၃. ဘေသဇ္ဇသိက္ခာပဒံ

၆၁၈. [ဣဒံ ဝတ္ထု မဟာဝ. ၂၇၀] တေန သမယေန ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. တေန ခေါ ပန သမယေန အာယသ္မာ ပိလိန္ဒဝစ္ဆော ရာဇဂဟေ ပဗ္ဘာရံ သောဓာပေတိ လေဏံ ကတ္တုကာမော. အထ ခေါ ရာဇာ မာဂဓော သေနိယော ဗိမ္ဗိသာရော ယေနာယသ္မာ ပိလိန္ဒဝစ္ဆော တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ အာယသ္မန္တံ ပိလိန္ဒဝစ္ဆံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ ရာဇာ မာဂဓော သေနိယော ဗိမ္ဗိသာရော အာယသ္မန္တံ ပိလိန္ဒဝစ္ဆံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကိံ၊ ဘန္တေ၊ ထေရော ကာရာပေတီ’’တိ? ‘‘ပဗ္ဘာရံ မဟာရာဇ၊ သောဓာပေမိ လေဏံ ကတ္တုကာမော’’တိ. ‘‘အတ္ထော၊ ဘန္တေ၊ အယျဿ အာရာမိကေနာ’’တိ? ‘‘န ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ အာရာမိကော အနုညာတော’’တိ. ‘‘တေန ဟိ၊ ဘန္တေ၊ ဘဂဝန္တံ ပဋိပုစ္ဆိတွာ မမ အာရောစေယျာထာ’’တိ. ‘‘ဧဝံ မဟာရာဇာ’’တိ ခေါ အာယသ္မာ ပိလိန္ဒဝစ္ဆော ရညော မာဂဓဿ သေနိယဿ ဗိမ္ဗိသာရဿ ပစ္စဿောသိ. အထ ခေါ အာယသ္မာ ပိလိန္ဒဝစ္ဆော ရာဇာနံ မာဂဓံ သေနိယံ ဗိမ္ဗိသာရံ ဓမ္မိယာ ကထာယ သန္ဒဿေသိ သမာဒပေသိ သမုတ္တေဇေသိ သမ္ပဟံသေသိ. အထ ခေါ ရာဇာ မာဂဓော သေနိယော ဗိမ္ဗိသာရော အာယသ္မတာ ပိလိန္ဒဝစ္ဆေန ဓမ္မိယာ ကထာယ သန္ဒဿိတော သမာဒပိတော သမုတ္တေဇိတော သမ္ပဟံသိတော ဥဋ္ဌာယာသနာ အာယသ္မန္တံ ပိလိန္ဒဝစ္ဆံ အဘိဝါဒေတွာ ပဒက္ခိဏံ ကတွာ ပက္ကာမိ.

