၃. ဩဝါဒဝဂ္ဂေါ

၁. ဩဝါဒသိက္ခာပဒံ

၁၄၄. တေန သမယေန ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. တေန ခေါ ပန သမယေန ထေရာ ဘိက္ခူ ဘိက္ခုနိယော ဩဝဒန္တာ လာဘိနော ဟောန္တိ စီဝရပိဏ္ဍပါတသေနာသနဂိလာနပ္ပစ္စယဘေသဇ္ဇပရိက္ခာရာနံ. အထ ခေါ ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာနံ ဘိက္ခူနံ ဧတဒဟောသိ – ‘‘ဧတရဟိ ခေါ၊ အာဝုသော၊ ထေရာ ဘိက္ခူ ဘိက္ခုနိယော ဩဝဒန္တာ လာဘိနော ဟောန္တိ စီဝရပိဏ္ဍပါတသေနာသနဂိလာနပ္ပစ္စယဘေသဇ္ဇပရိက္ခာရာနံ. ဟန္ဒာဝုသော၊ မယမ္ပိ ဘိက္ခုနိယော ဩဝဒါမာ’’တိ. အထ ခေါ ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ ဘိက္ခုနိယော ဥပသင်္ကမိတွာ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘အမှေပိ၊ ဘဂိနိယော၊ ဥပသင်္ကမထ၊ မယမ္ပိ ဩဝဒိဿာမာ’’တိ.

အထ ခေါ တာ ဘိက္ခုနိယော ယေန ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ တေနုပသင်္ကမိံသု၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဆဗ္ဗဂ္ဂိယေ ဘိက္ခူ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိံသု. အထ ခေါ ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ ဘိက္ခုနီနံ ပရိတ္တညေဝ ဓမ္မိံ ကထံ ကတွာ ဒိဝသံ တိရစ္ဆာနကထာယ ဝီတိနာမေတွာ ဥယျောဇေသုံ – ‘‘ဂစ္ဆထ၊ ဘဂိနိယော’’တိ. အထ ခေါ တာ ဘိက္ခုနိယော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိံသု၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ အဋ္ဌံသု. ဧကမန္တံ ဌိတာ ခေါ တာ ဘိက္ခုနိယော ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကစ္စိ၊ ဘိက္ခုနိယော၊ ဩဝါဒေါ ဣဒ္ဓေါ အဟောသီ’’တိ? ‘‘ကုတော၊ ဘန္တေ၊ ဩဝါဒေါ ဣဒ္ဓေါ ဘဝိဿတိ! အယျာ ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ပရိတ္တညေဝ ဓမ္မိံ ကထံ ကတွာ ဒိဝသံ တိရစ္ဆာနကထာယ ဝီတိနာမေတွာ ဥယျောဇေသု’’န္တိ. အထ ခေါ ဘဂဝါ တာ ဘိက္ခုနိယော ဓမ္မိယာ ကထာယ သန္ဒဿေသိ သမာဒပေသိ သမုတ္တေဇေသိ သမ္ပဟံသေသိ. အထ ခေါ တာ ဘိက္ခုနိယော ဘဂဝတာ ဓမ္မိယာ ကထာယ သန္ဒဿိတာ သမာဒပိတာ သမုတ္တေဇိတာ သမ္ပဟံသိတာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ပဒက္ခိဏံ ကတွာ ပက္ကမိံသု.

အထ ခေါ ဘဂဝါ ဧတသ္မိံ နိဒါနေ ဧတသ္မိံ ပကရဏေ ဘိက္ခုသံဃံ သန္နိပါတာပေတွာ ဆဗ္ဗဂ္ဂိယေ ဘိက္ခူ ပဋိပုစ္ဆိ – ‘‘သစ္စံ ကိရ တုမှေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနီနံ ပရိတ္တညေဝ ဓမ္မိံ ကထံ ကတွာ ဒိဝသံ တိရစ္ဆာနကထာယ ဝီတိနာမေတွာ ဥယျောဇေထာ’’တိ? ‘‘သစ္စံ၊ ဘဂဝါ’’တိ. ဝိဂရဟိ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ။ပေ။ ကထဉှိ နာမ တုမှေ၊ မောဃပုရိသာ၊ ဘိက္ခုနီနံ ပရိတ္တညေဝ ဓမ္မိံ ကထံ ကတွာ ဒိဝသံ တိရစ္ဆာနကထာယ ဝီတိနာမေတွာ ဥယျောဇေဿထ! နေတံ၊ မောဃပုရိသာ၊ အပ္ပသန္နာနံ ဝါ ပသာဒါယ။ပေ။ ဝိဂရဟိတွာ။ပေ။ ဓမ္မိံ ကထံ ကတွာ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘အနုဇာနာမိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနောဝါဒကံ သမ္မန္နိတုံ. ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ သမ္မန္နိတဗ္ဗော. ပဌမံ ဘိက္ခု ယာစိတဗ္ဗော. ယာစိတွာ ဗျတ္တေန ဘိက္ခုနာ ပဋိဗလေန သံဃော ဉာပေတဗ္ဗော –

၁၄၅. ‘‘သုဏာတု မေ၊ ဘန္တေ၊ သံဃော. ယဒိ သံဃဿ ပတ္တကလ္လံ၊ သံဃော ဣတ္ထန္နာမံ ဘိက္ခုံ ဘိက္ခုနောဝါဒကံ သမ္မန္နေယျ. ဧသာ ဉတ္တိ.

‘‘သုဏာတု မေ၊ ဘန္တေ၊ သံဃော. သံဃော ဣတ္ထန္နာမံ ဘိက္ခုံ ဘိက္ခုနောဝါဒကံ သမ္မန္နတိ. ယဿာယသ္မတော ခမတိ ဣတ္ထန္နာမဿ ဘိက္ခုနော ဘိက္ခုနောဝါဒကဿ သမ္မုတိ၊ သော တုဏှဿ၊ ယဿ နက္ခမတိ၊ သော ဘာသေယျ.

‘‘ဒုတိယမ္ပိ ဧတမတ္ထံ ဝဒါမိ။ပေ။ တတိယမ္ပိ ဧတမတ္ထံ ဝဒါမိ – သုဏာတု မေ၊ ဘန္တေ၊ သံဃော. သံဃော ဣတ္ထန္နာမံ ဘိက္ခုံ ဘိက္ခုနောဝါဒကံ သမ္မန္နတိ. ယဿာယသ္မတော ခမတိ ဣတ္ထန္နာမဿ ဘိက္ခုနော ဘိက္ခုနောဝါဒကဿ သမ္မုတိ၊ သော တုဏှဿ၊ ယဿ နက္ခမတိ၊ သော ဘာသေယျ.

‘‘သမ္မတော သံဃေန ဣတ္ထန္နာမော ဘိက္ခု ဘိက္ခုနောဝါဒကော. ခမတိ သံဃဿ၊ တသ္မာ တုဏှီ၊ ဧဝမေတံ ဓာရယာမီ’’တိ.

အထ ခေါ ဘဂဝါ ဆဗ္ဗဂ္ဂိယေ ဘိက္ခူ အနေကပရိယာယေန ဝိဂရဟိတွာ ဒုဗ္ဘရတာယ။ပေ။ ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣမံ သိက္ခာပဒံ ဥဒ္ဒိသေယျာထ –

၁၄၆. ‘‘ယော ပန ဘိက္ခု အသမ္မတော ဘိက္ခုနိယော ဩဝဒေယျ ပါစိတ္တိယ’’န္တိ.

ဧဝဉ္စိဒံ ဘဂဝတာ ဘိက္ခူနံ သိက္ခာပဒံ ပညတ္တံ ဟောတိ.

၁၄၇. တေန ခေါ ပန သမယေန ထေရာ ဘိက္ခူ သမ္မတာ ဘိက္ခုနိယော ဩဝဒန္တာ တထေဝ လာဘိနော ဟောန္တိ စီဝရပိဏ္ဍပါတသေနာသနဂိလာနပ္ပစ္စယဘေသဇ္ဇပရိက္ခာရာနံ. အထ ခေါ ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာနံ ဘိက္ခူနံ ဧတဒဟောသိ – ‘‘ဧတရဟိ ခေါ၊ အာဝုသော၊ ထေရာ ဘိက္ခူ သမ္မတာ ဘိက္ခုနိယော ဩဝဒန္တာ တထေဝ လာဘိနော ဟောန္တိ စီဝရပိဏ္ဍပါတသေနာသနဂိလာနပ္ပစ္စယဘေသဇ္ဇပရိက္ခာရာနံ. ဟန္ဒာဝုသော၊ မယမ္ပိ နိဿီမံ ဂန္တွာ အညမညံ ဘိက္ခုနောဝါဒကံ သမ္မန္နိတွာ ဘိက္ခုနိယော ဩဝဒါမာ’’တိ. အထ ခေါ ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ နိဿီမံ ဂန္တွာ အညမညံ ဘိက္ခုနောဝါဒကံ သမ္မန္နိတွာ ဘိက္ခုနိယော ဥပသင်္ကမိတွာ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘မယမ္ပိ၊ ဘဂိနိယော၊ သမ္မတာ. အမှေပိ ဥပသင်္ကမထ. မယမ္ပိ ဩဝဒိဿာမာ’’တိ.

အထ ခေါ တာ ဘိက္ခုနိယော ယေန ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ တေနုပသင်္ကမိံသု၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဆဗ္ဗဂ္ဂိယေ ဘိက္ခူ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိံသု. အထ ခေါ ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ ဘိက္ခုနီနံ ပရိတ္တညေဝ ဓမ္မိံ ကထံ ကတွာ ဒိဝသံ တိရစ္ဆာနကထာယ ဝီတိနာမေတွာ ဥယျောဇေသုံ – ‘‘ဂစ္ဆထ ဘဂိနိယော’’တိ. အထ ခေါ တာ ဘိက္ခုနိယော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိံသု၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ အဋ္ဌံသု. ဧကမန္တံ ဌိတာ ခေါ တာ ဘိက္ခုနိယော ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကစ္စိ၊ ဘိက္ခုနိယော၊ ဩဝါဒေါ ဣဒ္ဓေါ အဟောသီ’’တိ? ‘‘ကုတော၊ ဘန္တေ၊ ဩဝါဒေါ ဣဒ္ဓေါ ဘဝိဿတိ! အယျာ ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ပရိတ္တညေဝ ဓမ္မိံ ကထံ ကတွာ ဒိဝသံ တိရစ္ဆာနကထာယ ဝီတိနာမေတွာ ဥယျောဇေသု’’န္တိ.

