန္နံ သမထာနံ ကတိဟိ သမထေဟိ သမ္မန္တိ? တာ အာပတ္တိယော စတုန္နံ ဝိပတ္တီနံ ဒွေ ဝိပတ္တိယော ဘဇန္တိ – သိယာ သီလဝိပတ္တိံ၊ သိယာ အာစာရဝိပတ္တိံ. သတ္တန္နံ အာပတ္တိက္ခန္ဓာနံ ပဉ္စဟိ အာပတ္တိက္ခန္ဓေဟိ သင်္ဂဟိတာ – သိယာ သံဃာဒိသေသာပတ္တိက္ခန္ဓေန၊ သိယာ ထုလ္လစ္စယာပတ္တိက္ခန္ဓေန၊ သိယာ ပါစိတ္တိယာပတ္တိက္ခန္ဓေန၊ သိယာ ပါဋိဒေသနီယာပတ္တိက္ခန္ဓေန၊ သိယာ ဒုက္ကဋာပတ္တိက္ခန္ဓေန. ဆန္နံ အာပတ္တိသမုဋ္ဌာနာနံ ဧကေန သမုဋ္ဌာနေန သမုဋ္ဌန္တိ – ကာယတော စ ဝါစတော စ သမုဋ္ဌန္တိ၊ န စိတ္တတော. စတုန္နံ အဓိကရဏာနံ၊ အာပတ္တာဓိကရဏံ. သတ္တန္နံ သမထာနံ တီဟိ သမထေဟိ သမ္မန္တိ – သိယာ သမ္မုခါဝိနယေန စ ပဋိညာတကရဏေန စ၊ သိယာ သမ္မုခါဝိနယေန စ တိဏဝတ္ထာရကေန စ.

၂၈၀. စတုတ္ထေန အာပတ္တိသမုဋ္ဌာနေန ကတိ အာပတ္တိယော အာပဇ္ဇတိ? စတုတ္ထေန အာပတ္တိသမုဋ္ဌာနေန ဆ အာပတ္တိယော အာပဇ္ဇတိ – ဘိက္ခု မေထုနံ ဓမ္မံ ပဋိသေဝတိ၊ အာပတ္တိ ပါရာဇိကဿ၊ ဘိက္ခု အကပ္ပိယသညီ သညာစိကာယ ကုဋိံ ကရောတိ အဒေသိတဝတ္ထုကံ ပမာဏာတိက္ကန္တံ သာရမ္ဘံ အပရိက္ကမနံ၊ ပယောဂေ ဒုက္ကဋံ၊ ဧကံ ပိဏ္ဍံ အနာဂတေ အာပတ္တိ ထုလ္လစ္စယဿ၊ တသ္မိံ ပိဏ္ဍေ အာဂတေ အာပတ္တိ သံဃာဒိသေသဿ. ဘိက္ခု အကပ္ပိယသညီ ဝိကာလေ ဘောဇနံ ဘုဉ္ဇတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. ဘိက္ခု အကပ္ပိယသညီ အညာတိကာယ ဘိက္ခုနိယာ အန္တရဃရံ ပဝိဋ္ဌာယ ဟတ္ထတော ခါဒနီယံ ဝါ ဘောဇနီယံ ဝါ သဟတ္ထာ ပဋိဂ္ဂဟေတွာ ဘုဉ္ဇတိ၊ အာပတ္တိ ပါဋိဒေသနီယဿ. စတုတ္ထေန အာပတ္တိသမုဋ္ဌာနေန ဣမာ ဆ အာပတ္တိယော အာပဇ္ဇတိ.

တာ အာပတ္တိယော စတုန္နံ ဝိပတ္တီနံ ကတိ ဝိပတ္တိယော ဘဇန္တိ။ပေ။ သတ္တန္နံ သမထာနံ ကတိဟိ သမထေဟိ သမ္မန္တိ? တာ အာပတ္တိယော စတုန္နံ ဝိပတ္တီနံ ဒွေ ဝိပတ္တိယော ဘဇန္တိ – သိယာ သီလဝိပတ္တိံ၊ သိယာ အာစာရဝိပတ္တိံ. သတ္တန္နံ အာပတ္တိက္ခန္ဓာနံ ဆဟိ အာပတ္တိက္ခန္ဓေဟိ သင်္ဂဟိတာ – သိယာ ပါရာဇိကာပတ္တိက္ခန္ဓေန၊ သိယာ သံဃာဒိသေသာပတ္တိက္ခန္ဓေန၊ သိယာ ထုလ္လစ္စယာပတ္တိက္ခန္ဓေန၊ သိယာ ပါစိတ္တိယာပတ္တိက္ခန္ဓေန၊ သိယာ ပါဋိဒေသနီယာပတ္တိက္ခန္ဓေန၊ သိယာ ဒုက္ကဋာပတ္တိက္ခန္ဓေန. ဆန္နံ အာပတ္တိသမုဋ္ဌာနာနံ ဧကေန သမုဋ္ဌာနေန သမုဋ္ဌန္တိ – ကာယတော စ စိတ္တတော စ သမုဋ္ဌန္တိ၊ န ဝါစတော. စတုန္နံ အဓိကရဏာနံ၊ အာပတ္တာဓိကရဏံ. သတ္တန္နံ သမထာနံ တီဟိ သမထေဟိ သမ္မန္တိ – သိယာ သမ္မုခါဝိနယေန စ ပဋိညာတကရဏေန စ၊ သိယာ သမ္မုခါဝိနယေန စ တိဏဝတ္ထာရကေန စ.

၂၈၁. ပဉ္စမေန အာပတ္တိသမုဋ္ဌာနေန ကတိ အာပတ္တိယော အာပဇ္ဇတိ? ပဉ္စမေန အာပတ္တိသမုဋ္ဌာနေန ဆ အာပတ္တိယော အာပဇ္ဇတိ. ဘိက္ခု ပါပိစ္ဆော ဣစ္ဆာပကတော အသန္တံ အဘူတံ ဥတ္တရိမနုဿဓမ္မံ ဥလ္လပတိ၊ အာပတ္တိ ပါရာဇိကဿ၊ ဘိက္ခု အကပ္ပိယသညီ သမာဒိသတိ – ‘‘ကုဋိံ မေ ကရောထာ’’တိ. တဿ ကုဋိံ ကရောန္တိ အဒေသိတဝတ္ထုကံ ပမာဏာတိက္ကန္တံ သာရမ္ဘံ အပရိက္ကမနံ. ပယောဂေ ဒုက္ကဋံ၊ ဧကံ ပိဏ္ဍံ အနာဂတေ အာပတ္တိ ထုလ္လစ္စယဿ၊ တသ္မိံ ပိဏ္ဍေ အာဂတေ အာပတ္တိ သံဃာဒိသေသဿ. ဘိက္ခု အကပ္ပိယသညီ အနုပသမ္ပန္နံ ပဒသော ဓမ္မံ ဝါစေတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. န ခုံသေတုကာမော န ဝမ္ဘေတုကာမော န မင်္ကုကတ္တုကာမော ဒဝကမျတာ ဟီနေန ဟီနံ ဝဒေတိ၊ အာပတ္တိ ဒုဗ္ဘာသိတဿ – ပဉ္စမေန အာပတ္တိသမုဋ္ဌာနေန ဣမာ ဆ အာပတ္တိယော အာပဇ္ဇတိ.

