၇. သပ္ပါဏကဝဂ္ဂေါ

၁. သဉ္စိစ္စသိက္ခာပဒံ

၃၈၂. တေန သမယေန ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. တေန ခေါ ပန သမယေန အာယသ္မာ ဥဒါယီ ဣဿာသော ဟောတိ၊ ကာကာ စဿ အမနာပါ ဟောန္တိ. သော ကာကေ ဝိဇ္ဈိတွာ ဝိဇ္ဈိတွာ သီသံ ဆိန္ဒိတွာ သူလေ ပဋိပါဋိယာ ဌပေသိ. ဘိက္ခူ ဧဝမာဟံသု – ‘‘ကေနိမေ၊ အာဝုသော၊ ကာကာ ဇီဝိတာ ဝေါရောပိတာ’’တိ? ‘‘မယာ၊ အာဝုသော. အမနာပါ မေ ကာကာ’’တိ. ယေ တေ ဘိက္ခူ အပ္ပိစ္ဆာ။ပေ။ တေ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ အာယသ္မာ ဥဒါယီ သဉ္စိစ္စ ပါဏံ ဇီဝိတာ ဝေါရောပေဿတီ’’တိ။ပေ။ သစ္စံ ကိရ တွံ၊ ဥဒါယိ၊ သဉ္စိစ္စ ပါဏံ ဇီဝိတာ ဝေါရောပေသီတိ? ‘‘သစ္စံ၊ ဘဂဝါ’’တိ. ဝိဂရဟိ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ။ပေ။ ကထဉှိ နာမ တွံ၊ မောဃပုရိသ၊ သဉ္စိစ္စ ပါဏံ ဇီဝိတာ ဝေါရောပေဿသိ! နေတံ၊ မောဃပုရိသ၊ အပ္ပသန္နာနံ ဝါ ပသာဒါယ။ပေ။ ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣမံ သိက္ခာပဒံ ဥဒ္ဒိသေယျာထ –

၃၈၃. ‘‘ယော ပန ဘိက္ခု သဉ္စိစ္စ ပါဏံ ဇီဝိတာ ဝေါရောပေယျ၊ ပါစိတ္တိယ’’န္တိ.

၃၈၄. ယော ပနာတိ ယော ယာဒိသော။ပေ။ ဘိက္ခူတိ။ပေ။ အယံ ဣမသ္မိံ အတ္ထေ အဓိပ္ပေတော ဘိက္ခူတိ.

သဉ္စိစ္စာတိ ဇာနန္တော သဉ္ဇာနန္တော စေစ္စ အဘိဝိတရိတွာ ဝီတိက္ကမော.

ပါဏော နာမ တိရစ္ဆာနဂတပါဏော ဝုစ္စတိ.

ဇီဝိတာ ဝေါရောပေယျာတိ ဇီဝိတိန္ဒြိယံ ဥပစ္ဆိန္ဒတိ ဥပရောဓေတိ သန္တတိံ ဝိကောပေတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ.

၃၈၅. ပါဏေ ပါဏသညီ ဇီဝိတာ ဝေါရောပေတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. ပါဏေ ဝေမတိကော ဇီဝိတာ ဝေါရောပေတိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. ပါဏေ အပ္ပါဏသညီ ဇီဝိတာ ဝေါရောပေတိ၊ အနာပတ္တိ. အပ္ပါဏေ ပါဏသညီ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အပ္ပါဏေ ဝေမိတကော၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အပ္ပါဏေ အပ္ပါဏသညီ၊ အနာပတ္တိ.

၃၈၆. အနာပတ္တိ အသဉ္စိစ္စ၊ အဿတိယာ၊ အဇာနန္တဿ၊ နမရဏာဓိပ္ပါယဿ၊ ဥမ္မတ္တကဿ၊ အာဒိကမ္မိကဿာတိ.

သဉ္စိစ္စသိက္ခာပဒံ နိဋ္ဌိတံ ပဌမံ.

၂. သပ္ပါဏကသိက္ခာပဒံ

၃၈၇. တေန သမယေန ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. တေန ခေါ ပန သမယေန ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ ဇာနံ သပ္ပါဏကံ ဥဒကံ ပရိဘုဉ္ဇန္တိ. ယေ တေ ဘိက္ခူ အပ္ပိစ္ဆာ။ပေ။ တေ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ ဇာနံ သပ္ပါဏကံ ဥဒကံ ပရိဘုဉ္ဇိဿန္တီ’’တိ။ပေ။ သစ္စံ ကိရ တုမှေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဇာနံ သပ္ပါဏကံ ဥဒကံ ပရိဘုဉ္ဇထာတိ? ‘‘သစ္စံ၊ ဘဂဝါ’’တိ. ဝိဂရဟိ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ။ပေ။ ကထဉှိ နာမ တုမှေ၊ မောဃပုရိသာ၊ ဇာနံ သပ္ပါဏကံ ဥဒကံ ပရိဘုဉ္ဇိဿထ! နေတံ၊ မောဃပုရိသာ၊ အပ္ပသန္နာနံ ဝါ ပသာဒါယ။ပေ။ ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣမံ သိက္ခာပဒံ ဥဒ္ဒိသေယျာထ –

၃၈၈. ‘‘ယော ပန ဘိက္ခု ဇာနံ သပ္ပါဏကံ ဥဒကံ ပရိဘုဉ္ဇေယျ၊ ပါစိတ္တိယ’’န္တိ.

၃၈၉. ယော ပနာတိ ယော ယာဒိသော။ပေ။ ဘိက္ခူတိ။ပေ။ အယံ ဣမသ္မိံ အတ္ထေ အဓိပ္ပေတော ဘိက္ခူတိ.

ဇာနာတိ နာမ သာမံ ဝါ ဇာနာတိ၊ အညေ ဝါ တဿ အာရောစေန္တိ. ‘‘သပ္ပါဏက’’န္တိ ဇာနန္တော၊ ‘‘ပရိဘောဂေန မရိဿန္တီ’’တိ ဇာနန္တော ပရိဘုဉ္ဇတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ.

၃၉၀. သပ္ပါဏကေ သပ္ပါဏကသညီ ပရိဘုဉ္ဇတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. သပ္ပါဏကေ ဝေမတိကော ပရိဘုဉ္ဇတိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. သပ္ပါဏကေ အပ္ပါဏကသညီ ပရိဘုဉ္ဇတိ၊ အနာပတ္တိ. အပ္ပါဏကေ သပ္ပါဏကသညီ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အပ္ပါဏကေ ဝေမတိကော၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အပ္ပါဏကေ အပ္ပါဏကသညီ၊ အနာပတ္တိ.

၃၉၁. အနာပတ္တိ ‘‘သပ္ပါဏက’’န္တိ အဇာနန္တော၊ ‘‘အပ္ပါဏက’’န္တိ ဇာနန္တော၊ ‘‘ပရိဘောဂေန န မရိဿန္တီ’’တိ ဇာနန္တော ပရိဘုဉ္ဇတိ၊ ဥမ္မတ္တကဿ၊ အာဒိကမ္မိကဿာတိ.

သပ္ပါဏကသိက္ခာပဒံ နိဋ္ဌိတံ ဒုတိယံ.

၃. ဥက္ကောဋနသိက္ခာပဒံ

၃၉၂. တေန သမယေန ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. တေန ခေါ ပန သမယေန ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ ဇာနံ ယထာဓမ္မံ နိဟတာဓိကရဏံ ပုနကမ္မာယ ဥက္ကောဋေန္တိ – ‘‘အကတံ ကမ္မံ ဒုက္ကဋံ ကမ္မံ ပုန ကာတဗ္ဗံ ကမ္မံ အနိဟတံ ဒုန္နိဟတံ ပုန နိဟနိတဗ္ဗ’’န္တိ. ယေ တေ ဘိက္ခူ အပ္ပိစ္ဆာ။ပေ။ တေ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ ဇာနံ ယထာဓမ္မံ နိဟတာဓိကရဏံ ပုနကမ္မာယ ဥက္ကောဋေဿန္တီ’’တိ ။ပေ။ သစ္စံ ကိရ တုမှေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဇာနံ ယထာဓမ္မံ နိဟတာဓိကရဏံ ပုနကမ္မာယ ဥက္ကောဋေထာ’’တိ? ‘‘သစ္စံ၊ ဘဂဝါ’’တိ. ဝိဂရဟိ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ။ပေ။ ကထဉှိ နာမ တုမှေ၊ မောဃပုရိသာ၊ ဇာနံ ယထာဓမ္မံ နိဟတာဓိကရဏံ ပုနကမ္မာယ ဥက္ကောဋေဿထ! နေတံ၊ မောဃပုရိသာ၊ အပ္ပသန္နာနံ ဝါ ပသာဒါယ။ပေ။ ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣမံ သိက္ခာပဒံ ဥဒ္ဒိသေယျာထ –

၃၉၃. ‘‘ယော ပန ဘိက္ခု ဇာနံ ယထာဓမ္မံ နိဟတာဓိကရဏံ ပုနကမ္မာယ ဥက္ကောဋေယျ၊ ပါစိတ္တိယ’’န္တိ.

၃၉၄. ယော ပနာတိ ယော ယာဒိသော။ပေ။ ဘိက္ခူတိ။ပေ။ အယံ ဣမသ္မိံ အတ္ထေ အဓိပ္ပေတော ဘိက္ခူတိ.

ဇာနာတိ နာမ သာမံ ဝါ ဇာနာတိ၊ အညေ ဝါ တဿ အာရောစေန္တိ၊ သော ဝါ အာရောစေတိ.

ယထာဓမ္မံ နာမ ဓမ္မေန ဝိနယေန သတ္ထုသာသနေန ကတံ၊ ဧတံ ယထာဓမ္မံ နာမ.

အဓိကရဏံ နာမ စတ္တာရိ အဓိကရဏာနိ – ဝိဝါဒါဓိကရဏံ၊ အနုဝါဒါဓိကရဏံ၊ အာပတ္တာဓိကရဏံ၊ ကိစ္စာဓိကရဏံ.

ပုနကမ္မာယ ဥက္ကောဋေယျာတိ ‘‘အကတံ ကမ္မံ ဒုက္ကဋံ ကမ္မံ ပုနကာတဗ္ဗံ ကမ္မံ အနိဟတံ ဒုန္နိဟတံ ပုန နိဟနိတဗ္ဗံ’’တိ ဥက္ကောဋေတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ.

၃၉၅. ဓမ္မကမ္မေ ဓမ္မကမ္မသညီ ဥက္ကောဋေတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. ဓမ္မကမ္မေ ဝေမတိကော ဥက္ကောဋေတိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. ဓမ္မကမ္မေ အဓမ္မကမ္မသညီ ဥက္ကောဋေတိ၊ အနာပတ္တိ. အဓမ္မကမ္မေ ဓမ္မကမ္မသညီ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အဓမ္မကမ္မေ ဝေမတိကော၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အဓမ္မကမ္မေ အဓမ္မကမ္မသညီ၊ အနာပတ္တိ.

၃၉၆. အနာပတ္တိ ‘‘အဓမ္မေန ဝါ ဝဂ္ဂေန ဝါ န ကမ္မာရဟဿ ဝါ ကမ္မံ ကတ’’န္တိ ဇာနန္တော ဥက္ကောဋေတိ၊ ဥမ္မတ္တကဿ၊ အာဒိကမ္မိကဿာတိ.

ဥက္ကောဋနသိက္ခာပဒံ နိဋ္ဌိတံ တတိယံ.