အထ ခေါ ဘဂဝါ တာ ဘိက္ခုနိယော ဓမ္မိယာ ကထာယ သန္ဒဿေသိ။ပေ။ အထ ခေါ တာ ဘိက္ခုနိယော ဘဂဝတာ ဓမ္မိယာ ကထာယ သန္ဒဿိတာ သမာဒပိတာ သမုတ္တေဇိတာ သမ္ပဟံသိတာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ပဒက္ခိဏံ ကတွာ ပက္ကမိံသု. အထ ခေါ ဘဂဝါ ဧတသ္မိံ နိဒါနေ ဧတသ္မိံ ပကရဏေ ဘိက္ခုသံဃံ သန္နိပါတာပေတွာ ဆဗ္ဗဂ္ဂိယေ ဘိက္ခူ ပဋိပုစ္ဆိ – ‘‘သစ္စံ ကိရ တုမှေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနီနံ ပရိတ္တညေဝ ဓမ္မိံ ကထံ ကတွာ ဒိဝသံ တိရစ္ဆာနကထာယ ဝီတိနာမေတွာ ဥယျောဇေထာ’’တိ? ‘‘သစ္စံ၊ ဘဂဝါ’’တိ. ဝိဂရဟိ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ။ပေ။ ကထဉှိ နာမ တုမှေ၊ မောဃပုရိသာ၊ ဘိက္ခုနီနံ ပရိတ္တညေဝ ဓမ္မိံ ကထံ ကတွာ ဒိဝသံ တိရစ္ဆာနကထာယ ဝီတိနာမေတွာ ဥယျောဇေဿထ! နေတံ၊ မောဃပုရိသာ၊ အပ္ပသန္နာနံ ဝါ ပသာဒါယ။ပေ။ ဝိဂရဟိတွာ။ပေ။ ဓမ္မိံ ကထံ ကတွာ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘အနုဇာနာမိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အဋ္ဌဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတံ ဘိက္ခုံ ဘိက္ခုနောဝါဒကံ သမ္မန္နိတုံ. သီလဝါ ဟောတိ၊ ပါတိမောက္ခသံဝရသံဝုတော ဝိဟရတိ အာစာရဂေါစရသမ္ပန္နော အဏုမတ္တေသု ဝဇ္ဇေသု ဘယဒဿာဝီ၊ သမာဒါယ သိက္ခတိ သိက္ခာပဒေသု၊ ဗဟုဿုတော ဟောတိ သုတဓရော သုတသန္နိစယော၊ ယေ တေ ဓမ္မာ အာဒိကလျာဏာ မဇ္ဈေကလျာဏာ ပရိယောသာနကလျာဏာ သာတ္ထံ သဗျဉ္ဇနံ ကေဝလပရိပုဏ္ဏံ ပရိသုဒ္ဓံ ဗြဟ္မစရိယံ အဘိဝဒန္တိ တထာရူပါဿ ဓမ္မာ ဗဟုဿုတာ ဟောန္တိ ဓာတာ ဝစသာ ပရိစိတာ မနသာ အနုပေက္ခိတာ ဒိဋ္ဌိယာ သုပ္ပဋိဝိဒ္ဓါ၊ ဥဘယာနိ ခေါ ပနဿ ပါတိမောက္ခာနိ ဝိတ္ထာရေန သွာဂတာနိ ဟောန္တိ သုဝိဘတ္တာနိ သုပ္ပဝတ္တီနိ သုဝိနိစ္ဆိတာနိ သုတ္တသော အနုဗျဉ္ဇနသော၊ ကလျာဏဝါစော ဟောတိ ကလျာဏဝါက္ကရဏော၊ ယေဘုယျေန ဘိက္ခုနီနံ ပိယော ဟောတိ မနာပေါ၊ ပဋိဗလော ဟောတိ ဘိက္ခုနိယော ဩဝဒိတုံ၊ န ခေါ ပနေတံ [ပန တံ (?)] ဘဂဝန္တံ ဥဒ္ဒိဿ ပဗ္ဗဇိတာယ ကာသာယဝတ္ထဝသနာယ ဂရုဓမ္မံ အဇ္ဈာပန္နပုဗ္ဗော ဟောတိ၊ ဝီသတိဝဿော ဝါ ဟောတိ အတိရေကဝီသတိဝဿော ဝါ – အနုဇာနာမိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣမေဟိ အဋ္ဌဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတံ ဘိက္ခုံ ဘိက္ခုနောဝါဒကံ သမ္မန္နိတု’’န္တိ.

၁၄၈. ယော ပနာတိ ယော ယာဒိသော။ပေ။ ဘိက္ခူတိ။ပေ။ အယံ ဣမသ္မိံ အတ္ထေ အဓိပ္ပေတော ဘိက္ခူတိ.

အသမ္မတော နာမ ဉတ္တိစတုတ္ထေန ကမ္မေန အသမ္မတော.

ဘိက္ခုနိယော နာမ ဥဘတောသံဃေ ဥပသမ္ပန္နာ.

ဩဝဒေယျာတိ အဋ္ဌဟိ ဂရုဓမ္မေဟိ ဩဝဒတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. အညေန ဓမ္မေန ဩဝဒတိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. ဧကတောဥပသမ္ပန္နံ ဩဝဒတိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ.

၁၄၉. တေန သမ္မတေန ဘိက္ခုနာ ပရိဝေဏံ သမ္မဇ္ဇိတွာ ပါနီယံ ပရိဘောဇနီယံ ဥပဋ္ဌာပေတွာ အာသနံ ပညပေတွာ ဒုတိယံ ဂဟေတွာ နိသီဒိတဗ္ဗံ. ဘိက္ခုနီဟိ တတ္ထ ဂန္တွာ တံ ဘိက္ခုံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိတဗ္ဗံ. တေန ဘိက္ခုနာ ပုစ္ဆိတဗ္ဗာ – ‘‘သမဂ္ဂါတ္ထ၊ ဘဂိနိယော’’တိ? သစေ ‘‘သမဂ္ဂါမှာယျာ’’တိ ဘဏန္တိ၊ ‘‘ဝတ္တန္တိ၊ ဘဂိနိယော၊ အဋ္ဌ ဂရုဓမ္မာ’’တိ? သစေ ‘‘ဝတ္တန္တာယျာ’’တိ ဘဏန္တိ၊ ‘‘ဧသော၊ ဘဂိနိယော၊ ဩဝါဒေါ’’တိ နိယျာဒေတဗ္ဗော [နိယျာတေတဗ္ဗော (ဣတိပိ)]. သစေ ‘‘န ဝတ္တန္တာယျာ’’တိ ဘဏန္တိ၊ ဩသာရေတဗ္ဗာ. ‘‘ဝဿသတူပသမ္ပန္နာယ ဘိက္ခုနိယာ တဒဟုပသမ္ပန္နဿ ဘိက္ခုနော အဘိဝါဒနံ ပစ္စုဋ္ဌာနံ အဉ္ဇလိကမ္မံ သာမီစိကမ္မံ ကာတဗ္ဗံ၊ အယမ္ပိ ဓမ္မော သက္ကတွာ ဂရုကတွာ မာနေတွာ ပူဇေတွာ ယာဝဇီဝံ အနတိက္ကမနီယော. န ဘိက္ခုနိယာ အဘိက္ခုကေ အာဝါသေ ဝဿံ ဝသိတဗ္ဗံ၊ အယမ္ပိ ဓမ္မော သက္ကတွာ ဂရုကတွာ မာနေတွာ ပူဇေတွာ ယာဝဇီဝံ အနတိက္ကမနီယော. အနွဒ္ဓမာသံ ဘိက္ခုနိယာ ဘိက္ခုသင်္ဃတော ဒွေ ဓမ္မာ ပစ္စာသီသိတဗ္ဗာ [ပစ္စာသိံသိတဗ္ဗာ (ဣတိပိ)] ဥပေါသထပုစ္ဆကဉ္စ ဩဝါဒုပသင်္ကမနဉ္စ၊ အယမ္ပိ ဓမ္မော။ပေ။ ဝဿံ ဝုဋ္ဌာယ ဘိက္ခုနိယာ ဥဘတောသံဃေ တီဟိ ဌာနေဟိ ပဝါရေတဗ္ဗံ ဒိဋ္ဌေန ဝါ သုတေန ဝါ ပရိသင်္ကာယ ဝါ၊ အယမ္ပိ ဓမ္မော။ပေ။ ဂရုဓမ္မံ အဇ္ဈာပန္နာယ ဘိက္ခုနိယာ ဥဘတောသံဃေ ပက္ခမာနတ္တံ စရိတဗ္ဗံ၊ အယမ္ပိ ဓမ္မော။ပေ။ ဒွေ ဝဿာနိ ဆသု ဓမ္မေသု သိက္ခိတသိက္ခာယ သိက္ခမာနာယ ဥဘတောသံဃေ ဥပသမ္ပဒါ ပရိယေသိတဗ္ဗာ၊ အယမ္ပိ ဓမ္မော။ပေ။ န ဘိက္ခုနိယာ ကေန စိ ပရိယာယေန ဘိက္ခု အက္ကောသိတဗ္ဗော ပရိဘာသိတဗ္ဗော၊ အယမ္ပိ ဓမ္မော။ပေ။ အဇ္ဇတဂ္ဂေ ဩဝဋော ဘိက္ခုနီနံ ဘိက္ခူသု ဝစနပထော၊ အနောဝဋော ဘိက္ခူနံ ဘိက္ခုနီသု ဝစနပထော၊ အယမ္ပိ ဓမ္မော သက္ကတွာ ဂရုကတွာ မာနေတွာ ပူဇေတွာ ယာဝဇီဝံ အနတိက္ကမနီယော’’တိ.

သစေ ‘‘သမဂ္ဂါမှာယျာ’’တိ ဘဏန္တံ အညံ ဓမ္မံ ဘဏတိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. သစေ ‘‘ဝဂ္ဂါမှာယျာ’’တိ ဘဏန္တံ အဋ္ဌ ဂရုဓမ္မေ ဘဏတိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. ဩဝါဒံ အနိယျာဒေတွာ အညံ ဓမ္မံ ဘဏတိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ.

၁၅၀. အဓမ္မကမ္မေ အဓမ္မကမ္မသညီ ဝဂ္ဂံ ဘိက္ခုနိသံဃံ ဝဂ္ဂသညီ ဩဝဒတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. အဓမ္မကမ္မေ အဓမ္မကမ္မသညီ ဝဂ္ဂံ ဘိက္ခုနီသံဃံ ဝေမတိကော ဩဝဒတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. အဓမ္မကမ္မေ အဓမ္မကမ္မသညီ ဝဂ္ဂံ ဘိက္ခုနိသံဃံ သမဂ္ဂသညီ ဩဝဒတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ.

အဓမ္မကမ္မေ ဝေမတိကော ဝဂ္ဂံ ဘိက္ခုနိသံဃံ ဝဂ္ဂသညီ ဩဝဒတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. အဓမ္မကမ္မေ ဝေမတိကော ဝဂ္ဂံ ဘိက္ခုနိသံဃံ ဝေမတိကော ဩဝဒတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. အဓမ္မကမ္မေ ဝေမတိကော ဝဂ္ဂံ ဘိက္ခုနိသံဃံ သမဂ္ဂသညီ ဩဝဒတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ.

အဓမ္မကမ္မေ ဓမ္မကမ္မသညီ ဝဂ္ဂံ ဘိက္ခုနိသံဃံ ဝဂ္ဂသညီ ဩဝဒတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. အဓမ္မကမ္မေ ဓမ္မကမ္မသညီ ဝဂ္ဂံ ဘိက္ခုနိသံဃံ ဝေမတိကော ဩဝဒတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. အဓမ္မကမ္မေ ဓမ္မကမ္မသညီ ဝဂ္ဂံ ဘိက္ခုနိသံဃံ သမဂ္ဂသညီ ဩဝဒတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ.