တာ အာပတ္တိယော စတုန္နံ ဝိပတ္တီနံ ကတိ ဝိပတ္တိယော ဘဇန္တိ။ပေ။ သတ္တန္နံ သမထာနံ ကတိဟိ သမထေဟိ သမ္မန္တိ? တာ အာပတ္တိယော စတုန္နံ ဝိပတ္တီနံ ဒွေ ဝိပတ္တိယော ဘဇန္တိ – သိယာ သီလဝိပတ္တိံ၊ သိယာ အာစာရဝိပတ္တိံ. သတ္တန္နံ အာပတ္တိက္ခန္ဓာနံ ဆဟိ အာပတ္တိက္ခန္ဓေဟိ သင်္ဂဟိတာ – သိယာ ပါရာဇိကာပတ္တိက္ခန္ဓေန၊ သိယာ သံဃာဒိသေသာပတ္တိက္ခန္ဓေန၊ သိယာ ထုလ္လစ္စယာပတ္တိက္ခန္ဓေန၊ သိယာ ပါစိတ္တိယာပတ္တိက္ခန္ဓေန၊ သိယာ ဒုက္ကဋာပတ္တိက္ခန္ဓေန၊ သိယာ ဒုဗ္ဘာသိတာပတ္တိက္ခန္ဓေန. ဆန္နံ အာပတ္တိသမုဋ္ဌာနာနံ ဧကေန သမုဋ္ဌာနေန သမုဋ္ဌန္တိ – ဝါစတော စ စိတ္တတော စ သမုဋ္ဌန္တိ၊ န ကာယတော. စတုန္နံ အဓိကရဏာနံ၊ အာပတ္တာဓိကရဏံ. သတ္တန္နံ သမထာနံ တီဟိ သမထေဟိ သမ္မန္တိ – သိယာ သမ္မုခါဝိနယေန စ ပဋိညာတကရဏေန စ၊ သိယာ သမ္မုခါဝိနယေန စ တိဏဝတ္ထာရကေန စ.

၂၈၂. ဆဋ္ဌေန အာပတ္တိသမုဋ္ဌာနေန ကတိ အာပတ္တိယော အာပဇ္ဇတိ? ဆဋ္ဌေန အာပတ္တိသမုဋ္ဌာနေန ဆ အာပတ္တိယော အာပဇ္ဇတိ – ဘိက္ခု သံဝိဒဟိတွာ ဘဏ္ဍံ အဝဟရတိ၊ အာပတ္တိ ပါရာဇိကဿ၊ ဘိက္ခု အကပ္ပိယသညီ သံဝိဒဟိတွာ ကုဋိံ ကရောတိ အဒေသိတဝတ္ထုကံ ပမာဏာတိက္ကန္တံ သာရမ္ဘံ အပရိက္ကမနံ၊ ပယောဂေ ဒုက္ကဋံ၊ ဧကံ ပိဏ္ဍံ အနာဂတေ အာပတ္တိ ထုလ္လစ္စယဿ၊ တသ္မိံ ပိဏ္ဍေ အာဂတေ၊ အာပတ္တိ သံဃာဒိသေသဿ. ဘိက္ခု အကပ္ပိယသညီ ပဏီတဘောဇနာနိ အတ္တနော အတ္ထာယ ဝိညာပေတွာ ဘုဉ္ဇတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. ဘိက္ခု အကပ္ပိယသညီ ဘိက္ခုနိယာ ဝေါသာသန္တိယာ န နိဝါရေတွာ ဘုဉ္ဇတိ၊ အာပတ္တိ ပါဋိဒေသနီယဿ – ဆဋ္ဌေန အာပတ္တိသမုဋ္ဌာနေန ဣမာ ဆ အာပတ္တိယော အာပဇ္ဇတိ.

တာ အာပတ္တိယော စတုန္နံ ဝိပတ္တီနံ ကတိ ဝိပတ္တိယော ဘဇန္တိ? သတ္တန္နံ အာပတ္တိက္ခန္ဓာနံ ကတိဟိ အာပတ္တိက္ခန္ဓေဟိ သင်္ဂဟိတာ? ဆန္နံ အာပတ္တိသမုဋ္ဌာနာနံ ကတိဟိ အာပတ္တိသမုဋ္ဌာနေဟိ သမုဋ္ဌန္တိ? စတုန္နံ အဓိကရဏာနံ ကတမံ အဓိကရဏံ? သတ္တန္နံ သမထာနံ ကတိဟိ သမထေဟိ သမ္မန္တိ? တာ အာပတ္တိယော စတုန္နံ ဝိပတ္တီနံ ဒွေ ဝိပတ္တိယော ဘဇန္တိ – သိယာ သီလဝိပတ္တိံ၊ သိယာ အာစာရဝိပတ္တိံ. သတ္တန္နံ အာပတ္တိက္ခန္ဓာနံ ဆဟိ အာပတ္တိက္ခန္ဓေဟိ သင်္ဂဟိတာ – သိယာ ပါရာဇိကာပတ္တိက္ခန္ဓေန၊ သိယာ သံဃာဒိသေသာပတ္တိက္ခန္ဓေန၊ သိယာ ထုလ္လစ္စယာပတ္တိက္ခန္ဓေန၊ သိယာ ပါစိတ္တိယာပတ္တိက္ခန္ဓေန၊ သိယာ ပါဋိဒေသနီယာပတ္တိက္ခန္ဓေန၊ သိယာ ဒုက္ကဋာပတ္တိက္ခန္ဓေန. ဆန္နံ အာပတ္တိသမုဋ္ဌာနာနံ ဧကေန သမုဋ္ဌာနေန သမုဋ္ဌန္တိ – ကာယတော စ ဝါစတော စ စိတ္တတော စ သမုဋ္ဌန္တိ. စတုန္နံ အဓိကရဏာနံ၊ အာပတ္တာဓိကရဏံ. သတ္တန္နံ သမထာနံ တီဟိ သမထေဟိ သမ္မန္တိ – သိယာ သမ္မုခါဝိနယေန စ ပဋိညာတကရဏေန စ၊ သိယာ သမ္မုခါဝိနယေန စ တိဏဝတ္ထာရကေန စာတိ.

ဆန္နံ အာပတ္တိသမုဋ္ဌာနာနံ

ကတာပတ္တိဝါရော နိဋ္ဌိတော ဒုတိယော.

၃. အာပတ္တိသမုဋ္ဌာနဂါထာ

၂၈၃. သမုဋ္ဌာနာ ကာယိကာ အနန္တဒဿိနာ၊

အက္ခာတာ လောကဟိတေန ဝိဝေကဒဿိနာ၊

အာပတ္တိယော တေန သမုဋ္ဌိတာ ကတိ၊

ပုစ္ဆာမိ တံ ဗြူဟိ ဝိဘင်္ဂကောဝိဒ.

