၈. သဟဓမ္မိကဝဂ္ဂေါ

၁. သဟဓမ္မိကသိက္ခာပဒံ

၄၃၃. တေန သမယေန ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ ကောသမ္ဗိယံ ဝိဟရတိ ဃောသိတာရာမေ. တေန ခေါ ပန သမယေန အာယသ္မာ ဆန္နော အနာစာရံ အာစရတိ. ဘိက္ခူ ဧဝမာဟံသု – ‘‘မာဝုသော ဆန္န၊ ဧဝရူပံ အကာသိ. နေတံ ကပ္ပတီ’’တိ. သော ဧဝံ ဝဒေတိ – ‘‘န တာဝါဟံ၊ အာဝုသော၊ ဧတသ္မိံ သိက္ခာပဒေ သိက္ခိဿာမိ ယာဝ န အညံ ဘိက္ခုံ ဗျတ္တံ ဝိနယဓရံ ပရိပုစ္ဆာမီ’’တိ. ယေ တေ ဘိက္ခူ အပ္ပိစ္ဆာ။ပေ။ တေ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ အာယသ္မာ ဆန္နော ဘိက္ခူဟိ သဟဓမ္မိကံ ဝုစ္စမာနော ဧဝံ ဝက္ခတိ – န တာဝါဟံ၊ အာဝုသော၊ ဧတသ္မိံ သိက္ခာပဒေ သိက္ခိဿာမိ ယာဝ န အညံ ဘိက္ခုံ ဗျတ္တံ ဝိနယဓရံ ပရိပုစ္ဆာမီ’’တိ။ပေ။ သစ္စံ ကိရ တွံ၊ ဆန္န၊ ဘိက္ခူဟိ သဟဓမ္မိကံ ဝုစ္စမာနော ဧဝံ ဝဒေသိ – ‘‘န တာဝါဟံ၊ အာဝုသော၊ ဧတသ္မိံ သိက္ခာပဒေ သိက္ခိဿာမိ ယာဝ န အညံ ဘိက္ခုံ ဗျတ္တံ ဝိနယဓရံ ပရိပုစ္ဆာမီ’’တိ? ‘‘သစ္စံ၊ ဘဂဝါ’’တိ. ဝိဂရဟိ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ။ပေ။ ကထဉှိ နာမ တွံ၊ မောဃပုရိသ၊ ဘိက္ခူဟိ သဟဓမ္မိကံ ဝုစ္စမာနော ဧဝံ ဝက္ခသိ – ‘‘န တာဝါဟံ၊ အာဝုသော၊ ဧတသ္မိံ သိက္ခာပဒေ သိက္ခိဿာမိ ယာဝ န အညံ ဘိက္ခုံ ဗျတ္တံ ဝိနယဓရံ ပရိပုစ္ဆာမီ’’တိ. နေတံ၊ မောဃပုရိသ၊ အပ္ပသန္နာနံ ဝါ ပသာဒါယ။ပေ။ ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣမံ သိက္ခာပဒံ ဥဒ္ဒိသေယျာထ –

၄၃၄. ‘‘ယော ပန ဘိက္ခု ဘိက္ခူဟိ သဟဓမ္မိကံ ဝုစ္စမာနော ဧဝံ ဝဒေယျ – ‘န တာဝါဟံ၊ အာဝုသော၊ ဧတသ္မိံ သိက္ခာပဒေ သိက္ခိဿာမိ ယာဝ န အညံ ဘိက္ခုံ ဗျတ္တံ ဝိနယဓရံ ပရိပုစ္ဆာမီ’တိ၊ ပါစိတ္တိယံ. သိက္ခမာနေန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနာ အညာတဗ္ဗံ ပရိပုစ္ဆိတဗ္ဗံ ပရိပဉှိတဗ္ဗံ. အယံ တတ္ထ သာမီစီ’’တိ.

၄၃၅. ယော ပနာတိ ယော ယာဒိသော။ပေ။ ဘိက္ခူတိ။ပေ။ အယံ ဣမသ္မိံ အတ္ထေ အဓိပ္ပေတော ဘိက္ခူတိ.

ဘိက္ခူဟီတိ အညေဟိ ဘိက္ခူဟိ.

သဟဓမ္မိကံ နာမ ယံ ဘဂဝတာ ပညတ္တံ သိက္ခာပဒံ ဧတံ သဟဓမ္မိကံ နာမ. တေန ဝုစ္စမာနော ဧဝံ ဝဒေတိ [ဝဒေယျ (က.)] – ‘‘န တာဝါဟံ၊ အာဝုသော၊ ဧတသ္မိံ သိက္ခာပဒေ သိက္ခိဿာမိ ယာဝ န အညံ ဘိက္ခုံ ဗျတ္တံ ဝိနယဓရံ ပရိပုစ္ဆာမီ’’တိ [ဣမာနိ ပဒါနိ သျာ. ပေါတ္ထကေ န ဒိဿန္တိ]. ပဏ္ဍိတံ ဗျတ္တံ [ဣမာနိ ပဒါနိ သျာ. ပေါတ္ထကေ န ဒိဿန္တိ] မေဓာဝိံ ဗဟုဿုတံ ဓမ္မကထိကံ ပရိပုစ္ဆာမီတိ ဘဏတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ.

၄၃၆. ဥပသမ္ပန္နေ ဥပသမ္ပန္နသညီ ဧဝံ ဝဒေတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. ဥပသမ္ပန္နေ ဝေမတိကော ဧဝံ ဝဒေတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. ဥပသမ္ပန္နေ အနုပသမ္ပန္နသညီ ဧဝံ ဝဒေတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ.

အပညတ္တေန ဝုစ္စမာနော – ‘‘ဣဒံ န သလ္လေခါယ န ဓုတတ္ထာယ န ပါသာဒိကတာယ န အပစယာယ န ဝီရိယာရမ္ဘာယ သံဝတ္တတီ’’တိ ဧဝံ ဝဒေတိ၊ ‘‘န တာဝါဟံ၊ အာဝုသော၊ ဧတသ္မိံ သိက္ခာပဒေ သိက္ခိဿာမိ ယာဝ န အညံ ဘိက္ခုံ ဗျတ္တံ ဝိနယဓရံ ပဏ္ဍိတံ မေဓာဝိံ ဗဟုဿုတံ ဓမ္မကထိကံ ပရိပုစ္ဆာမီ’’တိ ဘဏတိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ.

အနုပသမ္ပန္နေန ပညတ္တေန ဝါ အပညတ္တေန ဝါ ဝုစ္စမာနော – ‘‘ဣဒံ န သလ္လေခါယ န ဓုတတ္ထာယ န ပါသာဒိကတာယ န အပစယာယ န ဝီရိယာရမ္ဘာယ သံဝတ္တတီ’’တိ ဧဝံ ဝဒေတိ၊ ‘‘န တာဝါဟံ၊ အာဝုသော၊ ဧတသ္မိံ သိက္ခာပဒေ သိက္ခိဿာမိ ယာဝ န အညံ ဘိက္ခုံ ဗျတ္တံ ဝိနယဓရံ ပဏ္ဍိတံ မေဓာဝိံ ဗဟုဿုတံ ဓမ္မကထိကံ ပရိပုစ္ဆာမီ’’တိ ဘဏတိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အနုပသမ္ပန္နေ ဥပသမ္ပန္နသညီ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အနုပသမ္ပန္နေ ဝေမတိကော၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အနုပသမ္ပန္နေ အနုပသမ္ပန္နသညီ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ.

သိက္ခမာနေနာတိ သိက္ခိတုကာမေန.

အညာတဗ္ဗန္တိ ဇာနိတဗ္ဗံ.

ပရိပုစ္ဆိတဗ္ဗန္တိ ‘‘ဣဒံ၊ ဘန္တေ၊ ကထံ၊ ဣမဿ ဝါ ကွတ္ထော’’တိ?

ပရိပဉှိတဗ္ဗန္တိ စိန္တေတဗ္ဗံ တုလယိတဗ္ဗံ.

အယံ တတ္ထ သာမီစီတိ အယံ တတ္ထ အနုဓမ္မတာ.

၄၃၇. အနာပတ္တိ ‘‘ဇာနိဿာမိ သိက္ခိဿာမီ’’တိ ဘဏတိ၊ ဥမ္မတ္တကဿ၊ အာဒိကမ္မိကဿာတိ.

သဟဓမ္မိကသိက္ခာပဒံ နိဋ္ဌိတံ ပဌမံ.

၂. ဝိလေခနသိက္ခာပဒံ

၄၃၈. တေန သမယေန ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. [ဣဒံ ဝတ္ထု စူဠဝ. ၃၂၀] တေန ခေါ ပန သမယေန ဘဂဝါ ဘိက္ခူနံ အနေကပရိယာယေန ဝိနယကထံ ကထေတိ၊ ဝိနယဿ ဝဏ္ဏံ ဘာသတိ၊ ဝိနယပရိယတ္တိယာ ဝဏ္ဏံ ဘာသတိ၊ အာဒိဿ အာဒိဿ အာယသ္မတော ဥပါလိဿ ဝဏ္ဏံ ဘာသတိ. ဘိက္ခူနံ ဧတဒဟောသိ [ဘိက္ခူ ဘဂဝါ (သျာ. က.)] – ‘‘ဘဂဝါ ခေါ အနေကပရိယာယေန ဝိနယကထံ ကထေတိ၊ ဝိနယဿ ဝဏ္ဏံ ဘာသတိ၊ ဝိနယပရိယတ္တိယာ ဝဏ္ဏံ ဘာသတိ၊ အာဒိဿ အာဒိဿ အာယသ္မတော ဥပါလိဿ ဝဏ္ဏံ ဘာသတိ. ဟန္ဒ မယံ၊ အာဝုသော၊ အာယသ္မတော ဥပါလိဿ သန္တိကေ ဝိနယံ ပရိယာပုဏာမာ’’တိ၊ တေ စ ဗဟူ ဘိက္ခူ ထေရာ စ နဝါ စ မဇ္ဈိမာ စ အာယသ္မတော ဥပါလိဿ သန္တိကေ ဝိနယံ ပရိယာပုဏန္တိ.

