၇. မဟာနာမသိက္ခာပဒံ
၃၀၃. တေန သမယေန ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ သက္ကေသု ဝိဟရတိ ကပိလဝတ္ထုသ္မိံ နိဂြောဓာရာမေ. တေန ခေါ ပန သမယေန မဟာနာမဿ သက္ကဿ ဘေသဇ္ဇံ ဥဿန္နံ ဟောတိ. အထ ခေါ မဟာနာမော သက္ကော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ မဟာနာမော သက္ကော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဣစ္ဆာမဟံ၊ ဘန္တေ၊ သံဃံ စတုမာသံ [စတုမ္မာသံ (သီ.) စာတုမာသံ (သျာ.)] ဘေသဇ္ဇေန ပဝါရေတု’’န္တိ. ‘‘သာဓု သာဓု၊ မဟာနာမ! တေန ဟိ တွံ၊ မဟာနာမ၊ သံဃံ စတုမာသံ ဘေသဇ္ဇေန ပဝါရေဟီ’’တိ. ဘိက္ခူ ကုက္ကုစ္စာယန္တာ နာဓိဝါသေန္တိ. ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ပေ။ အနုဇာနာမိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ စတုမာသံ ဘေသဇ္ဇပ္ပစ္စယပဝါရဏံ သာဒိတုန္တိ.
၃၀၄. တေန ခေါ ပန သမယေန ဘိက္ခူ မဟာနာမံ သက္ကံ ပရိတ္တံ ဘေသဇ္ဇံ ဝိညာပေန္တိ. တထေဝ မဟာနာမဿ သက္ကဿ ဘေသဇ္ဇံ ဥဿန္နံ ဟောတိ. ဒုတိယမ္ပိ ခေါ မဟာနာမော သက္ကော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ မဟာနာမော သက္ကော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဣစ္ဆာမဟံ၊ ဘန္တေ၊ သံဃံ အပရမ္ပိ စတုမာသံ ဘေသဇ္ဇေန ပဝါရေတု’’န္တိ. ‘‘သာဓု သာဓု၊ မဟာနာမ! တေန ဟိ တွံ၊ မဟာနာမ၊ သံဃံ အပရမ္ပိ စတုမာသံ ဘေသဇ္ဇေန ပဝါရေဟီ’’တိ. ဘိက္ခူ ကုက္ကုစ္စာယန္တာ နာဓိဝါသေန္တိ. ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ပေ။ အနုဇာနာမိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပုန ပဝါရဏမ္ပိ သာဒိတုန္တိ.
၃၀၅. တေန ခေါ ပန သမယေန ဘိက္ခူ မဟာနာမံ သက္ကံ ပရိတ္တံယေဝ ဘေသဇ္ဇံ ဝိညာပေန္တိ. တထေဝ မဟာနာမဿ သက္ကဿ ဘေသဇ္ဇံ ဥဿန္နံ ဟောတိ. တတိယမ္ပိ ခေါ မဟာနာမော သက္ကော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ မဟာနာမော သက္ကော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဣစ္ဆာမဟံ၊ ဘန္တေ၊ သံဃံ ယာဝဇီဝံ ဘေသဇ္ဇေန ပဝါရေတု’’န္တိ. ‘‘သာဓု သာဓု၊ မဟာနာမ! တေန ဟိ တွံ၊ မဟာနာမ၊ သံဃံ ယာဝဇီဝံ ဘေသဇ္ဇေန ပဝါရေဟီ’’တိ. ဘိက္ခူ ကုက္ကုစ္စာယန္တာ နာဓိဝါသေန္တိ. ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ပေ။ အနုဇာနာမိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ နိစ္စပဝါရဏမ္ပိ သာဒိတုန္တိ.
တေန ခေါ ပန သမယေန ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ ဒုန္နိဝတ္ထာ ဟောန္တိ ဒုပ္ပါရုတာ အနာကပ္ပသမ္ပန္နာ. မဟာနာမော သက္ကော ဝတ္တာ ဟောတိ – ‘‘ကိဿ တုမှေ၊ ဘန္တေ၊ ဒုန္နိဝတ္ထာ ဒုပ္ပါရုတာ အနာကပ္ပသမ္ပန္နာ? နနု နာမ ပဗ္ဗဇိတေန သုနိဝတ္ထေန ဘဝိတဗ္ဗံ သုပါရုတေန အာကပ္ပသမ္ပန္နေနာ’’တိ? ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ မဟာနာမေ သက္ကေ ဥပနန္ဓိံသု. အထ ခေါ ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာနံ ဘိက္ခူနံ ဧတဒဟောသိ – ‘‘ကေန နု ခေါ မယံ ဥပါယေန မဟာနာမံ သက္ကံ မင်္ကု ကရေယျာမာ’’တိ? အထ ခေါ ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာနံ ဘိက္ခူနံ ဧတဒဟောသိ – ‘‘မဟာနာမေန ခေါ၊ အာဝုသော၊ သက္ကေန သံဃော ဘေသဇ္ဇေန ပဝါရိတော. ဟန္ဒ မယံ၊ အာဝုသော၊ မဟာနာမံ သက္ကံ သပ္ပိံ ဝိညာပေမာ’’တိ. အထ ခေါ ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ ယေန မဟာနာမော သက္ကော တေနုပသင်္ကမိံသု၊ ဥပသင်္ကမိတွာ မဟာနာမံ သက္ကံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘ဒေါဏေန၊ အာဝုသော၊ သပ္ပိနာ အတ္ထော’’တိ. ‘‘အဇ္ဇဏှော၊ ဘန္တေ၊ အာဂမေထ. မနုဿာ ဝဇံ ဂတာ သပ္ပိံ အာဟရိတုံ. ကာလံ အာဟရိဿထာ’’တိ [ကာလေ ဟရိဿထာတိ (သျာ.)].