သမုဋ္ဌာနာ ကာယိကာ အနန္တဒဿိနာ၊

အက္ခာတာ လောကဟိတေန ဝိဝေကဒဿိနာ၊

အာပတ္တိယော တေန သမုဋ္ဌိတာ ပဉ္စ၊

ဧတံ တေ အက္ခာမိ ဝိဘင်္ဂကောဝိဒ.

သမုဋ္ဌာနာ ဝါစသိကာ အနန္တဒဿိနာ၊

အက္ခာတာ လောကဟိတေန ဝိဝေကဒဿိနာ၊

အာပတ္တိယော တေန သမုဋ္ဌိတာ ကတိ၊

ပုစ္ဆာမိ တံ ဗြူဟိ ဝိဘင်္ဂကောဝိဒ.

သမုဋ္ဌာနာ ဝါစသိကာ အနန္တဒဿိနာ၊

အက္ခာတာ လောကဟိတေန ဝိဝေကဒဿိနာ၊

အာပတ္တိယော တေန သမုဋ္ဌိတာ စတဿော၊

ဧတံ တေ အက္ခာမိ ဝိဘင်္ဂကောဝိဒ.

သမုဋ္ဌာနာ ကာယိကာ ဝါစသိကာ အနန္တဒဿိနာ၊

အက္ခာတာ လောကဟိတေန ဝိဝေကဒဿိနာ၊

အာပတ္တိယော တေန သမုဋ္ဌိတာ ကတိ၊

ပုစ္ဆာမိ တံ ဗြူဟိ ဝိဘင်္ဂကောဝိဒ.

သမုဋ္ဌာနာ ကာယိကာ ဝါစသိကာ အနန္တဒဿိနာ၊

အက္ခာတာ လောကဟိတေန ဝိဝေကဒဿိနာ၊

အာပတ္တိယော တေန သမုဋ္ဌိတာ ပဉ္စ၊

ဧတံ တေ အက္ခာမိ ဝိဘင်္ဂကောဝိဒ.

သမုဋ္ဌာနာ ကာယိကာ မာနသိကာ အနန္တဒဿိနာ၊

အက္ခာတာ လောကဟိတေန ဝိဝေကဒဿိနာ၊

အာပတ္တိယော တေန သမုဋ္ဌိတာ ကတိ၊

ပုစ္ဆာမိ တံ ဗြူဟိ ဝိဘင်္ဂကောဝိဒ.

သမုဋ္ဌာနာ ကာယိကာ မာနသိကာ အနန္တဒဿိနာ၊

အက္ခာတာ လောကဟိတေန ဝိဝေကဒဿိနာ၊

အာပတ္တိယော တေန သမုဋ္ဌိတာ ဆ၊

ဧတံ တေ အက္ခာမိ ဝိဘင်္ဂကောဝိဒ.

သမုဋ္ဌာနာ ဝါစသိကာ မာနသိကာ အနန္တဒဿိနာ၊

အက္ခာတာ လောကဟိတေန ဝိဝေကဒဿိနာ၊

အာပတ္တိယော တေန သမုဋ္ဌိတာ ကတိ၊

ပုစ္ဆာမိ တံ ဗြူဟိ ဝိဘင်္ဂကောဝိဒ.

သမုဋ္ဌာနာ ဝါစသိကာ မာနသိကာ အနန္တဒဿိနာ၊

အက္ခာတာ လောကဟိတေန ဝိဝေကဒဿိနာ၊

အာပတ္တိယော တေန သမုဋ္ဌိတာ ဆ၊

ဧတံ တေ အက္ခာမိ ဝိဘင်္ဂကောဝိဒ.

သမုဋ္ဌာနာ ကာယိကာ ဝါစသိကာ မာနသိကာ အနန္တဒဿိနာ၊

အက္ခာတာ လောကဟိတေန ဝိဝေကဒဿိနာ၊

အာပတ္တိယော တေန သမုဋ္ဌိတာ ကတိ၊

ပုစ္ဆာမိ တံ ဗြူဟိ ဝိဘင်္ဂကောဝိဒ.

သမုဋ္ဌာနာ ကာယိကာ ဝါစသိကာ မာနသိကာ အနန္တဒဿိနာ၊

အက္ခာတာ လောကဟိတေန ဝိဝေကဒဿိနာ၊

အာပတ္တိယော တေန သမုဋ္ဌိတာ ဆ၊

ဧတံ တေ အက္ခာမိ ဝိဘင်္ဂကောဝိဒါတိ.

အာပတ္တိသမုဋ္ဌာနဂါထာ နိဋ္ဌိတာ တတိယာ.

၄. ဝိပတ္တိပစ္စယဝါရော

၂၈၄. သီလဝိပတ္တိပစ္စယာ ကတိ အာပတ္တိယော အာပဇ္ဇတိ? သီလဝိပတ္တိပစ္စယာ စတဿော အာပတ္တိယော အာပဇ္ဇတိ – ဘိက္ခုနီ ဇာနံ ပါရာဇိကံ ဓမ္မံ ပဋိစ္ဆာဒေတိ၊ အာပတ္တိ ပါရာဇိကဿ၊ ဝေမတိကာ ပဋိစ္ဆာဒေတိ၊ အာပတ္တိ ထုလ္လစ္စယဿ၊ ဘိက္ခု သံဃာဒိသေသံ ပဋိစ္ဆာဒေတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ၊ အတ္တနော ဒုဋ္ဌုလ္လံ အာပတ္တိံ ပဋိစ္ဆာဒေတိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ – သီလဝိပတ္တိပစ္စယာ ဣမာ စတဿော အာပတ္တိယော အာပဇ္ဇတိ.

တာ အာပတ္တိယော စတုန္နံ ဝိပတ္တီနံ ကတိ ဝိပတ္တိယော ဘဇန္တိ။ပေ။ သတ္တန္နံ သမထာနံ ကတိဟိ သမထေဟိ သမ္မန္တိ? တာ အာပတ္တိယော စတုန္နံ ဝိပတ္တီနံ ဒွေ ဝိပတ္တိယော ဘဇန္တိ – သိယာ သီလဝိပတ္တိံ၊ သိယာ အာစာရဝိပတ္တိံ. သတ္တန္နံ အာပတ္တိက္ခန္ဓာနံ စတူဟိ အာပတ္တိက္ခန္ဓေဟိ သင်္ဂဟိတာ – သိယာ ပါရာဇိကာပတ္တိက္ခန္ဓေန၊ သိယာ ထုလ္လစ္စယာပတ္တိက္ခန္ဓေန၊ သိယာ ပါစိတ္တိယာပတ္တိက္ခန္ဓေန၊ သိယာ ဒုက္ကဋာပတ္တိက္ခန္ဓေန. ဆန္နံ အာပတ္တိသမုဋ္ဌာနာနံ ဧကေန သမုဋ္ဌာနေန သမုဋ္ဌန္တိ – ကာယတော စ ဝါစတော စ စိတ္တတော စ သမုဋ္ဌန္တိ. စတုန္နံ အဓိကရဏာနံ၊ အာပတ္တာဓိကရဏံ. သတ္တန္နံ သမထာနံ တီဟိ သမထေဟိ သမ္မန္တိ – သိယာ သမ္မုခါဝိနယေန စ ပဋိညာတကရဏေန စ၊ သိယာ သမ္မုခါဝိနယေန စ တိဏဝတ္ထာရကေန စ.

