၂. သံဃာဒိသေသကဏ္ဍံ
၂၀၆. ယံ တေန ဘဂဝတာ ဇာနတာ ပဿတာ အရဟတာ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေန ဥဿယဝါဒိကာယ ဘိက္ခုနိယာ အဍ္ဍံ ကရောန္တိယာ သံဃာဒိသေသော ကတ္ထ ပညတ္တော? ကံ အာရဗ္ဘ? ကိသ္မိံ ဝတ္ထုသ္မိံ။ပေ။ ကေနာဘတန္တိ?
၂၀၇. ယံ တေန ဘဂဝတာ ဇာနတာ ပဿတာ အရဟတာ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေန ဥဿယဝါဒိကာယ ဘိက္ခုနိယာ အဍ္ဍံ ကရောန္တိယာ သံဃာဒိသေသော ကတ္ထ ပညတ္တောတိ? သာဝတ္ထိယံ ပညတ္တော. ကံ အာရဗ္ဘာတိ? ထုလ္လနန္ဒံ ဘိက္ခုနိံ အာရဗ္ဘ. ကိသ္မိံ ဝတ္ထုသ္မိန္တိ? ထုလ္လနန္ဒာ ဘိက္ခုနီ ဥဿယဝါဒိကာ ဝိဟရိ၊ တသ္မိံ ဝတ္ထုသ္မိံ. အတ္ထိ တတ္ထ ပညတ္တိ၊ အနုပညတ္တိ၊ အနုပ္ပန္နပညတ္တီတိ? ဧကာ ပညတ္တိ. အနုပညတ္တိ အနုပ္ပန္နပညတ္တိ တသ္မိံ နတ္ထိ. သဗ္ဗတ္ထပညတ္တိ၊ ပဒေသပညတ္တီတိ? သဗ္ဗတ္ထပညတ္တိ. သာဓာရဏပညတ္တိ၊ အသာဓာရဏပညတ္တီတိ? အသာဓာရဏပညတ္တိ. ဧကတောပညတ္တိ၊ ဥဘတောပညတ္တီတိ? ဧကတောပညတ္တိ. စတုန္နံ ပါတိမောက္ခုဒ္ဒေသာနံ ကတ္ထောဂဓံ ကတ္ထ ပရိယာပန္နန္တိ? နိဒါနောဂဓံ နိဒါနပရိယာပန္နံ. ကတမေန ဥဒ္ဒေသေန ဥဒ္ဒေသံ အာဂစ္ဆတီတိ? တတိယေန ဥဒ္ဒေသေန ဥဒ္ဒေသံ အာဂစ္ဆတိ. စတုန္နံ ဝိပတ္တီနံ ကတမာ ဝိပတ္တီတိ? သီလဝိပတ္တိ. သတ္တန္နံ အာပတ္တိက္ခန္ဓာနံ ကတမော အာပတ္တိက္ခန္ဓောတိ? သံဃာဒိသေသာပတ္တိက္ခန္ဓော. ဆန္နံ အာပတ္တိသမုဋ္ဌာနာနံ ကတိဟိ သမုဋ္ဌာနေဟိ သမုဋ္ဌာတီတိ? ဒွီဟိ သမုဋ္ဌာနေဟိ သမုဋ္ဌာတိ – သိယာ ကာယတော စ ဝါစတော စ သမုဋ္ဌာတိ၊ န စိတ္တတော၊ သိယာ ကာယတော စ ဝါစတော စ စိတ္တတော စ သမုဋ္ဌာတိ။ပေ။ ကေနာဘတန္တိ? ပရမ္ပရာဘတံ –
ဥပါလိ ဒါသကော စေဝ၊ သောဏကော သိဂ္ဂဝေါ တထာ၊
မောဂ္ဂလိပုတ္တေန ပဉ္စမာ၊ ဧတေ ဇမ္ဗုသိရိဝှယေ. ။ပေ။၊
ဧတေ နာဂါ မဟာပညာ၊ ဝိနယညူ မဂ္ဂကောဝိဒါ၊
ဝိနယံ ဒီပေ ပကာသေသုံ၊ ပိဋကံ တမ္ဗပဏ္ဏိယာတိ.