၆၁၉. အထ ခေါ အာယသ္မာ ပိလိန္ဒဝစ္ဆော ဘဂဝတော သန္တိကေ ဒူတံ ပါဟေသိ – ‘‘ရာဇာ၊ ဘန္တေ၊ မာဂဓော သေနိယော ဗိမ္ဗိသာရော အာရာမိကံ ဒါတုကာမော. ကထံ နု ခေါ၊ ဘန္တေ၊ မယာ ပဋိပဇ္ဇိတဗ္ဗ’’န္တိ? အထ ခေါ ဘဂဝါ ဧတသ္မိံ နိဒါနေ ဧတသ္မိံ ပကရဏေ ဓမ္မိံ ကထံ ကတွာ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘အနုဇာနာမိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အာရာမိက’’န္တိ. ဒုတိယမ္ပိ ခေါ ရာဇာ မာဂဓော သေနိယော ဗိမ္ဗိသာရော ယေနာယသ္မာ ပိလိန္ဒိဝစ္ဆော တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ အာယသ္မန္တံ ပိလိန္ဒဝစ္ဆံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ ရာဇာ မာဂဓော သေနိယော ဗိမ္ဗိသာရော အာယသ္မန္တံ ပိလိန္ဒဝစ္ဆံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အနုညာတော၊ ဘန္တေ၊ ဘဂဝတာ အာရာမိကော’’တိ? ‘‘ဧဝံ၊ မဟာရာဇာ’’တိ. ‘‘တေန ဟိ၊ ဘန္တေ၊ အယျဿ အာရာမိကံ ဒမ္မီ’’တိ. အထ ခေါ ရာဇာ မာဂဓော သေနိယော ဗိမ္ဗိသာရော အာယသ္မတော ပိလိန္ဒဝစ္ဆဿ အာရာမိကံ ပဋိဿုဏိတွာ ဝိဿရိတွာ စိရေန သတိံ ပဋိလဘိတွာ အညတရံ သဗ္ဗတ္ထကံ မဟာမတ္တံ အာမန္တေသိ – ‘‘ယော မယာ၊ ဘဏေ၊ အယျဿ အာရာမိကော ပဋိဿုတော၊ ဒိန္နော သော အာရာမိကော’’တိ? ‘‘န ခေါ၊ ဒေဝ၊ အယျဿ အာရာမိကော ဒိန္နော’’တိ. ‘‘ကီဝစိရံ နု ခေါ၊ ဘဏေ၊ ဣတော ဟိ တံ ဟောတီ’’တိ? အထ ခေါ သော မဟာမတ္တော ရတ္တိယော ဂဏေတွာ [ဝိဂဏေတွာ (က.)] ရာဇာနံ မာဂဓံ သေနိယံ ဗိမ္ဗိသာရံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ပဉ္စ၊ ဒေဝ၊ ရတ္တိသတာနီ’’တိ. ‘‘တေန ဟိ၊ ဘဏေ၊ အယျဿ ပဉ္စ အာရာမိကသတာနိ ဒေဟီ’’တိ. ‘‘ဧဝံ၊ ဒေဝါ’’တိ ခေါ သော မဟာမတ္တော ရညော မာဂဓဿ သေနိယဿ ဗိမ္ဗိသာရဿ ပဋိဿုဏိတွာ အာယသ္မတော ပိလိန္ဒဝစ္ဆဿ ပဉ္စ အာရာမိကသတာနိ ပါဒါသိ [အဒါသိ (သျာ.)]၊ ပါဋိယေက္ကော ဂါမော နိဝိသိ. အာရာမိကဂါမကောတိပိ နံ အာဟံသု၊ ပိလိန္ဒဂါမကောတိပိ နံ အာဟံသု.

၆၂၀. တေန ခေါ ပန သမယေန အာယသ္မာ ပိလိန္ဒဝစ္ဆော တသ္မိံ ဂါမကေ ကုလူပကော ဟောတိ. အထ ခေါ အာယသ္မာ ပိလိန္ဒဝစ္ဆော ပုဗ္ဗဏှသမယံ နိဝါသေတွာ ပတ္တစီဝရံ အာဒါယ ပိလိန္ဒဂါမကံ ပိဏ္ဍာယ ပါဝိသိ. တေန ခေါ ပန သမယေန တသ္မိံ ဂါမကေ ဥဿဝေါ ဟောတိ. ဒါရကာ အလင်္ကတာ မာလာကိတာ ကီဠန္တိ. အထ ခေါ အာယသ္မာ ပိလိန္ဒဝစ္ဆော ပိလိန္ဒဂါမကေ သပဒါနံ ပိဏ္ဍာယ စရမာနော ယေန အညတရဿ အာရာမိကဿ နိဝေသနံ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ပညတ္တေ အာသနေ နိသီဒိ. တေန ခေါ ပန သမယေန တဿာ အာရာမိကိနိယာ ဓီတာ အညေ ဒါရကေ အလင်္ကတေ မာလာကိတေ ပဿိတွာ ရောဒတိ – ‘‘မာလံ မေ ဒေထ၊ အလင်္ကာရံ မေ ဒေထာ’’တိ. အထ ခေါ အာယသ္မာ ပိလိန္ဒဝစ္ဆော တံ အာရာမိကိနိံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကိဿာယံ ဒါရိကာ ရောဒတီ’’တိ? ‘‘အယံ၊ ဘန္တေ၊ ဒါရိကာ အညေ ဒါရကေ အလင်္ကတေ မာလာကိတေ ပဿိတွာ ရောဒတိ – ‘မာလံ မေ ဒေထ၊ အလင်္ကာရံ မေ ဒေထာ’တိ. ကုတော အမှာကံ ဒုဂ္ဂတာနံ မာလာ ကုတော၊ အလင်္ကာရော’’တိ? အထ ခေါ အာယသ္မာ ပိလိန္ဒဝစ္ဆော အညတရံ တိဏဏ္ဍုပကံ ဂဟေတွာ တံ အာရာမိကိနိံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဟန္ဒိမံ တိဏဏ္ဍုပကံ တဿာ ဒါရိကာယ သီသေ ပဋိမုဉ္စာ’’တိ. အထ ခေါ သာ အာရာမိကိနီ တံ တိဏဏ္ဍုပကံ ဂဟေတွာ တဿာ ဒါရိကာယ သီသေ ပဋိမုဉ္စိ. သာ အဟောသိ သုဝဏ္ဏမာလာ အဘိရူပါ ဒဿနီယာ ပါသာဒိကာ. နတ္ထိ တာဒိသာ ရညောပိ အန္တေပုရေ သုဝဏ္ဏမာလာ. မနုဿာ ရညော မာဂဓဿ သေနိယဿ ဗိမ္ဗိသာရဿ အာရောစေသုံ – ‘‘အမုကဿ၊ ဒေဝ၊ အာရာမိကဿ ဃရေ သုဝဏ္ဏမာလာ အဘိရူပါ ဒဿနီယာ ပါသာဒိကာ. နတ္ထိ တာဒိသာ ဒေဝဿာပိ အန္တေပုရေ သုဝဏ္ဏမာလာ. ကုတော တဿ ဒုဂ္ဂတဿ! နိဿံသယံ စောရိကာယ အာဘတာ’’တိ!! အထ ခေါ ရာဇာ မာဂဓော သေနိယော ဗိမ္ဗိသာရော တံ အာရာမိကကုလံ ဗန္ဓာပေသိ. ဒုတိယမ္ပိ ခေါ အာယသ္မာ ပိလိန္ဒဝစ္ဆော ပုဗ္ဗဏှသမယံ နိဝါသေတွာ ပတ္တစီဝရံ အာဒါယ ပိလိန္ဒဂါမကံ ပိဏ္ဍာယ ပါဝိသိ. ပိလိန္ဒဂါမကေ သပဒါနံ ပိဏ္ဍာယ စရမာနော ယေန တဿ အာရာမိကဿ နိဝေသနံ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ပဋိဝိဿကေ ပုစ္ဆိ – ‘‘ကဟံ ဣမံ အာရာမိကကုလံ ဂတ’’န္တိ? ‘‘ဧတိဿာ၊ ဘန္တေ၊ သုဝဏ္ဏမာလာယ ကာရဏာ ရညာ ဗန္ဓာပိတ’’န္တိ.