၂၈၅. အာစာရဝိပတ္တိပစ္စယာ ကတိ အာပတ္တိယော အာပဇ္ဇတိ? အာစာရဝိပတ္တိပစ္စယာ ဧကံ အာပတ္တိံ အာပဇ္ဇတိ. အာစာရဝိပတ္တိံ ပဋိစ္ဆာဒေတိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ – အာစာရဝိပတ္တိပစ္စယာ ဣမံ ဧကံ အာပတ္တိံ အာပဇ္ဇတိ.

သာ အာပတ္တိ စတုန္နံ ဝိပတ္တီနံ ကတိ ဝိပတ္တိယော ဘဇတိ ။ပေ။ သတ္တန္နံ သမထာနံ ကတိဟိ သမထေဟိ သမ္မတိ? သာ အာပတ္တိ စတုန္နံ ဝိပတ္တီနံ ဧကံ ဝိပတ္တိံ ဘဇတိ – အာစာရဝိပတ္တိံ. သတ္တန္နံ အာပတ္တိက္ခန္ဓာနံ ဧကေန အာပတ္တိက္ခန္ဓေန သင်္ဂဟိတာ – ဒုက္ကဋာပတ္တိက္ခန္ဓေန. ဆန္နံ အာပတ္တိသမုဋ္ဌာနာနံ ဧကေန သမုဋ္ဌာနေန သမုဋ္ဌာတိ – ကာယတော စ ဝါစတော စ စိတ္တတော စ သမုဋ္ဌာတိ. စတုန္နံ အဓိကရဏာနံ အာပတ္တာဓိကရဏံ. သတ္တန္နံ သမထာနံ တီဟိ သမထေဟိ သမ္မတိ – သိယာ သမ္မုခါဝိနယေန စ ပဋိညာတကရဏေန စ၊ သိယာ သမ္မုခါဝိနယေန စ တိဏဝတ္ထာရကေန စ.

၂၈၆. ဒိဋ္ဌိဝိပတ္တိပစ္စယာ ကတိ အာပတ္တိယော အာပဇ္ဇတိ? ဒိဋ္ဌိဝိပတ္တိပစ္စယာ ဒွေ အာပတ္တိယော အာပဇ္ဇတိ. ပါပိကာယ ဒိဋ္ဌိယာ ယာဝတတိယံ သမနုဘာသနာယ န ပဋိနိဿဇ္ဇတိ၊ ဉတ္တိယာ ဒုက္ကဋံ [ဉတ္တိယာ ဒုက္ကဋံ၊ ဒွီဟိ ကမ္မဝါစာဟိ ဒုက္ကဋာ (သျာ. က.)]၊ ကမ္မဝါစာပရိယောသာနေ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ – ဒိဋ္ဌိဝိပတ္တိပစ္စယာ ဣမာ ဒွေ အာပတ္တိယော အာပဇ္ဇတိ.

တာ အာပတ္တိယော စတုန္နံ ဝိပတ္တီနံ ကတိ ဝိပတ္တိယော ဘဇန္တိ။ပေ။ သတ္တန္နံ သမထာနံ ကတိဟိ သမထေဟိ သမ္မန္တိ? တာ အာပတ္တိယော စတုန္နံ ဝိပတ္တီနံ ဧကံ ဝိပတ္တိံ ဘဇန္တိ – အာစာရဝိပတ္တိံ. သတ္တန္နံ အာပတ္တိက္ခန္ဓာနံ ဒွီဟိ အာပတ္တိက္ခန္ဓေဟိ သင်္ဂဟိတာ – သိယာ ပါစိတ္တိယာပတ္တိက္ခန္ဓေန၊ သိယာ ဒုက္ကဋာပတ္တိက္ခန္ဓေန. ဆန္နံ အာပတ္တိသမုဋ္ဌာနာနံ ဧကေန သမုဋ္ဌာနေန သမုဋ္ဌန္တိ – ကာယတော စ ဝါစတော စ စိတ္တတော စ သမုဋ္ဌန္တိ. စတုန္နံ အဓိကရဏာနံ၊ အာပတ္တာဓိကရဏံ. သတ္တန္နံ သမထာနံ တီဟိ သမထေဟိ သမ္မန္တိ – သိယာ သမ္မုခါဝိနယေန စ ပဋိညာတကရဏေန စ၊ သိယာ သမ္မုခါဝိနယေန စ တိဏဝတ္ထာရကေန စ.

၂၈၇. အာဇီဝဝိပတ္တိပစ္စယာ ကတိ အာပတ္တိယော အာပဇ္ဇတိ? အာဇီဝဝိပတ္တိပစ္စယာ ဆ အာပတ္တိယော အာပဇ္ဇတိ – အာဇီဝဟေတု အာဇီဝကာရဏာ ပါပိစ္ဆော ဣစ္ဆာပကတော အသန္တံ အဘူတံ ဥတ္တရိမနုဿဓမ္မံ ဥလ္လပတိ၊ အာပတ္တိ ပါရာဇိကဿ၊ အာဇီဝဟေတု အာဇီဝကာရဏာ သဉ္စရိတ္တံ သမာပဇ္ဇတိ၊ အာပတ္တိ သံဃာဒိသေသဿ၊ အာဇီဝဟေတု အာဇီဝကာရဏာ ‘‘ယော တေ ဝိဟာရေ ဝသတိ၊ သော ဘိက္ခု အရဟာ’’တိ ဘဏတိ၊ ပဋိဝိဇာနန္တဿ အာပတ္တိ ထုလ္လစ္စယဿ၊ အာဇီဝဟေတု အာဇီဝကာရဏာ ဘိက္ခု ပဏီတဘောဇနာနိ အတ္တနော အတ္ထာယ ဝိညာပေတွာ ဘုဉ္ဇတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ၊ အာဇီဝဟေတု အာဇီဝကာရဏာ ဘိက္ခုနီ ပဏီတဘောဇနာနိ အတ္တနော အတ္ထာယ ဝိညာပေတွာ ဘုဉ္ဇတိ၊ အာပတ္တိ ပါဋိဒေသနီယဿ၊ အာဇီဝဟေတု အာဇီဝကာရဏာ သူပံ ဝါ ဩဒနံ ဝါ အဂိလာနော အတ္တနော အတ္ထာယ ဝိညာပေတွာ ဘုဉ္ဇတိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ – အာဇီဝဝိပတ္တိပစ္စယာ ဣမာ ဆ အာပတ္တိယော အာပဇ္ဇတိ.

