၄. ဒိဋ္ဌာဝိကမ္မဝဂ္ဂေါ

၄၂၅. ‘‘ကတိ နု ခေါ၊ ဘန္တေ၊ အဓမ္မိကာ ဒိဋ္ဌာဝိကမ္မာ’’တိ? ‘‘ပဉ္စိမေ၊ ဥပါလိ၊ အဓမ္မိကာ ဒိဋ္ဌာဝိကမ္မာ. ကတမေ ပဉ္စ? အနာပတ္တိယာ ဒိဋ္ဌိံ အာဝိ ကရောတိ၊ အဒေသနာဂါမိနိယာ အာပတ္တိယာ ဒိဋ္ဌိံ အာဝိ ကရောတိ၊ ဒေသိတာယ အာပတ္တိယာ ဒိဋ္ဌိံ အာဝိ ကရောတိ၊ စတူဟိ ပဉ္စဟိ ဒိဋ္ဌိံ အာဝိ ကရောတိ၊ မနော မာနသေန ဒိဋ္ဌိံ အာဝိ ကရောတိ – ဣမေ ခေါ၊ ဥပါလိ၊ ပဉ္စ အဓမ္မိကာ ဒိဋ္ဌာဝိကမ္မာ.

‘‘ပဉ္စိမေ၊ ဥပါလိ၊ ဓမ္မိကာ ဒိဋ္ဌာဝိကမ္မာ. ကတမေ ပဉ္စ? အာပတ္တိယာ ဒိဋ္ဌိံ အာဝိ ကရောတိ၊ ဒေသနာဂါမိနိယာ အာပတ္တိယာ ဒိဋ္ဌိံ အာဝိ ကရောတိ၊ အဒေသိတာယ အာပတ္တိယာ ဒိဋ္ဌိံ အာဝိ ကရောတိ၊ န စတူဟိ ပဉ္စဟိ ဒိဋ္ဌိံ အာဝိ ကရောတိ၊ န မနော မာနသေန ဒိဋ္ဌိံ အာဝိ ကရောတိ – ဣမေ ခေါ၊ ဥပါလိ၊ ပဉ္စ ဓမ္မိကာ ဒိဋ္ဌာဝိကမ္မာ.

‘‘အပရေပိ၊ ဥပါလိ၊ ပဉ္စ အဓမ္မိကာ ဒိဋ္ဌာဝိကမ္မာ. ကတမေ ပဉ္စ? နာနာသံဝါသကဿ သန္တိကေ ဒိဋ္ဌိံ အာဝိ ကရောတိ၊ နာနာသီမာယ ဌိတဿ သန္တိကေ ဒိဋ္ဌိံ အာဝိ ကရောတိ၊ အပကတတ္တဿ သန္တိကေ ဒိဋ္ဌိံ အာဝိ ကရောတိ၊ စတူဟိ ပဉ္စဟိ ဒိဋ္ဌိံ အာဝိ ကရောတိ၊ မနော မာနသေန ဒိဋ္ဌိံ အာဝိ ကရောတိ – ဣမေ ခေါ၊ ဥပါလိ၊ ပဉ္စ အဓမ္မိကာ ဒိဋ္ဌာဝိကမ္မာ.

‘‘ပဉ္စိမေ၊ ဥပါလိ၊ ဓမ္မိကာ ဒိဋ္ဌာဝိကမ္မာ. ကတမေ ပဉ္စ? သမာနသံဝါသကဿ သန္တိကေ ဒိဋ္ဌိံ အာဝိ ကရောတိ၊ သမာနသီမာယ ဌိတဿ သန္တိကေ ဒိဋ္ဌိံ အာဝိ ကရောတိ၊ ပကတတ္တဿ သန္တိကေ ဒိဋ္ဌိံ အာဝိ ကရောတိ၊ န စတူဟိ ပဉ္စဟိ ဒိဋ္ဌိံ အာဝိ ကရောတိ၊ န မနော မာနသေန ဒိဋ္ဌိံ အာဝိ ကရောတိ – ဣမေ ခေါ၊ ဥပါလိ၊ ပဉ္စ ဓမ္မိကာ ဒိဋ္ဌာဝိကမ္မာတိ.