အဓမ္မကမ္မေ အဓမ္မကမ္မသညီ သမဂ္ဂံ ဘိက္ခုနိသံဃံ ဝဂ္ဂသညီ ဩဝဒတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. အဓမ္မကမ္မေ အဓမ္မကမ္မသညီ သမဂ္ဂံ ဘိက္ခုနိသံဃံ ဝေမတိကော ဩဝဒတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. အဓမ္မကမ္မေ အဓမ္မကမ္မသညီ သမဂ္ဂံ ဘိက္ခုနိသံဃံ သမဂ္ဂသညီ ဩဝဒတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ.

အဓမ္မကမ္မေ ဝေမတိကော သမဂ္ဂံ ဘိက္ခုနိသံဃံ ဝဂ္ဂသညီ ဩဝဒတိ။ပေ။ ဝေမတိကော ဩဝဒတိ။ပေ။ သမဂ္ဂသညီ ဩဝဒတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ.

အဓမ္မကမ္မေ ဓမ္မကမ္မသညီ သမဂ္ဂံ ဘိက္ခုနိသံဃံ ဝဂ္ဂသညီ ဩဝဒတိ။ပေ။ ဝေမတိကော ဩဝဒတိ။ပေ။ သမဂ္ဂသညီ ဩဝဒတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ.

၁၅၁. ဓမ္မကမ္မေ အဓမ္မကမ္မသညီ ဝဂ္ဂံ ဘိက္ခုနိသံဃံ ဝဂ္ဂသညီ ဩဝဒတိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. ဓမ္မကမ္မေ အဓမ္မကမ္မသညီ ဝဂ္ဂံ ဘိက္ခုနိသံဃံ ဝေမတိကော ဩဝဒတိ။ပေ။ သမဂ္ဂသညီ ဩဝဒတိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ.

ဓမ္မကမ္မေ ဝေမတိကော ဝဂ္ဂံ ဘိက္ခုနိသံဃံ ဝဂ္ဂသညီ ဩဝဒတိ။ပေ။ ဝေမတိကော ဩဝဒတိ။ပေ။ သမဂ္ဂသညီ ဩဝဒတိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ.

ဓမ္မကမ္မေ ဓမ္မကမ္မသညီ ဝဂ္ဂံ ဘိက္ခုနိသံဃံ ဝဂ္ဂသညီ ဩဝဒတိ။ပေ။ ဝေမတိကော ဩဝဒတိ။ပေ။ သမဂ္ဂသညီ ဩဝဒတိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ.

ဓမ္မကမ္မေ အဓမ္မကမ္မသညီ သမဂ္ဂံ ဘိက္ခုနိသံဃံ ဝဂ္ဂသညီ ဩဝဒတိ။ပေ။ ဝေမတိကော ဩဝဒတိ။ပေ။ သမဂ္ဂသညီ ဩဝဒတိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ.

ဓမ္မကမ္မေ ဝေမတိကော သမဂ္ဂံ ဘိက္ခုနိသံဃံ ဝဂ္ဂသညီ ဩဝဒတိ။ပေ။ ဝေမတိကော ဩဝဒတိ။ပေ။ သမဂ္ဂသညီ ဩဝဒတိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ.

ဓမ္မကမ္မေ ဓမ္မကမ္မသညီ သမဂ္ဂံ ဘိက္ခုနိသံဃံ ဝဂ္ဂသညီ ဩဝဒတိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. ဓမ္မကမ္မေ ဓမ္မကမ္မသညီ သမဂ္ဂံ ဘိက္ခုနိသံဃံ ဝေမတိကော ဩဝဒတိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. ဓမ္မကမ္မေ ဓမ္မကမ္မသညီ သမဂ္ဂံ ဘိက္ခုနိသံဃံ သမဂ္ဂသညီ ဩဝဒတိ၊ အနာပတ္တိ.

၁၅၂. အနာပတ္တိ ဥဒ္ဒေသံ ဒေန္တော၊ ပရိပုစ္ဆံ ဒေန္တော၊ ‘‘ဩသာရေဟိ အယျာ’’တိ ဝုစ္စမာနော၊ ဩသာရေတိ၊ ပဉှံ ပုစ္ဆတိ၊ ပဉှံ ပုဋ္ဌော ကထေတိ၊ အညဿတ္ထာယ ဘဏန္တံ ဘိက္ခုနိယော သုဏန္တိ၊ သိက္ခမာနာယ၊ သာမဏေရိယာ၊ ဥမ္မတ္တကဿ၊ အာဒိကမ္မိကဿာတိ.

ဩဝါဒသိက္ခာပဒံ နိဋ္ဌိတံ ပဌမံ.

၂. အတ္ထင်္ဂတသိက္ခာပဒံ

၁၅၃. တေန သမယေန ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. တေန ခေါ ပန သမယေန ထေရာ ဘိက္ခူ ဘိက္ခုနိယော ဩဝဒန္တိ ပရိယာယေန. တေန ခေါ ပန သမယေန အာယသ္မတော စူဠပန္ထကဿ ပရိယာယော ဟောတိ ဘိက္ခုနိယော ဩဝဒိတုံ. ဘိက္ခုနိယော ဧဝမာဟံသု – ‘‘န ဒါနိ အဇ္ဇ ဩဝါဒေါ ဣဒ္ဓေါ ဘဝိဿတိ၊ တညေဝ ဒါနိ ဥဒါနံ အယျော စူဠပန္ထကော ပုနပ္ပုနံ ဘဏိဿတီ’’တိ. အထ ခေါ တာ ဘိက္ခုနိယော ယေနာယသ္မာ စူဠပန္ထကော တေနုပသင်္ကမိံသု၊ ဥပသင်္ကမိတွာ အာယသ္မန္တံ စူဠပန္ထကံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိံသု. ဧကမန္တံ နိသိန္နာ ခေါ တာ ဘိက္ခုနိယော အာယသ္မာ စူဠပန္ထကော ဧတဒဝေါစ – ‘‘သမဂ္ဂါတ္ထ၊ ဘဂိနိယော’’တိ? ‘‘သမဂ္ဂါမှာယျာ’’တိ. ‘‘ဝတ္တန္တိ၊ ဘဂိနိယော၊ အဋ္ဌ ဂရုဓမ္မာ’’တိ? ‘‘ဝတ္တန္တာယျာ’’တိ. ‘‘ဧသော၊ ဘဂိနိယော၊ ဩဝါဒေါ’’တိ နိယျာဒေတွာ ဣမံ ဥဒါနံ ပုနပ္ပုနံ အဘာသိ –

[ဥဒါ. ၃၇] ‘‘အဓိစေတသော အပ္ပမဇ္ဇတော၊ မုနိနော မောနပထေသု သိက္ခတော၊

သောကာ န ဘဝန္တိ တာဒိနော၊ ဥပသန္တဿ သဒါ သတီမတော’’တိ.

ဘိက္ခုနိယော ဧဝမာဟံသု – ‘‘နနု အဝေါစုမှာ – န ဒါနိ အဇ္ဇ ဩဝါဒေါ ဣဒ္ဓေါ ဘဝိဿတိ၊ တညေဝ ဒါနိ ဥဒါနံ အယျော စူဠပန္ထကော ပုနပ္ပုနံ ဘဏိဿတီ’’တိ! အဿောသိ ခေါ အာယသ္မာ စူဠပန္ထကော တာသံ ဘိက္ခုနီနံ ဣမံ ကထာသလ္လာပံ. အထ ခေါ အာယသ္မာ စူဠပန္ထကော ဝေဟာသံ အဗ္ဘုဂ္ဂန္တွာ အာကာသေ အန္တလိက္ခေ စင်္ကမတိပိ တိဋ္ဌတိပိ နိသီဒတိပိ သေယျမ္ပိ ကပ္ပေတိ ဓူမာယတိပိ ပဇ္ဇလတိပိ အန္တရဓာယတိပိ၊ တဉ္စေဝ [တညေဝ (ဣတိပိ)] ဥဒါနံ ဘဏတိ အညဉ္စ ဗဟုံ ဗုဒ္ဓဝစနံ. ဘိက္ခုနိယော ဧဝမာဟံသု – ‘‘အစ္ဆရိယံ ဝတ ဘော၊ အဗ္ဘုတံ ဝတ ဘော၊ န ဝတ နော ဣတော ပုဗ္ဗေ ဩဝါဒေါ ဧဝံ ဣဒ္ဓေါ ဘူတပုဗ္ဗော ယထာ အယျဿ စူဠပန္ထကဿာ’’တိ. အထ ခေါ အာယသ္မာ စူဠပန္ထကော တာ ဘိက္ခုနိယော ယာဝ သမန္ဓကာရာ ဩဝဒိတွာ ဥယျောဇေသိ – ဂစ္ဆထ ဘဂိနိယောတိ.

အထ ခေါ တာ ဘိက္ခုနိယော နဂရဒွါရေ ထကိတေ ဗဟိနဂရေ ဝသိတွာ ကာလဿေဝ နဂရံ ပဝိသန္တိ. မနုဿာ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘အဗြဟ္မစာရိနိယော ဣမာ ဘိက္ခုနိယော၊ အာရာမေ ဘိက္ခူဟိ သဒ္ဓိံ ဝသိတွာ ဣဒါနိ နဂရံ ပဝိသန္တီ’’တိ. အဿောသုံ ခေါ ဘိက္ခူ တေသံ မနုဿာနံ ဥဇ္ဈာယန္တာနံ ခိယျန္တာနံ ဝိပါစေန္တာနံ. ယေ တေ ဘိက္ခူ အပ္ပိစ္ဆာ။ပေ။ တေ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ အာယသ္မာ စူဠပန္ထကော အတ္ထင်္ဂတေ သူရိယေ ဘိက္ခုနိယော ဩဝဒိဿတီ’’တိ။ပေ။ ‘‘သစ္စံ ကိရ တွံ၊ စူဠပန္ထက၊ အတ္ထင်္ဂတေ သူရိယေ ဘိက္ခုနိယော ဩဝဒသီ’’တိ? ‘‘သစ္စံ၊ ဘဂဝါ’’တိ. ဝိဂရဟိ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ။ပေ။ ကထဉှိ နာမ တွံ၊ စူဠပန္ထက၊ အတ္ထင်္ဂတေ သူရိယေ ဘိက္ခုနိယော ဩဝဒိဿသိ! နေတံ၊ စူဠပန္ထက၊ အပ္ပသန္နာနံ ဝါ ပသာဒါယ။ပေ။ ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣမံ သိက္ခာပဒံ ဥဒ္ဒိသေယျာထ –

၁၅၄. ‘‘သမ္မတောပိ စေ ဘိက္ခု အတ္ထင်္ဂတေ သူရိယေ ဘိက္ခုနိယော ဩဝဒေယျ၊ ပါစိတ္တိယ’’န္တိ.

၁၅၅. သမ္မတော နာမ ဉတ္တိစတုတ္ထေန ကမ္မေန သမ္မတော.

