၂. ဘူတဂါမဝဂ္ဂေါ

၁. ဘူတဂါမသိက္ခာပဒံ

၈၉. တေန သမယေန ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ အာဠဝိယံ ဝိဟရတိ အဂ္ဂါဠဝေ စေတိယေ. တေန ခေါ ပန သမယေန အာဠဝကာ ဘိက္ခူ နဝကမ္မံ ကရောန္တာ ရုက္ခံ ဆိန္ဒန္တိပိ ဆေဒါပေန္တိပိ. အညတရောပိ အာဠဝကော ဘိက္ခု ရုက္ခံ ဆိန္ဒတိ. တသ္မိံ ရုက္ခေ အဓိဝတ္ထာ ဒေဝတာ တံ ဘိက္ခုံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘မာ၊ ဘန္တေ၊ အတ္တနော ဘဝနံ ကတ္တုကာမော မယှံ ဘဝနံ ဆိန္ဒီ’’တိ. သော ဘိက္ခု အနာဒိယန္တော ဆိန္ဒိ ယေဝ၊ တဿာ စ ဒေဝတာယ ဒါရကဿ ဗာဟုံ အာကောဋေသိ. အထ ခေါ တဿာ ဒေဝတာယ ဧတဒဟောသိ – ‘‘ယံန္နူနာဟံ ဣမံ ဘိက္ခုံ ဣဓေဝ ဇီဝိတာ ဝေါရောပေယျ’’န္တိ. အထ ခေါ တဿာ ဒေဝတာယ ဧတဒဟောသိ – ‘‘န ခေါ မေတံ ပတိရူပံ ယာဟံ ဣမံ ဘိက္ခုံ ဣဓေဝ ဇီဝိတာ ဝေါရောပေယျံ. ယန္နူနာဟံ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေယျ’’န္တိ. အထ ခေါ သာ ဒေဝတာ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသိ. ‘‘သာဓု သာဓု ဒေဝတေ! သာဓု ခေါ တွံ၊ ဒေဝတေ၊ တံ ဘိက္ခုံ ဇီဝိတာ န ဝေါရောပေသိ. သစဇ္ဇ တွံ၊ ဒေဝတေ၊ တံ ဘိက္ခုံ ဇီဝိတာ ဝေါရောပေယျာသိ၊ ဗဟုဉ္စ တွံ၊ ဒေဝတေ၊ အပုညံ ပသဝေယျာသိ. ဂစ္ဆ တွံ၊ ဒေဝတေ၊ အမုကသ္မိံ ဩကာသေ ရုက္ခော ဝိဝိတ္တော တသ္မိံ ဥပဂစ္ဆာ’’တိ. မနုဿာ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ သမဏာ သကျပုတ္တိယာ ရုက္ခံ ဆိန္ဒိဿန္တိပိ ဆေဒါပေဿန္တိပိ ဧကိန္ဒြိယံ သမဏာ သကျပုတ္တိယာ ဇီဝံ ဝိဟေဌေဿန္တီ’’တိ!

အဿောသုံ ခေါ ဘိက္ခူ တေသံ မနုဿာနံ ဥဇ္ဈာယန္တာနံ ခိယျန္တာနံ ဝိပါစေန္တာနံ. ယေ တေ ဘိက္ခူ အပ္ပိစ္ဆာ။ပေ။ တေ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ အာဠဝကာ ဘိက္ခူ ရုက္ခံ ဆိန္ဒိဿန္တိပိ ဆေဒါပေဿန္တိပီ’’တိ။ပေ။ ‘‘သစ္စံ ကိရ တုမှေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ရုက္ခံ ဆိန္ဒထာပိ ဆေဒါပေထာပီ’’တိ? ‘‘သစ္စံ၊ ဘဂဝါ’’တိ. ဝိဂရဟိ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ။ပေ။ ကထဉှိ နာမ တုမှေ၊ မောဃပုရိသာ၊ ရုက္ခံ ဆိန္ဒိဿထာပိ၊ ဆေဒါပေဿထာပိ! ဇီဝသညိနော ဟိ၊ မောဃပုရိသာ၊ မနုဿာ ရုက္ခသ္မိံ၊ နေတံ မောဃပုရိသာ အပ္ပသန္နာနံ ဝါ ပသာဒါယ။ပေ။ ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣမံ သိက္ခာပဒံ ဥဒ္ဒိသေယျာထ –

၉၀. ‘‘ဘူတဂါမပါတဗျတာယ ပါစိတ္တိယ’’န္တိ.