၄၂၆. ‘‘ကတိ နု ခေါ၊ ဘန္တေ၊ အဓမ္မိကာ ပဋိဂ္ဂဟာ’’တိ? ‘‘ပဉ္စိမေ၊ ဥပါလိ၊ အဓမ္မိကာ ပဋိဂ္ဂဟာ. ကတမေ ပဉ္စ? ကာယေန ဒိယျမာနံ ကာယေန အပ္ပဋိဂ္ဂဟိတံ၊ ကာယေန ဒိယျမာနံ ကာယပ္ပဋိဗဒ္ဓေန အပ္ပဋိဂ္ဂဟိတံ၊ ကာယပ္ပဋိဗဒ္ဓေန ဒိယျမာနံ ကာယေန အပ္ပဋိဂ္ဂဟိတံ၊ ကာယပ္ပဋိဗဒ္ဓေန ဒိယျမာနံ ကာယပ္ပဋိဗဒ္ဓေန အပ္ပဋိဂ္ဂဟိတံ၊ နိဿဂ္ဂိယေန ဒိယျမာနံ ကာယေန ဝါ ကာယပ္ပဋိဗဒ္ဓေန ဝါ အပ္ပဋိဂ္ဂဟိတံ – ဣမေ ခေါ၊ ဥပါလိ၊ ပဉ္စ အဓမ္မိကာ ပဋိဂ္ဂဟာ.

‘‘ပဉ္စိမေ၊ ဥပါလိ၊ ဓမ္မိကာ ပဋိဂ္ဂဟာ. ကတမေ ပဉ္စ? ကာယေန ဒိယျမာနံ ကာယေန ပဋိဂ္ဂဟိတံ၊ ကာယေန ဒိယျမာနံ ကာယပ္ပဋိဗဒ္ဓေန ပဋိဂ္ဂဟိတံ၊ ကာယပ္ပဋိဗဒ္ဓေန ဒိယျမာနံ ကာယေန ပဋိဂ္ဂဟိတံ၊ ကာယပ္ပဋိဗဒ္ဓေန ဒိယျမာနံ ကာယပ္ပဋိဗဒ္ဓေန ပဋိဂ္ဂဟိတံ၊ နိဿဂ္ဂိယေန ဒိယျမာနံ ကာယေန ဝါ ကာယပ္ပဋိဗဒ္ဓေန ဝါ ပဋိဂ္ဂဟိတံ – ဣမေ ခေါ၊ ဥပါလိ၊ ပဉ္စ ဓမ္မိကာ ပဋိဂ္ဂဟာ’’တိ.

၄၂၇. ‘‘ကတိ နု ခေါ၊ ဘန္တေ၊ အနတိရိတ္တာ’’တိ? ‘‘ပဉ္စိမေ၊ ဥပါလိ၊ အနတိရိတ္တာ. ကတမေ ပဉ္စ? [ပါစိ. ၂၃၉] အကပ္ပိယကတံ ဟောတိ၊ အပ္ပဋိဂ္ဂဟိတကတံ ဟောတိ အနုစ္စာရိတကတံ ဟောတိ၊ အဟတ္ထပါသေ ကတံ ဟောတိ၊ အလမေတံ သဗ္ဗန္တိ အဝုတ္တံ ဟောတိ – ဣမေ ခေါ၊ ဥပါလိ၊ ပဉ္စ အနတိရိတ္တာ.

‘‘ပဉ္စိမေ၊ ဥပါလိ၊ အတိရိတ္တာ. ကတမေ ပဉ္စ? [ပါစိ. ၂၃၉] ကပ္ပိယကတံ ဟောတိ၊ ပဋိဂ္ဂဟိတကတံ ဟောတိ၊ ဥစ္စာရိတကတံ ဟောတိ၊ ဟတ္ထပါသေ ကတံ ဟောတိ၊ အလမေတံ သဗ္ဗန္တိ ဝုတ္တံ ဟောတိ – ဣမေ ခေါ၊ ဥပါလိ၊ ပဉ္စ အတိရိတ္တာ’’တိ.

၄၂၈. ‘‘ကတိဟိ နု ခေါ၊ ဘန္တေ၊ အာကာရေဟိ ပဝါရဏာ ပညာယတီ’’တိ? ‘‘ပဉ္စဟုပါလိ၊ အာကာရေဟိ ပဝါရဏာ ပညာယတိ. ကတမေဟိ ပဉ္စဟိ? [ပါစိ. ၂၃၉] အသနံ ပညာယတိ၊ ဘောဇနံ ပညာယတိ၊ ဟတ္ထပါသေ ဌိတော အဘိဟရတိ၊ ပဋိက္ခေပေါ ပညာယတိ – ဣမေဟိ ခေါ၊ ဥပါလိ၊ ပဉ္စဟာကာရေဟိ ပဝါရဏာ ပညာယတီ’’တိ.