၆၂၁. အထ ခေါ အာယသ္မာ ပိလိန္ဒဝစ္ဆော ယေန ရညော မာဂဓဿ သေနိယဿ ဗိမ္ဗိသာရဿ နိဝေသနံ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ပညတ္တေ အာသနေ နိသီဒိ. အထ ခေါ ရာဇာ မာဂဓော သေနိယော ဗိမ္ဗိသာရော ယေနာယသ္မာ ပိလိန္ဒဝစ္ဆော တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ အာယသ္မန္တံ ပိလိန္ဒဝစ္ဆံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နံ ခေါ ရာဇာနံ မာဂဓံ သေနိယံ ဗိမ္ဗိသာရံ အာယသ္မာ ပိလိန္ဒဝစ္ဆော ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကိဿ၊ မဟာရာဇ၊ အာရာမိကကုလံ ဗန္ဓာပိတ’’န္တိ? ‘‘တဿ၊ ဘန္တေ၊ အာရာမိကဿ ဃရေ သုဝဏ္ဏမာလာ အဘိရူပါ ဒဿနီယာ ပါသာဒိကာ. နတ္ထိ တာဒိသာ အမှာကမ္ပိ အန္တေပုရေ သုဝဏ္ဏမာလာ. ကုတော တဿ ဒုဂ္ဂတဿ! နိဿံသယံ စောရိကာယ အာဘတာ’’တိ!! အထ ခေါ အာယသ္မာ ပိလိန္ဒဝစ္ဆော ရညော မာဂဓဿ သေနိယဿ ဗိမ္ဗိသာရဿ ပါသာဒံ သုဝဏ္ဏန္တိ အဓိမုစ္စိ. သော အဟောသိ သဗ္ဗသောဝဏ္ဏမယော. ‘‘ဣဒံ ပန တေ၊ မဟာရာဇ၊ တာဝ ဗဟုံ သုဝဏ္ဏံ ကုတော’’တိ? ‘‘အညာတံ၊ ဘန္တေ၊ အယျဿေဝေသော ဣဒ္ဓါနုဘာဝေါ’’တိ. တံ အာရာမိကကုလံ မုဉ္စာပေသိ. မနုဿာ – ‘‘အယျေန ကိရ ပိလိန္ဒဝစ္ဆေန သရာဇိကာယ ပရိသာယ ဥတ္တရိမနုဿဓမ္မံ ဣဒ္ဓိပါဋိဟာရိယံ ဒဿိတ’’န္တိ၊ အတ္တမနာ အဘိပ္ပသန္နာ အာယသ္မတော ပိလိန္ဒဝစ္ဆဿ ပဉ္စ ဘေသဇ္ဇာနိ အဘိဟရိံသု၊ သေယျထိဒံ – သပ္ပိ နဝနီတံ တေလံ မဓု ဖာဏိတံ. ပကတိယာပိ စ အာယသ္မာ ပိလိန္ဒဝစ္ဆော လာဘီ ဟောတိ ပဉ္စန္နံ ဘေသဇ္ဇာနံ. လဒ္ဓံ လဒ္ဓံ ပရိသာယ ဝိဿဇ္ဇေတိ. ပရိသာ စဿ ဟောတိ ဗာဟုလ္လိကာ. လဒ္ဓံ လဒ္ဓံ ကောလမ္ဗေပိ ဃဋေပိ ပူရေတွာ ပဋိသာမေတိ၊ ပရိဿာဝနာနိပိ ထဝိကာယောပိ ပူရေတွာ ဝါတပါနေသု လဂ္ဂေတိ. တာနိ ဩလီနဝိလီနာနိ တိဋ္ဌန္တိ. ဥန္ဒူရေဟိပိ ဝိဟာရာ ဩကိဏ္ဏဝိကိဏ္ဏာ ဟောန္တိ. မနုဿာ ဝိဟာရစာရိကံ အာဟိဏ္ဍန္တာ ပဿိတွာ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘အန္တောကောဋ္ဌာဂါရိကာ ဣမေ သမဏာ သကျပုတ္တိယာ၊ သေယျထာပိ ရာဇာ မာဂဓော သေနိယော ဗိမ္ဗိသာရော’’တိ! အဿောသုံ ခေါ ဘိက္ခူ တေသံ မနုဿာနံ ဥဇ္ဈာယန္တာနံ ခိယျန္တာနံ ဝိပါစေန္တာနံ. ယေ တေ ဘိက္ခူ အပ္ပိစ္ဆာ။ပေ။ တေ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ ဘိက္ခူ ဧဝရူပါယ ဗာဟုလ္လာယ စေတေဿန္တီ’’တိ! အထ ခေါ တေ ဘိက္ခူ တေ အနေကပရိယာယေန ဝိဂရဟိတွာ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ပေ။ ‘‘သစ္စံ ကိရ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခူ ဧဝရူပါယ ဗာဟုလ္လာယ စေတေန္တီ’’တိ? ‘‘သစ္စံ၊ ဘဂဝါ’’တိ. ဝိဂရဟိ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ။ပေ။ ကထဉှိ နာမ တေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မောဃပုရိသာ ဧဝရူပါယ ဗာဟုလ္လာယ စေတေဿန္တိ! နေတံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အပ္ပသန္နာနံ ဝါ ပသာဒါယ။ပေ။ ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣမံ သိက္ခာပဒံ ဥဒ္ဒိသေယျာထ –