၉၁. ဘူတဂါမော နာမ ပဉ္စ ဗီဇဇာတာနိ – မူလဗီဇံ၊ ခန္ဓဗီဇံ၊ ဖဠုဗီဇံ၊ အဂ္ဂဗီဇံ၊ ဗီဇဗီဇမေဝ [ဗီဇဗီဇဉ္စေဝ (ဣတိပိ)] ပဉ္စမံ.

မူလဗီဇံ နာမ – ဟလိဒ္ဒိ၊ သိင်္ဂိဝေရံ၊ ဝစာ၊ ဝစတ္တံ၊ အတိဝိသာ၊ ကဋုကရောဟိဏီ၊ ဥသီရံ၊ ဘဒ္ဒမူတ္တကံ၊ ယာနိ ဝါ ပနညာနိပိ အတ္ထိ မူလေ ဇာယန္တိ၊ မူလေ သဉ္ဇာယန္တိ၊ ဧတံ မူလဗီဇံ နာမ.

ခန္ဓဗီဇံ နာမ – အဿတ္ထော၊ နိဂြောဓော၊ ပိလက္ခော၊ ဥဒုမ္ဗရော၊ ကစ္ဆကော၊ ကပိတ္ထနော၊ ယာနိ ဝါ ပနညာနိပိ အတ္ထိ ခန္ဓေ ဇာယန္တိ၊ ခန္ဓေ သဉ္ဇာယန္တိ၊ ဧတံ ခန္ဓဗီဇံ နာမ.

ဖဠုဗီဇံ နာမ – ဥစ္ဆု၊ ဝေဠု၊ နဠော၊ ယာနိ ဝါ ပနညာနိပိ အတ္ထိ ပဗ္ဗေ ဇာယန္တိ၊ ပဗ္ဗေ သဉ္ဇာယန္တိ၊ ဧတံ ဖဠုဗီဇံ နာမ.

အဂ္ဂဗီဇံ နာမ – အဇ္ဇုကံ၊ ဖဏိဇ္ဇကံ၊ ဟိရိဝေရံ၊ ယာနိ ဝါ ပနညာနိပိ အတ္ထိ အဂ္ဂေ ဇာယန္တိ၊ အဂ္ဂေ သဉ္ဇာယန္တိ၊ ဧတံ အဂ္ဂဗီဇံ နာမ.

ဗီဇဗီဇံ နာမ – ပုဗ္ဗဏ္ဏံ၊ အပရဏ္ဏံ၊ ယာနိ ဝါ ပနညာနိပိ အတ္ထိ ဗီဇေ ဇာယန္တိ၊ ဗီဇေ သဉ္ဇာယန္တိ၊ ဧတံ ဗီဇဗီဇံ နာမ.

၉၂. ဗီဇေ ဗီဇသညီ ဆိန္ဒတိ ဝါ ဆေဒါပေတိ ဝါ၊ ဘိန္ဒတိ ဝါ ဘေဒါပေတိ ဝါ၊ ပစတိ ဝါ ပစာပေတိ ဝါ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. ဗီဇေ ဝေမတိကော ဆိန္ဒတိ ဝါ ဆေဒါပေတိ ဝါ၊ ဘိန္ဒတိ ဝါ ဘေဒါပေတိ ဝါ၊ ပစတိ ဝါ ပစာပေတိ ဝါ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. ဗီဇေ အဗီဇသညီ ဆိန္ဒတိ ဝါ ဆေဒါပေတိ ဝါ၊ ဘိန္ဒတိ ဝါ ဘေဒါပေတိ ဝါ၊ ပစတိ ဝါ ပစာပေတိ ဝါ၊ အနာပတ္တိ. အဗီဇေ ဗီဇသညီ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အဗီဇေ ဝေမတိကော၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အဗီဇေ အဗီဇသညီ၊ အနာပတ္တိ.