အထ ခေါ ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာနံ ဘိက္ခူနံ ဧတဒဟောသိ – ‘‘ဧတရဟိ ခေါ၊ အာဝုသော၊ ဗဟူ ဘိက္ခူ ထေရာ စ နဝါ စ မဇ္ဈိမာ စ အာယသ္မတော ဥပါလိဿ သန္တိကေ ဝိနယံ ပရိယာပုဏန္တိ. သစေ ဣမေ ဝိနယေ ပကတညုနော ဘဝိဿန္တိ အမှေ ယေနိစ္ဆကံ ယဒိစ္ဆကံ ယာဝဒိစ္ဆကံ အာကဍ္ဎိဿန္တိ ပရိကဍ္ဎိဿန္တိ. ဟန္ဒ မယံ၊ အာဝုသော၊ ဝိနယံ ဝိဝဏ္ဏေမာ’’တိ. အထ ခေါ ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ ဘိက္ခူ ဥပသင်္ကမိတွာ ဧဝံ ဝဒန္တိ – ‘‘ကိံ ပနိမေဟိ ခုဒ္ဒါနုခုဒ္ဒကေဟိ သိက္ခာပဒေဟိ ဥဒ္ဒိဋ္ဌေဟိ၊ ယာဝဒေဝ ကုက္ကုစ္စာယ ဝိဟေသာယ ဝိလေခါယ သံဝတ္တန္တီ’’တိ! ယေ တေ ဘိက္ခူ အပ္ပိစ္ဆာ။ပေ။ တေ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ကထဉှိ နာမ ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ ဝိနယံ ဝိဝဏ္ဏေဿန္တီတိ။ပေ။ သစ္စံ ကိရ တုမှေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝိနယံ ဝိဝဏ္ဏေထာတိ? ‘‘သစ္စံ၊ ဘဂဝါ’’တိ. ဝိဂရဟိ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ။ပေ။ ကထဉှိ နာမ တုမှေ၊ မောဃပုရိသာ၊ ဝိနယံ ဝိဝဏ္ဏေဿထ! နေတံ၊ မောဃပုရိသာ၊ အပ္ပသန္နာနံ ဝါ ပသာဒါယ။ပေ။ ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣမံ သိက္ခာပဒံ ဥဒ္ဒိသေယျာထ –

၄၃၉. ‘‘ယော ပန ဘိက္ခု ပါတိမောက္ခေ ဥဒ္ဒိဿမာနေ ဧဝံ ဝဒေယျ – ‘ကိံ ပနိမေဟိ ခုဒ္ဒါနုခုဒ္ဒကေဟိ သိက္ခာပဒေဟိ ဥဒ္ဒိဋ္ဌေဟိ၊ ယာဝဒေဝ ကုက္ကုစ္စာယ ဝိဟေသာယ ဝိလေခါယ သံဝတ္တန္တီ’တိ၊ သိက္ခာပဒဝိဝဏ္ဏကေ ပါစိတ္တိယ’’န္တိ.

၄၄၀. ယော ပနာတိ ယော ယာဒိသော။ပေ။ ဘိက္ခူတိ။ပေ။ အယံ ဣမသ္မိံ အတ္ထေ အဓိပ္ပေတော ဘိက္ခူတိ.

ပါတိမောက္ခေ ဥဒ္ဒိဿမာနေတိ ဥဒ္ဒိသန္တေ ဝါ ဥဒ္ဒိသာပေန္တေ ဝါ သဇ္ဈာယံ ဝါ ကရောန္တေ.

ဧဝံ ဝဒေယျာတိ – ‘‘ကိံ ပနိမေဟိ ခုဒ္ဒါနုခုဒ္ဒကေဟိ သိက္ခာပဒေဟိ ဥဒ္ဒိဋ္ဌေဟိ၊ ယာဝဒေဝ ကုက္ကုစ္စာယ ဝိဟေသာယ ဝိလေခါယ သံဝတ္တန္တီတိ. ‘‘ယေ ဣမံ ပရိယာပုဏန္တိ တေသံ ကုက္ကုစ္စံ ဟောတိ၊ ဝိဟေသာ ဟောတိ၊ ဝိလေခါ ဟောတိ၊ ယေ ဣမံ န ပရိယာပုဏန္တိ တေသံ ကုက္ကုစ္စံ န ဟောတိ ဝိဟေသာ န ဟောတိ ဝိလေခါ န ဟောတိ. အနုဒ္ဒိဋ္ဌံ ဣဒံ ဝရံ၊ အနုဂ္ဂဟိတံ ဣဒံ ဝရံ၊ အပရိယာပုဋံ ဣဒံ ဝရံ၊ အဓာရိတံ ဣဒံ ဝရံ၊ ဝိနယော ဝါ အန္တရဓာယတု၊ ဣမေ ဝါ ဘိက္ခူ အပကတညုနော ဟောန္တူ’’တိ ဥပသမ္ပန္နဿ ဝိနယံ ဝိဝဏ္ဏေတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ.

၄၄၁. ဥပသမ္ပန္နေ ဥပသမ္ပန္နသညီ ဝိနယံ ဝိဝဏ္ဏေတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. ဥပသမ္ပန္နေ ဝေမတိကော ဝိနယံ ဝိဝဏ္ဏေတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. ဥပသမ္ပန္နေ အနုပသမ္ပန္နသညီ ဝိနယံ ဝိဝဏ္ဏေတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ.

အညံ ဓမ္မံ ဝိဝဏ္ဏေတိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အနုပသမ္ပန္နဿ ဝိနယံ ဝါ အညံ ဝါ ဓမ္မံ ဝိဝဏ္ဏေတိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အနုပသမ္ပန္နေ ဥပသမ္ပန္နသညီ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အနုပသမ္ပန္နေ ဝေမတိကော၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အနုပသမ္ပန္နေ အနုပသမ္ပန္နသညီ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ.

၄၄၂. အနာပတ္တိ န ဝိဝဏ္ဏေတုကာမော၊ ‘‘ဣင်္ဃ တွံ သုတ္တန္တေ ဝါ ဂါထာယော ဝါ အဘိဓမ္မံ ဝါ ပရိယာပုဏဿု၊ ပစ္ဆာ ဝိနယံ ပရိယာပုဏိဿသီ’’တိ ဘဏတိ၊ ဥမ္မတ္တကဿ၊ အာဒိကမ္မိကဿာတိ.

ဝိလေခနသိက္ခာပဒံ နိဋ္ဌိတံ ဒုတိယံ.

၃. မောဟနသိက္ခာပဒံ

၄၄၃. တေန သမယေန ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. တေန ခေါ ပန သမယေန ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ အနာစာရံ အာစရိတွာ ‘‘အညာဏကေန အာပန္နာတိ ဇာနန္တူ’’တိ ပါတိမောက္ခေ ဥဒ္ဒိဿမာနေ ဧဝံ ဝဒန္တိ – ‘‘ဣဒါနေဝ ခေါ မယံ ဇာနာမ၊ အယမ္ပိ ကိရ ဓမ္မော သုတ္တာဂတော သုတ္တပရိယာပန္နော အနွဒ္ဓမာသံ ဥဒ္ဒေသံ အာဂစ္ဆတီ’’တိ. ယေ တေ ဘိက္ခူ အပ္ပိစ္ဆာ။ပေ။ တေ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ ပါတိမောက္ခေ ဥဒ္ဒိဿမာနေ ဧဝံ ဝက္ခန္တိ – ဣဒါနေဝ ခေါ မယံ ဇာနာမ၊ အယမ္ပိ ကိရ ဓမ္မော သုတ္တာဂတော သုတ္တပရိယာပန္နော အနွဒ္ဓမာသံ ဥဒ္ဒေသံ အာဂစ္ဆတီ’’တိ။ပေ။ သစ္စံ ကိရ တုမှေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပါတိမောက္ခေ ဥဒ္ဒိဿမာနေ ဧဝံ ဝဒေထ – ‘‘ဣဒါနေဝ ခေါ မယံ ဇာနာမ၊ အယမ္ပိ ကိရ ဓမ္မော သုတ္တာဂတော သုတ္တပရိယာပန္နော အနွဒ္ဓမာသံ ဥဒ္ဒေသံ အာဂစ္ဆတီ’’တိ? ‘‘သစ္စံ၊ ဘဂဝါ’’တိ. ဝိဂရဟိ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ။ပေ။ ကထဉှိ နာမ တုမှေ၊ မောဃပုရိသာ၊ ပါတိမောက္ခေ ဥဒ္ဒိဿမာနေ ဧဝံ ဝက္ခထ – ‘‘ဣဒါနေဝ ခေါ မယံ ဇာနာမ၊ အယမ္ပိ ကိရ ဓမ္မော သုတ္တာဂတော သုတ္တပရိယာပန္နော အနွဒ္ဓမာသံ ဥဒ္ဒေသံ အာဂစ္ဆတီ’’တိ! နေတံ၊ မောဃပုရိသာ၊ အပ္ပသန္နာနံ ဝါ ပသာဒါယ။ပေ။ ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣမံ သိက္ခာပဒံ ဥဒ္ဒိသေယျာထ –