တာ အာပတ္တိယော စတုန္နံ ဝိပတ္တီနံ ကတိ ဝိပတ္တိယော ဘဇန္တိ။ပေ။ သတ္တန္နံ သမထာနံ ကတိဟိ သမထေဟိ သမ္မန္တိ. တာ အာပတ္တိယော စတုန္နံ ဝိပတ္တီနံ ဒွေ ဝိပတ္တိယော ဘဇန္တိ – သိယာ သီလဝိပတ္တိံ၊ သိယာ အာစာရဝိပတ္တိံ. သတ္တန္နံ အာပတ္တိက္ခန္ဓာနံ ဆဟိ အာပတ္တိက္ခန္ဓေဟိ သင်္ဂဟိတာ – သိယာ ပါရာဇိကာပတ္တိက္ခန္ဓေန၊ သိယာ သံဃာဒိသေသာပတ္တိက္ခန္ဓေန၊ သိယာ ထုလ္လစ္စယာပတ္တိက္ခန္ဓေန၊ သိယာ ပါစိတ္တိယာပတ္တိက္ခန္ဓေန၊ သိယာ ပါဋိဒေသနီယာပတ္တိက္ခန္ဓေန၊ သိယာ ဒုက္ကဋာပတ္တိက္ခန္ဓေန. ဆန္နံ အာပတ္တိသမုဋ္ဌာနာနံ ဆဟိ သမုဋ္ဌာနေဟိ သမုဋ္ဌန္တိ – သိယာ ကာယတော သမုဋ္ဌန္တိ၊ န ဝါစတော န စိတ္တတော၊ သိယာ ဝါစတော သမုဋ္ဌန္တိ၊ န ကာယတော န စိတ္တတော၊ သိယာ ကာယတော စ ဝါစတော စ သမုဋ္ဌန္တိ၊ န စိတ္တတော၊ သိယာ ကာယတော စ စိတ္တတော စ သမုဋ္ဌန္တိ၊ န ဝါစတော၊ သိယာ ဝါစတော စ စိတ္တတော စ သမုဋ္ဌန္တိ၊ န ကာယတော၊ သိယာ ကာယတော စ ဝါစတော စ စိတ္တတော စ သမုဋ္ဌန္တိ. စတုန္နံ အဓိကရဏာနံ၊ အာပတ္တာဓိကရဏံ. သတ္တန္နံ သမထာနံ တီဟိ သမထေဟိ သမ္မန္တိ – သိယာ သမ္မုခါဝိနယေန စ ပဋိညာတကရဏေန စ၊ သိယာ သမ္မုခါဝိနယေန စ တိဏဝတ္ထာရကေန စ.

ဝိပတ္တိပစ္စယဝါရော နိဋ္ဌိတော စတုတ္ထော.

၅. အဓိကရဏပစ္စယဝါရော

၂၈၈. ဝိဝါဒါဓိကရဏပစ္စယာ ကတိ အာပတ္တိယော အာပဇ္ဇတိ? ဝိဝါဒါဓိကရဏပစ္စယာ ဒွေ အာပတ္တိယော အာပဇ္ဇတိ – ဥပသမ္ပန္နံ ဩမသတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ၊ အနုပသမ္ပန္နံ ဩမသတိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ – ဝိဝါဒါဓိကရဏပစ္စယာ ဣမာ ဒွေ အာပတ္တိယော အာပဇ္ဇတိ.

တာ အာပတ္တိယော စတုန္နံ ဝိပတ္တီနံ ကတိ ဝိပတ္တိယော ဘဇန္တိ။ပေ။ သတ္တန္နံ သမထာနံ ကတိဟိ သမထေဟိ သမ္မန္တိ? တာ အာပတ္တိယော စတုန္နံ ဝိပတ္တီနံ ဧကံ ဝိပတ္တိံ ဘဇန္တိ – အာစာရဝိပတ္တိံ. သတ္တန္နံ အာပတ္တိက္ခန္ဓာနံ ဒွီဟိ အာပတ္တိက္ခန္ဓေဟိ သင်္ဂဟိတာ – သိယာ ပါစိတ္တိယာပတ္တိက္ခန္ဓေန၊ သိယာ ဒုက္ကဋာပတ္တိက္ခန္ဓေန. ဆန္နံ အာပတ္တိသမုဋ္ဌာနာနံ တီဟိ သမုဋ္ဌာနေဟိ သမုဋ္ဌန္တိ – သိယာ ကာယတော စ စိတ္တတော စ သမုဋ္ဌန္တိ၊ န ဝါစတော၊ သိယာ ဝါစတော စ စိတ္တတော စ သမုဋ္ဌန္တိ၊ န ကာယတော၊ သိယာ ကာယတော စ ဝါစတော စ စိတ္တတော စ သမုဋ္ဌန္တိ. စတုန္နံ အဓိကရဏာနံ၊ အာပတ္တာဓိကရဏံ. သတ္တန္နံ သမထာနံ တီဟိ သမထေဟိ သမ္မန္တိ – သိယာ သမ္မုခါဝိနယေန စ ပဋိညာတကရဏေန စ၊ သိယာ သမ္မုခါဝိနယေန စ တိဏဝတ္ထာရကေန စ.

၂၈၉. အနုဝါဒါဓိကရဏပစ္စယာ ကတိ အာပတ္တိယော အာပဇ္ဇတိ? အနုဝါဒါဓိကရဏပစ္စယာ တိဿော အာပတ္တိယော အာပဇ္ဇတိ. ဘိက္ခုံ အမူလကေန ပါရာဇိကေန ဓမ္မေန အနုဒ္ဓံသေတိ၊ အာပတ္တိ သံဃာဒိသေသဿ၊ အမူလကေန သံဃာဒိသေသေန အနုဒ္ဓံသေတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ၊ အမူလိကာယ အာစာရဝိပတ္တိယာ အနုဒ္ဓံသေတိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ – အနုဝါဒါဓိကရဏပစ္စယာ ဣမာ တိဿော အာပတ္တိယော အာပဇ္ဇတိ.

တာ အာပတ္တိယော စတုန္နံ ဝိပတ္တီနံ ကတိ ဝိပတ္တိယော ဘဇန္တိ။ပေ။ သတ္တန္နံ သမထာနံ ကတိဟိ သမထေဟိ သမ္မန္တိ? တာ အာပတ္တိယော စတုန္နံ ဝိပတ္တီနံ ဒွေ ဝိပတ္တိယော ဘဇန္တိ – သိယာ သီလဝိပတ္တိံ၊ သိယာ အာစာရဝိပတ္တိံ. သတ္တန္နံ အာပတ္တိက္ခန္ဓာနံ တီဟိ အာပတ္တိက္ခန္ဓေဟိ သင်္ဂဟိတာ – သိယာ သံဃာဒိသေသာပတ္တိက္ခန္ဓေန၊ သိယာ ပါစိတ္တိယာပတ္တိက္ခန္ဓေန၊ သိယာ ဒုက္ကဋာပတ္တိက္ခန္ဓေန. ဆန္နံ အာပတ္တိသမုဋ္ဌာနာနံ တီဟိ သမုဋ္ဌာနေဟိ သမုဋ္ဌန္တိ – သိယာ ကာယတော စ စိတ္တတော စ သမုဋ္ဌန္တိ၊ န ဝါစတော၊ သိယာ ဝါစတော စ စိတ္တတော စ သမုဋ္ဌန္တိ၊ န ကာယတော၊ သိယာ ကာယတော စ ဝါစတော စ စိတ္တတော စ သမုဋ္ဌန္တိ. စတုန္နံ အဓိကရဏာနံ၊ အာပတ္တာဓိကရဏံ. သတ္တန္နံ သမထာနံ တီဟိ သမထေဟိ သမ္မန္တိ – သိယာ သမ္မုခါဝိနယေန စ ပဋိညာတကရဏေန စ၊ သိယာ သမ္မုခါဝိနယေန စ တိဏဝတ္ထာရကေန စ.