၉၃. အနာပတ္တိ – ‘‘ဣမံ ဇာန၊ ဣမံ ဒေဟိ၊ ဣမံ အာဟရ၊ ဣမိနာ အတ္ထော၊ ဣမံ ကပ္ပိယံ ကရောဟီ’’တိ ဘဏတိ၊ အသဉ္စိစ္စ၊ အဿတိယာ၊ အဇာနန္တဿ၊ ဥမ္မတ္တကဿ၊ အာဒိကမ္မိကဿာတိ.

ဘူတဂါမသိက္ခာပဒံ နိဋ္ဌိတံ ပဌမံ.

၂. အညဝါဒကသိက္ခာပဒံ

၉၄. တေန သမယေန ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ ကောသမ္ဗိယံ ဝိဟရတိ ဃောသိတာရာမေ. တေန ခေါ ပန သမယေန အာယသ္မာ ဆန္နော အနာစာရံ အာစရိတွာ သံဃမဇ္ဈေ အာပတ္တိယာ အနုယုဉ္ဇီယမာနော အညေနညံ ပဋိစရတိ – ‘‘ကော အာပန္နော၊ ကိံ အာပန္နော၊ ကိသ္မိံ အာပန္နော၊ ကထံ အာပန္နော၊ ကံ ဘဏထ၊ ကိံ ဘဏထာ’’တိ? ယေ တေ ဘိက္ခူ အပ္ပိစ္ဆာ။ပေ။ တေ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ အာယသ္မာ ဆန္နော သံဃမဇ္ဈေ အာပတ္တိယာ အနုယုဉ္ဇီယမာနော အညေနညံ ပဋိစရိဿတိ – ကော အာပန္နော၊ ကိံ အာပန္နော၊ ကိသ္မိံ အာပန္နော၊ ကထံ အာပန္နော၊ ကံ ဘဏထ၊ ကိံ ဘဏထာ’’တိ။ပေ။ သစ္စံ ကိရ တွံ၊ ဆန္န၊ သံဃမဇ္ဈေ အာပတ္တိယာ အနုယုဉ္ဇီယမာနော အညေနညံ ပဋိစရသိ – ကော အာပန္နော၊ ကိံ အာပန္နော၊ ကိသ္မိံ အာပန္နော၊ ကထံ အာပန္နော၊ ကံ ဘဏထ၊ ကိံ ဘဏထာတိ? ‘‘သစ္စံ၊ ဘဂဝါ’’တိ. ဝိဂရဟိ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ။ပေ။ ကထဉှိ နာမ တွံ၊ မောဃပုရိသ၊ သံဃမဇ္ဈေ အာပတ္တိယာ အနုယုဉ္ဇီယမာနော အညေနညံ ပဋိစရိဿသိ – ကော အာပန္နော၊ ကိံ အာပန္နော၊ ကိသ္မိံ အာပန္နော၊ ကထံ အာပန္နော၊ ကံ ဘဏထ၊ ကိံ ဘဏထာတိ! နေတံ၊ မောဃပုရိသ၊ အပ္ပသန္နာနံ ဝါ ပသာဒါယ။ပေ။ ဝိဂရဟိတွာ။ပေ။ ဓမ္မိံ ကထံ ကတွာ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘တေန ဟိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သံဃော ဆန္နဿ ဘိက္ခုနော အညဝါဒကံ ရောပေတု. ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ရောပေတဗ္ဗံ. ဗျတ္တေန ဘိက္ခုနာ ပဋိဗလေန သံဃော ဉာပေတဗ္ဗော –

၉၅. ‘‘သုဏာတု မေ၊ ဘန္တေ၊ သံဃော. အယံ ဆန္နော ဘိက္ခု သံဃမဇ္ဈေ အာပတ္တိယာ အနုယုဉ္ဇီယမာနော အညေနညံ ပဋိစရတိ. ယဒိ သံဃဿ ပတ္တကလ္လံ၊ သံဃော ဆန္နဿ ဘိက္ခုနော အညဝါဒကံ ရောပေယျ. ဧသာ ဉတ္တိ.