၄၄၄. ‘‘ယော ပန ဘိက္ခု အနွဒ္ဓမာသံ ပါတိမောက္ခေ ဥဒ္ဒိဿမာနေ ဧဝံ ဝဒေယျ – ‘ဣဒါနေဝ ခေါ အဟံ ဇာနာမိ၊ အယမ္ပိ ကိရ ဓမ္မော သုတ္တာဂတော သုတ္တပရိယာပန္နော အနွဒ္ဓမာသံ ဥဒ္ဒေသံ အာဂစ္ဆတီ’တိ. တဉ္စေ ဘိက္ခုံ အညေ ဘိက္ခူ ဇာနေယျုံ နိသိန္နပုဗ္ဗံ ဣမိနာ ဘိက္ခုနာ ဒွတ္တိက္ခတ္တုံ ပါတိမောက္ခေ ဥဒ္ဒိဿမာနေ၊ ကော ပန ဝါဒေါ ဘိယျော [ဘိယျောတိ (သျာ.)]၊ န စ တဿ ဘိက္ခုနော အညာဏကေန မုတ္တိ အတ္ထိ၊ ယဉ္စ တတ္ထ အာပတ္တိံ အာပန္နော တဉ္စ ယထာဓမ္မော ကာရေတဗ္ဗော၊ ဥတ္တရိ စဿ မောဟော အာရောပေတဗ္ဗော – ‘တဿ တေ၊ အာဝုသော၊ အလာဘာ၊ တဿ တေ ဒုလ္လဒ္ဓံ၊ ယံ တွံ ပါတိမောက္ခေ ဥဒ္ဒိဿမာနေ န သာဓုကံ အဋ္ဌိံ ကတွာ [အဋ္ဌိကတွာ (သျာ. က.)] မနသိ ကရောသီ’တိ. ဣဒံ တသ္မိံ မောဟနကေ ပါစိတ္တိယ’’န္တိ.

၄၄၅. ယော ပနာတိ ယော ယာဒိသော။ပေ။ ဘိက္ခူတိ။ပေ။ အယံ ဣမသ္မိံ အတ္ထေ အဓိပ္ပေတော ဘိက္ခူတိ.

အနွဒ္ဓမာသန္တိ အနုပေါသထိကံ.

ပါတိမောက္ခေ ဥဒ္ဒိဿမာနေတိ ဥဒ္ဒိသန္တေ.

ဧဝံ ဝဒေယျာတိ အနာစာရံ အာစရိတွာ – ‘‘အညာဏကေန အာပန္နောတိ ဇာနန္တူ’’တိ ပါတိမောက္ခေ ဥဒ္ဒိဿမာနေ ဧဝံ ဝဒေတိ – ‘‘ဣဒါနေဝ ခေါ အဟံ ဇာနာမိ၊ အယမ္ပိ ကိရ ဓမ္မော သုတ္တာဂတော သုတ္တပရိယာပန္နော အနွဒ္ဓမာသံ ဥဒ္ဒေသံ အာဂစ္ဆတီ’’တိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ.

တဉ္စေ မောဟေတုကာမံ ဘိက္ခုံ အညေ ဘိက္ခူ ဇာနေယျုံ နိသိန္နပုဗ္ဗံ ဣမိနာ ဘိက္ခုနာ ဒွတ္တိက္ခတ္တုံ ပါတိမောက္ခေ ဥဒ္ဒိဿမာနေ၊ ကော ပန ဝါဒေါ ဘိယျော၊ န စ တဿ ဘိက္ခုနော အညာဏကေန မုတ္တိ အတ္ထိ၊ ယဉ္စ တတ္ထ အာပတ္တိံ အာပန္နော၊ တဉ္စ ယထာဓမ္မော ကာရေတဗ္ဗော၊ ဥတ္တရိ စဿ မောဟော အာရောပေတဗ္ဗော. ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ အာရောပေတဗ္ဗော. ဗျတ္တေန ဘိက္ခုနာ ပဋိဗလေန သံဃော ဉာပေတဗ္ဗော –

၄၄၆. ‘‘သုဏာတု မေ၊ ဘန္တေ၊ သံဃော. အယံ ဣတ္ထန္နာမော ဘိက္ခု ပါတိမောက္ခေ ဥဒ္ဒိဿမာနေ န သာဓုကံ အဋ္ဌိံ ကတွာ မနသိ ကရောတိ. ယဒိ သံဃဿ ပတ္တကလ္လံ၊ သံဃော ဣတ္ထန္နာမဿ ဘိက္ခုနော မောဟံ အာရောပေယျ. ဧသာ ဉတ္တိ.

‘‘သုဏာတု မေ၊ ဘန္တေ၊ သံဃော. အယံ ဣတ္ထန္နာမော ဘိက္ခု ပါတိမောက္ခေ ဥဒ္ဒိဿမာနေ န သာဓုကံ အဋ္ဌိံ ကတွာ မနသိ ကရောတိ. သံဃော ဣတ္ထန္နာမဿ ဘိက္ခုနော မောဟံ အာရောပေတိ. ယဿာယသ္မတော ခမတိ ဣတ္ထန္နာမဿ ဘိက္ခုနော မောဟဿ အာရောပနာ၊ သော တုဏှဿ၊ ယဿ နက္ခမတိ၊ သော ဘာသေယျ.

‘‘အာရောပိတော သံဃေန ဣတ္ထန္နာမဿ ဘိက္ခုနော မောဟော. ခမတိ သံဃဿ၊ တသ္မာ တုဏှီ၊ ဧဝမေတံ ဓာရယာမီ’’တိ.

အနာရောပိတေ မောဟေ မောဟေတိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အာရောပိတေ မောဟေ မောဟေတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ.

၄၄၇. ဓမ္မကမ္မေ ဓမ္မကမ္မသညီ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. ဓမ္မကမ္မေ ဝေမတိကော၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. ဓမ္မကမ္မေ အဓမ္မကမ္မသညီ မောဟေတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ.

အဓမ္မကမ္မေ ဓမ္မကမ္မသညီ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အဓမ္မကမ္မေ ဝေမတိကော၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အဓမ္မကမ္မေ အဓမ္မကမ္မသညီ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ.

၄၄၈. အနာပတ္တိ န ဝိတ္ထာရေန သုတံ ဟောတိ၊ ဦနကဒွတ္တိက္ခတ္တုံ ဝိတ္ထာရေန သုတံ ဟောတိ၊ န မောဟေတုကာမဿ၊ ဥမ္မတ္တကဿ၊ အာဒိကမ္မိကဿာတိ.

မောဟနသိက္ခာပဒံ နိဋ္ဌိတံ တတိယံ.

၄. ပဟာရသိက္ခာပဒံ

၄၄၉. တေန သမယေန ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. တေန ခေါ ပန သမယေန ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ ကုပိတာ အနတ္တမနာ သတ္တရသဝဂ္ဂိယာနံ ဘိက္ခူနံ ပဟာရံ ဒေန္တိ. တေ ရောဒန္တိ. ဘိက္ခူ ဧဝမာဟံသု – ‘‘ကိဿ တုမှေ၊ အာဝုသော၊ ရောဒထာ’’တိ? ‘‘ဣမေ၊ အာဝုသော၊ ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ ကုပိတာ အနတ္တမနာ အမှာကံ ပဟာရံ ဒေန္တီ’’တိ. ယေ တေ ဘိက္ခူ အပ္ပိစ္ဆာ။ပေ။ တေ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ ကုပိတာ အနတ္တမနာ ဘိက္ခူနံ ပဟာရံ ဒဿန္တီ’’တိ။ပေ။ သစ္စံ ကိရ တုမှေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ကုပိတာ အနတ္တမနာ ဘိက္ခူနံ ပဟာရံ ဒေထာတိ? ‘‘သစ္စံ၊ ဘဂဝါ’’တိ. ဝိဂရဟိ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ။ပေ။ ကထဉှိ နာမ တုမှေ၊ မောဃပုရိသာ၊ ကုပိတာ အနတ္တမနာ ဘိက္ခူနံ ပဟာရံ ဒဿထ! နေတံ၊ မောဃပုရိသာ၊ အပ္ပသန္နာနံ ဝါ ပသာဒါယ။ပေ။ ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣမံ သိက္ခာပဒံ ဥဒ္ဒိသေယျာထ –

၄၅၀. ‘‘ယော ပန ဘိက္ခု ဘိက္ခုဿ ကုပိတော အနတ္တမနော ပဟာရံ ဒဒေယျ၊ ပါစိတ္တိယ’’န္တိ.

၄၅၁. ယော ပနာတိ ယော ယာဒိသော။ပေ။ ဘိက္ခူတိ။ပေ။ အယံ ဣမသ္မိံ အတ္ထေ အဓိပ္ပေတော ဘိက္ခူတိ.

ဘိက္ခုဿာတိ အညဿ ဘိက္ခုဿ.

ကုပိတော အနတ္တမနောတိ အနဘိရဒ္ဓေါ အာဟတစိတ္တော ခိလဇာတော.