အတ္ထင်္ဂတေ သူရိယေတိ ဩဂ္ဂတေ သူရိယေ.

ဘိက္ခုနီ နာမ ဥဘတောသံဃေ ဥပသမ္ပန္နာ.

ဩဝဒေယျာတိ အဋ္ဌဟိ ဝါ ဂရုဓမ္မေဟိ အညေန ဝါ ဓမ္မေန ဩဝဒတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ.

၁၅၆. အတ္ထင်္ဂတေ အတ္ထင်္ဂတသညီ ဩဝဒတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. အတ္ထင်္ဂတေ ဝေမတိကော ဩဝဒတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. အတ္ထင်္ဂတေ အနတ္ထင်္ဂတသညီ ဩဝဒတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ.

ဧကတောဥပသမ္ပန္နာယ ဩဝဒတိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အနတ္ထင်္ဂတေ အတ္ထင်္ဂတသညီ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အနတ္ထင်္ဂတေ ဝေမတိကော၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အနတ္ထင်္ဂတေ အနတ္ထင်္ဂတသညီ၊ အနာပတ္တိ.

၁၅၇. အနာပတ္တိ ဥဒ္ဒေသံ ဒေန္တော၊ ပရိပုစ္ဆံ ဒေန္တော၊ ‘‘ဩသာရေဟိ အယျာ’’တိ ဝုစ္စမာနော၊ ဩသာရေတိ၊ ပဉှံ ပုစ္ဆတိ၊ ပဉှံ ပုဋ္ဌော ကထေတိ၊ အညဿတ္ထာယ ဘဏန္တံ ဘိက္ခုနိယော သုဏန္တိ၊ သိက္ခမာနာယ သာမဏေရိယာ၊ ဥမ္မတ္တကဿ၊ အာဒိကမ္မိကဿာတိ.

အတ္ထင်္ဂတသိက္ခာပဒံ နိဋ္ဌိတံ ဒုတိယံ.

၃. ဘိက္ခုနုပဿယသိက္ခာပဒံ

၁၅၈. တေန သမယေန ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ သက္ကေသု ဝိဟရတိ ကပိလဝတ္ထုသ္မိံ နိဂြောဓာရာမေ. တေန ခေါ ပန သမယေန ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ ဘိက္ခုနုပဿယံ ဥပသင်္ကမိတွာ ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခုနိယော ဩဝဒန္တိ. ဘိက္ခုနိယော ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခုနိယော ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘ဧထာယျေ၊ ဩဝါဒံ ဂမိဿာမာ’’တိ. ‘‘ယမ္ပိ [ယံ ဟိ (က.)] မယံ၊ အယျေ၊ ဂစ္ဆေယျာမ ဩဝါဒဿ ကာရဏာ၊ အယျာ ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဣဓေဝ အာဂန္တွာ အမှေ ဩဝဒန္တီ’’တိ. ဘိက္ခုနိယော ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ ဘိက္ခုနုပဿယံ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘိက္ခုနိယော ဩဝဒိဿန္တီ’’တိ [ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခုနိယော ဩဝါဒံ န ဂစ္ဆိဿန္တီတိ (သီ.)]! အထ ခေါ တာ ဘိက္ခုနိယော ဘိက္ခူနံ ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ. ယေ တေ ဘိက္ခူ အပ္ပိစ္ဆာ။ပေ။ တေ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ ဘိက္ခုနုပဿယံ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘိက္ခုနိယော ဩဝဒိဿန္တီ’’တိ။ပေ။ ‘‘သစ္စံ ကိရ တုမှေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနုပဿယံ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘိက္ခုနိယော ဩဝဒထာ’’တိ? ‘‘သစ္စံ၊ ဘဂဝါ’’တိ. ဝိဂရဟိ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ။ပေ။ ကထဉှိ နာမ တုမှေ၊ မောဃပုရိသာ၊ ဘိက္ခုနုပဿယံ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘိက္ခုနိယော ဩဝဒိဿထ! နေတံ၊ မောဃပုရိသာ၊ အပ္ပသန္နာနံ ဝါ ပသာဒါယ။ပေ။ ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣမံ သိက္ခာပဒံ ဥဒ္ဒိသေယျာထ –

‘‘ယော ပန ဘိက္ခု ဘိက္ခုနုပဿယံ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘိက္ခုနိယော ဩဝဒေယျ၊ ပါစိတ္တိယ’’န္တိ.

ဧဝဉ္စိဒံ ဘဂဝတာ ဘိက္ခူနံ သိက္ခာပဒံ ပညတ္တံ ဟောတိ.

၁၅၉. တေန ခေါ ပန သမယေန မဟာပဇာပတိ ဂေါတမီ ဂိလာနာ ဟောတိ. ထေရာ ဘိက္ခူ ယေန မဟာပဇာပတိ ဂေါတမီ တေနုပသင်္ကမိံသု၊ ဥပသင်္ကမိတွာ မဟာပဇာပတိံ ဂေါတမိံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘ကစ္စိ တေ၊ ဂေါတမိ၊ ခမနီယံ ကစ္စိ ယာပနီယ’’န္တိ? ‘‘န မေ၊ အယျာ၊ ခမနီယံ န ယာပနီယံ’’. ‘‘ဣင်္ဃယျာ၊ ဓမ္မံ ဒေသေထာ’’တိ. ‘‘န၊ ဘဂိနိ၊ ကပ္ပတိ ဘိက္ခုနုပဿယံ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘိက္ခုနိယော ဓမ္မံ ဒေသေတု’’န္တိ ကုက္ကုစ္စာယန္တာ န ဒေသေသုံ. အထ ခေါ ဘဂဝါ ပုဗ္ဗဏှသမယံ နိဝါသေတွာ ပတ္တစီဝရမာဒါယ ယေန မဟာပဇာပတိ ဂေါတမီ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ပညတ္တေ အာသနေ နိသီဒိ. နိသဇ္ဇ ခေါ ဘဂဝါ မဟာပဇာပတိံ ဂေါတမိံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကစ္စိ တေ၊ ဂေါတမိ၊ ခမနီယံ ကစ္စိ ယာပနီယ’’န္တိ? ‘‘ပုဗ္ဗေ မေ၊ ဘန္တေ၊ ထေရာ ဘိက္ခူ အာဂန္တွာ ဓမ္မံ ဒေသေန္တိ. တေန မေ ဖာသု ဟောတိ. ဣဒါနိ ပန – ‘‘ဘဂဝတာ ပဋိက္ခိတ္တ’’န္တိ၊ ကုက္ကုစ္စာယန္တာ န ဒေသေန္တိ. တေန မေ န ဖာသု ဟောတီ’’တိ. အထ ခေါ ဘဂဝါ မဟာပဇာပတိံ ဂေါတမိံ ဓမ္မိယာ ကထာယ သန္ဒဿေတွာ သမာဒပေတွာ သမုတ္တေဇေတွာ သမ္ပဟံသေတွာ ဥဋ္ဌာယာသနာ ပက္ကာမိ. အထ ခေါ ဘဂဝါ ဧတသ္မိံ နိဒါနေ ဧတသ္မိံ ပကရဏေ ဓမ္မိံ ကထံ ကတွာ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘အနုဇာနာမိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနုပဿယံ ဥပသင်္ကမိတွာ ဂိလာနံ ဘိက္ခုနိံ ဩဝဒိတုံ. ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣမံ သိက္ခာပဒံ ဥဒ္ဒိသေယျာထ –

၁၆၀. ‘‘ယော ပန ဘိက္ခု ဘိက္ခုနုပဿယံ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘိက္ခုနိယော ဩဝဒေယျ၊ အညတြ သမယာ၊ ပါစိတ္တိယံ. တတ္ထာယံ သမယော. ဂိလာနာ ဟောတိ ဘိက္ခုနီ – အယံ တတ္ထ သမယော’’တိ.

၁၆၁. ယော ပနာတိ ယော ယာဒိသော။ပေ။ ဘိက္ခူတိ။ပေ။ အယံ ဣမသ္မိံ အတ္ထေ အဓိပ္ပေတော ဘိက္ခူတိ.

ဘိက္ခုနုပဿယော နာမ ယတ္ထ ဘိက္ခုနိယော ဧကရတ္တမ္ပိ ဝသန္တိ.

ဥပသင်္ကမိတွာတိ တတ္ထ ဂန္တွာ.

ဘိက္ခုနီ နာမ ဥဘတောသံဃေ ဥပသမ္ပန္နာ.

ဩဝဒေယျာတိ အဋ္ဌဟိ ဂရုဓမ္မေဟိ ဩဝဒတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ.

အညတြ သမယာတိ ဌပေတွာ သမယံ.

ဂိလာနာ နာမ ဘိက္ခုနီ န သက္ကောတိ ဩဝါဒါယ ဝါ သံဝါသာယ ဝါ ဂန္တုံ.

၁၆၂. ဥပသမ္ပန္နာယ ဥပသမ္ပန္နသညီ ဘိက္ခုနုပဿယံ ဥပသင်္ကမိတွာ အညတြ သမယာ ဩဝဒတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. ဥပသမ္ပန္နာယ ဝေမတိကော ဘိက္ခုနုပဿယံ ဥပသင်္ကမိတွာ အညတြ သမယာ ဩဝဒတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. ဥပသမ္ပန္နာယ အနုပသမ္ပန္နသညီ ဘိက္ခုနုပဿယံ ဥပသင်္ကမိတွာ အညတြ သမယာ ဩဝဒတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ.

အညေန ဓမ္မေန ဩဝဒတိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. ဧကတောဥပသမ္ပန္နာယ ဩဝဒတိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အနုပသမ္ပန္နာယ ဥပသမ္ပန္နသညီ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အနုပသမ္ပန္နာယ ဝေမတိကော၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အနုပသမ္ပန္နာယ အနုပသမ္ပန္နသညီ၊ အနာပတ္တိ.

၁၆၃. အနာပတ္တိ သမယေ၊ ဥဒ္ဒေသံ ဒေန္တော၊ ပရိပုစ္ဆံ ဒေန္တော၊ ‘‘ဩသာရေဟိ အယျာ’’တိ ဝုစ္စမာနော ဩသာရေတိ၊ ပဉှံ ပုစ္ဆတိ၊ ပဉှံ ပုဋ္ဌော ကထေတိ၊ အညဿတ္ထာယ ဘဏန္တံ ဘိက္ခုနိယော သုဏန္တိ၊ သိက္ခမာနာယ သာမဏေရိယာ၊ ဥမ္မတ္တကဿ၊ အာဒိကမ္မိကဿာတိ.

ဘိက္ခုနုပဿယသိက္ခာပဒံ နိဋ္ဌိတံ တတိယံ.