၆၂၂. ‘‘ယာနိ ခေါ ပန တာနိ ဂိလာနာနံ ဘိက္ခူနံ ပဋိသာယနီယာနိ ဘေသဇ္ဇာနိ၊ သေယျထိဒံ – သပ္ပိ နဝနီတံ တေလံ မဓု ဖာဏိတံ၊ တာနိ ပဋိဂ္ဂဟေတွာ သတ္တာဟပရမံ သန္နိဓိကာရကံ ပရိဘုဉ္ဇိတဗ္ဗာနိ. တံ အတိက္ကာမယတော နိဿဂ္ဂိယံ ပါစိတ္တိယ’’န္တိ.

၆၂၃. ယာနိ ခေါ ပန တာနိ ဂိလာနာနံ ဘိက္ခူနံ ပဋိသာယနီယာနိ ဘေဿဇ္ဇာနီတိ သပ္ပိ နာမ ဂေါသပ္ပိ ဝါ အဇိကာသပ္ပိ ဝါ မဟိံသသပ္ပိ [မဟိသသပ္ပိ (သီ. သျာ.)] ဝါ ယေသံ မံသံ ကပ္ပတိ တေသံ သပ္ပိ. နဝနီတံ နာမ တေသံ ယေဝ နဝနီတံ. တေလံ နာမ တိလတေလံ သာသပတေလံ မဓုကတေလံ ဧရဏ္ဍတေလံ ဝသာတေလံ. မဓု နာမ မက္ခိကာမဓု. ဖာဏိတံ နာမ ဥစ္ဆုမှာ နိဗ္ဗတ္တံ.