၄. ဒုဋ္ဌုလ္လသိက္ခာပဒံ

၃၉၇. တေန သမယေန ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. တေန ခေါ ပန သမယေန အာယသ္မာ ဥပနန္ဒော သကျပုတ္တော သဉ္စေတနိကံ သုက္ကဝိဿဋ္ဌိံ အာပတ္တိံ အာပဇ္ဇိတွာ ဘာတုနော သဒ္ဓိဝိဟာရိကဿ ဘိက္ခုနော အာရောစေသိ – ‘‘အဟံ၊ အာဝုသော၊ သဉ္စေတနိကံ သုက္ကဝိဿဋ္ဌိံ အာပတ္တိံ အာပန္နော. မာ ကဿစိ အာရောစေဟီ’’တိ. တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရော ဘိက္ခု သဉ္စေတနိကံ သုက္ကဝိဿဋ္ဌိံ အာပတ္တိံ အာပဇ္ဇိတွာ သံဃံ တဿာ အာပတ္တိယာ ပရိဝါသံ ယာစိ. တဿ သံဃော တဿာ အာပတ္တိယာ ပရိဝါသံ အဒါသိ. သော ပရိဝသန္တော တံ ဘိက္ခုံ ပဿိတွာ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အဟံ၊ အာဝုသော၊ သဉ္စေတနိကံ သုက္ကဝိဿဋ္ဌိံ အာပတ္တိံ အာပဇ္ဇိတွာ သံဃံ တဿာ အာပတ္တိယာ ပရိဝါသံ ယာစိံ၊ တဿ မေ သံဃော တဿာ အာပတ္တိယာ ပရိဝါသံ အဒါသိ၊ သောဟံ ပရိဝသာမိ၊ ဝေဒိယာမဟံ [ဝေဒယာမဟံ (သျာ.)]၊ အာဝုသော၊ ဝေဒိယတီ’’တိ မံ အာယသ္မာ ဓာရေတူ’’တိ.

‘‘ကိံ နု ခေါ၊ အာဝုသော၊ ယော အညောပိ ဣမံ အာပတ္တိံ အာပဇ္ဇတိ သောပိ ဧဝံ ကရောတီ’’တိ? ‘‘ဧဝမာဝုသော’’တိ. ‘‘အယံ၊ အာဝုသော၊ အာယသ္မာ ဥပနန္ဒော သကျပုတ္တော သဉ္စေတနိကံ သုက္ကဝိဿဋ္ဌိံ အာပတ္တိံ အာပဇ္ဇိတွာ [အာပဇ္ဇိ (?)] သော မေ အာရောစေတိ မာ ကဿစိ အာရောစေဟီ’’တိ. ‘‘ကိံ ပန တွံ၊ အာဝုသော၊ ပဋိစ္ဆာဒေသီ’’တိ? ‘‘ဧဝမာဝုသော’’တိ. အထ ခေါ သော ဘိက္ခု ဘိက္ခူနံ ဧတမတ္ထံ အာရောစေသိ. ယေ တေ ဘိက္ခူ အပ္ပိစ္ဆာ။ပေ။ တေ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ ဘိက္ခု ဘိက္ခုဿ ဇာနံ ဒုဋ္ဌုလ္လံ အာပတ္တိံ ပဋိစ္ဆာဒေဿတီ’’တိ။ပေ။ သစ္စံ ကိရ တွံ၊ ဘိက္ခု၊ ဘိက္ခုဿ ဇာနံ ဒုဋ္ဌုလ္လံ အာပတ္တိံ ပဋိစ္ဆာဒေသီတိ. ‘‘သစ္စံ၊ ဘဂဝါ’’တိ. ဝိဂရဟိ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ။ပေ။ ကထဉှိ နာမ တွံ၊ မောဃပုရိသ၊ ဘိက္ခုဿ ဇာနံ ဒုဋ္ဌုလ္လံ အာပတ္တိံ ပဋိစ္ဆာဒေဿသိ! နေတံ၊ မောဃပုရိသ၊ အပ္ပသန္နာနံ ဝါ ပသာဒါယ။ပေ။ ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣမံ သိက္ခာပဒံ ဥဒ္ဒိသေယျာထ –

၃၉၈. ‘‘ယော ပန ဘိက္ခု ဘိက္ခုဿ ဇာနံ ဒုဋ္ဌုလ္လံ အာပတ္တိံ ပဋိစ္ဆာဒေယျ၊ ပါစိတ္တိယ’’န္တိ.

၃၉၉. ယော ပနာတိ ယော ယာဒိသော။ပေ။ ဘိက္ခူတိ။ပေ။ အယံ ဣမသ္မိံ အတ္ထေ အဓိပ္ပေတော ဘိက္ခူတိ.

ဘိက္ခုဿာတိ အညဿ ဘိက္ခုဿ.

ဇာနာတိ နာမ သာမံ ဝါ ဇာနာတိ အညေ ဝါ တဿ အာရောစေန္တိ၊ သော ဝါ အာရောစေတိ.

ဒုဋ္ဌုလ္လာ နာမ အာပတ္တိ စတ္တာရိ စ ပါရာဇိကာနိ တေရသ စ သံဃာဒိသေသာ.

ပဋိစ္ဆာဒေယျာတိ ‘‘ဣမံ ဇာနိတွာ စောဒေဿန္တိ၊ သာရေဿန္တိ ခုံသေဿန္တိ၊ ဝမ္ဘေဿန္တိ၊ မင်္ကုံ ကရိဿန္တိ နာရောစေဿာမီ’’တိ ဓုရံ နိက္ခိတ္တမတ္တေ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ.

၄၀၀. ဒုဋ္ဌုလ္လာယ အာပတ္တိယာ ဒုဋ္ဌုလ္လာပတ္တိသညီ ပဋိစ္ဆာဒေတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. ဒုဋ္ဌုလ္လာယ အာပတ္တိယာ ဝေမတိကော ပဋိစ္ဆာဒေတိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. ဒုဋ္ဌုလ္လာယ အာပတ္တိယာ အဒုဋ္ဌုလ္လာပတ္တိသညီ ပဋိစ္ဆာဒေတိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အဒုဋ္ဌုလ္လံ အာပတ္တိံ ပဋိစ္ဆာဒေတိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အနုပသမ္ပန္နဿ ဒုဋ္ဌုလ္လံ ဝါ အဒုဋ္ဌုလ္လံ ဝါ အဇ္ဈာစာရံ ပဋိစ္ဆာဒေတိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အဒုဋ္ဌုလ္လာယ အာပတ္တိယာ ဒုဋ္ဌုလ္လာပတ္တိသညီ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အဒုဋ္ဌုလ္လာယ အာပတ္တိယာ ဝေမတိကော၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အဒုဋ္ဌုလ္လာယ အာပတ္တိယာ အဒုဋ္ဌုလ္လာပတ္တိသညီ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ.

၄၀၁. အနာပတ္တိ – ‘‘သံဃဿ ဘဏ္ဍနံ ဝါ ကလဟော ဝါ ဝိဂ္ဂဟော ဝါ ဝိဝါဒေါ ဝါ ဘဝိဿတီ’’တိ နာရောစေတိ၊ ‘‘သံဃဘေဒေါ ဝါ သင်္ဃရာဇိ ဝါ ဘဝိဿတီ’’တိ နာရောစေတိ၊ ‘‘အယံ ကက္ခဠော ဖရုသော ဇီဝိတန္တရာယံ ဝါ ဗြဟ္မစရိယန္တရာယံ ဝါ ကရိဿတီ’’တိ နာရောစေတိ၊ အညေ ပတိရူပေ ဘိက္ခူ အပဿန္တော နာရောစေတိ၊ နဆာဒေတုကာမော နာရောစေတိ၊ ‘‘ပညာယိဿတိ သကေန ကမ္မေနာ’’တိ နာရောစေတိ၊ ဥမ္မတ္တကဿ၊ အာဒိကမ္မိကဿာတိ.

ဒုဋ္ဌုလ္လသိက္ခာပဒံ နိဋ္ဌိတံ စတုတ္ထံ.

၅. ဦနဝီသတိဝဿသိက္ခာပဒံ

၄၀၂. တေန သမယေန ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ ရာဇဂဟေ ဝိဟရတိ ဝေဠုဝနေ ကလန္ဒကနိဝါပေ. [ဣဒံ ဝတ္ထု မဟာဝ. ၉၉] တေန ခေါ ပန သမယေန ရာဇဂဟေ သတ္တရသဝဂ္ဂိယာ ဒါရကာ သဟာယကာ ဟောန္တိ. ဥပါလိဒါရကော တေသံ ပါမောက္ခော ဟောတိ. အထ ခေါ ဥပါလိဿ မာတာပိတူနံ ဧတဒဟောသိ – ‘‘ကေန နု ခေါ ဥပါယေန ဥပါလိ အမှာကံ အစ္စယေန သုခဉ္စ ဇီဝေယျ န စ ကိလမေယျာ’’တိ? အထ ခေါ ဥပါလိဿ မာတာပိတူနံ ဧတဒဟောသိ – ‘‘သစေ ခေါ ဥပါလိ လေခံ သိက္ခေယျ၊ ဧဝံ ခေါ ဥပါလိ အမှာကံ အစ္စယေန သုခဉ္စ ဇီဝေယျ၊ န စ ကိလမေယျာ’’တိ. အထ ခေါ ဥပါလိဿ မာတာပိတူနံ ဧတဒဟောသိ – ‘‘သစေ ခေါ ဥပါလိ လေခံ သိက္ခိဿတိ၊ အင်္ဂုလိယော ဒုက္ခာ ဘဝိဿန္တိ. သစေ ခေါ ဥပါလိ ဂဏနံ သိက္ခေယျ၊ ဧဝံ ခေါ ဥပါလိ အမှာကံ အစ္စယေန သုခဉ္စ ဇီဝေယျ န စ ကိလမေယျာ’’တိ. အထ ခေါ ဥပါလိဿ မာတာပိတူနံ ဧတဒဟောသိ – ‘‘သစေ ခေါ ဥပါလိ ဂဏနံ သိက္ခိဿတိ၊ ဥရဿ ဒုက္ခော ဘဝိဿတိ. သစေ ခေါ ဥပါလိ ရူပံ သိက္ခေယျ၊ ဧဝံ ခေါ ဥပါလိ အမှာကံ အစ္စယေန သုခဉ္စ ဇီဝေယျ န စ ကိလမေယျာ’’တိ. အထ ခေါ ဥပါလိဿ မာတာပိတူနံ ဧတဒဟောသိ – ‘‘သစေ ခေါ ဥပါလိ ရူပံ သိက္ခိဿတိ၊ အက္ခီနိ ဒုက္ခာ ဘဝိဿန္တိ. ဣမေ ခေါ သမဏာ သကျပုတ္တိယာ သုခသီလာ သုခသမာစာရာ သုဘောဇနာနိ ဘုဉ္ဇိတွာ နိဝါတေသု သယနေသု သယန္တိ. သစေ ခေါ ဥပါလိ သမဏေသု သကျပုတ္တိယေသု ပဗ္ဗဇေယျ၊ ဧဝံ ခေါ ဥပါလိ အမှာကံ အစ္စယေန သုခဉ္စ ဇီဝေယျ၊ န စ ကိလမေယျာ’’တိ.