ပဟာရံ ဒဒေယျာတိ ကာယေန ဝါ ကာယပဋိဗဒ္ဓေန ဝါ နိဿဂ္ဂိယေန ဝါ အန္တမသော ဥပ္ပလပတ္တေနပိ ပဟာရံ ဒေတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ.

၄၅၂. ဥပသမ္ပန္နေ ဥပသမ္ပန္နသညီ ကုပိတော အနတ္တမနော ပဟာရံ ဒေတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. ဥပသမ္ပန္နေ ဝေမတိကော ကုပိတော အနတ္တမနော ပဟာရံ ဒေတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. ဥပသမ္ပန္နေ အနုပသမ္ပန္နသညီ ကုပိတော အနတ္တမနော ပဟာရံ ဒေတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ.

အနုပသမ္ပန္နဿ ကုပိတော အနတ္တမနော ပဟာရံ ဒေတိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အနုပသမ္ပန္နေ ဥပသမ္ပန္နသညီ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အနုပသမ္ပန္နေ ဝေမတိကော၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အနုပသမ္ပန္နေ အနုပသမ္ပန္နသညီ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ.

၄၅၃. အနာပတ္တိ ကေနစိ ဝိဟေဌီယမာနော မောက္ခာဓိပ္ပါယော ပဟာရံ ဒေတိ၊ ဥမ္မတ္တကဿ၊ အာဒိကမ္မိကဿာတိ.

ပဟာရသိက္ခာပဒံ နိဋ္ဌိတံ စတုတ္ထံ.

၅. တလသတ္တိကသိက္ခာပဒံ

၄၅၄. တေန သမယေန ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. တေန ခေါ ပန သမယေန ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ ကုပိတာ အနတ္တမနာ သတ္တရသဝဂ္ဂိယာနံ ဘိက္ခူနံ တလသတ္တိကံ ဥဂ္ဂိရန္တိ. တေ ပဟာရသမုစ္စိတာ ရောဒန္တိ. ဘိက္ခူ ဧဝမာဟံသု – ‘‘ကိဿ တုမှေ၊ အာဝုသော၊ ရောဒထာ’’တိ? ‘‘ဣမေ၊ အာဝုသော၊ ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ ကုပိတာ အနတ္တမနာ အမှာကံ တလသတ္တိကံ ဥဂ္ဂိရန္တီ’’တိ. ယေ တေ ဘိက္ခူ အပ္ပိစ္ဆာ။ပေ။ တေ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ ကုပိတာ အနတ္တမနာ သတ္တရသဝဂ္ဂိယာနံ ဘိက္ခူနံ တလသတ္တိကံ ဥဂ္ဂိရိဿန္တီ’’တိ။ပေ။ သစ္စံ ကိရ တုမှေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ကုပိတာ အနတ္တမနာ သတ္တရသဝဂ္ဂိယာနံ ဘိက္ခူနံ တလသတ္တိကံ ဥဂ္ဂိရထာတိ? ‘‘သစ္စံ၊ ဘဂဝါ’’တိ. ဝိဂရဟိ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ။ပေ။ ကထဉှိ နာမ တုမှေ၊ မောဃပုရိသာ၊ ကုပိတာ အနတ္တမနာ သတ္တရသဝဂ္ဂိယာနံ ဘိက္ခူနံ တလသတ္တိကံ ဥဂ္ဂိရိဿထ! နေတံ၊ မောဃပုရိသာ၊ အပ္ပသန္နာနံ ဝါ ပသာဒါယ။ပေ။ ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣမံ သိက္ခာပဒံ ဥဒ္ဒိသေယျာထ –

၄၅၅. ‘‘ယော ပန ဘိက္ခု ဘိက္ခုဿ ကုပိတော အနတ္တမနော တလသတ္တိကံ ဥဂ္ဂိရေယျ၊ ပါစိတ္တိယ’’န္တိ.

၄၅၆. ယော ပနာတိ ယော ယာဒိသော။ပေ။ ဘိက္ခူတိ။ပေ။ အယံ ဣမသ္မိံ အတ္ထေ အဓိပ္ပေတော ဘိက္ခူတိ.

ဘိက္ခုဿာတိ အညဿ ဘိက္ခုဿ.

ကုပိတော အနတ္တမနောတိ အနဘိရဒ္ဓေါ အာဟတစိတ္တော ခိလဇာတော.

တလသတ္တိကံ ဥဂ္ဂိရေယျာတိ ကာယံ ဝါ ကာယပဋိဗဒ္ဓံ ဝါ အန္တမသော ဥပ္ပလပတ္တမ္ပိ ဥစ္စာရေတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ.

၄၅၇. ဥပသမ္ပန္နေ ဥပသမ္ပန္နသညီ ကုပိတော အနတ္တမနော တလသတ္တိကံ ဥဂ္ဂိရတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. ဥပသမ္ပန္နေ ဝေမတိကော ကုပိတော အနတ္တမနော တလသတ္တိကံ ဥဂ္ဂိရတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. ဥပသမ္ပန္နေ အနုပသမ္ပန္နသညီ ကုပိတော အနတ္တမနော တလသတ္တိကံ ဥဂ္ဂိရတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ.

အနုပသမ္ပန္နဿ ကုပိတော အနတ္တမနော တလသတ္တိကံ ဥဂ္ဂိရတိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အနုပသမ္ပန္နေ ဥပသမ္ပန္နသညီ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အနုပသမ္ပန္နေ ဝေမတိကော၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အနုပသမ္ပန္နေ အနုပသမ္ပန္နသညီ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ.

၄၅၈. အနာပတ္တိ ကေနစိ ဝိဟေဌီယမာနော မောက္ခာဓိပ္ပါယော တလသတ္တိကံ ဥဂ္ဂိရတိ၊ ဥမ္မတ္တကဿ၊ အာဒိကမ္မိကဿာတိ.

တလသတ္တိကသိက္ခာပဒံ နိဋ္ဌိတံ ပဉ္စမံ.

၆. အမူလကသိက္ခာပဒံ

၄၅၉. တေန သမယေန ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. တေန ခေါ ပန သမယေန ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ ဘိက္ခုံ အမူလကေန သံဃာဒိသေသေန အနုဒ္ဓံသေန္တိ. ယေ တေ ဘိက္ခူ အပ္ပိစ္ဆာ။ပေ။ တေ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ ဘိက္ခုံ အမူလကေန သံဃာဒိသေသေန အနုဒ္ဓံသေဿန္တီ’’တိ။ပေ။ သစ္စံ ကိရ တုမှေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုံ အမူလကေန သံဃာဒိသေသေန အနုဒ္ဓံသေထာတိ? ‘‘သစ္စံ၊ ဘဂဝါ’’တိ. ဝိဂရဟိ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ။ပေ။ ကထဉှိ နာမ တုမှေ၊ မောဃပုရိသာ၊ ဘိက္ခုံ အမူလကေန သံဃာဒိသေသေန အနုဒ္ဓံသေဿထ! နေတံ၊ မောဃပုရိသာ၊ အပ္ပသန္နာနံ ဝါ ပသာဒါယ။ပေ။ ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣမံ သိက္ခာပဒံ ဥဒ္ဒိသေယျာထ –

၄၆၀. ‘‘ယော ပန ဘိက္ခု ဘိက္ခုံ အမူလကေန သံဃာဒိသေသေန အနုဒ္ဓံသေယျ၊ ပါစိတ္တိယ’’န္တိ.

၄၆၁. ယော ပနာတိ ယော ယာဒိသော။ပေ။ ဘိက္ခူတိ။ပေ။ အယံ ဣမသ္မိံ အတ္ထေ အဓိပ္ပေတော ဘိက္ခူတိ.

ဘိက္ခုန္တိ အညံ ဘိက္ခုံ.

အမူလကံ နာမ အဒိဋ္ဌံ အဿုတံ အပရိသင်္ကိတံ.

သံဃာဒိသေသေနာတိ တေရသန္နံ အညတရေန.

အနုဒ္ဓံသေယျာတိ စောဒေတိ ဝါ စောဒါပေတိ ဝါ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ.

၄၆၂. ဥပသမ္ပန္နေ ဥပသမ္ပန္နသညီ အမူလကေန သံဃာဒိသေသေန အနုဒ္ဓံသေတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. ဥပသမ္ပန္နေ ဝေမတိကော အမူလကေန သံဃာဒိသေသေန အနုဒ္ဓံသေတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. ဥပသမ္ပန္နေ အနုပသမ္ပန္နသညီ အမူလကေန သံဃာဒိသေသေန အနုဒ္ဓံသေတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ.

အာစာရဝိပတ္တိယာ ဝါ ဒိဋ္ဌိဝိပတ္တိယာ ဝါ အနုဒ္ဓံသေတိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အနုပသမ္ပန္နံ အနုဒ္ဓံသေတိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အနုပသမ္ပန္နေ ဥပသမ္ပန္နသညီ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အနုပသမ္ပန္နေ ဝေမတိကော၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အနုပသမ္ပန္နေ အနုပသမ္ပန္နသညီ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ.

၄၆၃. အနာပတ္တိ တထာသညီ စောဒေတိ၊ ဝါ စောဒါပေတိ ဝါ၊ ဥမ္မတ္တကဿ၊ အာဒိကမ္မိကဿာတိ.

အမူလကသိက္ခာပဒံ နိဋ္ဌိတံ ဆဋ္ဌံ.