၄. အာမိသသိက္ခာပဒံ

၁၆၄. တေန သမယေန ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. တေန ခေါ ပန သမယေန ထေရာ ဘိက္ခူ ဘိက္ခုနိယော ဩဝဒန္တာ လာဘိနော ဟောန္တိ စီဝရပိဏ္ဍပါတသေနာသနဂိလာနပ္ပစ္စယဘေသဇ္ဇပရိက္ခာရာနံ. ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ ဧဝံ ဝဒန္တိ – ‘‘န ဗဟုကတာ ထေရာ ဘိက္ခူ ဘိက္ခုနိယော ဩဝဒိတုံ၊ အာမိသဟေတု ထေရာ ဘိက္ခူ ဘိက္ခုနိယော ဩဝဒန္တီ’’တိ. ယေ တေ ဘိက္ခူ အပ္ပိစ္ဆာ။ပေ။ တေ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ ဧဝံ ဝက္ခန္တိ – ‘န ဗဟုကတာ ထေရာ ဘိက္ခူ ဘိက္ခုနိယော ဩဝဒိတုံ၊ အာမိသဟေတု ထေရာ ဘိက္ခူ ဘိက္ခုနိယော ဩဝဒန္တီ’’’တိ။ပေ။ ‘‘သစ္စံ ကိရ တုမှေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဧဝံ ဝဒေထ – ‘န ဗဟုကတာ ထေရာ ဘိက္ခူ ဘိက္ခုနိယော ဩဝဒိတုံ၊ အာမိသဟေတု ထေရာ ဘိက္ခူ ဘိက္ခုနိယော ဩဝဒန္တီ’’’တိ? ‘‘သစ္စံ၊ ဘဂဝါ’’တိ. ဝိဂရဟိ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ။ပေ။ ကထဉှိ နာမ တုမှေ၊ မောဃပုရိသာ၊ ဧဝံ ဝက္ခထ – န ဗဟုကတာ ထေရာ ဘိက္ခူ ဘိက္ခုနိယော ဩဝဒိတုံ၊ အာမိသဟေတု ထေရာ ဘိက္ခူ ဘိက္ခုနိယော ဩဝဒန္တီတိ! နေတံ၊ မောဃပုရိသာ၊ အပ္ပသန္နာနံ ဝါ ပသာဒါယ။ပေ။ ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣမံ သိက္ခာပဒံ ဥဒ္ဒိသေယျာထ –

၁၆၅. ‘‘ယော ပန ဘိက္ခု ဧဝံ ဝဒေယျ – ‘အာမိသဟေတု ထေရာ ဘိက္ခူ ဘိက္ခုနိယော ဩဝန္ဒတီ’တိ၊ ပါစိတ္တိယ’’န္တိ.

၁၆၆. ယော ပနာတိ ယော ယာဒိသော။ပေ။ ဘိက္ခူတိ။ပေ။ အယံ ဣမသ္မိံ အတ္ထေ အဓိပ္ပေတော ဘိက္ခူတိ.

အာမိသဟေတူတိ စီဝရဟေတု ပိဏ္ဍပါတဟေတု သေနာသနဟေတု ဂိလာနပ္ပစ္စယဘေသဇ္ဇပရိက္ခာရဟေတု သက္ကာရဟေတု ဂရုကာရဟေတု မာနနဟေတု ဝန္ဒနဟေတု ပူဇနဟေတု.

ဧဝံ ဝဒေယျာတိ ဥပသမ္ပန္နံ သံဃေန သမ္မတံ ဘိက္ခုနောဝါဒကံ အဝဏ္ဏံ ကတ္တုကာမော အယသံ ကတ္တုကာမော မင်္ကုကတ္တုကာမော ဧဝံ ဝဒေတိ – ‘‘စီဝရဟေတု ပိဏ္ဍပါတဟေတု သေနာသနဟေတု ဂိလာနပ္ပစ္စယဘေသဇ္ဇပရိက္ခာရဟေတု သက္ကာရဟေတု ဂရုကာရဟေတု မာနနဟေတု ဝန္ဒနဟေတု ပူဇနဟေတု ဩဝဒတီ’’တိ ဘဏတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ.

၁၆၇. ဓမ္မကမ္မေ ဓမ္မကမ္မသညီ ဧဝံ ဝဒေတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. ဓမ္မကမ္မေ ဝေမတိကော ဧဝံ ဝဒေတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. ဓမ္မကမ္မေ အဓမ္မကမ္မသညီ ဧဝံ ဝဒေတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ.

ဥပသမ္ပန္နံ သံဃေန အသမ္မတံ ဘိက္ခုနောဝါဒကံ အဝဏ္ဏံ ကတ္တုကာမော အယသံ ကတ္တုကာမော မင်္ကုကတ္တုကာမော ဧဝံ ဝဒေတိ – ‘‘စီဝရဟေတု။ပေ။ ပူဇနဟေတု ဩဝဒတီ’’တိ ဘဏတိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အနုပသမ္ပန္နံ သံဃေန သမ္မတံ ဝါ အသမ္မတံ ဝါ ဘိက္ခုနောဝါဒကံ အဝဏ္ဏံ ကတ္တုကာမော အယသံ ကတ္တုကာမော မင်္ကုကတ္တုကာမော ဧဝံ ဝဒေတိ – ‘‘စီဝရဟေတု ပိဏ္ဍပါတဟေတု သေနာသနဟေတု ဂိလာနပ္ပစ္စယဘေသဇ္ဇပရိက္ခာရဟေတု သက္ကာရဟေတု ဂရုကာရဟေတု မာနနဟေတု ဝန္ဒနဟေတု ပူဇနဟေတု ဩဝဒတီ’’တိ ဘဏတိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အဓမ္မကမ္မေ ဓမ္မကမ္မသညီ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အဓမ္မကမ္မေ ဝေမတိကော၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အဓမ္မကမ္မေ အဓမ္မကမ္မသညီ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ.

၁၆၈. အနာပတ္တိ ပကတိယာ စီဝရဟေတု ပိဏ္ဍပါတဟေတု သေနာသနဟေတု ဂိလာနပ္ပစ္စယဘေသဇ္ဇပရိက္ခာရဟေတု သက္ကာရဟေတု ဂရုကာရဟေတု မာနနဟေတု ဝန္ဒနဟေတု ပူဇနဟေတု ဩဝဒန္တံ ဘဏတိ၊ ဥမ္မတ္တကဿ၊ အာဒိကမ္မိကဿာတိ.

အာမိသသိက္ခာပဒံ နိဋ္ဌိတံ စတုတ္ထံ.

၅. စီဝရဒါနသိက္ခာပဒံ

၁၆၉. တေန သမယေန ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရော ဘိက္ခု သာဝတ္ထိယံ အညတရိဿာ ဝိသိခါယ ပိဏ္ဍာယ စရတိ. အညတရာပိ ဘိက္ခုနီ တဿာ ဝိသိခါယ ပိဏ္ဍာယ စရတိ. အထ ခေါ သော ဘိက္ခု တံ ဘိက္ခုနိံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဂစ္ဆ၊ ဘဂိနိ၊ အမုကသ္မိံ ဩကာသေ ဘိက္ခာ ဒိယျတီ’’တိ. သာပိ ခေါ ဧဝမာဟ – ‘‘ဂစ္ဆာယျ၊ အမုကသ္မိံ ဩကာသေ ဘိက္ခာ ဒိယျတီ’’တိ. တေ အဘိဏှဒဿနေန သန္ဒိဋ္ဌာ အဟေသုံ. တေန ခေါ ပန သမယေန သံဃဿ စီဝရံ ဘာဇီယတိ. အထ ခေါ သာ ဘိက္ခုနီ ဩဝါဒံ ဂန္တွာ ယေန သော ဘိက္ခု တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ တံ ဘိက္ခုံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ အဋ္ဌာသိ. ဧကမန္တံ ဌိတံ ခေါ တံ ဘိက္ခုနိံ သော ဘိက္ခု ဧတဒဝေါစ – ‘‘အယံ မေ၊ ဘဂိနိ၊ စီဝရပဋိဝီသော [ပဋိဝိံသော (သီ.)၊ ပဋိဝိသော (ဣတိပိ)]၊ သာဒိယိဿသီ’’တိ? ‘‘အာမာယျ၊ ဒုဗ္ဗလစီဝရာမှီ’’တိ.

အထ ခေါ သော ဘိက္ခု တဿာ ဘိက္ခုနိယာ စီဝရံ အဒါသိ. သောပိ ခေါ ဘိက္ခု ဒုဗ္ဗလစီဝရော ဟောတိ. ဘိက္ခူ တံ ဘိက္ခုံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘ကရောဟိ ဒါနိ တေ၊ အာဝုသော၊ စီဝရ’’န္တိ. အထ ခေါ သော ဘိက္ခု ဘိက္ခူနံ ဧတမတ္ထံ အာရောစေသိ. ယေ တေ ဘိက္ခူ အပ္ပိစ္ဆာ။ပေ။ တေ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ ဘိက္ခု ဘိက္ခုနိယာ စီဝရံ ဒဿတီ’’တိ။ပေ။ ‘‘သစ္စံ ကိရ တွံ၊ ဘိက္ခု၊ ဘိက္ခုနိယာ စီဝရံ အဒါသီ’’တိ? ‘‘သစ္စံ၊ ဘဂဝါ’’တိ. ‘‘ဉာတိကာ တေ၊ ဘိက္ခု၊ အညာတိကာ’’တိ? ‘‘အညာတိကာ၊ ဘဂဝါ’’တိ. ‘‘အညာတကော၊ မောဃပုရိသ၊ အညာတိကာယ န ဇာနာတိ ပတိရူပံ ဝါ အပ္ပတိရူပံ ဝါ သန္တံ ဝါ အသန္တံ ဝါ. ကထဉှိ နာမ တွံ၊ မောဃပုရိသ၊ အညာတိကာယ ဘိက္ခုနိယာ စီဝရံ ဒဿသိ! နေတံ၊ မောဃပုရိသ၊ အပ္ပသန္နာနံ ဝါ ပသာဒါယ။ပေ။ ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣမံ သိက္ခာပဒံ ဥဒ္ဒိသေယျာထ –

‘‘ယော ပန ဘိက္ခု အညာတိကာယ ဘိက္ခုနိယာ စီဝရံ ဒဒေယျ၊ ပါစိတ္တိယ’’န္တိ.

ဧဝဉ္စိဒံ ဘဂဝတာ ဘိက္ခူနံ သိက္ခာပဒံ ပညတ္တံ ဟောတိ.

၁၇၀. တေန ခေါ ပန သမယေန ဘိက္ခူ ကုက္ကုစ္စာယန္တာ ဘိက္ခုနီနံ ပါရိဝတ္တကံ [ပါရိဝဋ္ဋကံ (ဣတိပိ)] စီဝရံ န ဒေန္တိ. ဘိက္ခုနိယော ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ အယျာ အမှာကံ ပါရိဝတ္တကံ စီဝရံ န ဒဿန္တီ’’တိ! အဿောသုံ ခေါ ဘိက္ခူ တာသံ ဘိက္ခုနီနံ ဥဇ္ဈာယန္တီနံ ခိယျန္တီနံ ဝိပါစေန္တီနံ. အထ ခေါ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ. အထ ခေါ ဘဂဝါ ဧတသ္မိံ နိဒါနေ ဧတသ္မိံ ပကရဏေ ဓမ္မိံ ကထံ ကတွာ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘အနုဇာနာမိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စန္နံ ပါရိဝတ္တကံ ဒါတုံ. ဘိက္ခုဿ၊ ဘိက္ခုနိယာ၊ သိက္ခမာနာယ၊ သာမဏေရဿ၊ သာမဏေရိယာ – အနုဇာနာမိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣမေသံ ပဉ္စန္နံ ပါရိဝတ္တကံ ဒါတုံ. ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣမံ သိက္ခာပဒံ ဥဒ္ဒိသေယျာထ –

၁၇၁. ‘‘ယော ပန ဘိက္ခု အညာတိကာယ ဘိက္ခုနိယာ စီဝရံ ဒဒေယျ၊ အညတြ ပါရိဝတ္တကာ၊ ပါစိတ္တိယ’’န္တိ.