၄၂၉. ‘‘ကတိ နု ခေါ၊ ဘန္တေ၊ အဓမ္မိကာ ပဋိညာတကရဏာ’’တိ? ‘‘ပဉ္စိမေ၊ ဥပါလိ၊ အဓမ္မိကာ ပဋိညာတကရဏာ. ကတမေ ပဉ္စ? ဘိက္ခု ပါရာဇိကံ အဇ္ဈာပန္နော ဟောတိ၊ ပါရာဇိကေန စောဒိယမာနော သံဃာဒိသေသံ အဇ္ဈာပန္နော ပဋိဇာနာတိ၊ တံ သံဃော သံဃာဒိသေသေန ကာရေတိ၊ အဓမ္မိကံ ပဋိညာတကရဏံ. ဘိက္ခု ပါရာဇိကံ အဇ္ဈာပန္နော ဟောတိ၊ ပါရာဇိကေန စောဒိယမာနော ပါစိတ္တိယံ။ပေ။ ပါဋိဒေသနီယံ။ ဒုက္ကဋံ အဇ္ဈာပန္နော ပဋိဇာနာတိ၊ တံ သံဃော ဒုက္ကဋေန ကာရေတိ၊ အဓမ္မိကံ ပဋိညာတကရဏံ. ဘိက္ခု သံဃာဒိသေသံ။ပေ။ ပါစိတ္တိယံ။ ပါဋိဒေသနီယံ။ ဒုက္ကဋံ အဇ္ဈာပန္နော ဟောတိ. ဒုက္ကဋေန စောဒိယမာနော ပါရာဇိကံ အဇ္ဈာပန္နော ပဋိဇာနာတိ၊ တံ သံဃော ပါရာဇိကေန ကာရေတိ၊ အဓမ္မိကံ ပဋိညာတကရဏံ. ဘိက္ခု ဒုက္ကဋံ အဇ္ဈာပန္နော ဟောတိ၊ ဒုက္ကဋေန စောဒိယမာနော သံဃာဒိသေသံ။ပေ။ ပါစိတ္တိယံ။ ပါဋိဒေသနီယံ အဇ္ဈာပန္နော ပဋိဇာနာတိ၊ တံ သံဃော ပါဋိဒေသနီယေန ကာရေတိ – အဓမ္မိကံ ပဋိညာတကရဏံ. ဣမေ ခေါ၊ ဥပါလိ၊ ပဉ္စ အဓမ္မိကာ ပဋိညာတကရဏာ.

‘‘ပဉ္စိမေ၊ ဥပါလိ၊ ဓမ္မိကာ ပဋိညာတကရဏာ. ကတမေ ပဉ္စ? ဘိက္ခု ပါရာဇိကံ အဇ္ဈာပန္နော ဟောတိ၊ ပါရာဇိကေန စောဒိယမာနော ပါရာဇိကံ အဇ္ဈာပန္နော ပဋိဇာနာတိ၊ တံ သံဃော ပါရာဇိကေန ကာရေတိ၊ ဓမ္မိကံ ပဋိညာတကရဏံ. ဘိက္ခု သံဃာဒိသေသံ။ပေ။ ပါစိတ္တိယံ။ ပါဋိဒေသနီယံ။ ဒုက္ကဋံ အဇ္ဈာပန္နော ဟောတိ၊ ဒုက္ကဋေန စောဒိယမာနော ဒုက္ကဋံ အဇ္ဈာပန္နော ပဋိဇာနာတိ၊ တံ သံဃော ဒုက္ကဋေန ကာရေတိ၊ ဓမ္မိကံ ပဋိညာတကရဏံ. ဣမေ ခေါ၊ ဥပါလိ၊ ပဉ္စ ဓမ္မိကာ ပဋိညာတကရဏာ’’တိ.