‘‘သုဏာတု မေ၊ ဘန္တေ၊ သံဃော. အယံ ဆန္နော ဘိက္ခု သံဃမဇ္ဈေ အာပတ္တိယာ အနုယုဉ္ဇီယမာနော အညေနညံ ပဋိစရတိ. သံဃော ဆန္နဿ ဘိက္ခုနော အညဝါဒကံ ရောပေတိ. ယဿာယသ္မတော ခမတိ ဆန္နဿ ဘိက္ခုနော အညဝါဒကဿ ရောပနာ၊ သော တုဏှဿ၊ ယဿ နက္ခမတိ၊ သော ဘာသေယျ.

‘‘ရောပိတံ သံဃေန ဆန္နဿ ဘိက္ခုနော အညဝါဒကံ. ခမတိ သံဃဿ၊ တသ္မာ တုဏှီ၊ ဧဝမေတံ ဓာရယာမီ’’တိ.

အထ ခေါ ဘဂဝါ အာယသ္မန္တံ ဆန္နံ အနေကပရိယာယေန ဝိဂရဟိတွာ ဒုဗ္ဘရတာယ။ပေ။ ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣမံ သိက္ခာပဒံ ဥဒ္ဒိသေယျာထ –

‘‘အညဝါဒကေ ပါစိတ္တိယ’’န္တိ.

ဧဝဉ္စိဒံ ဘဂဝတာ ဘိက္ခူနံ သိက္ခာပဒံ ပညတ္တံ ဟောတိ.

၉၆. တေန ခေါ ပန သမယေန အာယသ္မာ ဆန္နော သံဃမဇ္ဈေ အာပတ္တိယာ အနုယုဉ္ဇီယမာနော ‘‘အညေနညံ ပဋိစရန္တော – ‘‘အာပတ္တိံ အာပဇ္ဇိဿာမီ’’တိ တုဏှီဘူတော သံဃံ ဝိဟေသေတိ. ယေ တေ ဘိက္ခူ အပ္ပိစ္ဆာ။ပေ။ တေ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ အာယသ္မာ ဆန္နော သံဃမဇ္ဈေ အာပတ္တိယာ အနုယုဉ္ဇီယမာနော တုဏှီဘူတော သံဃံ ဝိဟေသေဿတီ’’တိ။ပေ။ သစ္စံ ကိရ တွံ၊ ဆန္န၊ သံဃမဇ္ဈေ အာပတ္တိယာ အနုယုဉ္ဇီယမာနော တုဏှီဘူတော သံဃံ ဝိဟေသေသီတိ? ‘‘သစ္စံ၊ ဘဂဝါ’’တိ. ဝိဂရဟိ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ။ပေ။ ကထဉှိ နာမ တွံ၊ မောဃပုရိသ၊ သံဃမဇ္ဈေ အာပတ္တိယာ အနုယုဉ္ဇီယမာနော တုဏှီဘူတော သံဃံ ဝိဟေသေဿသိ! နေတံ၊ မောဃပုရိသ၊ အပ္ပသန္နာနံ ဝါ ပသာဒါယ။ပေ။ ဝိဂရဟိတွာ။ပေ။ ဓမ္မိံ ကထံ ကတွာ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘တေန ဟိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သံဃော ဆန္နဿ ဘိက္ခုနော ဝိဟေသကံ ရောပေတု. ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ရောပေတဗ္ဗံ. ဗျတ္တေန ဘိက္ခုနာ ပဋိဗလေန သံဃော ဉာပေတဗ္ဗော –

၉၇. ‘‘သုဏာတု မေ၊ ဘန္တေ၊ သံဃော. အယံ ဆန္နော ဘိက္ခု သံဃမဇ္ဈေ အာပတ္တိယာ အနုယုဉ္ဇီယမာနော တုဏှီဘူတော သံဃံ ဝိဟေသေတိ. ယဒိ သံဃဿ ပတ္တကလ္လံ၊ သံဃော ဆန္နဿ ဘိက္ခုနော ဝိဟေသကံ ရောပေယျ. ဧသာ ဉတ္တိ.