၂၀၈. စောရိံ ဝုဋ္ဌာပေန္တိယာ သံဃာဒိသေသော ကတ္ထ ပညတ္တောတိ? သာဝတ္ထိယံ ပညတ္တော. ကံ အာရဗ္ဘာတိ? ထုလ္လနန္ဒံ ဘိက္ခုနိံ အာရဗ္ဘ. ကိသ္မိံ ဝတ္ထုသ္မိန္တိ? ထုလ္လနန္ဒာ ဘိက္ခုနီ စောရိံ ဝုဋ္ဌာပေသိ၊ တသ္မိံ ဝတ္ထုသ္မိံ. ဧကာ ပညတ္တိ. ဆန္နံ အာပတ္တိသမုဋ္ဌာနာနံ ဒွီဟိ သမုဋ္ဌာနေဟိ သမုဋ္ဌာတိ – သိယာ ဝါစတော စ စိတ္တတော စ သမုဋ္ဌာတိ၊ န ကာယတော၊ သိယာ ကာယတော စ ဝါစတော စ စိတ္တတော စ သမုဋ္ဌာတိ။ပေ။.
၂၀၉. ဧကာယ ဂါမန္တရံ ဂစ္ဆန္တိယာ သံဃာဒိသေသော ကတ္ထ ပညတ္တောတိ? သာဝတ္ထိယံ ပညတ္တော. ကံ အာရဗ္ဘာတိ? အညတရံ ဘိက္ခုနိံ အာရဗ္ဘ. ကိသ္မိံ ဝတ္ထုသ္မိန္တိ? အညတရာ ဘိက္ခုနီ ဧကာ ဂါမန္တရံ ဂစ္ဆိ၊ တသ္မိံ ဝတ္ထုသ္မိံ. ဧကာ ပညတ္တိ၊ တိဿော အနုပညတ္တိယော. ဆန္နံ အာပတ္တိသမုဋ္ဌာနာနံ ဧကေန သမုဋ္ဌာနေန သမုဋ္ဌာတိ – ပဌမပါရာဇိကေ။ပေ။.
၂၁၀. သမဂ္ဂေန သံဃေန ဥက္ခိတ္တံ ဘိက္ခုနိံ ဓမ္မေန ဝိနယေန သတ္ထုသာသနေန အနပလောကေတွာ ကာရကသံဃံ အနညာယ ဂဏဿ ဆန္ဒံ ဩသာရေန္တိယာ သံဃာဒိသေသော ကတ္ထ ပညတ္တောတိ? သာဝတ္ထိယံ ပညတ္တော. ကံ အာရဗ္ဘာတိ? ထုလ္လနန္ဒံ ဘိက္ခုနိံ အာရဗ္ဘ. ကိသ္မိံ ဝတ္ထုသ္မိန္တိ? ထုလ္လနန္ဒာ ဘိက္ခုနီ သမဂ္ဂေန သံဃေန ဥက္ခိတ္တံ ဘိက္ခုနိံ ဓမ္မေန ဝိနယေန သတ္ထုသာသနေန အနပလောကေတွာ ကာရကသံဃံ အနညာယ ဂဏဿ ဆန္ဒံ ဩသာရေသိ၊ တသ္မိံ ဝတ္ထုသ္မိံ. ဧကာ ပညတ္တိ. ဆန္နံ အာပတ္တိသမုဋ္ဌာနာနံ ဧကေန သမုဋ္ဌာနေန သမုဋ္ဌာတိ – ဓုရနိက္ခေပေ။ပေ။.
၂၁၁. အဝဿုတာယ ဘိက္ခုနိယာ အဝဿုတဿ ပုရိသပုဂ္ဂလဿ ဟတ္ထတော ခါဒနီယံ ဝါ ဘောဇနီယံ ဝါ သဟတ္ထာ ပဋိဂ္ဂဟေတွာ ဘုဉ္ဇန္တိယာ သံဃာဒိသေသော ကတ္ထ ပညတ္တောတိ? သာဝတ္ထိယံ ပညတ္တော. ကံ အာရဗ္ဘာတိ? သုန္ဒရီနန္ဒံ ဘိက္ခုနိံ အာရဗ္ဘ. ကိသ္မိံ ဝတ္ထုသ္မိန္တိ? သုန္ဒရီနန္ဒာ ဘိက္ခုနီ အဝဿုတာ အဝဿုတဿ ပုရိသပုဂ္ဂလဿ ဟတ္ထတော အာမိသံ ပဋိဂ္ဂဟေသိ၊ တသ္မိံ ဝတ္ထုသ္မိံ. ဧကာ ပညတ္တိ. ဆန္နံ အာပတ္တိသမုဋ္ဌာနာနံ ဧကေန သမုဋ္ဌာနေန သမုဋ္ဌာတိ – ပဌမပါရာဇိကေ။ပေ။.