ဒုတိယမ္ပိ ခေါ။ပေ။ တတိယမ္ပိ ခေါ ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ မဟာနာမံ သက္ကံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘ဒေါဏေန၊ အာဝုသော၊ သပ္ပိနာ အတ္ထော’’တိ. ‘‘အဇ္ဇဏှော၊ ဘန္တေ၊ အာဂမေထ. မနုဿာ ဝဇံ ဂတာ သပ္ပိံ အာဟရိတုံ. ကာလံ အာဟရိဿထာ’’တိ. ‘‘ကိံ ပန တယာ၊ အာဝုသော၊ အဒါတုကာမေန ပဝါရိတေန၊ ယံ တွံ ပဝါရေတွာ န ဒေသီ’’တိ! အထ ခေါ မဟာနာမော သက္ကော ဥဇ္ဈာယတိ ခိယျတိ ဝိပါစေတိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ ဘဒန္တာ – ‘အဇ္ဇဏှော၊ ဘန္တေ၊ အာဂမေထာ’တိ ဝုစ္စမာနာ နာဂမေဿန္တီ’’တိ! အဿောသုံ ခေါ ဘိက္ခူ မဟာနာမဿ သက္ကဿ ဥဇ္ဈာယန္တဿ ခိယျန္တဿ ဝိပါစေန္တဿ. ယေ တေ ဘိက္ခူ အပ္ပိစ္ဆာ။ပေ။ တေ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ မဟာနာမေန သက္ကေန – ‘အဇ္ဇဏှော၊ ဘန္တေ၊ အာဂမေထာ’တိ ဝုစ္စမာနာ နာဂမေဿန္တီ’’တိ။ပေ။ သစ္စံ ကိရ တုမှေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မဟာနာမေန သက္ကေန – ‘‘အဇ္ဇဏှော၊ ဘန္တေ၊ အာဂမေထာ’’တိ ဝုစ္စမာနာ နာဂမေထာတိ? ‘‘သစ္စံ၊ ဘဂဝါ’’တိ. ဝိဂရဟိ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ။ပေ။ ကထဉှိ နာမ တုမှေ၊ မောဃပုရိသာ၊ မဟာနာမေန သက္ကေန – ‘‘အဇ္ဇဏှော၊ ဘန္တေ အာဂမေထာ’’တိ ဝုစ္စမာနာ နာဂမေဿထ! နေတံ၊ မောဃပုရိသာ၊ အပ္ပသန္နာနံ ဝါ ပသာဒါယ။ပေ။ ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ ဣမံ သိက္ခာပဒံ ဥဒ္ဒိသေယျာထ –
၃၀၆. ‘‘အဂိလာနေန ဘိက္ခုနာ စတုမာသပ္ပစ္စယပဝါရဏာ သာဒိတဗ္ဗာ၊ အညတြ ပုနပဝါရဏာယ၊ အညတြ နိစ္စပဝါရဏာယ၊ တတော စေ ဥတ္တရိ သာဒိယေယျ၊ ပါစိတ္တိယ’’န္တိ.
၃၀၇. အဂိလာနေန ဘိက္ခုနာ စတုမာသပ္ပစ္စယပဝါရဏာ သာဒိတဗ္ဗာတိ ဂိလာနပ္ပစ္စယပဝါရဏာ သာဒိတဗ္ဗာ.
ပုနပဝါရဏာပိ သာဒိတဗ္ဗာတိ ယဒါ ဂိလာနော ဘဝိဿာမိ တဒါ ဝိညာပေဿာမီတိ.
နိစ္စပဝါရဏာပိ သာဒိတဗ္ဗာတိ ယဒါ ဂိလာနော ဘဝိဿာမိ တဒါ ဝိညာပေဿာမီတိ.
တတော စေ ဥတ္တရိ သာဒိယေယျာတိ အတ္ထိ ပဝါရဏာ ဘေသဇ္ဇပရိယန္တာ န ရတ္တိပရိယန္တာ၊ အတ္ထိ ပဝါရဏာ ရတ္တိပရိယန္တာ န ဘေသဇ္ဇပရိယန္တာ၊ အတ္ထိ ပဝါရဏာ ဘေသဇ္ဇပရိယန္တာ စ ရတ္တိပရိယန္တာ စ၊ အတ္ထိ ပဝါရဏာ နေဝ ဘေသဇ္ဇပရိယန္တာ န ရတ္တိပရိယန္တာ.