အဿောသိ ခေါ ဥပါလိဒါရကော မာတာပိတူနံ ဣမံ ကထာသလ္လာပံ. အထ ခေါ ဥပါလိဒါရကော ယေန တေ ဒါရကာ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ တေ ဒါရကေ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဧထ မယံ၊ အယျာ၊ သမဏေသု သကျပုတ္တိယေသု ပဗ္ဗဇိဿာမာ’’တိ. ‘‘သစေ ခေါ တွံ၊ အယျ၊ ပဗ္ဗဇိဿသိ၊ ဧဝံ မယမ္ပိ ပဗ္ဗဇိဿာမာ’’တိ. အထ ခေါ တေ ဒါရကာ ဧကမေကဿ မာတာပိတရော ဥပသင်္ကမိတွာ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘အနုဇာနာထ မံ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇ္ဇာယာ’’တိ. အထ ခေါ တေသံ ဒါရကာနံ မာတာပိတရော – ‘‘သဗ္ဗေပိမေ ဒါရကာ သမာနစ္ဆန္ဒာ ကလျာဏာဓိပ္ပါယာ’’တိ အနုဇာနိံသု. တေ ဘိက္ခူ ဥပသင်္ကမိတွာ ပဗ္ဗဇ္ဇံ ယာစိံသု. တေ ဘိက္ခူ ပဗ္ဗာဇေသုံ ဥပသမ္ပာဒေသုံ. တေ ရတ္တိယာ ပစ္စူသသမယံ ပစ္စုဋ္ဌာယ ရောဒန္တိ – ‘‘ယာဂုံ ဒေထ၊ ဘတ္တံ ဒေထ၊ ခါဒနီယံ ဒေထာ’’တိ. ဘိက္ခူ ဧဝမာဟံသု – ‘‘အာဂမေထ၊ အာဝုသော၊ ယာဝ ရတ္တိ ဝိဘာယတိ. သစေ ယာဂု ဘဝိဿတိ၊ ပိဝိဿထ. သစေ ဘတ္တံ ဘဝိဿတိ၊ ဘုဉ္ဇိဿထ. သစေ ခါဒနီယံ ဘဝိဿတိ၊ ခါဒိဿထ. နော စေ ဘဝိဿတိ ယာဂု ဝါ ဘတ္တံ ဝါ ခါဒနီယံ ဝါ၊ ပိဏ္ဍာယ စရိတွာ ဘုဉ္ဇိဿထာ’’တိ. ဧဝမ္ပိ ခေါ တေ ဘိက္ခူ ဘိက္ခူဟိ ဝုစ္စမာနာ ရောဒန္တိယေဝ – ‘‘ယာဂုံ ဒေထ၊ ဘတ္တံ ဒေထ၊ ခါဒနီယံ ဒေထာ’’တိ. သေနာသနံ ဦဟဒန္တိပိ ဥမ္မိဟန္တိပိ.

အဿောသိ ခေါ ဘဂဝါ ရတ္တိယာ ပစ္စူသသမယံ ပစ္စုဋ္ဌာယ ဒါရကသဒ္ဒံ. သုတွာန အာယသ္မန္တံ အာနန္ဒံ အာမန္တေသိ – ‘‘ကိံ နု ခေါ သော၊ အာနန္ဒ၊ ဒါရကသဒ္ဒေါ’’တိ? အထ ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသိ. အထ ခေါ ဘဂဝါ ဧတသ္မိံ နိဒါနေ ဧတသ္မိံ ပကရဏေ ဘိက္ခုသံဃံ သန္နိပါတာပေတွာ ဘိက္ခူ ပဋိပုစ္ဆိ – ‘‘သစ္စံ ကိရ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခူ ဇာနံ ဦနဝီသတိဝဿံ ပုဂ္ဂလံ ဥပသမ္ပာဒေန္တီ’’တိ? ‘‘သစ္စံ၊ ဘဂဝါ’’တိ. ဝိဂရဟိ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ။ပေ။ ကထဉှိ နာမ တေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မောဃပုရိသာ ဇာနံ ဦနဝီသတိဝဿံ ပုဂ္ဂလံ ဥပသမ္ပာဒေဿန္တိ! ဦနကဝီသတိဝဿော၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပုဂ္ဂလော အက္ခမော ဟောတိ သီတဿ ဥဏှဿ ဇိဃစ္ဆာယ ပိပါသာယ ဍံသမကသဝါတာတပသရီသပသမ္ဖဿာနံ ဒုရုတ္တာနံ ဒုရာဂတာနံ ဝစနပထာနံ ဥပ္ပန္နာနံ သာရီရိကာနံ ဝေဒနာနံ ဒုက္ခာနံ တိဗ္ဗာနံ ခရာနံ ကဋုကာနံ အသာတာနံ အမနာပါနံ ပါဏဟရာနံ အနဓိဝါသကဇာတိကော ဟောတိ. ဝီသတိဝဿောဝ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပုဂ္ဂလော ခမော ဟောတိ သီတဿ ဥဏှဿ။ပေ။ ပါဏဟရာနံ အဓိဝါသကဇာတိကော ဟောတိ. နေတံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အပ္ပသန္နာနံ ဝါ ပသာဒါယ။ပေ။ ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣမံ သိက္ခာပဒံ ဥဒ္ဒိသေယျာထ –

၄၀၃. ‘‘ယော ပန ဘိက္ခု ဇာနံ ဦနဝီသတိဝဿံ ပုဂ္ဂလံ ဥပသမ္ပာဒေယျ၊ သော စ ပုဂ္ဂလော အနုပသမ္ပန္နော၊ တေ စ ဘိက္ခူ ဂါရယှာ၊ ဣဒံ တသ္မိံ ပါစိတ္တိယ’’န္တိ.

၄၀၄. ယော ပနာတိ ယော ယာဒိသော။ပေ။ ဘိက္ခူတိ။ပေ။ အယံ ဣမသ္မိံ အတ္ထေ အဓိပ္ပေတော ဘိက္ခူတိ.

ဇာနာတိ နာမ သာမံ ဝါ ဇာနာတိ၊ အညေ ဝါ တဿ အာရောစေန္တိ၊ သော ဝါ အာရောစေတိ.

ဦနဝီသတိဝဿော နာမ အပ္ပတ္တဝီသတိဝဿော.

‘‘ဥပသမ္ပာဒေဿာမီ’’တိ ဂဏံ ဝါ အာစရိယံ ဝါ ပတ္တံ ဝါ စီဝရံ ဝါ ပရိယေသတိ၊ သီမံ ဝါ သမ္မန္နတိ [သမ္မနတိ (က.)]၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. ဉတ္တိယာ ဒုက္ကဋံ. ဒွီဟိ ကမ္မဝါစာဟိ ဒုက္ကဋာ. ကမ္မဝါစာပရိယောသာနေ ဥပဇ္ဈာယဿ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. ဂဏဿ စ အာစရိယဿ စ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ.

၄၀၅. ဦနဝီသတိဝဿေ ဦနဝီသတိဝဿသညီ ဥပသမ္ပာဒေတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. ဦနဝီသတိဝဿေ ဝေမတိကော ဥပသမ္ပာဒေတိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. ဦနဝီသတိဝဿေ ပရိပုဏ္ဏဝီသတိဝဿသညီ ဥပသမ္ပာဒေတိ၊ အနာပတ္တိ. ပရိပုဏ္ဏဝီသတိဝဿေ ဦနဝီသတိဝဿသညီ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. ပရိပုဏ္ဏဝီသတိဝဿေ ဝေမတိကော၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. ပရိပုဏ္ဏဝီသတိဝဿေ ပရိပုဏ္ဏဝီသတိဝဿသညီ၊ အနာပတ္တိ.

၄၀၆. အနာပတ္တိ ဦနဝီသတိဝဿံ ပရိပုဏ္ဏဝီသတိဝဿသညီ ဥပသမ္ပာဒေတိ၊ ပရိပုဏ္ဏဝီသတိဝဿံ ပရိပုဏ္ဏဝီသတိဝဿသညီ ဥပသမ္ပာဒေတိ၊ ဥမ္မတ္တကဿ၊ အာဒိကမ္မိကဿာတိ.

ဦနဝီသတိဝဿသိက္ခာပဒံ နိဋ္ဌိတံ ပဉ္စမံ.

၆. ထေယျသတ္ထသိက္ခာပဒံ

၄၀၇. တေန သမယေန ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရော သတ္ထော ရာဇဂဟာ ပဋိယာလောကံ ဂန္တုကာမော ဟောတိ. အညတရော ဘိက္ခု တေ မနုဿေ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အဟမ္ပာယသ္မန္တေဟိ သဒ္ဓိံ ဂမိဿာမီ’’တိ. ‘‘မယံ ခေါ၊ ဘန္တေ၊ သုင်္ကံ ပရိဟရိဿာမာ’’တိ. ‘‘ပဇာနာထာဝုသော’’တိ. အဿောသုံ ခေါ ကမ္မိယာ [ကမ္မိကာ (သီ. သျာ.)] – ‘‘သတ္ထော ကိရ သုင်္ကံ ပရိဟရိဿတီ’’တိ. တေ မဂ္ဂေ ပရိယုဋ္ဌိံသု. အထ ခေါ တေ ကမ္မိကာ တံ သတ္ထံ ဂဟေတွာ အစ္ဆိန္ဒိတွာ တံ ဘိက္ခုံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘ကိဿ တွံ၊ ဘန္တေ၊ ဇာနံ ထေယျသတ္ထေန သဒ္ဓိံ ဂစ္ဆသီ’’တိ? ပလိဗုန္ဓေတွာ မုဉ္စိံသု. အထ ခေါ သော ဘိက္ခု သာဝတ္ထိံ ဂန္တွာ ဘိက္ခူနံ ဧတမတ္ထံ အာရောစေသိ. ယေ တေ ဘိက္ခူ အပ္ပိစ္ဆာ။ပေ။ တေ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ ဘိက္ခု ဇာနံ ထေယျသတ္ထေန သဒ္ဓိံ သံဝိဓာယ ဧကဒ္ဓါနမဂ္ဂံ ပဋိပဇ္ဇိဿတီ’’တိ။ပေ။ သစ္စံ ကိရ တွံ၊ ဘိက္ခု၊ ဇာနံ ထေယျသတ္ထေန သဒ္ဓိံ သံဝိဓာယ ဧကဒ္ဓါနမဂ္ဂံ ပဋိပဇ္ဇသီတိ? ‘‘သစ္စံ၊ ဘဂဝါ’’တိ. ဝိဂရဟိ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ။ပေ။ ကထဉှိ နာမ တွံ၊ မောဃပုရိသ၊ ဇာနံ ထေယျသတ္ထေန သဒ္ဓိံ သံဝိဓာယ ဧကဒ္ဓါနမဂ္ဂံ ပဋိပဇ္ဇိဿသိ! နေတံ၊ မောဃပုရိသ၊ အပ္ပသန္နာနံ ဝါ ပသာဒါယ။ပေ။ ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣမံ သိက္ခာပဒံ ဥဒ္ဒိသေယျာထ –

၄၀၈. ‘‘ယော ပန ဘိက္ခု ဇာနံ ထေယျသတ္ထေန သဒ္ဓိံ သံဝိဓာယ ဧကဒ္ဓါနမဂ္ဂံ ပဋိပဇ္ဇေယျ၊ အန္တမသော ဂါမန္တရမ္ပိ၊ ပါစိတ္တိယ’’န္တိ.

၄၀၉. ယော ပနာတိ ယော ယာဒိသော။ပေ။ ဘိက္ခူတိ။ပေ။ အယံ ဣမသ္မိံ အတ္ထေ အဓိပ္ပေတော ဘိက္ခူတိ.

ဇာနာတိ နာမ သာမံ ဝါ ဇာနာတိ၊ အညေ ဝါ တဿ အာရောစေန္တိ၊ သော ဝါ အာရောစေတိ.

ထေယျသတ္ထော နာမ စောရာ ကတကမ္မာ ဝါ ဟောန္တိ အကတကမ္မာ ဝါ၊ ရာဇာနံ ဝါ ထေယျံ ဂစ္ဆန္တိ သုင်္ကံ ဝါ ပရိဟရန္တိ.

သဒ္ဓိန္တိ ဧကတော.

သံဝိဓာယာတိ – ‘‘ဂစ္ဆာမာဝုသော၊ ဂစ္ဆာမ ဘန္တေ၊ ဂစ္ဆာမ ဘန္တေ၊ ဂစ္ဆာမာဝုသော၊ အဇ္ဇ ဝါ ဟိယျော ဝါ ပရေ ဝါ ဂစ္ဆာမာ’’တိ သံဝိဒဟတိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ.