၁၇၂. ယော ပနာတိ ယော ယာဒိသော။ပေ။ ဘိက္ခူတိ။ပေ။ အယံ ဣမသ္မိံ အတ္ထေ အဓိပ္ပေတော ဘိက္ခူတိ.

အညာတိကာ နာမ မာတိတော ဝါ ပိတိတော ဝါ ယာဝ သတ္တမာ ပိတာမဟယုဂါ အသမ္ဗဒ္ဓါ.

ဘိက္ခုနီ နာမ ဥဘတောသံဃေ ဥပသမ္ပန္နာ.

စီဝရံ နာမ ဆန္နံ စီဝရာနံ အညတရံ စီဝရံ ဝိကပ္ပနုပဂံ ပစ္ဆိမံ [ဝိကပ္ပနုပဂပစ္ဆိမံ (သီ.)].

အညတြ ပါရိဝတ္တကာတိ ဌပေတွာ ပါရိဝတ္တကံ ဒေတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ.

၁၇၃. အညာတိကာယ အညာတိကသညီ စီဝရံ ဒေတိ၊ အညတြ ပါရိဝတ္တကာ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. အညာတိကာယ ဝေမတိကော စီဝရံ ဒေတိ၊ အညတြ ပါရိဝတ္တကာ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. အညာတိကာယ ဉာတိကသညီ စီဝရံ ဒေတိ၊ အညတြ ပါရိဝတ္တကာ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ.

ဧကတော ဥပသမ္ပန္နာယ စီဝရံ ဒေတိ၊ အညတြ ပါရိဝတ္တကာ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. ဉာတိကာယ အညာတိကသညီ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. ဉာတိကာယ ဝေမတိကော၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. ဉာတိကာယ ဉာတိကသညီ၊ အနာပတ္တိ.

၁၇၄. အနာပတ္တိ ဉာတိကာယ၊ ပါရိဝတ္တကံ ပရိတ္တေန ဝါ ဝိပုလံ၊ ဝိပုလေန ဝါ ပရိတ္တံ၊ ဘိက္ခုနီ ဝိဿာသံ ဂဏှာတိ၊ တာဝကာလိကံ ဂဏှာတိ၊ စီဝရံ ဌပေတွာ အညံ ပရိက္ခာရံ ဒေတိ၊ သိက္ခမာနာယ၊ သာမဏေရိယာ၊ ဥမ္မတ္တကဿ၊ အာဒိကမ္မိကဿာတိ.

စီဝရဒါနသိက္ခာပဒံ နိဋ္ဌိတံ ပဉ္စမံ.

၆. စီဝရသိဗ္ဗနသိက္ခာပဒံ

၁၇၅. တေန သမယေန ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. တေန ခေါ ပန သမယေန အာယသ္မာ ဥဒါယီ ပဋ္ဋော [ပဋ္ဌော (သီ. သျာ.)] ဟောတိ စီဝရကမ္မံ ကာတုံ. အညတရာ ဘိက္ခုနီ ယေနာယသ္မာ ဥဒါယီ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ အာယသ္မန္တံ ဥဒါယိံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘သာဓု မေ၊ ဘန္တေ၊ အယျော စီဝရံ သိဗ္ဗတူ’’တိ. အထ ခေါ အာယသ္မာ ဥဒါယီ တဿာ ဘိက္ခုနိယာ စီဝရံ သိဗ္ဗိတွာ သုရတ္တံ သုပရိကမ္မကတံ ကတွာ မဇ္ဈေ ပဋိဘာနစိတ္တံ ဝုဋ္ဌာပေတွာ သံဟရိတွာ နိက္ခိပိ. အထ ခေါ သာ ဘိက္ခုနီ ယေနာယသ္မာ ဥဒါယီ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ အာယသ္မန္တံ ဥဒါယိံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကဟံ တံ၊ ဘန္တေ၊ စီဝရ’’န္တိ? ‘‘ဟန္ဒ၊ ဘဂိနိ၊ ဣမံ စီဝရံ ယထာသံဟဋံ ဟရိတွာ နိက္ခိပိတွာ ယဒါ ဘိက္ခုနိသံဃော ဩဝါဒံ အာဂစ္ဆတိ တဒါ ဣမံ စီဝရံ ပါရုပိတွာ ဘိက္ခုနိသံဃဿ ပိဋ္ဌိတော ပိဋ္ဌိတော အာဂစ္ဆာ’’တိ. အထ ခေါ သာ ဘိက္ခုနီ တံ စီဝရံ ယထာသံဟဋံ ဟရိတွာ နိက္ခိပိတွာ ယဒါ ဘိက္ခုနိသံဃော ဩဝါဒံ အာဂစ္ဆတိ တဒါ တံ စီဝရံ ပါရုပိတွာ ဘိက္ခုနိသံဃဿ ပိဋ္ဌိတော ပိဋ္ဌိတော အာဂစ္ဆတိ. မနုဿာ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ယာဝ ဆိန္နိကာ ဣမာ ဘိက္ခုနိယော ဓုတ္တိကာ အဟိရိကာယော၊ ယတြ ဟိ နာမ စီဝရေ ပဋိဘာနစိတ္တံ ဝုဋ္ဌာပေဿန္တီ’’တိ!

ဘိက္ခုနိယော ဧဝမာဟံသု – ‘‘ကဿိဒံ ကမ္မ’’န္တိ? ‘‘အယျဿ ဥဒါယိဿာ’’တိ. ‘‘ယေပိ တေ ဆိန္နကာ ဓုတ္တကာ အဟိရိကာ တေသမ္ပိ ဧဝရူပံ န သောဘေယျ၊ ကိံ ပန အယျဿ ဥဒါယိဿာ’’တိ! အထ ခေါ တာ ဘိက္ခုနိယော ဘိက္ခူနံ ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ. ယေ တေ ဘိက္ခူ အပ္ပိစ္ဆာ။ပေ။ တေ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ အာယသ္မာ ဥဒါယီ ဘိက္ခုနိယာ စီဝရံ သိဗ္ဗိဿတီ’’တိ။ပေ။ သစ္စံ ကိရ တွံ၊ ဥဒါယိ၊ ဘိက္ခုနိယာ စီဝရံ သိဗ္ဗသီ’’တိ? ‘‘သစ္စံ၊ ဘဂဝါ’’တိ. ‘‘ဉာတိကာ တေ၊ ဥဒါယိ၊ အညာတိကာ’’တိ? ‘‘အညာတိကာ၊ ဘဂဝါ’’တိ. ‘‘အညာတကော၊ မောဃပုရိသ၊ အညာတိကာယ န ဇာနာတိ ပတိရူပံ ဝါ အပ္ပတိရူပံ ဝါ ပါသာဒိကံ ဝါ အပါသာဒိကံ ဝါ. ကထဉှိ နာမ တွံ၊ မောဃပုရိသ၊ အညာတိကာယ ဘိက္ခုနိယာ စီဝရံ သိဗ္ဗိဿသိ! နေတံ၊ မောဃပုရိသ၊ အပ္ပသန္နာနံ ဝါ ပသာဒါယ။ပေ။ ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣမံ သိက္ခာပဒံ ဥဒ္ဒိသေယျာထ –

၁၇၆. ‘‘ယော ပန ဘိက္ခု အညာတိကာယ ဘိက္ခုနိယာ စီဝရံ သိဗ္ဗေယျ ဝါ သိဗ္ဗာပေယျ ဝါ၊ ပါစိတ္တိယ’’န္တိ.

၁၇၇. ယော ပနာတိ ယော ယာဒိသော။ပေ။ ဘိက္ခူတိ။ပေ။ အယံ ဣမသ္မိံ အတ္ထေ အဓိပ္ပေတော ဘိက္ခူတိ.

အညာတိကာ နာမ မာတိတော ဝါ ပိတိတော ဝါ ယာဝ သတ္တမာ ပိတာမဟယုဂါ အသမ္ဗဒ္ဓါ.

ဘိက္ခုနီ နာမ ဥဘတောသံဃေ ဥပသမ္ပန္နာ.

စီဝရံ နာမ ဆန္နံ စီဝရာနံ အညတရံ စီဝရံ.

သိဗ္ဗေယျာတိ သယံ သိဗ္ဗတိ အာရာပထေ အာရာပထေ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ.

သိဗ္ဗာပေယျာတိ အညံ အာဏာပေတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. သကိံ အာဏတ္တော ဗဟုကမ္ပိ သိဗ္ဗတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ.

၁၇၈. အညာတိကာယ အညာတိကသညီ စီဝရံ သိဗ္ဗတိ ဝါ သိဗ္ဗာပေတိ ဝါ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. အညာတိကာယ ဝေမတိကော စီဝရံ သိဗ္ဗတိ ဝါ သိဗ္ဗာပေတိ ဝါ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. အညာတိကာယ ဉာတိကသညီ စီဝရံ သိဗ္ဗတိ ဝါ သိဗ္ဗာပေတိ ဝါ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ.

ဧကတောဥပသမ္ပန္နာယ စီဝရံ သိဗ္ဗတိ ဝါ သိဗ္ဗာပေတိ ဝါ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. ဉာတိကာယ အညာတိကသညီ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. ဉာတိကာယ ဝေမတိကော၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. ဉာတိကာယ ဉာတိကသညီ၊ အနာပတ္တိ.

၁၇၉. အနာပတ္တိ ဉာတိကာယ၊ စီဝရံ ဌပေတွာ အညံ ပရိက္ခာရံ သိဗ္ဗတိ ဝါ သိဗ္ဗာပေတိ ဝါ၊ သိက္ခမာနာယ၊ သာမဏေရိယာ၊ ဥမ္မတ္တကဿ၊ အာဒိကမ္မိကဿာတိ.

စီဝရသိဗ္ဗနသိက္ခာပဒံ နိဋ္ဌိတံ ဆဋ္ဌံ.