ဘေသဇ္ဇပရိယန္တာ နာမ ဘေသဇ္ဇာနိ ပရိဂ္ဂဟိတာနိ ဟောန္တိ – ‘‘ဧတ္တကေဟိ ဘေသဇ္ဇေဟိ ပဝါရေမီ’’တိ. ရတ္တိပရိယန္တာ နာမ ရတ္တိယော ပရိဂ္ဂဟိတာယော ဟောန္တိ – ‘‘ဧတ္တကာသု ရတ္တီသု ပဝါရေမီ’’တိ. ဘေသဇ္ဇပရိယန္တာ စ ရတ္တိပရိယန္တာ စ နာမ ဘေသဇ္ဇာနိ စ ပရိဂ္ဂဟိတာနိ ဟောန္တိ ရတ္တိယော စ ပရိဂ္ဂဟိတာယော ဟောန္တိ – ‘‘ဧတ္တကေဟိ ဘေသဇ္ဇေဟိ ဧတ္တကာသု ရတ္တီသု ပဝါရေမီ’’တိ. နေဝ ဘေသဇ္ဇပရိယန္တာ န ရတ္တိပရိယန္တာ နာမ ဘေသဇ္ဇာနိ စ အပရိဂ္ဂဟိတာနိ ဟောန္တိ ရတ္တိယော စ အပရိဂ္ဂဟိတာယော ဟောန္တိ.
၃၀၈. ဘေသဇ္ဇပရိယန္တေ – ယေဟိ ဘေသဇ္ဇေဟိ ပဝါရိတော ဟောတိ တာနိ ဘေသဇ္ဇာနိ ဌပေတွာ အညာနိ ဘေသဇ္ဇာနိ ဝိညာပေတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. ရတ္တိပရိယန္တေ – ယာသု ရတ္တီသု ပဝါရိတော ဟောတိ၊ တာ ရတ္တိယော ဌပေတွာ အညာသု ရတ္တီသု ဝိညာပေတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. ဘေသဇ္ဇပရိယန္တေ စ ရတ္တိပရိယန္တေ စ – ယေဟိ ဘေသဇ္ဇေဟိ ပဝါရိတော ဟောတိ၊ တာနိ ဘေသဇ္ဇာနိ ဌပေတွာ ယာသု ရတ္တီသု ပဝါရိတော ဟောတိ၊ တာ ရတ္တိယော ဌပေတွာ အညာနိ ဘေသဇ္ဇာနိ အညာသု ရတ္တီသု ဝိညာပေတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. နေဝ ဘေသဇ္ဇပရိယန္တေ န ရတ္တိပရိယန္တေ၊ အနာပတ္တိ.
၃၀၉. န ဘေသဇ္ဇေန ကရဏီယေန [ကရဏီယေ (သီ. သျာ.)] ဘေသဇ္ဇံ ဝိညာပေတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. အညေန ဘေသဇ္ဇေန ကရဏီယေန အညံ ဘေသဇ္ဇံ ဝိညာပေတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. တတုတ္တရိ တတုတ္တရိသညီ ဘေသဇ္ဇံ ဝိညာပေတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. တတုတ္တရိ ဝေမတိကော ဘေသဇ္ဇံ ဝိညာပေတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. တတုတ္တရိ နတတုတ္တရိသညီ ဘေသဇ္ဇံ ဝိညာပေတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ.
နတတုတ္တရိ တတုတ္တရိသညီ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. နတတုတ္တရိ ဝေမတိကော၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. နတတုတ္တရိ နတတုတ္တရိသညီ၊ အနာပတ္တိ.
၃၁၀. အနာပတ္တိ ယေဟိ ဘေသဇ္ဇေဟိ ပဝါရိတော ဟောတိ တာနိ ဘေသဇ္ဇာနိ ဝိညာပေတိ၊ ယာသု ရတ္တီသု ပဝါရိတော ဟောတိ တာသု ရတ္တီသု ဝိညာပေတိ၊ ‘‘ဣမေဟိ တယာ ဘေသဇ္ဇေဟိ ပဝါရိတာမှ၊ အမှာကဉ္စ ဣမိနာ စ ဣမိနာ စ ဘေသဇ္ဇေန အတ္ထော’’တိ အာစိက္ခိတွာ ဝိညာပေတိ၊ ‘‘ယာသု တယာ ရတ္တီသု ပဝါရိတာမှ တာယော စ ရတ္တိယော ဝီတိဝတ္တာ အမှာကဉ္စ ဘေသဇ္ဇေန အတ္ထော’’တိ အာစိက္ခိတွာ ဝိညာပေတိ၊ ဉာတကာနံ ပဝါရိတာနံ၊ အညဿတ္ထာယ၊ အတ္တနော ဓနေန၊ ဥမ္မတ္တကဿ၊ အာဒိကမ္မိကဿာတိ.
မဟာနာမသိက္ခာပဒံ နိဋ္ဌိတံ သတ္တမံ.