၇. သဉ္စိစ္စသိက္ခာပဒံ

၄၆၄. တေန သမယေန ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. တေန ခေါ ပန သမယေန ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ သတ္တရသဝဂ္ဂိယာနံ ဘိက္ခူနံ သဉ္စိစ္စ ကုက္ကုစ္စံ ဥပဒဟန္တိ – ‘‘ဘဂဝတာ၊ အာဝုသော၊ သိက္ခာပဒံ ပညတ္တံ – ‘န ဦနဝီသတိဝဿော ပုဂ္ဂလော ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗော’တိ. တုမှေ စ ဦနဝီသတိဝဿာ ဥပသမ္ပန္နာ. ကစ္စိ နော တုမှေ အနုပသမ္ပန္နာ’’တိ? တေ ရောဒန္တိ. ဘိက္ခူ ဧဝမာဟံသု – ‘‘ကိဿ တုမှေ၊ အာဝုသော၊ ရောဒထာ’’တိ? ‘‘ဣမေ၊ အာဝုသော၊ ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ အမှာကံ သဉ္စိစ္စ ကုက္ကုစ္စံ ဥပဒဟန္တီ’’တိ. ယေ တေ ဘိက္ခူ အပ္ပိစ္ဆာ။ပေ။ တေ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ ဘိက္ခူနံ သဉ္စိစ္စ ကုက္ကုစ္စံ ဥပဒဟိဿန္တီ’’တိ။ပေ။ သစ္စံ ကိရ တုမှေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခူနံ သဉ္စိစ္စ ကုက္ကုစ္စံ ဥပဒဟထာတိ? ‘‘သစ္စံ၊ ဘဂဝါ’’တိ. ဝိဂရဟိ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ။ပေ။ ကထဉှိ နာမ တုမှေ၊ မောဃပုရိသာ၊ ဘိက္ခူနံ သဉ္စိစ္စ ကုက္ကုစ္စံ ဥပဒဟိဿထ! နေတံ၊ မောဃပုရိသာ အပ္ပသန္နာနံ ဝါ ပသာဒါယ။ပေ။ ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣမံ သိက္ခာပဒံ ဥဒ္ဒိသေယျာထ –

၄၆၅. ‘‘ယော ပန ဘိက္ခု ဘိက္ခုဿ သဉ္စိစ္စ ကုက္ကုစ္စံ ဥပဒဟေယျ [ဥပ္ပါဒေယျ (ဣတိပိ)] – ‘ဣတိဿ မုဟုတ္တမ္ပိ အဖာသု ဘဝိဿတီ’တိ ဧတဒေဝ ပစ္စယံ ကရိတွာ အနညံ၊ ပါစိတ္တိယ’’န္တိ.

၄၆၆. ယော ပနာတိ ယော ယာဒိသော။ပေ။ ဘိက္ခူတိ။ပေ။ အယံ ဣမသ္မိံ အတ္ထေ အဓိပ္ပေတော ဘိက္ခူတိ.

ဘိက္ခုဿာတိ အညဿ ဘိက္ခုဿ.

သဉ္စိစ္စာတိ ဇာနန္တော သဉ္ဇာနန္တော စေစ္စ အဘိဝိတရိတွာ ဝီတိက္ကမော.

ကုက္ကုစ္စံ ဥပဒဟေယျာတိ ‘‘ဦနဝီသတိဝဿော မညေ တွံ ဥပသမ္ပန္နော၊ ဝိကာလေ မညေ တယာ ဘုတ္တံ၊ မဇ္ဇံ မညေ တယာ ပီတံ၊ မာတုဂါမေန သဒ္ဓိံ ရဟော မညေ တယာ နိသိန္န’’န္တိ ကုက္ကုစ္စံ ဥပဒဟတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ.

ဧတဒေဝ ပစ္စယံ ကရိတွာ၊ အနညန္တိ န အညော ကောစိ ပစ္စယော ဟောတိ ကုက္ကုစ္စံ ဥပဒဟိတုံ.

၄၆၇. ဥပသမ္ပန္နေ ဥပသမ္ပန္နသညီ သဉ္စိစ္စ ကုက္ကုစ္စံ ဥပဒဟတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. ဥပသမ္ပန္နေ ဝေမတိကော သဉ္စိစ္စ ကုက္ကုစ္စံ ဥပဒဟတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. ဥပသမ္ပန္နေ အနုပသမ္ပန္နသညီ သဉ္စိစ္စ ကုက္ကုစ္စံ ဥပဒဟတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ.

အနုပသမ္ပန္နဿ သဉ္စိစ္စ ကုက္ကုစ္စံ ဥပဒဟတိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အနုပသမ္ပန္နေ ဥပသမ္ပန္နသညီ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အနုပသမ္ပန္နေ ဝေမတိကော၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အနုပသမ္ပန္နေ အနုပသမ္ပန္နသညီ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ.

၄၆၈. အနာပတ္တိ န ကုက္ကုစ္စံ ဥပဒဟိတုကာမော ‘‘ဦနဝီသတိဝဿော မညေ တွံ ဥပသမ္ပန္နော၊ ဝိကာလေ မညေ တယာ ဘုတ္တံ၊ မဇ္ဇံ မညေ တယာ ပီတံ၊ မာတုဂါမေန သဒ္ဓိံ ရဟော မညေ တယာ နိသိန္နံ၊ ဣင်္ဃ ဇာနာဟိ၊ မာ တေ ပစ္ဆာ ကုက္ကုစ္စံ အဟောသီ’’တိ ဘဏတိ၊ ဥမ္မတ္တကဿ၊ အာဒိကမ္မိကဿာတိ.

သဉ္စိစ္စသိက္ခာပဒံ နိဋ္ဌိတံ သတ္တမံ.

၈. ဥပဿုတိသိက္ခာပဒံ

၄၆၉. တေန သမယေန ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. တေန ခေါ ပန သမယေန ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ ပေသလေဟိ ဘိက္ခူဟိ သဒ္ဓိံ ဘဏ္ဍန္တိ. ပေသလာ ဘိက္ခူ ဧဝံ ဝဒန္တိ – ‘‘အလဇ္ဇိနော ဣမေ၊ အာဝုသော၊ ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ. န သက္ကာ ဣမေဟိ သဟ ဘဏ္ဍိတု’’န္တိ. ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ ဧဝံ ဝဒန္တိ – ‘‘ကိဿ တုမှေ၊ အာဝုသော၊ အမှေ အလဇ္ဇိဝါဒေန ပါပေထာ’’တိ? ‘‘ကဟံ ပန တုမှေ၊ အာဝုသော၊ အဿုတ္ထာ’’တိ? ‘‘မယံ အာယသ္မန္တာနံ ဥပဿုတိံ [ဥပဿုတိ (?)] တိဋ္ဌမှာ’’တိ. ယေ တေ ဘိက္ခူ အပ္ပိစ္ဆာ။ပေ။ တေ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ ဘိက္ခူနံ ဘဏ္ဍနဇာတာနံ ကလဟဇာတာနံ ဝိဝါဒါပန္နာနံ ဥပဿုတိံ [ဥပဿုတိ (?)] တိဋ္ဌိဿန္တီ’’တိ။ပေ။ သစ္စံ ကိရ တုမှေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခူနံ ဘဏ္ဍနဇာတာနံ ကလဟဇာတာနံ ဝိဝါဒါပန္နာနံ ဥပဿုတိံ [ဥပဿုတိ (?)] တိဋ္ဌထာတိ? ‘‘သစ္စ၊ ဘဂဝါ’’တိ. ဝိဂရဟိ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ။ပေ။ ကထဉှိ နာမ တုမှေ၊ မောဃပုရိသာ၊ ဘိက္ခူနံ ဘဏ္ဍနဇာတာနံ ကလဟဇာတာနံ ဝိဝါဒါပန္နာနံ ဥပဿုတိံ [ဥပဿုတိ (?)] တိဋ္ဌိဿထ! နေတံ၊ မောဃပုရိသာ၊ အပ္ပသန္နာနံ ဝါ ပသာဒါယ။ပေ။ ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣမံ သိက္ခာပဒံ ဥဒ္ဒိသေယျာထ –

၄၇၀. ‘‘ယော ပန ဘိက္ခု ဘိက္ခူနံ ဘဏ္ဍနဇာတာနံ ကလဟဇာတာနံ ဝိဝါဒါပန္နာနံ ဥပဿုတိံ တိဋ္ဌေယျ – ‘ယံ ဣမေ ဘဏိဿန္တိ တံ သောဿာမီ’တိ ဧတဒေဝ ပစ္စယံ ကရိတွာ အနညံ၊ ပါစိတ္တိယ’’န္တိ.

၄၇၁. ယော ပနာတိ ယော ယာဒိသော။ပေ။ ဘိက္ခူတိ။ပေ။ အယံ ဣမသ္မိံ အတ္ထေ အဓိပ္ပေတော ဘိက္ခူတိ.

ဘိက္ခူနန္တိ အညေသံ ဘိက္ခူနံ.

ဘဏ္ဍနဇာတာနံ ကလဟဇာတာနံ ဝိဝါဒါပန္နာနန္တိ အဓိကရဏဇာတာနံ.