၄၃၀. ‘‘ကတိဟိ နု ခေါ၊ ဘန္တေ၊ အင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတဿ ဘိက္ခုနော ဩကာသကမ္မံ ကာရာပေန္တဿ နာလံ ဩကာသကမ္မံ ကာတု’’န္တိ? ‘‘ပဉ္စဟုပါလိ၊ အင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတဿ ဘိက္ခုနော ဩကာသကမ္မံ ကာရာပေန္တဿ နာလံ ဩကာသကမ္မံ ကာတုံ. ကတမေဟိ ပဉ္စဟိ? အလဇ္ဇီ စ ဟောတိ၊ ဗာလော စ၊ အပကတတ္တော စ၊ စာဝနာဓိပ္ပါယော ဝတ္တာ ဟောတိ၊ နော ဝုဋ္ဌာနာဓိပ္ပါယော – ဣမေဟိ ခေါ၊ ဥပါလိ၊ ပဉ္စဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတဿ ဘိက္ခုနော ဩကာသကမ္မံ ကာရာပေန္တဿ နာလံ ဩကာသကမ္မံ ကာတုံ.

‘‘ပဉ္စဟုပါလိ၊ အင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတဿ ဘိက္ခုနော ဩကာသကမ္မံ ကာရာပေန္တဿ အလံ ဩကာသကမ္မံ ကာတုံ. ကတမေဟိ ပဉ္စဟိ? လဇ္ဇီ စ ဟောတိ၊ ပဏ္ဍိတော စ၊ ပကတတ္တော စ၊ ဝုဋ္ဌာနာဓိပ္ပါယော ဝတ္တာ ဟောတိ၊ နော စာဝနာဓိပ္ပါယော – ဣမေဟိ ခေါ၊ ဥပါလိ၊ ပဉ္စဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတဿ ဘိက္ခုနော ဩကာသကမ္မံ ကာရာပေန္တဿ အလံ ဩကာသကမ္မံ ကာတု’’န္တိ.

၄၃၁. ‘‘ကတိဟိ နု ခေါ၊ ဘန္တေ၊ အင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတေန ဘိက္ခုနာ သဒ္ဓိံ ဝိနယော န သာကစ္ဆိတဗ္ဗော’’တိ? ‘‘ပဉ္စဟုပါလိ၊ အင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတေန ဘိက္ခုနာ သဒ္ဓိံ ဝိနယော န သာကစ္ဆိတဗ္ဗော. ကတမေဟိ ပဉ္စဟိ? ဝတ္ထုံ န ဇာနာတိ၊ နိဒါနံ န ဇာနာတိ၊ ပညတ္တိံ န ဇာနာတိ၊ ပဒပစ္စာဘဋ္ဌံ န ဇာနာတိ၊ အနုသန္ဓိဝစနပထံ န ဇာနာတိ – ဣမေဟိ ခေါ၊ ဥပါလိ၊ ပဉ္စဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတေန ဘိက္ခုနာ သဒ္ဓိံ ဝိနယော န သာကစ္ဆိတဗ္ဗော.

‘‘ပဉ္စဟုပါလိ၊ အင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတေန ဘိက္ခုနာ သဒ္ဓိံ ဝိနယော သာကစ္ဆိတဗ္ဗော. ကတမေဟိ ပဉ္စဟိ? ဝတ္ထုံ ဇာနာတိ၊ နိဒါနံ ဇာနာတိ၊ ပညတ္တိံ ဇာနာတိ၊ ပဒပစ္စာဘဋ္ဌံ ဇာနာတိ၊ အနုသန္ဓိဝစနပထံ ဇာနာတိ – ဣမေဟိ ခေါ၊ ဥပါလိ၊ ပဉ္စဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတေန ဘိက္ခုနာ သဒ္ဓိံ ဝိနယော သာကစ္ဆိတဗ္ဗော’’တိ.

၄၃၂. ‘‘ကတိ နု ခေါ၊ ဘန္တေ၊ ပဉှာပုစ္ဆာ’’တိ? ‘‘ပဉ္စိမာ၊ ဥပါလိ၊ ပဉှာပုစ္ဆာ. ကတမာ ပဉ္စ? မန္ဒတ္တာ မောမူဟတ္တာ ပဉှံ ပုစ္ဆတိ၊ ပါပိစ္ဆော ဣစ္ဆာပကတော ပဉှံ ပုစ္ဆတိ၊ ပရိဘဝါ ပဉှံ ပုစ္ဆတိ၊ အညာတုကာမော ပဉှံ ပုစ္ဆတိ၊ သစေ မေ ပဉှံ ပုဋ္ဌော သမ္မဒေဝ ဗျာကရိဿတိ ဣစ္စေတံ ကုသလံ နော စေ ပဉှံ ပုဋ္ဌော သမ္မဒေဝ ဗျာကရိဿတိ အဟမဿ သမ္မဒေဝ ဗျာကရိဿာမီတိ ပဉှံ ပုစ္ဆတိ – ဣမာ ခေါ၊ ဥပါလိ၊ ပဉ္စ ပဉှာပုစ္ဆာ’’တိ.