‘‘သုဏာတု မေ၊ ဘန္တေ၊ သံဃော. အယံ ဆန္နော ဘိက္ခု သံဃမဇ္ဈေ အာပတ္တိယာ အနုယုဉ္ဇီယမာနော တုဏှီဘူတော သံဃံ ဝိဟေသေတိ. သံဃော ဆန္နဿ ဘိက္ခုနော ဝိဟေသကံ ရောပေတိ. ယဿာယသ္မာတော ခမတိ ဆန္နဿ ဘိက္ခုနော ဝိဟေသကဿ ရောပနာ၊ သော တုဏှဿ၊ ယဿ နက္ခမတိ၊ သော ဘာသေယျ.

‘‘ရောပိတံ သံဃေန ဆန္နဿ ဘိက္ခုနော ဝိဟေသကံ. ခမတိ သံဃဿ၊ တသ္မာ တုဏှီ၊ ဧဝမေတံ ဓာရယာမီ’’တိ.

အထ ခေါ ဘဂဝါ အာယသ္မန္တံ ဆန္နံ အနေကပရိယာယေန ဝိဂရဟိတွာ ဒုဗ္ဘရတာယ။ပေ။ ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣမံ သိက္ခာပဒံ ဥဒ္ဒိသေယျာထ –

၉၈. ‘‘အညဝါဒကေ ဝိဟေသကေ ပါစိတ္တိယ’’န္တိ.

၉၉. အညဝါဒကော နာမ သံဃမဇ္ဈေ ဝတ္ထုသ္မိံ ဝါ အာပတ္တိယာ ဝါ အနုယုဉ္ဇီယမာနော တံ န ကထေတုကာမော တံ န ဥဂ္ဃါဋေတုကာမော အညေနညံ ပဋိစရတိ – ‘‘ကော အာပန္နော၊ ကိံ အာပန္နော၊ ကိသ္မိံ အာပန္နော၊ ကထံ အာပန္နော၊ ကံ ဘဏထ၊ ကိံ ဘဏထာ’’တိ. ဧသော အညဝါဒကော နာမ.

ဝိဟေသကော နာမ သံဃမဇ္ဈေ ဝတ္ထုသ္မိံ ဝါ အာပတ္တိယာ ဝါ အနုယုဉ္ဇီယမာနော တံ န ကထေတုကာမော တံ န ဥဂ္ဃါဋေတုကာမော တုဏှီဘူတော သံဃံ ဝိဟေသေတိ. ဧသော ဝိဟေသကော နာမ.