ဥပဿုတိံ တိဋ္ဌေယျာတိ ‘‘ဣမေသံ သုတွာ စောဒေဿာမိ သာရေဿာမိ ပဋိစောဒေဿာမိ ပဋိသာရေဿာမိ မင်္ကူ ကရိဿာမီ’’တိ ဂစ္ဆတိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. ယတ္ထ ဌိတော သုဏာတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. ပစ္ဆတော ဂစ္ဆန္တော တုရိတော ဂစ္ဆတိ သောဿာမီတိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. ယတ္ထ ဌိတော သုဏာတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. ပုရတော ဂစ္ဆန္တော ဩဟိယျတိ သောဿာမီတိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. ယတ္ထ ဌိတော သုဏာတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. ဘိက္ခုဿ ဌိတောကာသံ ဝါ နိသိန္နောကာသံ ဝါ နိပန္နောကာသံ ဝါ အာဂန္တွာ မန္တေန္တံ ဥက္ကာသိတဗ္ဗံ၊ ဝိဇာနာပေတဗ္ဗံ၊ နော စေ ဥက္ကာသေယျ ဝါ ဝိဇာနာပေယျ ဝါ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ.

ဧတဒေဝ ပစ္စယံ ကရိတွာ အနညန္တိ န အညော ကောစိ ပစ္စယော ဟောတိ ဥပဿုတိံ တိဋ္ဌိတုံ.

၄၇၂. ဥပသမ္ပန္နေ ဥပသမ္ပန္နသညီ ဥပဿုတိံ တိဋ္ဌတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. ဥပသမ္ပန္နေ ဝေမတိကော ဥပဿုတိံ တိဋ္ဌတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. ဥပသမ္ပန္နေ အနုပသမ္ပန္နသညီ ဥပဿုတိံ တိဋ္ဌတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ.

အနုပသမ္ပန္နဿ ဥပဿုတိံ တိဋ္ဌတိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အနုပသမ္ပန္နေ ဥပသမ္ပန္နသညီ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အနုပသမ္ပန္နေ ဝေမတိကော၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အနုပသမ္ပန္နေ အနုပသမ္ပန္နသညီ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ.

၄၇၃. အနာပတ္တိ – ‘‘ဣမေသံ သုတွာ ဩရမိဿာမိ ဝိရမိဿာမိ ဝူပသမိဿာမိ [ဝူပသမေဿာမိ (သီ.)] အတ္တာနံ ပရိမောစေဿာမီ’’တိ ဂစ္ဆတိ၊ ဥမ္မတ္တကဿ၊ အာဒိကမ္မိကဿာတိ.

ဥပဿုတိသိက္ခာပဒံ နိဋ္ဌိတံ အဋ္ဌမံ.

၉. ကမ္မပဋိဗာဟနသိက္ခာပဒံ

၄၇၄. တေန သမယေန ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. တေန ခေါ ပန သမယေန ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ အနာစာရံ အာစရိတွာ ဧကမေကဿ ကမ္မေ ကယိရမာနေ ပဋိက္ကောသန္တိ. တေန ခေါ ပန သမယေန သံဃော သန္နိပတိတော ဟောတိ ကေနစိဒေဝ ကရဏီယေန. ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ စီဝရကမ္မံ ကရောန္တာ ဧကဿ ဆန္ဒံ အဒံသု. အထ ခေါ သံဃော – ‘‘အယံ၊ အာဝုသော၊ ဆဗ္ဗဂ္ဂိယော ဘိက္ခု ဧကကော အာဂတော၊ ဟန္ဒဿ မယံ ကမ္မံ ကရောမာ’’တိ တဿ ကမ္မံ အကာသိ. အထ ခေါ သော ဘိက္ခု ယေန ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ တေနုပသင်္ကမိ. ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ တံ ဘိက္ခုံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘ကိံ၊ အာဝုသော၊ သံဃော အကာသီ’’တိ? ‘‘သံဃော မေ၊ အာဝုသော၊ ကမ္မံ အကာသီ’’တိ. ‘‘န မယံ၊ အာဝုသော၊ ဧတဒတ္ထာယ ဆန္ဒံ အဒမှာ – ‘‘တုယှံ ကမ္မံ ကရိဿတီ’’တိ. သစေ စ မယံ ဇာနေယျာမ ‘‘တုယှံ ကမ္မံ ကရိဿတီ’’တိ၊ န မယံ ဆန္ဒံ ဒဒေယျာမာ’’တိ. ယေ တေ ဘိက္ခူ အပ္ပိစ္ဆာ။ပေ။ တေ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ ဓမ္မိကာနံ ကမ္မာနံ ဆန္ဒံ ဒတွာ ပစ္ဆာ ခီယနဓမ္မံ [ခိယျဓမ္မံ (ဣတိပိ)] အာပဇ္ဇိဿန္တီ’’တိ။ပေ။ သစ္စံ ကိရ တုမှေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဓမ္မိကာနံ ကမ္မာနံ ဆန္ဒံ ဒတွာ ပစ္ဆာ ခီယနဓမ္မံ [ခိယျဓမ္မံ (ဣတိပိ)] အာပဇ္ဇထာတိ? ‘‘သစ္စံ၊ ဘဂဝါ’’တိ. ဝိဂရဟိ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ။ပေ။ ကထဉှိ နာမ တုမှေ၊ မောဃပုရိသာ၊ ဓမ္မိကာနံ ကမ္မာနံ ဆန္ဒံ ဒတွာ ပစ္ဆာ ခီယနဓမ္မံ [ခိယျဓမ္မံ (ဣတိပိ)] အာပဇ္ဇိဿထ! နေတံ၊ မောဃပုရိသာ၊ အပ္ပသန္နာနံ ဝါ ပသာဒါယ။ပေ။ ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣမံ သိက္ခာပဒံ ဥဒ္ဒိသေယျာထ –

၄၇၅. ‘‘ယော ပန ဘိက္ခု ဓမ္မိကာနံ ကမ္မာနံ ဆန္ဒံ ဒတွာ ပစ္ဆာ ခီယနဓမ္မံ အာပဇ္ဇေယျ၊ ပါစိတ္တိယ’’န္တိ.

၄၇၆. ယော ပနာတိ ယော ယာဒိသော။ပေ။ ဘိက္ခူတိ။ပေ။ အယံ ဣမသ္မိံ အတ္ထေ အဓိပ္ပေတော ဘိက္ခူတိ.

ဓမ္မိကံ နာမ ကမ္မံ အပလောကနကမ္မံ ဉတ္တိကမ္မံ ဉတ္တိဒုတိယကမ္မံ ဉတ္တိစတုတ္ထကမ္မံ ဓမ္မေန ဝိနယေန သတ္ထုသာသနေန ကတံ၊ ဧတံ ဓမ္မိကံ နာမ ကမ္မံ. ဆန္ဒံ ဒတွာ ခိယျတိ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ.

၄၇၇. ဓမ္မကမ္မေ ဓမ္မကမ္မသညီ ဆန္ဒံ ဒတွာ ခိယျတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. ဓမ္မကမ္မေ ဝေမတိကော ဆန္ဒံ ဒတွာ ခိယျတိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. ဓမ္မကမ္မေ အဓမ္မကမ္မသညီ ဆန္ဒံ ဒတွာ ခိယျတိ၊ အနာပတ္တိ. အဓမ္မကမ္မေ ဓမ္မကမ္မသညီ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အဓမ္မကမ္မေ ဝေမတိကော၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အဓမ္မကမ္မေ အဓမ္မကမ္မသညီ၊ အနာပတ္တိ.

၄၇၈. အနာပတ္တိ – ‘‘အဓမ္မေန ဝါ ဝဂ္ဂေန ဝါ န ကမ္မာရဟဿ ဝါ ကမ္မံ ကတ’’န္တိ ဇာနန္တော ခိယျတိ၊ ဥမ္မတ္တကဿ၊ အာဒိကမ္မိကဿာတိ.

ကမ္မပဋိဗာဟနသိက္ခာပဒံ နိဋ္ဌိတံ နဝမံ.

၁၀. ဆန္ဒံအဒတွာဂမနသိက္ခာပဒံ

၄၇၉. တေန သမယေန ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. တေန ခေါ ပန သမယေန သံဃော သန္နိပတိတော ဟောတိ ကေနစိဒေဝ ကရဏီယေန. ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ စီဝရကမ္မံ ကရောန္တာ ဧကဿ ဆန္ဒံ အဒံသု. အထ ခေါ သံဃော ‘‘ယဿတ္ထာယ သန္နိပတိတော တံ ကမ္မံ ကရိဿာမီ’’တိ ဉတ္တိံ ဌပေသိ. အထ ခေါ သော ဘိက္ခု – ‘‘ဧဝမေဝိမေ ဧကမေကဿ ကမ္မံ ကရောန္တိ၊ ကဿ တုမှေ ကမ္မံ ကရိဿထာ’’တိ ဆန္ဒံ အဒတွာ ဥဋ္ဌာယာသနာ ပက္ကာမိ. ယေ တေ ဘိက္ခူ အပ္ပိစ္ဆာ။ပေ။ တေ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ ဘိက္ခု သံဃေ ဝိနိစ္ဆယကထာယ ဝတ္တမာနာယ ဆန္ဒံ အဒတွာ ဥဋ္ဌာယာသနာ ပက္ကမိဿတီ’’တိ။ပေ။ သစ္စံ ကိရ တွံ၊ ဘိက္ခု၊ သံဃေ ဝိနိစ္ဆယကထာယ ဝတ္တမာနာယ ဆန္ဒံ အဒတွာ ဥဋ္ဌာယာသနာ ပက္ကမသီတိ? ‘‘သစ္စံ၊ ဘဂဝါ’’တိ. ဝိဂရဟိ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ။ပေ။ ကထဉှိ နာမ တွံ၊ မောဃပုရိသ၊ သံဃေ ဝိနိစ္ဆယကထာယ ဝတ္တမာနာယ ဆန္ဒံ အဒတွာ ဥဋ္ဌာယာသနာ ပက္ကမိဿသိ! နေတံ၊ မောဃပုရိသ၊ အပ္ပသန္နာနံ ဝါ ပသာဒါယ။ပေ။ ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣမံ သိက္ခာပဒံ ဥဒ္ဒိသေယျာထ –

၄၈၀. ‘‘ယော ပန ဘိက္ခု သံဃေ ဝိနိစ္ဆယကထာယ ဝတ္တမာနာယ ဆန္ဒံ အဒတွာ ဥဋ္ဌာယာသနာ ပက္ကမေယျ၊ ပါစိတ္တိယ’’န္တိ.