တာနိ ပဋိဂ္ဂဟေတွာ သတ္တာဟပရမံ သန္နိဓိကာရကံ ပရိဘုဉ္ဇိတဗ္ဗာနီတိ သတ္တာဟပရမတာ ပရိဘုဉ္ဇိတဗ္ဗာနိ.

တံ အတိက္ကာမယတော နိဿဂ္ဂိယံ ဟောတီတိ အဋ္ဌမေ အရုဏုဂ္ဂမနေ နိဿဂ္ဂိယံ ဟောတိ. နိဿဇ္ဇိတဗ္ဗံ သံဃဿ ဝါ ဂဏဿ ဝါ ပုဂ္ဂလဿ ဝါ. ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ နိဿဇ္ဇိတဗ္ဗံ။ပေ။ ဣဒံ မေ၊ ဘန္တေ၊ ဘေသဇ္ဇံ သတ္တာဟာတိက္ကန္တံ နိဿဂ္ဂိယံ၊ ဣမာဟံ သံဃဿ နိဿဇ္ဇာမီတိ။ပေ။ ဒဒေယျာတိ။ပေ။ ဒဒေယျုန္တိ။ပေ။ အာယသ္မတော ဒမ္မီတိ.

၆၂၄. သတ္တာဟာတိက္ကန္တေ အတိက္ကန္တသညီ၊ နိဿဂ္ဂိယံ ပါစိတ္တိယံ. သတ္တာဟာတိက္ကန္တေ ဝေမတိကော၊ နိဿဂ္ဂိယံ ပါစိတ္တိယံ. သတ္တာဟာတိက္ကန္တေ အနတိက္ကန္တသညီ၊ နိဿဂ္ဂိယံ ပါစိတ္တိယံ. အနဓိဋ္ဌိတေ အဓိဋ္ဌိတသညီ၊ နိဿဂ္ဂိယံ ပါစိတ္တိယံ. အဝိဿဇ္ဇိတေ ဝိဿဇ္ဇိတသညီ၊ နိဿဂ္ဂိယံ ပါစိတ္တိယံ. အနဋ္ဌေ နဋ္ဌသညီ၊ နိဿဂ္ဂိယံ ပါစိတ္တိယံ. အဝိနဋ္ဌေ ဝိနဋ္ဌသညီ၊ နိဿဂ္ဂိယံ ပါစိတ္တိယံ. အဒဍ္ဎေ ဒဍ္ဎသညီ၊ နိဿဂ္ဂိယံ ပါစိတ္တိယံ. အဝိလုတ္တေ ဝိလုတ္တသညီ၊ နိဿဂ္ဂိယံ ပါစိတ္တိယံ.

နိဿဋ္ဌံ ပဋိလဘိတွာ န ကာယိကေန ပရိဘောဂေန ပရိဘုဉ္ဇိတဗ္ဗံ၊ န အဇ္ဈောဟရိတဗ္ဗံ၊ ပဒီပေ ဝါ ကာဠဝဏ္ဏေ ဝါ ဥပနေတဗ္ဗံ၊ အညေန ဘိက္ခုနာ ကာယိကေန ပရိဘောဂေန ပရိဘုဉ္ဇိတဗ္ဗံ၊ န အဇ္ဈောဟရိတဗ္ဗံ.

သတ္တာဟာနတိက္ကန္တေ အတိက္ကန္တသညီ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. သတ္တာဟာနတိက္ကန္တေ ဝေမတိကော၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. သတ္တာဟာနတိက္ကန္တေ အနတိက္ကန္တသညီ၊ အနာပတ္တိ.

၆၂၅. အနာပတ္တိ အန္တောသတ္တာဟံ အဓိဋ္ဌေတိ၊ ဝိဿဇ္ဇေတိ၊ နဿတိ၊ ဝိနဿတိ၊ ဍယှတိ၊ အစ္ဆိန္ဒိတွာ ဂဏှန္တိ၊ ဝိဿာသံ ဂဏှန္တိ၊ အနုပသမ္ပန္နဿ စတ္တေန ဝန္တေန မုတ္တေန အနပေက္ခော ဒတွာ ပဋိလဘိတွာ ပရိဘုဉ္ဇတိ၊ ဥမ္မတ္တကဿ၊ အာဒိကမ္မိကဿာတိ.

ဘေသဇ္ဇသိက္ခာပဒံ နိဋ္ဌိတံ တတိယံ.