၂၁၂. ‘‘ကိံ တေ၊ အယျေ၊ ဧသော ပုရိသပုဂ္ဂလော ကရိဿတိ အဝဿုတော ဝါ အနဝဿုတော ဝါ၊ ယတော တွံ အနဝဿုတာ! ဣင်္ဃ၊ အယျေ၊ ယံ တေ ဧသော ပုရိသပုဂ္ဂလော ဒေတိ ခါဒနီယံ ဝါ ဘောဇနီယံ ဝါ၊ တံ တွံ သဟတ္ထာ ပဋိဂ္ဂဟေတွာ ခါဒ ဝါ ဘုဉ္ဇ ဝါ’’တိ ဥယျောဇေန္တိယာ သံဃာဒိသေသော ကတ္ထ ပညတ္တောတိ? သာဝတ္ထိယံ ပညတ္တော. ကံ အရဗ္ဘာတိ? အညတရံ ဘိက္ခုနိံ အာရဗ္ဘ. ကိသ္မိံ ဝတ္ထုသ္မိန္တိ? အညတရာ ဘိက္ခုနီ –‘‘ကိံ တေ၊ အယျေ၊ ဧသော ပုရိသပုဂ္ဂလော ကရိဿတိ အဝဿုတော ဝါ အနဝဿုတော ဝါ၊ ယတော တွံ အနဝဿုတာ! ဣင်္ဃ၊ အယျေ၊ ယံ တေ ဧသော ပုရိသပုဂ္ဂလော ဒေတိ ခါဒနီယံ ဝါ ဘောဇနီယံ ဝါ၊ တံ တွံ သဟတ္ထာ ပဋိဂ္ဂဟေတွာ ခါဒ ဝါ ဘုဉ္ဇ ဝါ’’တိ ဥယျောဇေသိ၊ တသ္မိံ ဝတ္ထုသ္မိံ. ဧကာ ပညတ္တိ. ဆန္နံ အာပတ္တိသမုဋ္ဌာနာနံ တီဟိ သမုဋ္ဌာနေဟိ သမုဋ္ဌာတိ။ပေ။.
၂၁၃. ကုပိတာယ အနတ္တမနာယ ဘိက္ခုနိယာ ယာဝတတိယံ သမနုဘာသနာယ န ပဋိနိဿဇ္ဇန္တိယာ သံဃာဒိသေသော ကတ္ထ ပညတ္တောတိ? သာဝတ္ထိယံ ပညတ္တော. ကံ အာရဗ္ဘာတိ? စဏ္ဍကာဠိံ ဘိက္ခုနိံ အာရဗ္ဘ. ကိသ္မိံ ဝတ္ထုသ္မိန္တိ? စဏ္ဍကာဠီ ဘိက္ခုနီ ကုပိတာ အနတ္တမနာ ဧဝံ အဝစ – ‘‘ဗုဒ္ဓံ ပစ္စာစိက္ခာမိ၊ ဓမ္မံ ပစ္စာစိက္ခာမိ၊ သံဃံ ပစ္စာစိက္ခာမိ၊ သိက္ခံ ပစ္စာစိက္ခာမီ’’တိ၊ တသ္မိံ ဝတ္ထုသ္မိံ. ဧကာ ပညတ္တိ. ဆန္နံ အာပတ္တိသမုဋ္ဌာနာနံ ဧကေန သမုဋ္ဌာနေန သမုဋ္ဌာတိ – ဓုရနိက္ခေပေ။ပေ။.