၄၈၁. ယော ပနာတိ ယော ယာဒိသော။ပေ။ ဘိက္ခူတိ။ပေ။ အယံ ဣမသ္မိံ အတ္ထေ အဓိပ္ပေတော ဘိက္ခူတိ.

သံဃေ ဝိနိစ္ဆယကထာ နာမ ဝတ္ထု ဝါ အာရောစိတံ ဟောတိ အဝိနိစ္ဆိတံ၊ ဉတ္တိ ဝါ ဌပိတာ ဟောတိ၊ ကမ္မဝါစာ ဝါ ဝိပ္ပကတာ ဟောတိ.

ဆန္ဒံ အဒတွာ ဥဋ္ဌာယာသနာ ပက္ကမေယျာတိ – ‘‘ကထံ ဣဒံ ကမ္မံ ကုပ္ပံ အဿ ဝဂ္ဂံ အဿ န ကရေယျာ’’တိ ဂစ္ဆတိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. ပရိသာယ ဟတ္ထပါသံ ဝိဇဟန္တဿ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. ဝိဇဟိတေ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ.

၄၈၂. ဓမ္မကမ္မေ ဓမ္မကမ္မသညီ ဆန္ဒံ အဒတွာ ဥဋ္ဌာယာသနာ ပက္ကမတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. ဓမ္မကမ္မေ ဝေမတိကော ဆန္ဒံ အဒတွာ ဥဋ္ဌာယာသနာ ပက္ကမတိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. ဓမ္မကမ္မေ အဓမ္မကမ္မသညီ ဆန္ဒံ အဒတွာ ဥဋ္ဌာယာသနာ ပက္ကမတိ၊ အနာပတ္တိ. အဓမ္မကမ္မေ ဓမ္မကမ္မသညီ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အဓမ္မကမ္မေ ဝေမတိကော၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အဓမ္မကမ္မေ အဓမ္မကမ္မသညီ၊ အနာပတ္တိ.

၄၈၃. အနာပတ္တိ – ‘‘သံဃဿ ဘဏ္ဍနံ ဝါ ကလဟော ဝါ ဝိဂ္ဂဟော ဝါ ဝိဝါဒေါ ဝါ ဘဝိဿတီ’’တိ ဂစ္ဆတိ၊ ‘‘သံဃဘေဒေါ ဝါ သင်္ဃရာဇိ ဝါ ဘဝိဿတီ’’တိ ဂစ္ဆတိ၊ ‘‘အဓမ္မေန ဝါ ဝဂ္ဂေန ဝါ န ကမ္မာရဟဿ ဝါ ကမ္မံ ကရိဿတီ’’တိ ဂစ္ဆတိ၊ ဂိလာနော ဂစ္ဆတိ၊ ဂိလာနဿ ကရဏီယေန ဂစ္ဆတိ၊ ဥစ္စာရေန ဝါ ပဿာဝေန ဝါ ပီဠိတော ဂစ္ဆတိ၊ ‘‘န ကမ္မံ ကောပေတုကာမော ပုန ပစ္စာဂမိဿာမီ’’တိ ဂစ္ဆတိ၊ ဥမ္မတ္တကဿ၊ အာဒိကမ္မိကဿာတိ.

ဆန္ဒံ အဒတွာ ဂမနသိက္ခာပဒံ နိဋ္ဌိတံ ဒသမံ.

၁၁. ဒုဗ္ဗလသိက္ခာပဒံ

၄၈၄. တေန သမယေန ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ ရာဇဂဟေ ဝိဟရတိ ဝေဠုဝနေ ကလန္ဒကနိဝါပေ. တေန ခေါ ပန သမယေန အာယသ္မာ ဒဗ္ဗော မလ္လပုတ္တော သံဃဿ သေနာသနဉ္စ ပညပေတိ ဘတ္တာနိ စ ဥဒ္ဒိသတိ. သော စာယသ္မာ ဒုဗ္ဗလစီဝရော ဟောတိ. တေန ခေါ ပန သမယေန သံဃဿ ဧကံ စီဝရံ ဥပ္ပန္နံ ဟောတိ. အထ ခေါ သံဃော တံ စီဝရံ အာယသ္မတော ဒဗ္ဗဿ မလ္လပုတ္တဿ အဒါသိ. ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ယထာသန္ထုတံ ဘိက္ခူ သံဃိကံ လာဘံ ပရိဏာမေန္တီ’’တိ. ယေ တေ ဘိက္ခူ အပ္ပိစ္ဆာ။ပေ။ တေ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ သမဂ္ဂေန သံဃေန စီဝရံ ဒတွာ ပစ္ဆာ ခီယနဓမ္မံ အာပဇ္ဇိဿန္တီ’’တိ။ပေ။ သစ္စံ ကိရ တုမှေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သမဂ္ဂေန သံဃေန စီဝရံ ဒတွာ ပစ္ဆာ ခီယနဓမ္မံ အာပဇ္ဇထာတိ? ‘‘သစ္စံ၊ ဘဂဝါ’’တိ. ဝိဂရဟိ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ။ပေ။ ကထဉှိ နာမ တုမှေ၊ မောဃပုရိသာ၊ သမဂ္ဂေန သံဃေန စီဝရံ ဒတွာ ပစ္ဆာ ခီယနဓမ္မံ အာပဇ္ဇိဿထ! နေတံ၊ မောဃပုရိသာ၊ အပ္ပသန္နာနံ၊ ဝါ ပသာဒါယ။ပေ။ ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣမံ သိက္ခာပဒံ ဥဒ္ဒိသေယျာထ –

၄၈၅. ‘‘ယော ပန ဘိက္ခု သမဂ္ဂေန သံဃေန စီဝရံ ဒတွာ ပစ္ဆာ ခီယနဓမ္မံ အာပဇ္ဇေယျ ‘ယထာသန္ထုတံ ဘိက္ခူ သံဃိကံ လာဘံ ပရိဏာမေန္တီ’တိ၊ ပါစိတ္တိယ’’န္တိ.

၄၈၆. ယော ပနာတိ ယော ယာဒိသော။ပေ။ ဘိက္ခူတိ။ပေ။ အယံ ဣမသ္မိံ အတ္ထေ အဓိပ္ပေတော ဘိက္ခူတိ.

သမဂ္ဂေါ နာမ သံဃော သမာနသံဝါသကော သမာနသီမာယံ ဌိတော.

စီဝရံ နာမ ဆန္နံ စီဝရာနံ အညတရံ စီဝရံ ဝိကပ္ပနုပဂံ ပစ္ဆိမံ.

ဒတွာတိ သယံ ဒတွာ.

ယထာသန္ထုတံ နာမ ယထာမိတ္တတာ ယထာသန္ဒိဋ္ဌတာ ယထာသမ္ဘတ္တတာ ယထာသမာနုပဇ္ဈာယကတာ ယထာသမာနာစရိယကတာ.

သံဃိကံ နာမ သံဃဿ ဒိန္နံ ဟောတိ ပရိစ္စတ္တံ.

လာဘော နာမ စီဝရပိဏ္ဍပါတသေနာသနဂိလာနပ္ပစ္စယဘေသဇ္ဇပရိက္ခာရာ၊ အန္တမသော စုဏ္ဏပိဏ္ဍောပိ၊ ဒန္တကဋ္ဌမ္ပိ၊ ဒသိကသုတ္တမ္ပိ.

ပစ္ဆာ ခီယနဓမ္မံ အာပဇ္ဇေယျာတိ ဥပသမ္ပန္နဿ သံဃေန သမ္မတဿ သေနာသနပညာပကဿ ဝါ ဘတ္တုဒ္ဒေသကဿ ဝါ ယာဂုဘာဇကဿ ဝါ ဖလဘာဇကဿ ဝါ ခဇ္ဇဘာဇကဿ ဝါ အပ္ပမတ္တကဝိဿဇ္ဇကဿ ဝါ စီဝရံ ဒိန္နေ ခိယျတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ.

၄၈၇. ဓမ္မကမ္မေ ဓမ္မကမ္မသညီ စီဝရံ ဒိန္နေ ခိယျတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. ဓမ္မကမ္မေ ဝေမတိကော စီဝရံ ဒိန္နေ ခိယျတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. ဓမ္မကမ္မေ အဓမ္မကမ္မသညီ စီဝရံ ဒိန္နေ ခိယျတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ.