၄၃၃. ‘‘ကတိ နု ခေါ၊ ဘန္တေ၊ အညဗျာကရဏာ’’တိ? ‘‘ပဉ္စိမေ၊ ဥပါလိ၊ အညဗျာကရဏာ. ကတမေ ပဉ္စ? မန္ဒတ္တာ မောမူဟတ္တာ အညံ ဗျာကရောတိ၊ ပါပိစ္ဆော ဣစ္ဆာပကတော အညံ ဗျာကရောတိ၊ ဥမ္မာဒါ စိတ္တက္ခေပါ အညံ ဗျာကရောတိ၊ အဓိမာနေန အညံ ဗျာကရောတိ၊ ဘူတံ အညံ ဗျာကရောတိ – ဣမေ ခေါ၊ ဥပါလိ၊ ပဉ္စ အညဗျာကရဏာ’’တိ.

၄၃၄. ‘‘ကတိ နု ခေါ၊ ဘန္တေ၊ ဝိသုဒ္ဓိယော’’တိ? ‘‘ပဉ္စိမာ၊ ဥပါလိ၊ ဝိသုဒ္ဓိယော. ကတမာ ပဉ္စ? နိဒါနံ ဥဒ္ဒိသိတွာ အဝသေသံ သုတေန သာဝေတဗ္ဗံ အယံ ပဌမာ ဝိသုဒ္ဓိ၊ နိဒါနံ ဥဒ္ဒိသိတွာ စတ္တာရိ ပါရာဇိကာနိ ဥဒ္ဒိသိတွာ အဝသေသံ သုတေန သာဝေတဗ္ဗံ အယံ ဒုတိယာ ဝိသုဒ္ဓိ၊ နိဒါနံ ဥဒ္ဒိသိတွာ စတ္တာရိ ပါရာဇိကာနိ ဥဒ္ဒိသိတွာ တေရသ သံဃာဒိသေသေ ဥဒ္ဒိသိတွာ အဝသေသံ သုတေန သာဝေတဗ္ဗံ အယံ တတိယာ ဝိသုဒ္ဓိ၊ နိဒါနံ ဥဒ္ဒိသိတွာ စတ္တာရိ ပါရာဇိကာနိ ဥဒ္ဒိသိတွာ တေရသ သံဃာဒိသေသေ ဥဒ္ဒိသိတွာ ဒွေ အနိယတေ ဥဒ္ဒိသိတွာ အဝသေသံ သုတေန သာဝေတဗ္ဗံ အယံ စတုတ္ထာ ဝိသုဒ္ဓိ၊ ဝိတ္ထာရေနေဝ ပဉ္စမီ – ဣမာ ခေါ၊ ဥပါလိ၊ ပဉ္စ ဝိသုဒ္ဓိယော’’တိ.

၄၃၅. ‘‘ကတိ နု ခေါ၊ ဘန္တေ၊ ဘောဇနာ’’တိ? ‘‘ပဉ္စိမေ၊ ဥပါလိ၊ ဘောဇနာ. ကတမေ ပဉ္စ? ဩဒနော၊ ကုမ္မာသော၊ သတ္တု၊ မစ္ဆော၊ မံသံ – ဣမေ ခေါ၊ ဥပါလိ၊ ပဉ္စ ဘောဇနာ’’တိ.

ဒိဋ္ဌာဝိကမ္မဝဂ္ဂေါ နိဋ္ဌိတော စတုတ္ထော.

တဿုဒ္ဒါနံ –

ဒိဋ္ဌာဝိကမ္မာ အပရေ၊ ပဋိဂ္ဂဟာနတိရိတ္တာ၊

ပဝါရဏာ ပဋိညာတံ၊ ဩကာသံ သာကစ္ဆေန စ၊

ပဉှံ အညဗျာကရဏာ၊ ဝိသုဒ္ဓိ စာပိ ဘောဇနာတိ.