၇. သံဝိဓာနသိက္ခာပဒံ

၁၈၀. တေန သမယေန ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. တေန ခေါ ပန သမယေန ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ ဘိက္ခုနီဟိ သဒ္ဓိံ သံဝိဓာယ ဧကဒ္ဓါနမဂ္ဂံ ပဋိပဇ္ဇန္တိ. မနုဿာ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ယထေဝ မယံ သပဇာပတိကာ အာဟိဏ္ဍာမ၊ ဧဝမေဝိမေ သမဏာ သကျပုတ္တိယာ ဘိက္ခုနီဟိ သဒ္ဓိံ သံဝိဓာယ အာဟိဏ္ဍန္တီ’’တိ! အဿောသုံ ခေါ ဘိက္ခူ တေသံ မနုဿာနံ ဥဇ္ဈာယန္တာနံ ခိယျန္တာနံ ဝိပါစေန္တာနံ. ယေ တေ ဘိက္ခူ အပ္ပိစ္ဆာ။ပေ။ တေ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ ဘိက္ခုနီဟိ သဒ္ဓိံ သံဝိဓာယ ဧကဒ္ဓါနမဂ္ဂံ ပဋိပဇ္ဇိဿန္တီ’’တိ။ပေ။ ‘‘သစ္စံ ကိရ တုမှေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနီဟိ သဒ္ဓိံ သံဝိဓာယ ဧကဒ္ဓါနမဂ္ဂံ ပဋိပဇ္ဇထာ’’တိ? ‘‘သစ္စံ၊ ဘဂဝါ’’တိ. ဝိဂရဟိ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ။ပေ။ ကထဉှိ နာမ တုမှေ၊ မောဃပုရိသာ၊ ဘိက္ခုနီဟိ သဒ္ဓိံ သံဝိဓာယ ဧကဒ္ဓါနမဂ္ဂံ ပဋိပဇ္ဇိဿထ! နေတံ၊ မောဃပုရိသာ၊ အပ္ပသန္နာနံ ဝါ ပသာဒါယ။ပေ။ ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣမံ သိက္ခာပဒံ ဥဒ္ဒိသေယျာထ.

‘‘ယော ပန ဘိက္ခု ဘိက္ခုနိယာ သဒ္ဓိံ သံဝိဓာယ ဧကဒ္ဓါနမဂ္ဂံ ပဋိပဇ္ဇေယျ၊ အန္တမသော ဂါမန္တရမ္ပိ၊ ပါစိတ္တိယ’’န္တိ.

ဧဝဉ္စိဒံ ဘဂဝတာ ဘိက္ခူနံ သိက္ခာပဒံ ပညတ္တံ ဟောတိ.

၁၈၁. တေန ခေါ ပန သမယေန သမ္ဗဟုလာ ဘိက္ခူ စ ဘိက္ခုနိယော စ သာကေတာ သာဝတ္ထိံ အဒ္ဓါနမဂ္ဂပ္ပဋိပန္နာ ဟောန္တိ. အထ ခေါ တာ ဘိက္ခုနိယော တေ ဘိက္ခူ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘မယမ္ပိ အယျေဟိ သဒ္ဓိံ ဂမိဿာမာ’’တိ. ‘‘န၊ ဘဂိနီ၊ ကပ္ပတိ ဘိက္ခုနိယာ သဒ္ဓိံ သံဝိဓာယ ဧကဒ္ဓါနမဂ္ဂံ ပဋိပဇ္ဇိတုံ. တုမှေ ဝါ ပဌမံ ဂစ္ဆထ မယံ ဝါ ဂမိဿာမာ’’တိ. ‘‘အယျာ၊ ဘန္တေ၊ အဂ္ဂပုရိသာ. အယျာဝ ပဌမံ ဂစ္ဆန္တူ’’တိ. အထ ခေါ တာသံ ဘိက္ခုနီနံ ပစ္ဆာ ဂစ္ဆန္တီနံ အန္တရာမဂ္ဂေ စောရာ အစ္ဆိန္ဒိံသု စ ဒူသေသုဉ္စ. အထ ခေါ တာ ဘိက္ခုနိယော သာဝတ္ထိံ ဂန္တွာ ဘိက္ခုနီနံ ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ. ဘိက္ခုနိယော ဘိက္ခူနံ ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ. ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ. အထ ခေါ ဘဂဝါ ဧတသ္မိံ နိဒါနေ ဧတသ္မိံ ပကရဏေ ဓမ္မိံ ကထံ ကတွာ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘အနုဇာနာမိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သတ္ထဂမနီယေ မဂ္ဂေ သာသင်္ကသမ္မတေ သပ္ပဋိဘယေ ဘိက္ခုနိယာ သဒ္ဓိံ သံဝိဓာယ ဧကဒ္ဓါနမဂ္ဂံ ပဋိပဇ္ဇိတုံ. ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣမံ သိက္ခာပဒံ ဥဒ္ဒိသေယျာထ –

၁၈၂. ‘‘ယော ပန ဘိက္ခု ဘိက္ခုနိယာ သဒ္ဓိံ သံဝိဓာယ ဧကဒ္ဓါနမဂ္ဂံ ပဋိပဇ္ဇေယျ၊ အန္တမသော ဂါမန္တရမ္ပိ၊ အညတြ သမယာ၊ ပါစိတ္တိယံ. တတ္ထာယံ သမယော . သတ္ထဂမနီယော ဟောတိ မဂ္ဂေါ သာသင်္ကသမ္မတော သပ္ပဋိဘယော – အယံ တတ္ထ သမယော’’တိ.

၁၈၃. ယော ပနာတိ ယော ယာဒိသော။ပေ။ ဘိက္ခူတိ။ပေ။ အယံ ဣမသ္မိံ အတ္ထေ အဓိပ္ပေတော ဘိက္ခူတိ.

ဘိက္ခုနီ နာမ ဥဘတောသံဃေ ဥပသမ္ပန္နာ.

သဒ္ဓိန္တိ ဧကတော.

သံဝိဓာယာတိ – ‘‘ဂစ္ဆာမ၊ ဘဂိနိ၊ ဂစ္ဆာမာယျ၊ ဂစ္ဆာမာယျ၊ ဂစ္ဆာမ၊ ဘဂိနိ၊ အဇ္ဇ ဝါ ဟိယျော ဝါ ပရေ ဝါ ဂစ္ဆာမာ’’တိ သံဝိဒဟတိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ.

အန္တမသော ဂါမန္တရမ္ပီတိ ကုက္ကုဋသမ္ပာတေ ဂါမေ၊ ဂါမန္တရေ ဂါမန္တရေ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. အဂါမကေ အရညေ၊ အဒ္ဓယောဇနေ အဒ္ဓယောဇနေ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ.

အညတြ သမယာတိ ဌပေတွာ သမယံ.

သတ္ထဂမနီယော နာမ မဂ္ဂေါ န သက္ကာ ဟောတိ ဝိနာ သတ္ထေန ဂန္တုံ.

သာသင်္ကံ နာမ တသ္မိံ မဂ္ဂေ [ယသ္မိံ မဂ္ဂေ (?)] စောရာနံ နိဝိဋ္ဌောကာသော ဒိဿတိ၊ ဘုတ္တောကာသော ဒိဿတိ၊ ဌိတောကာသော ဒိဿတိ၊ နိသိန္နောကာသော ဒိဿတိ၊ နိပန္နောကာသော ဒိဿတိ.

သပ္ပဋိဘယံ နာမ တသ္မိံ မဂ္ဂေ စောရေဟိ မနုဿာ ဟတာ ဒိဿန္တိ၊ ဝိလုတ္တာ ဒိဿန္တိ၊ အာကောဋိတာ ဒိဿန္တိ၊ သပ္ပဋိဘယံ ဂန္တွာ အပ္ပဋိဘယံ ဒဿေတွာ ဥယျောဇေတဗ္ဗာ – ‘‘ဂစ္ဆထ ဘဂိနိယော’’တိ.

၁၈၄. သံဝိဒဟိတေ သံဝိဒဟိတသညီ ဧကဒ္ဓါနမဂ္ဂံ ပဋိပဇ္ဇတိ၊ အန္တမသော ဂါမန္တရမ္ပိ၊ အညတြ သမယာ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. သံဝိဒဟိတေ ဝေမတိကော ဧကဒ္ဓါနမဂ္ဂံ ပဋိပဇ္ဇတိ၊ အန္တမသော ဂါမန္တရမ္ပိ၊ အညတြ သမယာ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. သံဝိဒဟိတေ၊ အသံဝိဒဟိတသညီ ဧကဒ္ဓါနမဂ္ဂံ ပဋိပဇ္ဇတိ၊ အန္တမသော ဂါမန္တရမ္ပိ၊ အညတြ သမယာ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ.

ဘိက္ခု သံဝိဒဟတိ ဘိက္ခုနီ န သံဝိဒဟတိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အသံဝိဒဟိတေ သံဝိဒဟိတသညီ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အသံဝိဒဟိတေ ဝေမတိကော၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အသံဝိဒဟိတေ အသံဝိဒဟိတသညီ၊ အနာပတ္တိ.

၁၈၅. အနာပတ္တိ သမယေ၊ အသံဝိဒဟိတွာ ဂစ္ဆတိ၊ ဘိက္ခုနီ သံဝိဒဟတိ၊ ဘိက္ခု န သံဝိဒဟတိ၊ ဝိသင်္ကေတေန ဂစ္ဆန္တိ၊ အာပဒါသု၊ ဥမ္မတ္တကဿ၊ အာဒိကမ္မိကဿာတိ.

သံဝိဓာနသိက္ခာပဒံ နိဋ္ဌိတံ သတ္တမံ.

၈. နာဝါဘိရုဟနသိက္ခာပဒံ

၁၈၆. တေန သမယေန ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. တေန ခေါ ပန သမယေန ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ ဘိက္ခုနီဟိ သဒ္ဓိံ သံဝိဓာယ ဧကံ နာဝံ [ဧကနာဝံ (သျာ.)] အဘိရုဟန္တိ. မနုဿာ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ယထေဝ မယံ သပဇာပတိကာ နာဝါယ [ဧကနာဝါယ (သျာ.)] ကီဠာမ၊ ဧဝမေဝိမေ သမဏာ သကျပုတ္တိယာ ဘိက္ခုနီဟိ သဒ္ဓိံ သံဝိဓာယ နာဝါယ ကီဠန္တီ’’တိ! အဿောသုံ ခေါ ဘိက္ခူ တေသံ မနုဿာနံ ဥဇ္ဈာယန္တာနံ ခိယျန္တာနံ ဝိပါစေန္တာနံ. ယေ တေ ဘိက္ခူ အပ္ပိစ္ဆာ။ပေ။ တေ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ ဘိက္ခုနီဟိ သဒ္ဓိံ သံဝိဓာယ ဧကံ နာဝံ အဘိရုဟိဿန္တီ’’တိ။ပေ။ ‘‘သစ္စံ ကိရ တုမှေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနီဟိ သဒ္ဓိံ သံဝိဓာယ ဧကံ နာဝံ အဘိရုဟထာ’’တိ? ‘‘သစ္စံ၊ ဘဂဝါ’’တိ. ဝိဂရဟိ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ။ပေ။ ကထဉှိ နာမ တုမှေ၊ မောဃပုရိသာ၊ ဘိက္ခုနီဟိ သဒ္ဓိံ သံဝိဓာယ ဧကံ နာဝံ အဘိရုဟိဿထ! နေတံ၊ မောဃပုရိသာ၊ အပ္ပသန္နာနံ ဝါ ပသာဒါယ။ပေ။ ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣမံ သိက္ခာပဒံ ဥဒ္ဒိသေယျာထ –

‘‘ယော ပန ဘိက္ခု ဘိက္ခုနိယာ သဒ္ဓိံ သံဝိဓာယ ဧကံ နာဝံ [ဧကနာဝံ (သျာ.)] အဘိရုဟေယျ၊ ဥဒ္ဓံဂါမိနိံ ဝါ အဓောဂါမိနိံ ဝါ၊ ပါစိတ္တိယ’’န္တိ.