အန္တမသော ဂါမန္တရမ္ပီတိ ကုက္ကုဋသမ္ပာတေ ဂါမေ ဂါမန္တရေ ဂါမန္တရေ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. အဂါမကေ အရညေ အဒ္ဓယောဇနေ အဒ္ဓယောဇနေ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ.

၄၁၀. ထေယျသတ္ထေ ထေယျသတ္ထသညီ သံဝိဓာယ ဧကဒ္ဓါနမဂ္ဂံ ပဋိပဇ္ဇတိ၊ အန္တမသော ဂါမန္တရမ္ပိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. ထေယျသတ္ထေ ဝေမတိကော သံဝိဓာယ ဧကဒ္ဓါနမဂ္ဂံ ပဋိပဇ္ဇတိ၊ အန္တမသော ဂါမန္တရမ္ပိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. ထေယျသတ္ထေ အထေယျသတ္ထသညီ သံဝိဓာယ ဧကဒ္ဓါနမဂ္ဂံ ပဋိပဇ္ဇတိ၊ အန္တမသော ဂါမန္တရမ္ပိ၊ အနာပတ္တိ. ဘိက္ခု သံဝိဒဟတိ၊ မနုဿာ န သံဝိဒဟန္တိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အထေယျသတ္ထေ ထေယျသတ္ထသညီ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အထေယျသတ္ထေ ဝေမတိကော၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အထေယျသတ္ထေ အထေယျသတ္ထသညီ အနာပတ္တိ.

၄၁၁. အနာပတ္တိ အသံဝိဒဟိတွာ ဂစ္ဆတိ၊ မနုဿာ သံဝိဒဟန္တိ ဘိက္ခု န သံဝိဒဟတိ၊ ဝိသင်္ကေတေန ဂစ္ဆတိ၊ အာပဒါသု၊ ဥမ္မတ္တကဿ၊ အာဒိကမ္မိကဿာတိ.

ထေယျသတ္ထသိက္ခာပဒံ နိဋ္ဌိတံ ဆဋ္ဌံ.

၇. သံဝိဓာနသိက္ခာပဒံ

၄၁၂. တေန သမယေန ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရော ဘိက္ခု ကောသလေသု ဇနပဒေ သာဝတ္ထိံ ဂစ္ဆန္တော အညတရေန ဂါမဒွါရေန အတိက္ကမတိ. အညတရာ ဣတ္ထီ သာမိကေန သဟ ဘဏ္ဍိတွာ ဂါမတော နိက္ခမိတွာ တံ ဘိက္ခုံ ပဿိတွာ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကဟံ၊ ဘန္တေ၊ အယျော ဂမိဿတီ’’တိ? ‘‘သာဝတ္ထိံ ခေါ အဟံ၊ ဘဂိနိ၊ ဂမိဿာမီ’’တိ. ‘‘အဟံ အယျေန သဒ္ဓိံ ဂမိဿာမီ’’တိ. ‘‘ဧယျာသိ၊ ဘဂိနီ’’တိ. အထ ခေါ တဿာ ဣတ္ထိယာ သာမိကော ဂါမတော နိက္ခမိတွာ မနုဿေ ပုစ္ဆိ – ‘‘အပါယျော [အပယျာ (သီ. သျာ.)] ဧဝရူပိံ ဣတ္ထိံ ပဿေယျာထာ’’တိ? ‘‘ဧသာယျော၊ ပဗ္ဗဇိတေန သဟ ဂစ္ဆတီ’’တိ. အထ ခေါ သော ပုရိသော အနုဗန္ဓိတွာ တံ ဘိက္ခုံ ဂဟေတွာ အာကောဋေတွာ မုဉ္စိ. အထ ခေါ သော ဘိက္ခု အညတရသ္မိံ ရုက္ခမူလေ ပဓူပေန္တော နိသီဒိ. အထ ခေါ သာ ဣတ္ထီ တံ ပုရိသံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘နာယျော သော ဘိက္ခု မံ နိပ္ပါတေသိ၊ အပိစ၊ အဟမေဝ တေန ဘိက္ခုနာ သဒ္ဓိံ ဂစ္ဆာမိ၊ အကာရကော သော ဘိက္ခု၊ ဂစ္ဆ၊ နံ ခမာပေဟီ’’တိ. အထ ခေါ သော ပုရိသော တံ ဘိက္ခုံ ခမာပေသိ. အထ ခေါ သော ဘိက္ခု သာဝတ္ထိံ ဂန္တွာ ဘိက္ခူနံ ဧတမတ္ထံ အာရောစေသိ. ယေ တေ ဘိက္ခူ အပ္ပိစ္ဆာ။ပေ။ တေ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ ဘိက္ခု မာတုဂါမေန သဒ္ဓိံ သံဝိဓာယ ဧကဒ္ဓါနမဂ္ဂံ ပဋိပဇ္ဇိဿတီ’’တိ။ပေ။ သစ္စံ ကိရ တွံ၊ ဘိက္ခု၊ မာတုဂါမေန သဒ္ဓိံ သံဝိဓာယ ဧကဒ္ဓါနမဂ္ဂံ ပဋိပဇ္ဇသီတိ? ‘‘သစ္စံ၊ ဘဂဝါ’’တိ. ဝိဂရဟိ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ။ပေ။ ကထဉှိ နာမ တွံ၊ မောဃပုရိသ၊ မာတုဂါမေန သဒ္ဓိံ သံဝိဓာယ ဧကဒ္ဓါနမဂ္ဂံ ပဋိပဇ္ဇိဿသိ! နေတံ၊ မောဃပုရိသ၊ အပ္ပသန္နာနံ ဝါ ပသာဒါယ။ပေ။ ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣမံ သိက္ခာပဒံ၊ ဥဒ္ဒိသေယျာထ –

၄၁၃. ‘‘ယော ပန ဘိက္ခု မာတုဂါမေန သဒ္ဓိံ သံဝိဓာယ ဧကဒ္ဓါနမဂ္ဂံ ပဋိပဇ္ဇေယျ၊ အန္တမသော ဂါမန္တရမ္ပိ၊ ပါစိတ္တိယ’’န္တိ.

၄၁၄. ယော ပနာတိ ယော ယာဒိသော။ပေ။ ဘိက္ခူတိ။ပေ။ အယံ ဣမသ္မိံ အတ္ထေ အဓိပ္ပေတော ဘိက္ခူတိ.

မာတုဂါမော နာမ မနုဿိတ္ထီ၊ န ယက္ခီ န ပေတီ န တိရစ္ဆာနဂတာ ဝိညူ ပဋိဗလာ သုဘာသိတဒုဗ္ဘာသိတံ ဒုဋ္ဌုလ္လာဒုဋ္ဌုလ္လံ အာဇာနိတုံ.

သဒ္ဓိန္တိ ဧကတော.

သံဝိဓာယာတိ – ‘‘ဂစ္ဆာမ ဘဂိနိ၊ ဂစ္ဆာမာယျ၊ ဂစ္ဆာမာယျ၊ ဂစ္ဆာမ ဘဂိနိ၊ အဇ္ဇ ဝါ ဟိယျော ဝါ ပရေ ဝါ ဂစ္ဆာမာ’’တိ သံဝိဒဟတိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ.

အန္တမသော ဂါမန္တရမ္ပီတိ ကုက္ကုဋသမ္ပာတေ ဂါမေ ဂါမန္တရေ ဂါမန္တရေ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. အဂါမကေ အရညေ အဒ္ဓယောဇနေ အဒ္ဓယောဇနေ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ.

၄၁၅. မာတုဂါမေ မာတုဂါမသညီ သံဝိဓာယ ဧကဒ္ဓါနမဂ္ဂံ ပဋိပဇ္ဇတိ၊ အန္တမသော ဂါမန္တရမ္ပိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. မာတုဂါမေ ဝေမတိကော သံဝိဓာယ ဧကဒ္ဓါနမဂ္ဂံ ပဋိပဇ္ဇတိ၊ အန္တမသော ဂါမန္တရမ္ပိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. မာတုဂါမေ အမာတုဂါမသညီ သံဝိဓာယ ဧကဒ္ဓါနမဂ္ဂံ ပဋိပဇ္ဇတိ၊ အန္တမသော ဂါမန္တရမ္ပိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ.

ဘိက္ခု သံဝိဒဟတိ မာတုဂါမော န သံဝိဒဟတိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. ယက္ခိယာ ဝါ ပေတိယာ ပဏ္ဍကေန ဝါ တိရစ္ဆာနဂတမနုဿဝိဂ္ဂဟိတ္ထိယာ ဝါ သဒ္ဓိံ သံဝိဓာယ ဧကဒ္ဓါနမဂ္ဂံ ပဋိပဇ္ဇတိ၊ အန္တမသော ဂါမန္တရမ္ပိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အမာတုဂါမေ မာတုဂါမသညီ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အမာတုဂါမေ ဝေမတိကော၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အမာတုဂါမေ အမာတုဂါမသညီ၊ အနာပတ္တိ.

၄၁၆. အနာပတ္တိ အသံဝိဒဟိတွာ ဂစ္ဆတိ၊ မာတုဂါမော သံဝိဒဟတိ ဘိက္ခု န သံဝိဒဟတိ၊ ဝိသင်္ကေတေန ဂစ္ဆတိ၊ အာပဒါသု၊ ဥမ္မတ္တကဿ၊ အာဒိကမ္မိကဿာတိ.

သံဝိဓာနသိက္ခာပဒံ နိဋ္ဌိတံ သတ္တမံ.

၈. အရိဋ္ဌသိက္ခာပဒံ

၄၁၇. [ဣဒံ ဝတ္ထု စူဠဝ. ၆၅၊ မ. နိ. ၁.၂၃၄] တေန သမယေန ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. တေန ခေါ ပန သမယေန အရိဋ္ဌဿ နာမ ဘိက္ခုနော ဂဒ္ဓဗာဓိပုဗ္ဗဿ [ဂန္ဓဗာဓိပုဗ္ဗဿ (သျာ. က.)] ဧဝရူပံ ပါပကံ ဒိဋ္ဌိဂတံ ဥပ္ပန္နံ ဟောတိ – ‘‘တထာဟံ ဘဂဝတာ ဓမ္မံ ဒေသိတံ အာဇာနာမိ ယထာ ယေမေ အန္တရာယိကာ ဓမ္မာ ဝုတ္တာ ဘဂဝတာ တေ ပဋိသေဝတော နာလံ အန္တရာယာယာ’’တိ. အဿောသုံ ခေါ သမ္ဗဟုလာ ဘိက္ခူ – ‘‘အရိဋ္ဌဿ ကိရ နာမ ဘိက္ခုနော ဂဒ္ဓဗာဓိပုဗ္ဗဿ ဧဝရူပံ ပါပကံ ဒိဋ္ဌိဂတံ ဥပ္ပန္နံ – ‘တထာဟံ ဘဂဝတာ ဓမ္မံ ဒေသိတံ အာဇာနာမိ၊ ယထာ ယေမေ အန္တရာယိကာ ဓမ္မာ ဝုတ္တာ ဘဂဝတာ၊ တေ ပဋိသေဝတော နာလံ အန္တရာယာယာ’’’တိ. အထ ခေါ တေ ဘိက္ခူ ယေန အရိဋ္ဌော ဘိက္ခု ဂဒ္ဓဗာဓိပုဗ္ဗော တေနုပသင်္ကမိံသု၊ ဥပသင်္ကမိတွာ အရိဋ္ဌံ ဘိက္ခုံ ဂဒ္ဓဗာဓိပုဗ္ဗံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘သစ္စံ ကိရ တေ၊ အာဝုသော အရိဋ္ဌ၊ ဧဝရူပံ ပါပကံ ဒိဋ္ဌိဂတံ ဥပ္ပန္နံ – ‘တထာဟံ ဘဂဝတာ ဓမ္မံ ဒေသိတံ အာဇာနာမိ၊ ယထာ ယေမေ အန္တရာယိကာ ဓမ္မာ ဝုတ္တာ ဘဂဝတာ၊ တေ ပဋိသေဝတော နာလံ အန္တရာယာယာ’’တိ? ‘‘ဧဝံဗျာခေါ အဟံ၊ အာဝုသော၊ ဘဂဝတာ ဓမ္မံ ဒေသိတံ အာဇာနာမိ – ‘ယထာ ယေမေ အန္တရာယိကာ ဓမ္မာ ဝုတ္တာ ဘဂဝတာ တေ ပဋိသေဝတော နာလံ အန္တရာယာယာ’’’တိ.