၂၉၀. အာပတ္တာဓိကရဏပစ္စယာ ကတိ အာပတ္တိယော အာပဇ္ဇတိ? အာပတ္တာဓိကရဏပစ္စယာ စတဿော အာပတ္တိယော အာပဇ္ဇတိ. ဘိက္ခုနီ ဇာနံ ပါရာဇိကံ ဓမ္မံ ပဋိစ္ဆာဒေတိ၊ အာပတ္တိ ပါရာဇိကဿ၊ ဝေမတိကာ ပဋိစ္ဆာဒေတိ၊ အာပတ္တိ ထုလ္လစ္စယဿ၊ ဘိက္ခု သံဃာဒိသေသံ ပဋိစ္ဆာဒေတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ၊ အာစာရဝိပတ္တိံ ပဋိစ္ဆာဒေတိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ – အာပတ္တာဓိကရဏပစ္စယာ ဣမာ စတဿော အာပတ္တိယော အာပဇ္ဇတိ.

တာ အာပတ္တိယော စတုန္နံ ဝိပတ္တီနံ ကတိ ဝိပတ္တိယော ဘဇန္တိ။ပေ။ သတ္တန္နံ သမထာနံ ကတိဟိ သမထေဟိ သမ္မန္တိ? တာ အာပတ္တိယော စတုန္နံ ဝိပတ္တီနံ ဒွေ ဝိပတ္တိယော ဘဇန္တိ – သိယာ သီလဝိပတ္တိံ၊ သိယာ အာစာရဝိပတ္တိံ. သတ္တန္နံ အာပတ္တိက္ခန္ဓာနံ စတူဟိ အာပတ္တိက္ခန္ဓေဟိ သင်္ဂဟိတာ – သိယာ ပါရာဇိကာပတ္တိက္ခန္ဓေန၊ သိယာ ထုလ္လစ္စယာပတ္တိက္ခန္ဓေန၊ သိယာ ပါစိတ္တိယာပတ္တိက္ခန္ဓေန၊ သိယာ ဒုက္ကဋာပတ္တိက္ခန္ဓေန. ဆန္နံ အာပတ္တိသမုဋ္ဌာနာနံ ဧကေန သမုဋ္ဌာနေန သမုဋ္ဌန္တိ – ကာယတော စ ဝါစတော စ စိတ္တတော စ သမုဋ္ဌန္တိ. စတုန္နံ အဓိကရဏာနံ၊ အာပတ္တာဓိကရဏံ. သတ္တန္နံ သမထာနံ တီဟိ သမထေဟိ သမ္မန္တိ – သိယာ သမ္မုခါဝိနယေန စ ပဋိညာတကရဏေန စ၊ သိယာ သမ္မုခါဝိနယေန စ တိဏဝတ္ထာရကေန စ.

၂၉၁. ကိစ္စာဓိကရဏပစ္စယာ ကတိ အာပတ္တိယော အာပဇ္ဇတိ? ကိစ္စာဓိကရဏပစ္စယာ ပဉ္စ အာပတ္တိယော အာပဇ္ဇတိ. ဥက္ခိတ္တာနုဝတ္တိကာ ဘိက္ခုနီ ယာဝတတိယံ သမနုဘာသနာယ န ပဋိနိဿဇ္ဇတိ၊ ဉတ္တိယာ ဒုက္ကဋံ၊ ဒွီဟိ ကမ္မဝါစာဟိ ထုလ္လစ္စယာ၊ ကမ္မဝါစာပရိယောသာနေ အာပတ္တိ ပါရာဇိကဿ. ဘေဒကာနုဝတ္တကာ ဘိက္ခူ ယာဝတတိယံ သမနုဘာသနာယ န ပဋိနိဿဇ္ဇန္တိ၊ အာပတ္တိ သံဃာဒိသေသဿ၊ ပါပိကာယ ဒိဋ္ဌိယာ ယာဝတတိယံ သမနုဘာသနာယ န ပဋိနိဿဇ္ဇတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ – ကိစ္စာဓိကရဏပစ္စယာ ဣမာ ပဉ္စ အာပတ္တိယော အာပဇ္ဇတိ.

တာ အာပတ္တိယော စတုန္နံ ဝိပတ္တီနံ ကတိ ဝိပတ္တိယော ဘဇန္တိ။ပေ။ သတ္တန္နံ သမထာနံ ကတိဟိ သမထေဟိ သမ္မန္တိ? တာ အာပတ္တိယော စတုန္နံ ဝိပတ္တီနံ ဒွေ ဝိပတ္တိယော ဘဇန္တိ – သိယာ သီလဝိပတ္တိံ၊ သိယာ အာစာရဝိပတ္တိံ. သတ္တန္နံ အာပတ္တိက္ခန္ဓာနံ ပဉ္စဟိ အာပတ္တိက္ခန္ဓေဟိ သင်္ဂဟိတာ – သိယာ ပါရာဇိကာပတ္တိက္ခန္ဓေန၊ သိယာ သံဃာဒိသေသာပတ္တိက္ခန္ဓေန၊ သိယာ ထုလ္လစ္စယာပတ္တိက္ခန္ဓေန၊ သိယာ ပါစိတ္တိယာပတ္တိက္ခန္ဓေန၊ သိယာ ဒုက္ကဋာပတ္တိက္ခန္ဓေန. ဆန္နံ အာပတ္တိသမုဋ္ဌာနာနံ ဧကေန သမုဋ္ဌာနေန သမုဋ္ဌန္တိ – ကာယတော စ ဝါစတော စ စိတ္တတော စ သမုဋ္ဌန္တိ. စတုန္နံ အဓိကရဏာနံ၊ အာပတ္တာဓိကရဏံ. သတ္တန္နံ သမထာနံ တီဟိ သမထေဟိ သမ္မန္တိ – သိယာ သမ္မုခါဝိနယေန စ ပဋိညာတကရဏေန စ၊ သိယာ သမ္မုခါဝိနယေန စ တိဏဝတ္ထာရကေန စ.