အညံ ပရိက္ခာရံ ဒိန္နေ ခိယျတိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. ဥပသမ္ပန္နဿ သံဃေန အသမ္မတဿ သေနာသနပညာပကဿ ဝါ ဘတ္တုဒ္ဒေသကဿ ဝါ ယာဂုဘာဇကဿ ဝါ ဖလဘာဇကဿ ဝါ ခဇ္ဇဘာဇကဿ ဝါ အပ္ပမတ္တကဝိဿဇ္ဇကဿ ဝါ စီဝရံ ဝါ အညံ ဝါ ပရိက္ခာရံ ဒိန္နေ ခိယျတိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အနုပသမ္ပန္နဿ သံဃေန သမ္မတဿ ဝါ အသမ္မတဿ ဝါ သေနာသနပညာပကဿ ဝါ ဘတ္တုဒ္ဒေသကဿ ဝါ ယာဂုဘာဇကဿ ဝါ ဖလဘာဇကဿ ဝါ ခဇ္ဇဘာဇကဿ ဝါ အပ္ပမတ္တကဝိဿဇ္ဇကဿ ဝါ စီဝရံ ဝါ အညံ ဝါ ပရိက္ခာရံ ဒိန္နေ ခိယျတိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အဓမ္မကမ္မေ ဓမ္မကမ္မသညီ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အဓမ္မကမ္မေ ဝေမတိကော၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အဓမ္မကမ္မေ အဓမ္မကမ္မသညီ၊ အနာပတ္တိ.

၄၈၈. အနာပတ္တိ – ပကတိယာ ဆန္ဒာ ဒေါသာ မောဟာ ဘယာ ကရောန္တံ ‘‘ကွတ္ထော တဿ ဒိန္နေန လဒ္ဓါပိ ဝိနိပါတေဿတိ န သမ္မာ ဥပနေဿတီ’’တိ ခိယျတိ၊ ဥမ္မတ္တကဿ၊ အာဒိကမ္မိကဿာတိ.

ဒုဗ္ဗလသိက္ခာပဒံ နိဋ္ဌိတံ ဧကာဒသမံ.

၁၂. ပရိဏာမနသိက္ခာပဒံ

၄၈၉. [ဣဒံ ဝတ္ထု ပါရာ. ၆၅၇] တေန သမယေန ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. တေန ခေါ ပန သမယေန သာဝတ္ထိယံ အညတရဿ ပူဂဿ သံဃဿ သစီဝရဘတ္တံ ပဋိယတ္တံ ဟောတိ – ‘‘ဘောဇေတွာ စီဝရေန အစ္ဆာဒေဿာမာ’’တိ. အထ ခေါ ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ ယေန သော ပူဂေါ တေနုပသင်္ကမိံသု၊ ဥပသင်္ကမိတွာ တံ ပူဂံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘ဒေထာဝုသော၊ ဣမာနိ စီဝရာနိ ဣမေသံ ဘိက္ခူန’’န္တိ. ‘‘န မယံ၊ ဘန္တေ၊ ဒဿာမ. အမှာကံ သံဃဿ အနုဝဿံ သစီဝရဘိက္ခာ ပညတ္တာ’’တိ. ‘‘ဗဟူ၊ အာဝုသော၊ သံဃဿ ဒါယကာ၊ ဗဟူ သံဃဿ ဘတ္တာ [ဘဒ္ဒါ (က.)]. ဣမေ တုမှေ နိဿာယ တုမှေ သမ္ပဿန္တာ ဣဓ ဝိဟရန္တိ. တုမှေ စေ ဣမေသံ န ဒဿထ၊ အထ ကော စရဟိ ဣမေသံ ဒဿတိ? ဒေထာဝုသော၊ ဣမာနိ စီဝရာနိ ဣမေသံ ဘိက္ခူန’’န္တိ. အထ ခေါ သော ပူဂေါ ဆဗ္ဗဂ္ဂိယေဟိ ဘိက္ခူဟိ နိပ္ပီဠိယမာနော ယထာပဋိယတ္တံ စီဝရံ ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာနံ ဘိက္ခူနံ ဒတွာ သံဃံ ဘတ္တေန ပရိဝိသိ. ယေ တေ ဘိက္ခူ ဇာနန္တိ သံဃဿ သစီဝရဘတ္တံ ပဋိယတ္တံ ‘‘န စ ဇာနန္တိ ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာနံ ဘိက္ခူနံ ဒိန္န’’န္တိ တေ ဧဝမာဟံသု – ‘‘ဩဏောဇေထာဝုသော၊ သံဃဿ စီဝရ’’န္တိ. ‘‘နတ္ထိ၊ ဘန္တေ. ယထာပဋိယတ္တံ စီဝရံ အယျာ ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ အယျာနံ ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာနံ ပရိဏာမေသု’’န္တိ. ယေ တေ ဘိက္ခူ အပ္ပိစ္ဆာ။ပေ။ တေ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ ဇာနံ သံဃိကံ လာဘံ ပရိဏတံ ပုဂ္ဂလဿ ပရိဏာမေဿန္တီ’’တိ။ပေ။ သစ္စံ ကိရ တုမှေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဇာနံ သံဃိကံ လာဘံ ပရိဏတံ ပုဂ္ဂလဿ ပရိဏာမေထာတိ? ‘‘သစ္စံ၊ ဘဂဝါ’’တိ. ဝိဂရဟိ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ။ပေ။ ကထဉှိ နာမ တုမှေ၊ မောဃပုရိသာ၊ ဇာနံ သံဃိကံ လာဘံ ပရိဏတံ ပုဂ္ဂလဿ ပရိဏာမေဿထ! နေတံ၊ မောဃပုရိသာ၊ အပ္ပသန္နာနံ ဝါ ပသာဒါယ။ပေ။ ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣမံ သိက္ခာပဒံ ဥဒ္ဒိသေယျာထ –

၄၉၀. ‘‘ယော ပန ဘိက္ခု ဇာနံ သံဃိကံ လာဘံ ပရိဏတံ ပုဂ္ဂလဿ ပရိဏာမေယျ၊ ပါစိတ္တိယ’’န္တိ.

၄၉၁. ယော ပနာတိ ယော ယာဒိသော။ပေ။ ဘိက္ခူတိ။ပေ။ အယံ ဣမသ္မိံ အတ္ထေ အဓိပ္ပေတော ဘိက္ခူတိ.

ဇာနာတိ နာမ သာမံ ဝါ ဇာနာတိ၊ အညေ ဝါ တဿ အာရောစေန္တိ၊ သော ဝါ အာရောစေတိ.

သံဃိကံ နာမ သံဃဿ ဒိန္နံ ဟောတိ ပရိစ္စတ္တံ.

လာဘော နာမ စီဝရပိဏ္ဍပါတသေနာသနဂိလာနပ္ပစ္စယဘေသဇ္ဇပရိက္ခာရာ၊ အန္တမသော စုဏ္ဏပိဏ္ဍောပိ၊ ဒန္တကဋ္ဌမ္ပိ၊ ဒသိကသုတ္တမ္ပိ.

ပရိဏတံ နာမ ‘‘ဒဿာမ ကရိဿာမာ’’တိ ဝါစာ ဘိန္နာ ဟောတိ၊ တံ ပုဂ္ဂလဿ ပရိဏာမေတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ.

၄၉၂. ပရိဏတေ ပရိဏတသညီ ပုဂ္ဂလဿ ပရိဏာမေတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. ပရိဏတေ ဝေမတိကော ပုဂ္ဂလဿ ပရိဏာမေတိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. ပရိဏတေ အပရိဏတသညီ ပုဂ္ဂလဿ ပရိဏာမေတိ၊ အနာပတ္တိ. သံဃဿ ပရိဏတံ အညသံဃဿ ဝါ စေတိယဿ ဝါ ပရိဏာမေတိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. စေတိယဿ ပရိဏတံ အညစေတိယဿ ဝါ သံဃဿ ဝါ ပုဂ္ဂလဿ ဝါ ပရိဏာမေတိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. ပုဂ္ဂလဿ ပရိဏတံ အညပုဂ္ဂလဿ ဝါ သံဃဿ ဝါ စေတိယဿ ဝါ ပရိဏာမေတိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အပရိဏတေ ပရိဏတသညီ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အပရိဏတေ ဝေမတိကော၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အပရိဏတေ အပရိဏတသညီ၊ အနာပတ္တိ.

၄၉၃. အနာပတ္တိ – ‘‘ကတ္ထ ဒေမာ’’တိ ပုစ္ဆီယမာနော – ‘‘ယတ္ထ တုမှာကံ ဒေယျဓမ္မော ပရိဘောဂံ ဝါ လဘေယျ ပဋိသင်္ခါရံ ဝါ လဘေယျ စိရဋ္ဌိတိကော ဝါ အဿ ယတ္ထ ဝါ ပန တုမှာကံ စိတ္တံ ပသီဒတိ တတ္ထ ဒေထာ’’တိ ဘဏတိ၊ ဥမ္မတ္တကဿ၊ အာဒိကမ္မိကဿာတိ.

ပရိဏာမနသိက္ခာပဒံ နိဋ္ဌိတံ ဒွါဒသမံ.

သဟဓမ္မိကဝဂ္ဂေါ အဋ္ဌမော.

တဿုဒ္ဒါနံ –

သဟဓမ္မ-ဝိဝဏ္ဏဉ္စ၊ မောဟာပနံ ပဟာရကံ၊

တလသတ္တိ အမူလဉ္စ၊ သဉ္စိစ္စ စ ဥပဿုတိ၊

ပဋိဗာဟနဆန္ဒဉ္စ၊ ဒဗ္ဗဉ္စ ပရိဏာမနန္တိ.