‘‘မာ၊ အာဝုသော အရိဋ္ဌ၊ ဧဝံ အဝစ. မာ ဘဂဝန္တံ အဗ္ဘာစိက္ခိ. န ဟိ သာဓု ဘဂဝတော အဗ္ဘက္ခာနံ [အဗ္ဘာစိက္ခနံ (ဣတိပိ)]. န ဟိ ဘဂဝါ ဧဝံ ဝဒေယျ. အနေကပရိယာယေနာဝုသော အရိဋ္ဌ၊ အန္တရာယိကာ ဓမ္မာ အန္တရာယိကာ ဝုတ္တာ ဘဂဝတာ. အလဉ္စ ပန တေ ပဋိသေဝတော အန္တရာယာယ. အပ္ပဿာဒါ ကာမာ ဝုတ္တာ ဘဂဝတာ ဗဟုဒုက္ခာ ဗဟုပါယာသာ၊ အာဒီနဝေါ ဧတ္ထ ဘိယျော. အဋ္ဌိကင်္ကလူပမာ ကာမာ ဝုတ္တာ ဘဂဝတာ ဗဟုဒုက္ခာ ဗဟုပါယာသာ၊ အာဒီနဝေါ ဧတ္ထ ဘိယျော. မံသပေသူပမာ ကာမာ ဝုတ္တာ ဘဂဝတာ။ပေ။ တိဏုက္ကူပမာ ကာမာ ဝုတ္တာ ဘဂဝတာ။ အင်္ဂါရကာသူပမာ ကာမာ ဝုတ္တာ ဘဂဝတာ။ သုပိနကူပမာ ကာမာ ဝုတ္တာ ဘဂဝတာ။ ယာစိတကူပမာ ကာမာ ဝုတ္တာ ဘဂဝတာ။ ရုက္ခဖလူပမာ ကာမာ ဝုတ္တာ ဘဂဝတာ။ အသိသူနူပမာ ကာမာ ဝုတ္တာ ဘဂဝတာ။ သတ္တိသူလူပမာ ကာမာ ဝုတ္တာ ဘဂဝတာ။ သပ္ပသိရူပမာ ကာမာ ဝုတ္တာ ဘဂဝတာ ဗဟုဒုက္ခာ ဗဟုပါယာသာ၊ အာဒီနဝေါ ဧတ္ထ ဘိယျော’’တိ.

ဧဝမ္ပိ ခေါ အရိဋ္ဌော ဘိက္ခု ဂဒ္ဓဗာဓိပုဗ္ဗော တေဟိ ဘိက္ခူဟိ ဝုစ္စမာနော တထေဝ တံ ပါပကံ ဒိဋ္ဌိဂတံ ထာမသာ ပရာမာသာ အဘိနိဝိဿ ဝေါဟရတိ – ‘‘ဧဝံဗျာခေါ အဟံ၊ အာဝုသော၊ ဘဂဝတာ ဓမ္မံ ဒေသိတံ အာဇာနာမိ၊ – ‘ယထာ ယေမေ အန္တရာယိကာ ဓမ္မာ ဝုတ္တာ ဘဂဝတာ၊ တေ ပဋိသေဝတော နာလံ အန္တရာယာယာ’’’တိ. ယတော စ ခေါ တေ ဘိက္ခူ နာသက္ခိံသု အရိဋ္ဌံ ဘိက္ခုံ ဂဒ္ဓဗာဓိပုဗ္ဗံ ဧတသ္မာ ပါပကာ ဒိဋ္ဌိဂတာ ဝိဝေစေတုံ၊ အထ ခေါ တေ ဘိက္ခူ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိံသု၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ. အထ ခေါ ဘဂဝါ ဧတသ္မိံ နိဒါနေ ဧတသ္မိံ ပကရဏေ ဘိက္ခုသံဃံ သန္နိပါတာပေတွာ အရိဋ္ဌံ ဘိက္ခုံ ဂဒ္ဓဗာဓိပုဗ္ဗံ ပဋိပုစ္ဆိ – ‘‘သစ္စံ ကိရ တေ၊ အရိဋ္ဌ၊ ဧဝရူပံ ပါပကံ ဒိဋ္ဌိဂတံ ဥပ္ပန္နံ – ‘တထာဟံ ဘဂဝတာ ဓမ္မံ ဒေသိတံ အာဇာနာမိ ယထာ ယေမေ အန္တရာယိကာ ဓမ္မာ ဝုတ္တာ ဘဂဝတာ တေ ပဋိသေဝတော နာလံ အန္တရာယာယာ’’’တိ? ‘‘ဧဝံဗျာခေါ အဟံ၊ ဘန္တေ၊ ဘဂဝတာ ဓမ္မံ ဒေသိတံ အာဇာနာမိ – ‘ယထာ ယေမေ အန္တရာယိကာ ဓမ္မာ ဝုတ္တာ ဘဂဝတာ တေ ပဋိသေဝတော နာလံ အန္တရာယာယာ’’’တိ.

ကဿ နု ခေါ နာမ တွံ၊ မောဃပုရိသ၊ မယာ ဧဝံ ဓမ္မံ ဒေသိတံ အာဇာနာသိ? နနု မယာ၊ မောဃပုရိသ၊ အနေကပရိယာယေန အန္တရာယိကာ ဓမ္မာ အန္တရာယိကာ ဝုတ္တာ. အလဉ္စ ပန တေ ပဋိသေဝတော အန္တရာယာယ. အပ္ပဿာဒါ ကာမာ ဝုတ္တာ မယာ ဗဟုဒုက္ခာ ဗဟုပါယာသာ၊ အာဒီနဝေါ ဧတ္ထ ဘိယျော. အဋ္ဌိကင်္ကလူပမာ ကာမာ ဝုတ္တာ မယာ။ပေ။ မံသပေသူပမာ ကာမာ ဝုတ္တာ မယာ။ တိဏုက္ကူပမာ ကာမာ ဝုတ္တာ မယာ။ အင်္ဂါရကာသူပမာ ကာမာ ဝုတ္တာ မယာ။ သုပိနကူပမာ ကာမာ ဝုတ္တာ မယာ။ ယာစိတကူပမာ ကာမာ ဝုတ္တာ မယာ။ ရုက္ခဖလူပမာ ကာမာ ဝုတ္တာ မယာ။ အသိသူနူပမာ ကာမာ ဝုတ္တာ မယာ။ သတ္တိသူလူပမာ ကာမာ ဝုတ္တာ မယာ။ သပ္ပသိရူပမာ ကာမာ ဝုတ္တာ မယာ ဗဟုဒုက္ခာ ဗဟုပါယာသာ၊ အာဒီနဝေါ ဧတ္ထ ဘိယျော. အထ စ ပန တွံ၊ မောဃပုရိသ၊ အတ္တနာ ဒုဂ္ဂဟိတေန အမှေ စေဝ အဗ္ဘာစိက္ခသိ၊ အတ္တာနဉ္စ ခဏသိ၊ ဗဟုဉ္စ အပုညံ ပသဝသိ. တဉှိ တေ၊ မောဃပုရိသ၊ ဘဝိဿတိ ဒီဃရတ္တံ အဟိတာယ ဒုက္ခာယ. နေတံ၊ မောဃပုရိသ၊ အပ္ပသန္နာနံ ဝါ ပသာဒါယ။ပေ။. ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣမံ သိက္ခာပဒံ ဥဒ္ဒိသေယျာထ –

၄၁၈. ‘‘ယော ပန ဘိက္ခု ဧဝံ ဝဒေယျ – ‘တထာဟံ ဘဂဝတာ ဓမ္မံ ဒေသိတံ အာဇာနာမိ၊ ယထာ ယေမေ အန္တရာယိကာ ဓမ္မာ ဝုတ္တာ ဘဂဝတာ၊ တေ ပဋိသေဝတော နာလံ အန္တရာယာယာ’တိ သော ဘိက္ခု ဘိက္ခူဟိ ဧဝမဿ ဝစနီယော – ‘မာယသ္မာ ဧဝံ အဝစ၊ မာ ဘဂဝန္တံ အဗ္ဘာစိက္ခိ၊ န ဟိ သာဓု ဘဂဝတော အဗ္ဘက္ခာနံ၊ န ဟိ ဘဂဝါ ဧဝံ ဝဒေယျ၊ အနေကပရိယာယေနာဝုသော၊ အန္တရာယိကာ ဓမ္မာ အန္တရာယိကာ ဝုတ္တာ ဘဂဝတာ၊ အလဉ္စ ပန တေ ပဋိသေဝတော အန္တရာယာယာ’တိ. ဧဝဉ္စ [ဧဝဉ္စ ပန (က.)] သော ဘိက္ခု ဘိက္ခူဟိ ဝုစ္စမာနော တထေဝ ပဂ္ဂဏှေယျ၊ သော ဘိက္ခု ဘိက္ခူဟိ ယာဝတတိယံ သမနုဘာသိတဗ္ဗော တဿ ပဋိနိဿဂ္ဂါယ. ယာဝတတိယဉ္စေ သမနုဘာသိယမာနော တံ ပဋိနိဿဇ္ဇေယျ၊ ဣစ္စေတံ ကုသလံ၊ နော စေ ပဋိနိဿဇ္ဇေယျ၊ ပါစိတ္တိယ’’န္တိ.

၄၁၉. ယော ပနာတိ ယော ယာဒိသော။ပေ။ ဘိက္ခူတိ။ပေ။ အယံ ဣမသ္မိံ အတ္ထေ အဓိပ္ပေတော ဘိက္ခူတိ.

ဧဝံ ဝဒေယျာတိ – ‘‘တထာဟံ ဘဂဝတာ ဓမ္မံ ဒေသိတံ အာဇာနာမိ၊ ယထာ ယေမေ အန္တရာယိကာ ဓမ္မာ ဝုတ္တာ ဘဂဝတာ တေ ပဋိသေဝတော နာလံ အန္တရာယာယာ’’တိ.

သော ဘိက္ခူတိ ယော သော ဧဝံဝါဒီ ဘိက္ခု.