ဌပေတွာ သတ္တ အာပတ္တိယော သတ္တ အာပတ္တိက္ခန္ဓေ၊ အဝသေသာ အာပတ္တိယော စတုန္နံ ဝိပတ္တီနံ ကတိ ဝိပတ္တိယော ဘဇန္တိ? သတ္တန္နံ အာပတ္တိက္ခန္ဓာနံ ကတိဟိ အာပတ္တိက္ခန္ဓေဟိ သင်္ဂဟိတာ? ဆန္နံ အာပတ္တိသမုဋ္ဌာနာနံ ကတိဟိ သမုဋ္ဌာနေဟိ သမုဋ္ဌန္တိ? စတုန္နံ အဓိကရဏာနံ ကတမံ အဓိကရဏံ? သတ္တန္နံ သမထာနံ ကတိဟိ သမထေဟိ သမ္မန္တိ? ဌပေတွာ သတ္တ အာပတ္တိယော သတ္တ အာပတ္တိက္ခန္ဓေ အဝသေသာ အာပတ္တိယော စတုန္နံ ဝိပတ္တီနံ န ကတမံ ဝိပတ္တိံ ဘဇန္တိ? သတ္တန္နံ အာပတ္တိက္ခန္ဓာနံ န ကတမေန အာပတ္တိက္ခန္ဓေန သင်္ဂဟိတာ. ဆန္နံ အာပတ္တိသမုဋ္ဌာနာနံ န ကတမေန အာပတ္တိသမုဋ္ဌာနေန သမုဋ္ဌန္တိ. စတုန္နံ အဓိကရဏာနံ န ကတမံ အဓိကရဏံ. သတ္တန္နံ သမထာနံ န ကတမေန သမထေန သမ္မန္တိ. တံ ကိဿ ဟေတု? ဌပေတွာ သတ္တ အာပတ္တိယော သတ္တ အာပတ္တိက္ခန္ဓေ၊ နတ္ထညာ အာပတ္တိယောတိ.

အဓိကရဏပစ္စယဝါရော နိဋ္ဌိတော ပဉ္စမော.

အန္တရပေယျာလံ [အနန္တရပေယျာလံ (သီ. သျာ.)] နိဋ္ဌိတံ.

တဿုဒ္ဒါနံ –

ကတိပုစ္ဆာ သမုဋ္ဌာနာ၊ ကတာပတ္တိ တထေဝ စ၊

သမုဋ္ဌာနာ ဝိပတ္တိ စ၊ တထာဓိကရဏေန စာတိ.

သမထဘေဒေါ

၆. အဓိကရဏပရိယာယဝါရော

၂၉၂. ဝိဝါဒါဓိကရဏဿ – ကိံ ပုဗ္ဗင်္ဂမံ? ကတိ ဌာနာနိ? ကတိ ဝတ္ထူနိ? ကတိ ဘူမိယော? ကတိ ဟေတူ? ကတိ မူလာနိ? ကတိဟာကာရေဟိ ဝိဝဒတိ? ဝိဝါဒါဓိကရဏံ ကတိဟိ သမထေဟိ သမ္မတိ?

အနုဝါဒါဓိကရဏဿ – ကိံ ပုဗ္ဗင်္ဂမံ? ကတိ ဌာနာနိ? ကတိ ဝတ္ထူနိ? ကတိ ဘူမိယော? ကတိ ဟေတူ? ကတိ မူလာနိ? ကတိဟာကာရေဟိ အနုဝဒတိ? အနုဝါဒါဓိကရဏံ ကတိဟိ သမထေဟိ သမ္မတိ?

အာပတ္တာဓိကရဏဿ – ကိံ ပုဗ္ဗင်္ဂမံ? ကတိ ဌာနာနိ? ကတိ ဝတ္ထူနိ? ကတိ ဘူမိယော? ကတိ ဟေတူ? ကတိ မူလာနိ? ကတိဟာကာရေဟိ အာပတ္တိံ အာပဇ္ဇတိ? အာပတ္တာဓိကရဏံ ကတိဟိ သမထေဟိ သမ္မတိ?

ကိစ္စာဓိကရဏဿ – ကိံ ပုဗ္ဗင်္ဂမံ? ကတိ ဌာနာနိ? ကတိ ဝတ္ထူနိ? ကတိ ဘူမိယော? ကတိ ဟေတူ? ကတိ မူလာနိ? ကတိဟာကာရေဟိ ကိစ္စံ ဇာယတိ? ကိစ္စာဓိကရဏံ ကတိဟိ သမထေဟိ သမ္မတိ?

၂၉၃. ဝိဝါဒါဓိကရဏဿ ကိံ ပုဗ္ဗင်္ဂမန္တိ? လောဘော ပုဗ္ဗင်္ဂမော၊ ဒေါသော ပုဗ္ဗင်္ဂမော၊ မောဟော ပုဗ္ဗင်္ဂမော၊ အလောဘော ပုဗ္ဗင်္ဂမော၊ အဒေါသော ပုဗ္ဗင်္ဂမော၊ အမောဟော ပုဗ္ဗင်္ဂမော. ကတိ ဌာနာနီတိ? အဋ္ဌာရသ ဘေဒကရဝတ္ထူနိ ဌာနာနိ. ကတိ ဝတ္ထူနီတိ? အဋ္ဌာရသ ဘေဒကရဝတ္ထူနိ. ကတိ ဘူမိယောတိ? အဋ္ဌာရသ ဘေဒကရဝတ္ထူနိ ဘူမိယော. ကတိ ဟေတူတိ? နဝ ဟေတူ – တယော ကုသလဟေတူ၊ တယော အကုသလဟေတူ၊ တယော အဗျာကတဟေတူ. ကတိ မူလာနီတိ? ဒွါဒသ မူလာနိ. ကတိဟာကာရေဟိ ဝိဝဒတီတိ? ဒွီဟာကာရေဟိ ဝိဝဒတိ – ဓမ္မဒိဋ္ဌိ ဝါ အဓမ္မဒိဋ္ဌိ ဝါ. [စူဠဝ. ၂၂၈] ဝိဝါဒါဓိကရဏံ ကတိဟိ သမထေဟိ သမ္မတီတိ? ဝိဝါဒါဓိကရဏံ ဒွီဟိ သမထေဟိ သမ္မတိ – သမ္မုခါဝိနယေန စ ယေဘုယျသိကာယ စ.

၂၉၄. အနုဝါဒါဓိကရဏဿ ကိံ ပုဗ္ဗင်္ဂမန္တိ? လောဘော ပုဗ္ဗင်္ဂမော၊ ဒေါသော ပုဗ္ဗင်္ဂမော၊ မောဟော ပုဗ္ဗင်္ဂမော၊ အလောဘော ပုဗ္ဗင်္ဂမော၊ အဒေါသော ပုဗ္ဗင်္ဂမော၊ အမောဟော ပုဗ္ဗင်္ဂမော. ကတိ ဌာနာနီတိ? စတဿော ဝိပတ္တိယော ဌာနာနိ. ကတိ ဝတ္ထူနီတိ? စတဿော ဝိပတ္တိယော ဝတ္ထူနိ. ကတိ ဘူမိယောတိ? စတဿော ဝိပတ္တိယော ဘူမိယော. ကတိ ဟေတူတိ? နဝ ဟေတူ – တယော ကုသလဟေတူ၊ တယော အကုသလဟေတူ၊ တယော အဗျာကတဟေတူ. ကတိ မူလာနီတိ? စုဒ္ဒသ မူလာနိ. ကတိဟာကာရေဟိ အနုဝဒတီတိ? ဒွီဟာကာရေဟိ အနုဝဒတိ – ဝတ္ထုတော ဝါ အာပတ္တိတော ဝါ. [စူဠဝ. ၂၃၆] အနုဝါဒါဓိကရဏံ ကတိဟိ သမထေဟိ သမ္မတီတိ? အနုဝါဒါဓိကရဏံ စတူဟိ သမထေဟိ သမ္မတိ – သမ္မုခါဝိနယေန စ သတိဝိနယေန စ အမူဠှဝိနယေန စ တဿပါပိယသိကာယ စ.