ဧဝဉ္စိဒံ ဘဂဝတာ ဘိက္ခူနံ သိက္ခာပဒံ ပညတ္တံ ဟောတိ.

၁၈၇. တေန ခေါ ပန သမယေန သမ္ဗဟုလာ ဘိက္ခူ စ ဘိက္ခုနိယော စ သာကေတာ သာဝတ္ထိံ အဒ္ဓါနမဂ္ဂပ္ပဋိပန္နာ ဟောန္တိ. အန္တရာမဂ္ဂေ နဒီ တရိတဗ္ဗာ [ဥတ္တရိတဗ္ဗာ (သျာ.)] ဟောတိ. အထ ခေါ တာ ဘိက္ခုနိယော တေ ဘိက္ခူ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘မယမ္ပိ အယျေဟိ သဒ္ဓိံ ဥတ္တရိဿာမာ’’တိ. ‘‘န၊ ဘဂိနီ၊ ကပ္ပတိ ဘိက္ခုနိယာ သဒ္ဓိံ သံဝိဓာယ ဧကံ နာဝံ အဘိရုဟိတုံ၊ တုမှေ ဝါ ပဌမံ ဥတ္တရထ မယံ ဝါ ဥတ္တရိဿာမာ’’တိ. ‘‘အယျာ၊ ဘန္တေ၊ အဂ္ဂပုရိသာ. အယျာဝ ပဌမံ ဥတ္တရန္တူ’’တိ. အထ ခေါ တာသံ ဘိက္ခုနီနံ ပစ္ဆာ ဥတ္တရန္တီနံ စောရာ အစ္ဆိန္ဒိံသု စ ဒူသေသုဉ္စ. အထ ခေါ တာ ဘိက္ခုနိယော သာဝတ္ထိံ ဂန္တွာ ဘိက္ခုနီနံ ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ. ဘိက္ခုနိယော ဘိက္ခူနံ ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ. ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ. အထ ခေါ ဘဂဝါ ဧတသ္မိံ နိဒါနေ ဧတသ္မိံ ပကရဏေ ဓမ္မိံ ကထံ ကတွာ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘အနုဇာနာမိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ တိရိယံ တရဏာယ ဘိက္ခုနိယာ သဒ္ဓိံ သံဝိဓာယ ဧကံ နာဝံ အဘိရုဟိတုံ. ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣမံ သိက္ခာပဒံ ဥဒ္ဒိသေယျာထ –

၁၈၈. ‘‘ယော ပန ဘိက္ခု ဘိက္ခုနိယာ သဒ္ဓိံ သံဝိဓာယ ဧကံ နာဝံ အဘိရုဟေယျ ဥဒ္ဓံဂါမိနိံ ဝါ အဓောဂါမိနိံ ဝါ၊ အညတြ တိရိယံ တရဏာယ၊ ပါစိတ္တိယ’’န္တိ.

၁၈၉. ယော ပနာတိ ယော ယာဒိသော။ပေ။ ဘိက္ခူတိ။ပေ။ အယံ ဣမသ္မိံ အတ္ထေ အဓိပ္ပေတော ဘိက္ခူတိ.

ဘိက္ခုနီ နာမ ဥဘတောသံဃေ ဥပသမ္ပန္နာ.

သဒ္ဓိန္တိ ဧကတော.

သံဝိဓာယာတိ ‘‘အဘိရုဟာမ၊ ဘဂိနိ၊ အဘိရုဟာမာယျ၊ အဘိရုဟာမာယျ၊ အဘိရုဟာမ၊ ဘဂိနိ၊ အဇ္ဇ ဝါ ဟိယျော ဝါ ပရေ ဝါ အဘိရုဟာမာ’’တိ သံဝိဒဟတိ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ.

ဘိက္ခုနိယာ အဘိရုဠှေ ဘိက္ခု အဘိရုဟတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. ဘိက္ခုမှိ အဘိရုဠှေ ဘိက္ခုနီ အဘိရုဟတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. ဥဘော ဝါ အဘိရုဟန္တိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ.

ဥဒ္ဓံဂါမိနိန္တိ ဥဇ္ဇဝနိကာယ.

အဓောဂါမိနိန္တိ ဩဇဝနိကာယ.

အညတြ တိရိယံ တရဏာယာတိ ဌပေတွာ တိရိယံ တရဏံ.

ကုက္ကုဋသမ္ပာတေ ဂါမေ၊ ဂါမန္တရေ ဂါမန္တရေ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. အဂါမကေ အရညေ၊ အဍ္ဎယောဇနေ အဍ္ဎယောဇနေ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ.

၁၉၀. သံဝိဒဟိတေ သံဝိဒဟိတသညီ ဧကံ နာဝံ အဘိရုဟတိ ဥဒ္ဓံဂါမိနိံ ဝါ အဓောဂါမိနိံ ဝါ၊ အညတြ တိရိယံ တရဏာယ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. သံဝိဒဟိတေ ဝေမတိကော ဧကံ နာဝံ အဘိရုဟတိ ဥဒ္ဓံဂါမိနိံ ဝါ အဓောဂါမိနိံ ဝါ၊ အညတြ တိရိယံ တရဏာယ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. သံဝိဒဟိတေ အသံဝိဒဟိတသညီ ဧကံ နာဝံ အဘိရုဟတိ ဥဒ္ဓံဂါမိနိံ ဝါ အဓောဂါမိနိံ ဝါ၊ အညတြ တိရိယံ တရဏာယ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ.

ဘိက္ခု သံဝိဒဟတိ၊ ဘိက္ခုနီ န သံဝိဒဟတိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အသံဝိဒဟိတေ သံဝိဒဟိတသညီ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အသံဝိဒဟိတေ ဝေမတိကော၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အသံဝိဒဟိတေ၊ အသံဝိဒဟိတသညီ၊ အနာပတ္တိ.

၁၉၁. အနာပတ္တိ တိရိယံ တရဏာယ၊ အသံဝိဒဟိတွာ အဘိရုဟန္တိ၊ ဘိက္ခုနီ သံဝိဒဟတိ၊ ဘိက္ခု န သံဝိဒဟတိ၊ ဝိသင်္ကေတေန အဘိရုဟန္တိ၊ အာပဒါသု ဥမ္မတ္တကဿ၊ အာဒိကမ္မိဿာတိ.

နာဝါဘိရုဟနသိက္ခာပဒံ နိဋ္ဌိတံ အဋ္ဌမံ.

၉. ပရိပါစိတသိက္ခာပဒံ

၁၉၂. တေန သမယေန ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ ရာဇဂဟေ ဝိဟရတိ ဝေဠုဝနေ ကလန္ဒကနိဝါပေ. တေန ခေါ ပန သမယေန ထုလ္လနန္ဒာ ဘိက္ခုနီ အညတရဿ ကုလဿ ကုလူပိကာ ဟောတိ နိစ္စဘတ္တိကာ. တေန စ ဂဟပတိနာ ထေရာ ဘိက္ခူ နိမန္တိတာ ဟောန္တိ. အထ ခေါ ထုလ္လနန္ဒာ ဘိက္ခုနီ ပုဗ္ဗဏှသမယံ နိဝါသေတွာ ပတ္တစီဝရမာဒါယ ယေန တံ ကုလံ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ တံ ဂဟပတိံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကိမိဒံ၊ ဂဟပတိ၊ ပဟူတံ ခါဒနီယံ ဘောဇနီယံ ပဋိယတ္တ’’န္တိ? ‘‘ထေရာ မယာ၊ အယျေ၊ နိမန္တိတာ’’တိ. ‘‘ကေ ပန တေ၊ ဂဟပတိ၊ ထေရာ’’တိ? ‘‘အယျော သာရိပုတ္တော အယျော မဟာမောဂ္ဂလ္လာနော အယျော မဟာကစ္စာနော အယျော မဟာကောဋ္ဌိကော အယျော မဟာကပ္ပိနော အယျော မဟာစုန္ဒော အယျော အနုရုဒ္ဓေါ အယျော ရေဝတော အယျော ဥပါလိ အယျော အာနန္ဒော အယျော ရာဟုလော’’တိ. ‘‘ကိံ ပန တွံ၊ ဂဟပတိ၊ မဟာနာဂေ တိဋ္ဌမာနေ စေဋကေ နိမန္တေသီ’’တိ?

‘‘ကေ ပန တေ၊ အယျေ၊ မဟာနာဂါ’’တိ? ‘‘အယျော ဒေဝဒတ္တော အယျော ကောကာလိကော အယျော ကဋမောဒကတိဿကော [ကဋမောရကတိဿကော (သီ.) ကတမောရကတိဿကော (သျာ.)] အယျော ခဏ္ဍဒေဝိယာ ပုတ္တော အယျော သမုဒ္ဒဒတ္တော’’တိ. အယံ စရဟိ ထုလ္လနန္ဒာယ ဘိက္ခုနိယာ အန္တရာ ကထာ ဝိပ္ပကတာ၊ အထ တေ ထေရာ ဘိက္ခူ ပဝိသိံသု. ‘‘သစ္စံ မဟာနာဂါ ခေါ တယာ၊ ဂဟပတိ၊ နိမန္တိတာ’’တိ. ‘‘ဣဒါနေဝ ခေါ တွံ၊ အယျေ၊ စေဋကေ အကာသိ၊ ဣဒါနိ မဟာနာဂေ’’တိ. ဃရတော စ နိက္ကဍ္ဎိ၊ နိစ္စဘတ္တဉ္စ ပစ္ဆိန္ဒိ. ယေ တေ ဘိက္ခူ အပ္ပိစ္ဆာ။ပေ။ တေ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ ဒေဝဒတ္တော ဇာနံ ဘိက္ခုနိပရိပါစိတံ ပိဏ္ဍပါတံ ဘုဉ္ဇိဿတီ’’တိ။ပေ။ ‘‘သစ္စံ ကိရ တွံ၊ ဒေဝဒတ္တ၊ ဇာနံ ဘိက္ခုနိပရိပါစိတံ ပိဏ္ဍပါတံ ဘုဉ္ဇသီ’’တိ? ‘‘သစ္စံ၊ ဘဂဝါ’’တိ. ဝိဂရဟိ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ။ပေ။ ကထဉှိ နာမ တွံ၊ မောဃပုရိသ၊ ဇာနံ ဘိက္ခုနိပရိပါစိတံ ပိဏ္ဍပါတံ ဘုဉ္ဇိဿသိ. နေတံ၊ မောဃပုရိသ၊ အပ္ပသန္နာနံ ဝါ ပသာဒါယ။ပေ။ ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣမံ သိက္ခာပဒံ ဥဒ္ဒိသေယျာထ –

‘‘ယော ပန ဘိက္ခု ဇာနံ ဘိက္ခုနိပရိပါစိတံ ပိဏ္ဍပါတံ ဘုဉ္ဇေယျ၊ ပါစိတ္တိယ’’န္တိ.

ဧဝဉ္စိဒံ ဘဂဝတာ ဘိက္ခူနံ သိက္ခာပဒံ ပညတ္တံ ဟောတိ.