ဘိက္ခူဟီတိ အညေဟိ ဘိက္ခူဟိ. ယေ ပဿန္တိ ယေ သုဏန္တိ တေဟိ ဝတ္တဗ္ဗော – ‘‘မာယသ္မာ ဧဝံ အဝစ၊ မာ ဘဂဝန္တံ အဗ္ဘာစိက္ခိ၊ န ဟိ သာဓု ဘဂဝတော အဗ္ဘက္ခာနံ၊ န ဟိ ဘဂဝါ ဧဝံ ဝဒေယျ၊ အနေကပရိယာယေနာဝုသော အန္တရာယိကာ ဓမ္မာ အန္တရာယိကာ ဝုတ္တာ ဘဂဝတာ. အလဉ္စ ပန တေ ပဋိသေဝတော အန္တရာယာယာ’’တိ. ဒုတိယမ္ပိ ဝတ္တဗ္ဗော. တတိယမ္ပိ ဝတ္တဗ္ဗော. သစေ ပဋိနိဿဇ္ဇတိ၊ ဣစ္စေတံ ကုသလံ၊ နော စေ ပဋိနိဿဇ္ဇတိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. သုတွာ န ဝဒန္တိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. သော ဘိက္ခု သံဃမဇ္ဈမ္ပိ အာကဍ္ဎိတွာ ဝတ္တဗ္ဗော – ‘‘မာယသ္မာ ဧဝံ အဝစ၊ မာ ဘဂဝန္တံ အဗ္ဘာစိက္ခိ၊ န ဟိ သာဓု ဘဂဝတော အဗ္ဘက္ခာနံ၊ န ဟိ ဘဂဝါ ဧဝံ ဝဒေယျ၊ အနေကပရိယာယေနာဝုသော အန္တရာယိကာ ဓမ္မာ အန္တရာယိကာ ဝုတ္တာ ဘဂဝတာ. အလဉ္စ ပန တေ ပဋိသေဝတော အန္တရာယာယာ’’တိ. ဒုတိယမ္ပိ ဝတ္တဗ္ဗော. တတိယမ္ပိ ဝတ္တဗ္ဗော. သစေ ပဋိနိဿဇ္ဇတိ၊ ဣစ္စေတံ ကုသလံ. နော စေ ပဋိနိဿဇ္ဇတိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. သော ဘိက္ခု သမနုဘာသိတဗ္ဗော. ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ သမနုဘာသိတဗ္ဗော. ဗျတ္တေန ဘိက္ခုနာ ပဋိဗလေန သံဃော ဉာပေတဗ္ဗော –

၄၂၀. ‘‘သုဏာတု မေ၊ ဘန္တေ၊ သံဃော. ဣတ္ထန္နာမဿ ဘိက္ခုနော ဧဝရူပံ ပါပကံ ဒိဋ္ဌိဂတံ ဥပ္ပန္နံ – ‘တထာဟံ ဘဂဝတာ ဓမ္မံ ဒေသိတံ အာဇာနာမိ၊ ယထာ ယေမေ အန္တရာယိကာ ဓမ္မာ ဝုတ္တာ ဘဂဝတာ၊ တေ ပဋိသေဝတော နာလံ အန္တရာယာယာ’တိ. သော တံ ဒိဋ္ဌိံ န ပဋိနိဿဇ္ဇတိ. ယဒိ သံဃဿ ပတ္တကလ္လံ၊ သံဃော ဣတ္ထန္နာမံ ဘိက္ခုံ သမနုဘာသေယျ – တဿာ ဒိဋ္ဌိယာ ပဋိနိဿဂ္ဂါယ. ဧသာ ဉတ္တိ.

‘‘သုဏာတု မေ၊ ဘန္တေ၊ သံဃော. ဣတ္ထန္နာမဿ ဘိက္ခုနော ဧဝရူပံ ပါပကံ ဒိဋ္ဌိဂတံ ဥပ္ပန္နံ – ‘တထာဟံ ဘဂဝတာ ဓမ္မံ ဒေသိတံ အာဇာနာမိ၊ ယထာ ယေမေ အန္တရာယိကာ ဓမ္မာ ဝုတ္တာ ဘဂဝတာ၊ တေ ပဋိသေဝတော နာလံ အန္တရာယာယာ’တိ. သော တံ ဒိဋ္ဌိံ န ပဋိနိဿဇ္ဇတိ. သံဃော ဣတ္ထန္နာမံ ဘိက္ခုံ သမနုဘာသတိ တဿာ ဒိဋ္ဌိယာ ပဋိနိဿဂ္ဂါယ. ယဿာယသ္မတော ခမတိ ဣတ္ထန္နာမဿ ဘိက္ခုနော သမနုဘာသနာ၊ တဿာ ဒိဋ္ဌိယာ ပဋိနိဿဂ္ဂါယ၊ သော တုဏှဿ၊ ယဿ နက္ခမတိ၊ သော ဘာသေယျ.

‘‘ဒုတိယမ္ပိ ဧတမတ္ထံ ဝဒါမိ။ပေ။ တတိယမ္ပိ ဧတမတ္ထံ ဝဒါမိ – ‘‘သုဏာတု မေ၊ ဘန္တေ၊ သံဃော. ဣတ္ထန္နာမဿ ဘိက္ခုနော ဧဝရူပံ ပါပကံ ဒိဋ္ဌိဂတံ ဥပ္ပန္နံ – ‘တထာဟံ ဘဂဝတာ ဓမ္မံ ဒေသိတံ အာဇာနာမိ ယထာ ယေမေ အန္တရာယိကာ ဓမ္မာ ဝုတ္တာ ဘဂဝတာ တေ ပဋိသေဝတော နာလံ အန္တရာယာယာ’တိ. သော တံ ဒိဋ္ဌိံ န ပဋိနိဿဇ္ဇတိ. သံဃော ဣတ္ထန္နာမံ ဘိက္ခုံ သမနုဘာသတိ တဿာ ဒိဋ္ဌိယာ ပဋိနိဿဂ္ဂါယ. ယဿာယသ္မတော ခမတိ ဣတ္ထန္နာမဿ ဘိက္ခုနော သမနုဘာသနာ၊ တဿာ ဒိဋ္ဌိယာ ပဋိနိဿဂ္ဂါယ၊ သော တုဏှဿ၊ ယဿ နက္ခမတိ၊ သော ဘာသေယျ.

‘‘သမနုဘဋ္ဌော သံဃေန ဣတ္ထန္နာမော ဘိက္ခု၊ တဿာ ဒိဋ္ဌိယာ ပဋိနိဿဂ္ဂါယ. ခမတိ သံဃဿ၊ တသ္မာ တုဏှီ၊ ဧဝမေတံ ဓာရယာမီ’’တိ.

ဉတ္တိယာ ဒုက္ကဋံ. ဒွီဟိ ကမ္မဝါစာဟိ ဒုက္ကဋာ. ကမ္မဝါစာပရိယောသာနေ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ.

၄၂၁. ဓမ္မကမ္မေ ဓမ္မကမ္မသညီ န ပဋိနိဿဇ္ဇတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. ဓမ္မကမ္မေ ဝေမတိကော န ပဋိနိဿဇ္ဇတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ ဓမ္မကမ္မေ အဓမ္မကမ္မသညီ န ပဋိနိဿဇ္ဇတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ.

အဓမ္မကမ္မေ ဓမ္မကမ္မသညီ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အဓမ္မကမ္မေ ဝေမတိကော၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အဓမ္မကမ္မေ အဓမ္မကမ္မသညီ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ.

၄၂၂. အနာပတ္တိ အသမနုဘာသန္တဿ၊ ပဋိနိဿဇ္ဇန္တဿ၊ ဥမ္မတ္တကဿာတိ.

အရိဋ္ဌသိက္ခာပဒံ နိဋ္ဌိတံ အဋ္ဌမံ.

၉. ဥက္ခိတ္တသမ္ဘောဂသိက္ခာပဒံ

၄၂၃. တေန သမယေန ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. တေန ခေါ ပန သမယေန ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ ဇာနံ တထာဝါဒိနာ အရိဋ္ဌေန ဘိက္ခုနာ [ဘိက္ခုနာ ဂဒ္ဓဗာဓိပုဗ္ဗေန (?)] အကဋာနုဓမ္မေန တံ ဒိဋ္ဌိံ အပ္ပဋိနိဿဋ္ဌေန သဒ္ဓိံ သမ္ဘုဉ္ဇန္တိပိ သံဝသန္တိပိ သဟာပိ သေယျံ ကပ္ပေန္တိ. ယေ တေ ဘိက္ခူ အပ္ပိစ္ဆာ။ပေ။ တေ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ကထဉှိ နာမ ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ ဇာနံ တထာဝါဒိနာ အရိဋ္ဌေန ဘိက္ခုနာ [ဘိက္ခုနာ ဂဒ္ဓဗာဓိပုဗ္ဗေန (?)] အကဋာနုဓမ္မေန တံ ဒိဋ္ဌိံ အပ္ပဋိနိဿဋ္ဌေန သဒ္ဓိံ သမ္ဘုဉ္ဇိဿန္တိပိ သံဝသိဿန္တိပိ သဟာပိ သေယျံ ကပ္ပေဿန္တီတိ။ပေ။ သစ္စံ ကိရ တုမှေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဇာနံ တထာဝါဒိနာ အရိဋ္ဌေန ဘိက္ခုနာ [ဘိက္ခုနာ ဂဒ္ဓဗာဓိပုဗ္ဗေန (?)] အကဋာနုဓမ္မေန တံ ဒိဋ္ဌိံ အပ္ပဋိနိဿဋ္ဌေန သဒ္ဓိံ သမ္ဘုဉ္ဇထာပိ သံဝသထာပိ သဟာပိ သေယျံ ကပ္ပေထာတိ? ‘‘သစ္စံ၊ ဘဂဝါ’’တိ. ဝိဂရဟိ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ။ပေ။ ကထဉှိ နာမ တုမှေ၊ မောဃပုရိသာ၊ ဇာနံ တထာဝါဒိနာ အရိဋ္ဌေန ဘိက္ခုနာ [ဘိက္ခုနာ ဂဒ္ဓဗာဓိပုဗ္ဗနေ (?)] အကဋာနုဓမ္မေန တံ ဒိဋ္ဌိံ အပ္ပဋိနိဿဋ္ဌေန သဒ္ဓိံ သမ္ဘုဉ္ဇိဿထာပိ သံဝသိဿထာပိ သဟာပိ သေယျံ ကပ္ပေဿထ! နေတံ၊ မောဃပုရိသာ၊ အပ္ပသန္နာနံ ဝါ ပသာဒါယ။ပေ။ ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣမံ သိက္ခာပဒံ ဥဒ္ဒိသေယျာထ –

၄၂၄. ‘‘ယော ပန ဘိက္ခု ဇာနံ တထာဝါဒိနာ ဘိက္ခုနာ အကဋာနုဓမ္မေန တံ ဒိဋ္ဌိံ အပ္ပဋိနိဿဋ္ဌေန သဒ္ဓိံ သမ္ဘုဉ္ဇေယျ ဝါ သံဝသေယျ ဝါ သဟ ဝါ သေယျံ ကပ္ပေယျ၊ ပါစိတ္တိယ’’န္တိ.

၄၂၅. ယော ပနာတိ ယော ယာဒိသော။ပေ။ ဘိက္ခူတိ။ပေ။ အယံ ဣမသ္မိံ အတ္ထေ အဓိပ္ပေတော ဘိက္ခူတိ.

ဇာနာတိ နာမ သာမံ ဝါ ဇာနာတိ၊ အညေ ဝါ တဿ အာရောစေန္တိ၊ သော ဝါ အာရောစေတိ.

တထာဝါဒိနာတိ – ‘‘တထာဟံ ဘဂဝတာ ဓမ္မံ ဒေသိတံ အာဇာနာမိ၊ ယထာ ယေမေ အန္တရာယိကာ ဓမ္မာ ဝုတ္တာ ဘဂဝတာ၊ တေ ပဋိသေဝတော နာလံ အန္တရာယာယာ’’တိ ဧဝံ ဝါဒိနာ.

အကဋာနုဓမ္မော နာမ ဥက္ခိတ္တော အနောသာရိတော.

တံ ဒိဋ္ဌိံ အပ္ပဋိနိဿဋ္ဌေန သဒ္ဓိန္တိ ဧတံ ဒိဋ္ဌိံ အပ္ပဋိနိဿဋ္ဌေန သဒ္ဓိံ.