၂၉၅. အာပတ္တာဓိကရဏဿ ကိံ ပုဗ္ဗင်္ဂမန္တိ? လောဘော ပုဗ္ဗင်္ဂမော၊ ဒေါသော ပုဗ္ဗင်္ဂမော၊ မောဟော ပုဗ္ဗင်္ဂမော၊ အလောဘော ပုဗ္ဗင်္ဂမော၊ အဒေါသော ပုဗ္ဗင်္ဂမော၊ အမောဟော ပုဗ္ဗင်္ဂမော. ကတိ ဌာနာနီတိ? သတ္တ အာပတ္တိက္ခန္ဓာ ဌာနာနိ. ကတိ ဝတ္ထူနီတိ? သတ္တ အာပတ္တိက္ခန္ဓာ ဝတ္ထူနိ. ကတိ ဘူမိယောတိ? သတ္တ အာပတ္တိက္ခန္ဓာ ဘူမိယော. ကတိ ဟေတူတိ? ဆ ဟေတူ [ကတိ ဟေတူတိ နဝ ဟေတူ၊ တယော ကုသလဟေတူ (သီ. သျာ.)] – တယော အကုသလဟေတူ၊ တယော အဗျာကတဟေတူ. ကတိ မူလာနီတိ? ဆ အာပတ္တိသမုဋ္ဌာနာနိ မူလာနိ. ကတိဟာကာရေဟိ အာပတ္တိံ အာပဇ္ဇတီတိ? ဆဟာကာရေဟိ အာပတ္တိံ အာပဇ္ဇတိ – အလဇ္ဇိတာ၊ အညာဏတာ၊ ကုက္ကုစ္စပကတတာ၊ အကပ္ပိယေ ကပ္ပိယသညိတာ၊ ကပ္ပိယေ အကပ္ပိယသညိတာ၊ သတိသမ္မောသာ. [စူဠဝ. ၂၃၉] အာပတ္တာဓိကရဏံ ကတိဟိ သမထေဟိ သမ္မတီတိ? အာပတ္တာဓိကရဏံ တီဟိ သမထေဟိ သမ္မတိ – သမ္မုခါဝိနယေန စ ပဋိညာတကရဏေန စ၊ သမ္မုခါဝိနယေန စ တိဏဝတ္ထာရကေန စ.

၂၉၆. ကိစ္စာဓိကရဏဿ ကိံ ပုဗ္ဗင်္ဂမန္တိ? လောဘော ပုဗ္ဗင်္ဂမော၊ ဒေါသော ပုဗ္ဗင်္ဂမော၊ မောဟော ပုဗ္ဗင်္ဂမော၊ အလောဘော ပုဗ္ဗင်္ဂမော၊ အဒေါသော ပုဗ္ဗင်္ဂမော၊ အမောဟော ပုဗ္ဗင်္ဂမော. ကတိ ဌာနာနီတိ? စတ္တာရိ ကမ္မာနိ ဌာနာနိ. ကတိ ဝတ္ထူနီတိ? စတ္တာရိ ကမ္မာနိ ဝတ္ထူနိ. ကတိ ဘူမိယောတိ? စတ္တာရိ ကမ္မာနိ ဘူမိယော. ကတိ ဟေတူတိ? နဝ ဟေတူ – တယော ကုသလဟေတူ၊ တယော အကုသလဟေတူ၊ တယော အဗျာကတဟေတူ. ကတိ မူလာနီတိ? ဧကံ မူလံ – သံဃော. ကတိဟာကာရေဟိ ကိစ္စံ ဇာယတီတိ? ဒွီဟာကာရေဟိ ကိစ္စံ ဇာယတိ – ဉတ္တိတော ဝါ အပလောကနတော ဝါ. [စူဠဝ. ၂၄၂] ကိစ္စာဓိကရဏံ ကတိဟိ သမထေဟိ သမ္မတီတိ? ကိစ္စာဓိကရဏံ ဧကေန သမထေန သမ္မတိ – သမ္မုခါဝိနယေန.

ကတိ သမထာ? သတ္တ သမထာ. သမ္မုခါဝိနယော၊ သတိဝိနယော၊ အမူဠှဝိနယော၊ ပဋိညာတကရဏံ၊ ယေဘုယျသိကာ၊ တဿပါပိယသိကာ၊ တိဏဝတ္ထာရကော – ဣမေ သတ္တ သမထာ.

သိယာ ဣမေ သတ္တ သမထာ ဒသ သမထာ ဟောန္တိ၊ ဒသ သမထာ သတ္တ သမထာ ဟောန္တိ ဝတ္ထုဝသေန ပရိယာယေန သိယာတိ.

ကထဉ္စ သိယာ? ဝိဝါဒါဓိကရဏဿ ဒွေ သမထာ၊ အနုဝါဒါဓိကရဏဿ စတ္တာရော သမထာ၊ အာပတ္တာဓိကရဏဿ တယော သမထာ၊ ကိစ္စာဓိကရဏဿ ဧကော သမထော. ဧဝံ ဣမေ သတ္တ သမထာ ဒသ သမထာ ဟောန္တိ၊ ဒသ သမထာ သတ္တ သမထာ ဟောန္တိ ဝတ္ထုဝသေန ပရိယာယေန.

ပရိယာယဝါရော နိဋ္ဌိတော ဆဋ္ဌော.

၇. သာဓာရဏဝါရော

၂၉၇. ကတိ သမထာ ဝိဝါဒါဓိကရဏဿ သာဓာရဏာ? ကတိ သမထာ ဝိဝါဒါဓိကရဏဿ အသာဓာရဏာ? ကတိ သမထာ အနုဝါဒါဓိကရဏဿ သာဓာရဏာ? ကတိ သမထာ အနုဝါဒါဓိကရဏဿ အသာဓာရဏာ? ကတိ သမထာ အာပတ္တာဓိကရဏဿ သာဓာရဏာ? ကတိ သမထာ အာပတ္တာဓိကရဏဿ အသာဓာရဏာ? ကတိ သမထာ ကိစ္စာဓိကရဏဿ သာဓာရဏာ? ကတိ သမထာ ကိစ္စာဓိကရဏဿ အသာဓာရဏာ?

ဒွေ သမထာ ဝိဝါဒါဓိကရဏဿ သာဓာရဏာ – သမ္မုခါဝိနယော၊ ယေဘုယျသိကာ. ပဉ္စ သမထာ ဝိဝါဒါဓိကရဏဿ အသာဓာရဏာ – သတိဝိနယော၊ အမူဠှဝိနယော၊ ပဋိညာတကရဏံ၊ တဿပါပိယသိကာ၊ တိဏဝတ္ထာရကော.