၂၁၄. ကိသ္မိဉ္စိဒေဝ အဓိကရဏေ ပစ္စာကတာယ ဘိက္ခုနိယာ ယာဝတတိယံ သမနုဘာသနာယ န ပဋိနိဿဇ္ဇန္တိယာ သံဃာဒိသေသော ကတ္ထ ပညတ္တောတိ? သာဝတ္ထိယံ ပညတ္တော. ကံ အာရဗ္ဘာတိ? စဏ္ဍကာဠိံ ဘိက္ခုနိံ အာရဗ္ဘ. ကိသ္မိံ ဝတ္ထုသ္မိန္တိ? စဏ္ဍကာဠီ ဘိက္ခုနီ ကိသ္မိဉ္စိဒေဝ အဓိကရဏေ ပစ္စာကတာ ကုပိတာ အနတ္တမနာ ဧဝံ အဝစ – ‘‘ဆန္ဒဂါမိနိယော စ ဘိက္ခုနိယော၊ ဒေါသဂါမိနိယော စ ဘိက္ခုနိယော၊ မောဟဂါမိနိယော စ ဘိက္ခုနိယော၊ ဘယဂါမိနိယော စ ဘိက္ခုနိယော’’တိ၊ တသ္မိံ ဝတ္ထုသ္မိံ. ဧကာ ပညတ္တိ. ဆန္နံ အာပတ္တိသမုဋ္ဌာနာနံ ဧကေန သမုဋ္ဌာနေန သမုဋ္ဌာတိ – ဓုရနိက္ခေပေ။ပေ။.
၂၁၅. သံသဋ္ဌာနံ ဘိက္ခုနီနံ ယာဝတတိယံ သမနုဘာသနာယ န ပဋိနိဿဇ္ဇန္တီနံ သံဃာဒိသေသော ကတ္ထ ပညတ္တောတိ? သာဝတ္ထိယံ ပညတ္တော. ကံ အာရဗ္ဘာတိ? သမ္ဗဟုလာ ဘိက္ခုနိယော အာရဗ္ဘ. ကိသ္မိံ ဝတ္ထုသ္မိန္တိ? သမ္ဗဟုလာ ဘိက္ခုနိယော သံသဋ္ဌာ ဝိဟရိံသု၊ တသ္မိံ ဝတ္ထုသ္မိံ. ဧကာ ပညတ္တိ. ဆန္နံ အာပတ္တိသမုဋ္ဌာနာနံ ဧကေန သမုဋ္ဌာနေန သမုဋ္ဌာတိ – ဓုရနိက္ခေပေ။ပေ။.
၂၁၆. ‘‘သံသဋ္ဌာဝ၊ အယျေ၊ တုမှေ ဝိဟရထ. မာ တုမှေ နာနာ ဝိဟရိတ္ထာ’’တိ ဥယျောဇေန္တိယာ ယာဝတတိယံ သမနုဘာသနာယ န ပဋိနိဿဇ္ဇန္တိယာ သံဃာဒိသေသော ကတ္ထ ပညတ္တောတိ? သာဝတ္ထိယံ ပညတ္တော. ကံ အာရဗ္ဘာတိ? ထုလ္လနန္ဒံ ဘိက္ခုနိံ အာရဗ္ဘ. ကိသ္မိံ ဝတ္ထုသ္မိန္တိ? ထုလ္လနန္ဒာ ဘိက္ခုနီ – ‘‘သံသဋ္ဌာဝ အယျေ၊ တုမှေ ဝိဟရထ၊ မာ တုမှေ နာနာ ဝိဟရိတ္ထာ’’တိ ဥယျောဇေသိ၊ တသ္မိံ ဝတ္ထုသ္မိံ. ဧကာ ပညတ္တိ. ဆန္နံ အာပတ္တိသမုဋ္ဌာနာနံ ဧကေန သမုဋ္ဌာနေန သမုဋ္ဌာတိ – ဓုရနိက္ခေပေ။ပေ။.
ဒသ သံဃာဒိသေသာ နိဋ္ဌိတာ.
တဿုဒ္ဒါနံ –
ဥဿယစောရိ ဂါမန္တံ၊ ဥက္ခိတ္တံ ခါဒနေန စ၊
ကိံ တေ ကုပိတာ ကိသ္မိဉ္စိ၊ သံသဋ္ဌာ ဉာယတေ ဒသာတိ.