သမ္ဘုဉ္ဇေယျ ဝါတိ သမ္ဘောဂေါ နာမ ဒွေ သမ္ဘောဂါ – အာမိသသမ္ဘောဂေါ စ ဓမ္မသမ္ဘောဂေါ စ. အာမိသသမ္ဘောဂေါ နာမ အာမိသံ ဒေတိ ဝါ ပဋိဂ္ဂဏှာတိ ဝါ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. ဓမ္မသမ္ဘောဂေါ နာမ ဥဒ္ဒိသတိ ဝါ ဥဒ္ဒိသာပေတိ ဝါ၊ ပဒေန ဥဒ္ဒိသတိ ဝါ ဥဒ္ဒိသာပေတိ ဝါ၊ ပဒေ ပဒေ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. အက္ခရာယ ဥဒ္ဒိသတိ ဝါ ဥဒ္ဒိသာပေတိ ဝါ၊ အက္ခရက္ခရာယ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ.

သံဝသေယျ ဝါတိ ဥက္ခိတ္တကေန သဒ္ဓိံ ဥပေါသထံ ဝါ ပဝါရဏံ ဝါ သံဃကမ္မံ ဝါ ကရောတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ.

သဟ ဝါ သေယျံ ကပ္ပေယျာတိ ဧကစ္ဆန္နေ ဥက္ခိတ္တကေ နိပန္နေ ဘိက္ခု နိပဇ္ဇတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. ဘိက္ခု နိပန္နေ ဥက္ခိတ္တကော နိပဇ္ဇတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. ဥဘော ဝါ နိပဇ္ဇန္တိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. ဥဋ္ဌဟိတွာ ပုနပ္ပုနံ နိပဇ္ဇန္တိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ.

၄၂၆. ဥက္ခိတ္တကေ ဥက္ခိတ္တကသညီ သမ္ဘုဉ္ဇတိ ဝါ သံဝသတိ ဝါ သဟ ဝါ သေယျံ ကပ္ပေတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. ဥက္ခိတ္တကေ ဝေမတိကော သမ္ဘုဉ္ဇတိ ဝါ သံဝသတိ ဝါ သဟ ဝါ သေယျံ ကပ္ပေတိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. ဥက္ခိတ္တကေ အနုက္ခိတ္တကသညီ သမ္ဘုဉ္ဇတိ ဝါ သံဝသတိ ဝါ သဟ ဝါ သေယျံ ကပ္ပေတိ၊ အနာပတ္တိ. အနုက္ခိတ္တကေ ဥက္ခိတ္တကသညီ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အနုက္ခိတ္တကေ ဝေမတိကော၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အနုက္ခိတ္တကေ အနုက္ခိတ္တကသညီ၊ အနာပတ္တိ.

၄၂၇. အနာပတ္တိ အနုက္ခိတ္တောတိ ဇာနာတိ၊ ဥက္ခိတ္တော ဩသာရိတောတိ ဇာနာတိ၊ ဥက္ခိတ္တော တံ ဒိဋ္ဌိံ ပဋိနိဿဋ္ဌောတိ ဇာနာတိ၊ ဥမ္မတ္တကဿ၊ အာဒိကမ္မိကဿာတိ.

ဥက္ခိတ္တသမ္ဘောဂသိက္ခာပဒံ နိဋ္ဌိတံ နဝမံ.

၁၀. ကဏ္ဋကသိက္ခာပဒံ

၄၂၈. တေန သမယေန ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. တေန ခေါ ပန သမယေန ကဏ္ဋကဿ [ကဏ္ဍကဿ (သျာ. က.)] နာမ သမဏုဒ္ဒေသဿ ဧဝရူပံ ပါပကံ ဒိဋ္ဌိဂတံ ဥပ္ပန္နံ ဟောတိ – ‘‘တထာဟံ ဘဂဝတာ ဓမ္မံ ဒေသိတံ အာဇာနာမိ၊ ယထာ ယေမေ အန္တရာယိကာ ဓမ္မာ ဝုတ္တာ ဘဂဝတာ တေ ပဋိသေဝတော နာလံ အန္တရာယာယာ’’တိ. အဿောသုံ ခေါ သမ္ဗဟုလာ ဘိက္ခူ ကဏ္ဋကဿ နာမ ကိရ သမဏုဒ္ဒေသဿ ဧဝရူပံ ပါပကံ ဒိဋ္ဌိဂတံ ဥပ္ပန္နံ – ‘‘တထာဟံ ဘဂဝတာ ဓမ္မံ ဒေသိတံ အာဇာနာမိ၊ ယထာ ယေမေ အန္တရာယိကာ ဓမ္မာ ဝုတ္တာ ဘဂဝတာ၊ တေ ပဋိသေဝတော နာလံ အန္တရာယာယာ’’တိ. အထ ခေါ တေ ဘိက္ခူ ယေန ကဏ္ဋကော သမဏုဒ္ဒေသော တေနုပသင်္ကမိံသု၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ကဏ္ဋကံ သမဏုဒ္ဒေသံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘သစ္စံ ကိရ တေ၊ အာဝုသော ကဏ္ဋက၊ ဧဝရူပံ ပါပကံ ဒိဋ္ဌိဂတံ ဥပ္ပန္နံ – ‘တထာဟံ ဘဂဝတာ ဓမ္မံ ဒေသိတံ အာဇာနာမိ၊ ယထာ ယေ’မေ အန္တရာယိကာ ဓမ္မာ ဝုတ္တာ ဘဂဝတာ တေ ပဋိသေဝတော နာလံ အန္တရာယာယာ’’’တိ? ‘‘ဧဝံဗျာခေါ အဟံ၊ ဘန္တေ၊ ဘဂဝတာ ဓမ္မံ ဒေသိတံ အာဇာနာမိ – ‘ယထာ ယေမေ အန္တရာယိကာ ဓမ္မာ ဝုတ္တာ ဘဂဝတာ တေ ပဋိသေဝတော နာလံ အန္တရာယာယာ’’’တိ.

မာ၊ အာဝုသော ကဏ္ဋက၊ ဧဝံ အဝစ. မာ ဘဂဝန္တံ အဗ္ဘာစိက္ခိ. န ဟိ သာဓု ဘဂဝတော အဗ္ဘက္ခာနံ. န ဟိ ဘဂဝါ ဧဝံ ဝဒေယျ. အနေကပရိယာယေန၊ အာဝုသော ကဏ္ဋက၊ အန္တရာယိကာ ဓမ္မာ အန္တရာယိကာ ဝုတ္တာ ဘဂဝတာ. အလဉ္စ ပန တေ ပဋိသေဝတော အန္တရာယာယ. အပ္ပဿာဒါ ကာမာ ဝုတ္တာ ဘဂဝတာ ဗဟုဒုက္ခာ ဗဟုပါယာသာ၊ အာဒီနဝေါ ဧတ္ထ ဘိယျော။ပေ။ ဧဝမ္ပိ ခေါ ကဏ္ဋကော သမဏုဒ္ဒေသော တေဟိ ဘိက္ခူဟိ ဝုစ္စမာနော တထေဝ တံ ပါပကံ ဒိဋ္ဌိဂတံ ထာမသာ ပရာမာသာ အဘိနိဝိဿ ဝေါဟရတိ – ‘‘ဧဝံဗျာခေါ အဟံ၊ ဘန္တေ၊ ဘဂဝတာ ဓမ္မံ ဒေသိတံ အာဇာနာမိ – ‘ယထာ ယေမေ အန္တရာယိကာ ဓမ္မာ ဝုတ္တာ ဘဂဝတာ တေ ပဋိသေဝတော နာလံ အန္တရာယာယာ’’’တိ.

ယတော စ ခေါ တေ ဘိက္ခူ နာသက္ခိံသု ကဏ္ဋကံ သမဏုဒ္ဒေသံ ဧတသ္မာ ပါပကာ ဒိဋ္ဌိဂတာ ဝိဝေစေတုံ၊ အထ ခေါ တေ ဘိက္ခူ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိံသု၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ. အထ ခေါ ဘဂဝါ ဧတသ္မိံ နိဒါနေ ဧတသ္မိံ ပကရဏေ ဘိက္ခုသံဃံ သန္နိပါတာပေတွာ ကဏ္ဋကံ သမဏုဒ္ဒေသံ ပဋိပုစ္ဆိ – ‘‘သစ္စံ ကိရ တေ၊ ကဏ္ဋက၊ ဧဝရူပံ ပါပကံ ဒိဋ္ဌိဂတံ ဥပ္ပန္နံ – ‘တထာဟံ ဘဂဝတာ ဓမ္မံ ဒေသိတံ အာဇာနာမိ၊ ယထာ ယေမေ အန္တရာယိကာ ဓမ္မာ ဝုတ္တာ ဘဂဝတာ တေ ပဋိသေဝတော နာလံ အန္တရာယာယာ’’’တိ? ‘‘ဧဝံဗျာခေါ အဟံ၊ ဘန္တေ၊ ဘဂဝတာ ဓမ္မံ ဒေသိတံ အာဇာနာမိ – ‘ယထာ ယေမေ အန္တရာယိကာ ဓမ္မာ ဝုတ္တာ ဘဂဝတာ တေ ပဋိသေဝတော နာလံ အန္တရာယာယာ’’’တိ.

‘‘ကဿ နု ခေါ နာမ တွံ၊ မောဃပုရိသ၊ မယာ ဧဝံ ဓမ္မံ ဒေသိတံ အာဇာနာသိ? နနု မယာ၊ မောဃပုရိသ၊ အနေကပရိယာယေန အန္တရာယိကာ ဓမ္မာ အန္တရာယိကာ ဝုတ္တာ၊ အလဉ္စ ပန တေ ပဋိသေဝတော အန္တရာယာယ? အပ္ပဿာဒါ ကာမာ ဝုတ္တာ မယာ ဗဟုဒုက္ခာ ဗဟုပါယာသာ၊ အာဒီနဝေါ ဧတ္ထ ဘိယျော. အဋ္ဌိကင်္ကလူပမာ ကာမာ ဝုတ္တာ မယာ။ပေ။ သပ္ပသိရူပမာ ကာမာ ဝုတ္တာ မယာ ဗဟုဒုက္ခာ ဗဟုပါယာသာ၊ အာဒီနဝေါ ဧတ္ထ ဘိယျော. အထ စ ပန တွံ၊ မောဃပုရိသ၊ အတ္တနာ ဒုဂ္ဂဟိတေန အမှေ စေဝ အဗ္ဘာစိက္ခသိ အတ္တာနဉ္စ ခဏသိ ဗဟုဉ္စ အပုညံ ပသဝသိ. တဉှိ တေ၊ မောဃပုရိသ၊ ဘဝိဿတိ ဒီဃရတ္တံ အဟိတာယ ဒုက္ခာယ. နေတံ၊ မောဃပုရိသ၊ အပ္ပသန္နာနံ ဝါ ပသာဒါယ။ပေ။ ပသန္နာနဉ္စ ဧကစ္စာနံ အညထတ္တာယာ’’တိ. ဝိဂရဟိတွာ။ပေ။ ဓမ္မိံ ကထံ ကတွာ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘တေန ဟိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သံဃော ကဏ္ဋကံ သမဏုဒ္ဒေသံ နာသေတု. ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ နာသေတဗ္ဗော – အဇ္ဇတဂ္ဂေ တေ၊ အာဝုသော ကဏ္ဋက၊ န စေဝ သော ဘဂဝါ သတ္ထာ အပဒိသိတဗ္ဗော. ယမ္ပိ စညေ သမဏုဒ္ဒေသာ လဘန္တိ ဘိက္ခူဟိ သဒ္ဓိံ ဒိရတ္တတိရတ္တံ သဟသေယျံ သာပိ တေ နတ္ထိ. စရ ပိရေ ဝိနဿာ’’တိ. အထ ခေါ သံဃော ကဏ္ဋကံ သမဏုဒ္ဒေသံ နာသေသိ.

တေန ခေါ ပန သမယေန ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ ဇာနံ တထာနာသိတံ ကဏ္ဋကံ သမဏုဒ္ဒေသံ ဥပလာပေန္တိပိ ဥပဋ္ဌာပေန္တိပိ သမ္ဘုဉ္ဇန္တိပိ သဟာပိ သေယျံ ကပ္ပေန္တိ. ယေ တေ ဘိက္ခူ အပ္ပိစ္ဆာ။ပေ။ တေ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ ဇာနံ တထာနာသိတံ ကဏ္ဋကံ သမဏုဒ္ဒေသံ ဥပလာပေဿန္တိပိ ဥပဋ္ဌာပေဿန္တိပိ သမ္ဘုဉ္ဇိဿန္တိပိ သဟာပိ သေယျံ ကပ္ပေဿန္တီ’’တိ။ပေ။ သစ္စံ ကိရ တုမှေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဇာနံ တထာနာသိတံ ကဏ္ဋကံ သမဏုဒ္ဒေသံ ဥပလာပေထာပိ ဥပဋ္ဌာပေထာပိ သမ္ဘုဉ္ဇထာပိ သဟာပိ သေယျံ ကပ္ပေထာတိ? ‘‘သစ္စံ၊ ဘဂဝါ’’တိ. ဝိဂရဟိ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ။ပေ။ ကထဉှိ နာမ တုမှေ၊ မောဃပုရိသာ၊ ဇာနံ တထာနာသိတံ ကဏ္ဋကံ သမဏုဒ္ဒေသံ ဥပလာပေဿထာပိ ဥပဋ္ဌာပေဿထာပိ သမ္ဘုဉ္ဇိဿထာပိ သဟာပိ သေယျံ ကပ္ပေဿထ! နေတံ၊ မောဃပုရိသာ၊ အပ္ပသန္နာနံ ဝါ ပသာဒါယ။ပေ။ ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣမံ သိက္ခာပဒံ ဥဒ္ဒိသေယျာထ –

၄၂၉. ‘‘သမဏုဒ္ဒေသောပိ စေ ဧဝံ ဝဒေယျ – ‘တထာဟံ ဘဂဝတာ ဓမ္မံ ဒေသိတံ အာဇာနာမိ၊ ယထာ ယေမေ အန္တရာယိကာ ဓမ္မာ ဝုတ္တာ ဘဂဝတာ တေ ပဋိသေဝတော နာလံ အန္တရာယာယာ’တိ၊ သော သမဏုဒ္ဒေသော ဘိက္ခူဟိ ဧဝမဿ ဝစနီယော – ‘မာဝုသော သမဏုဒ္ဒေသ၊ ဧဝံ အဝစ၊ မာ ဘဂဝန္တံ အဗ္ဘာစိက္ခိ၊ န ဟိ သာဓု ဘဂဝတော အဗ္ဘက္ခာနံ၊ န ဟိ ဘဂဝါ ဧဝံ ဝဒေယျ. အနေကပရိယာယေနာဝုသော သမဏုဒ္ဒေသ၊ အန္တရာယိကာ ဓမ္မာ အန္တရာယိကာ ဝုတ္တာ ဘဂဝတာ. အလဉ္စ ပန တေ ပဋိသေဝတော အန္တရာယာယာ’တိ. ဧဝဉ္စ [ဧဝဉ္စ ပန (က.)] သော သမဏုဒ္ဒေသော ဘိက္ခူဟိ ဝုစ္စမာနော တထေဝ ပဂ္ဂဏှေယျ၊ သော သမဏုဒ္ဒေသော ဘိက္ခူဟိ ဧဝမဿ ဝစနီယော – ‘အဇ္ဇတဂ္ဂေ တေ၊ အာဝုသော သမဏုဒ္ဒေသ၊ န စေဝ သော ဘဂဝါ သတ္ထာ အပဒိသိတဗ္ဗော. ယမ္ပိ စညေ သမဏုဒ္ဒေသာ လဘန္တိ ဘိက္ခူဟိ သဒ္ဓိံ ဒိရတ္တတိရတ္တံ သဟသေယျံ သာပိ တေ နတ္ထိ. စရ ပိရေ ဝိနဿာ’တိ. ယော ပန ဘိက္ခု ဇာနံ တထာနာသိတံ သမဏုဒ္ဒေသံ ဥပလာပေယျ ဝါ ဥပဋ္ဌာပေယျ ဝါ သမ္ဘုဉ္ဇေယျ ဝါ သဟ ဝါ သေယျံ ကပ္ပေယျ၊ ပါစိတ္တိယ’’န္တိ.

၄၃၀. သမဏုဒ္ဒေသော နာမ သာမဏေရော ဝုစ္စတိ.

ဧဝံ ဝဒေယျာတိ – ‘‘တထာဟံ ဘဂဝတာ ဓမ္မံ ဒေသိတံ အာဇာနာမိ၊ ယထာယေမေ အန္တရာယိကာ ဓမ္မာ ဝုတ္တာ ဘဂဝတာ၊ တေ ပဋိသေဝတော နာလံ အန္တရာယာယာ’’တိ.

သော သမဏုဒ္ဒေသောတိ ယော သော ဧဝံဝါဒီ သမဏုဒ္ဒေသော.

ဘိက္ခူဟီတိ အညေဟိ ဘိက္ခူဟိ၊ ယေ ပဿန္တိ ယေ သုဏန္တိ တေဟိ ဝတ္တဗ္ဗော – ‘‘မာ၊ အာဝုသော သမဏုဒ္ဒေသ၊ ဧဝံ အဝစ. မာ ဘဂဝန္တံ အဗ္ဘာစိက္ခိ. န ဟိ သာဓု ဘဂဝတော အဗ္ဘက္ခာနံ. န ဟိ ဘဂဝါ ဧဝံ ဝဒေယျ. အနေကပရိယာယေနာဝုသော သမဏုဒ္ဒေသ၊ အန္တရာယိကာ ဓမ္မာ အန္တရာယိကာ ဝုတ္တာ ဘဂဝတာ. အလဉ္စ ပန တေ ပဋိသေဝတော အန္တရာယာယာ’’တိ. ဒုတိယမ္ပိ ဝတ္တဗ္ဗော။ တတိယမ္ပိ ဝတ္တဗ္ဗော။ပေ။ သစေ ပဋိနိဿဇ္ဇတိ ဣစ္စေတံ ကုသလံ၊ နော စေ ပဋိနိဿဇ္ဇတိ သော သမဏုဒ္ဒေသော ဘိက္ခူဟိ ဧဝမဿ ဝစနီယော – ‘‘အဇ္ဇတဂ္ဂေ တေ၊ အာဝုသော သမဏုဒ္ဒေသ၊ န စေဝ သော ဘဂဝါ သတ္ထာ အပဒိသိတဗ္ဗော. ယမ္ပိ စညေ သမဏုဒ္ဒေသာ လဘန္တိ ဘိက္ခူဟိ သဒ္ဓိံ ဒိရတ္တတိရတ္တံ သဟသေယျံ သာပိ တေ နတ္ထိ. စရ ပိရေ ဝိနဿာ’’တိ.

ယော ပနာတိ ယော ယာဒိသော။ပေ။ ဘိက္ခူတိ။ပေ။ အယံ ဣမသ္မိံ အတ္ထေ အဓိပ္ပေတော ဘိက္ခူတိ.

ဇာနာတိ နာမ သာမံ ဝါ ဇာနာတိ၊ အညေ ဝါ တဿ အာရောစေန္တိ၊ သော ဝါ အာရောစေတိ.

တထာနာသိတန္တိ ဧဝံ နာသိတံ.

သမဏုဒ္ဒေသော နာမ သာမဏေရော ဝုစ္စတိ.

ဥပလာပေယျ ဝါတိ တဿ ပတ္တံ ဝါ စီဝရံ ဝါ ဥဒ္ဒေသံ ဝါ ပရိပုစ္ဆံ ဝါ ဒဿာမီတိ ဥပလာပေတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ.

ဥပဋ္ဌာပေယျ ဝါတိ တဿ စုဏ္ဏံ ဝါ မတ္တိကံ ဝါ ဒန္တကဋ္ဌံ ဝါ မုခေါဒကံ ဝါ သာဒိယတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ.

သမ္ဘုဉ္ဇေယျ ဝါတိ သမ္ဘောဂေါ နာမ ဒွေ သမ္ဘောဂါ – အာမိသသမ္ဘောဂေါ စ ဓမ္မသမ္ဘောဂေါ စ. အာမိသသမ္ဘောဂေါ နာမ အာမိသံ ဒေတိ ဝါ ပဋိဂ္ဂဏှာတိ ဝါ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. ဓမ္မသမ္ဘောဂေါ နာမ ဥဒ္ဒိသတိ ဝါ ဥဒ္ဒိသာပေတိ ဝါ၊ ပဒေန ဥဒ္ဒိသတိ ဝါ ဥဒ္ဒိသာပေတိ ဝါ၊ ပဒေ ပဒေ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. အက္ခရာယ ဥဒ္ဒိသတိ ဝါ ဥဒ္ဒိသာပေတိ ဝါ၊ အက္ခရက္ခရာယ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ.

သဟ ဝါ သေယျံ ကပ္ပေယျာတိ ဧကစ္ဆန္နေ နာသိတကေ သမဏုဒ္ဒေသေ နိပန္နေ ဘိက္ခု နိပဇ္ဇတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. ဘိက္ခု နိပန္နေ နာသိတကော သမဏုဒ္ဒေသော နိပဇ္ဇတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. ဥဘော ဝါ နိပဇ္ဇန္တိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. ဥဋ္ဌဟိတွာ ပုနပ္ပုနံ နိပဇ္ဇန္တိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ.

၄၃၁. နာသိတကေ နာသိတကသညီ ဥပလာပေတိ ဝါ ဥပဋ္ဌာပေတိ ဝါ သမ္ဘုဉ္ဇတိ ဝါ သဟ ဝါ သေယျံ ကပ္ပေတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. နာသိတကေ ဝေမတိကော ဥပလာပေတိ ဝါ ဥပဋ္ဌာပေတိ ဝါ သမ္ဘုဉ္ဇတိ ဝါ သဟ ဝါ သေယျံ ကပ္ပေတိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. နာသိတကေ အနာသိတကသညီ ဥပလာပေတိ ဝါ ဥပဋ္ဌာပေတိ ဝါ သမ္ဘုဉ္ဇတိ ဝါ သဟ ဝါ သေယျံ ကပ္ပေတိ၊ အနာပတ္တိ. အနာသိတကေ နာသိတကသညီ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အနာသိတကေ ဝေမတိကော၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အနာသိတကေ အနာသိတကသညီ၊ အနာပတ္တိ.

၄၃၂. အနာပတ္တိ အနာသိတကောတိ ဇာနာတိ၊ တံ ဒိဋ္ဌိံ ပဋိနိဿဋ္ဌောတိ ဇာနာတိ၊ ဥမ္မတ္တကဿ၊ အာဒိကမ္မိကဿာတိ.

ကဏ္ဋကသိက္ခာပဒံ နိဋ္ဌိတံ ဒသမံ.

သပ္ပါဏကဝဂ္ဂေါ သတ္တမော.

တဿုဒ္ဒါနံ –

သဉ္စိစ္စဝဓသပ္ပါဏံ၊ ဥက္ကောဋံ ဒုဋ္ဌုလ္လဆာဒနံ၊

ဦနဝီသတိ သတ္ထဉ္စ၊ သံဝိဓာနံ အရိဋ္ဌကံ၊

ဥက္ခိတ္တံ ကဏ္ဋကဉ္စေဝ၊ ဒသ သိက္ခာပဒါ ဣမေတိ.