၁၀၀. အာရောပိတေ အညဝါဒကေ သံဃမဇ္ဈေ ဝတ္ထုသ္မိံ ဝါ အာပတ္တိယာ ဝါ အနုယုဉ္ဇီယမာနော တံ န ကထေတုကာမော တံ န ဥဂ္ဃါဋေတုကာမော အညေနညံ ပဋိစရတိ – ‘‘ကော အာပန္နော၊ ကိံ အာပန္နော၊ ကိသ္မိံ အာပန္နော၊ ကထံ အာပန္နော၊ ကံ ဘဏထ၊ ကိံ ဘဏထာ’’တိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အာရောပိတေ ဝိဟေသကေ သံဃမဇ္ဈေ ဝတ္ထုသ္မိံ ဝါ အာပတ္တိယာ ဝါ အနုယုဉ္ဇီယမာနော တံ န ကထေတုကာမော တံ န ဥဂ္ဃါဋေတုကာမော တုဏှီဘူတော သံဃံ ဝိဟေသေတိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. ရောပိတေ အညဝါဒကေ သံဃမဇ္ဈေ ဝတ္ထုသ္မိံ ဝါ အာပတ္တိယာ ဝါ အနုယုဉ္ဇီယမာနော တံ န ကထေတုကာမော တံ န ဥဂ္ဃါဋေတုကာမော အညေနညံ ပဋိစရတိ – ‘‘ကော အာပန္နော၊ ကိံ အာပန္နော၊ ကိသ္မိံ အာပန္နော၊ ကထံ အာပန္နော၊ ကံ ဘဏထ၊ ကိံ ဘဏထာ’’တိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. ရောပိတေ ဝိဟေသကေ သံဃမဇ္ဈေ ဝတ္ထုသ္မိံ ဝါ အာပတ္တိယာ ဝါ အနုယုဉ္ဇီယမာနော တံ န ကထေတုကာမော တံ န ဥဂ္ဃါဋေတုကာမော တုဏှီဘူတော သံဃံ ဝိဟေသေတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ.

၁၀၁. ဓမ္မကမ္မေ ဓမ္မကမ္မသညီ အညဝါဒကေ ဝိဟေသကေ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. ဓမ္မကမ္မေ ဝေမတိကော အညဝါဒကေ ဝိဟေသကေ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. ဓမ္မကမ္မေ အဓမ္မကမ္မသညီ အညဝါဒကေ ဝိဟေသကေ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. အဓမ္မကမ္မေ ဓမ္မကမ္မသညီ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အဓမ္မကမ္မေ ဝေမတိကော၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အဓမ္မကမ္မေ အဓမ္မကမ္မသညီ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ.

၁၀၂. အနာပတ္တိ အဇာနန္တော ပုစ္ဆတိ၊ ဂိလာနော ဝါ န ကထေတိ၊ ‘‘သံဃဿ ဘဏ္ဍနံ ဝါ ကလဟော ဝါ ဝိဂ္ဂဟော ဝါ ဝိဝါဒေါ ဝါ ဘဝိဿတီ’’တိ န ကထေတိ၊ ‘‘သံဃဘေဒေါ ဝါ သင်္ဃရာဇိ ဝါ ဘဝိဿတီ’’တိ န ကထေတိ၊ ‘‘အဓမ္မေန ဝါ ဝဂ္ဂေန ဝါ နကမ္မာရဟဿ ဝါ ကမ္မံ ကရိဿတီ’’တိ န ကထေတိ၊ ဥမ္မတ္တကဿ၊ အာဒိကမ္မိကဿာတိ.

အညဝါဒကသိက္ခာပဒံ နိဋ္ဌိတံ ဒုတိယံ.

၃. ဥဇ္ဈာပနကသိက္ခာပဒံ

၁၀၃. တေန သမယေန ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ ရာဇဂဟေ ဝိဟရတိ ဝေဠုဝနေ ကလန္ဒကနိဝါပေ. တေန ခေါ ပန သမယေန အာယသ္မာ ဒဗ္ဗော မလ္လပုတ္တော သံဃဿ သေနာသနဉ္စ ပညပေတိ ဘတ္တာနိ စ ဥဒ္ဒိသတိ. တေန ခေါ ပန သမယေန မေတ္တိယဘူမဇကာ [မေတ္တိယဘူမ္မဇကာ (သီ. သျာ.)] ဘိက္ခူ နဝကာ စေဝ ဟောန္တိ အပ္ပပုညာ စ. ယာနိ သံဃဿ လာမကာနိ သေနာသနာနိ တာနိ တေသံ ပါပုဏန္တိ လာမကာနိ စ ဘတ္တာနိ. တေ အာယသ္မန္တံ ဒဗ္ဗံ မလ္လပုတ္တံ ဘိက္ခူ ဥဇ္ဈာပေန္တိ – ‘‘ဆန္ဒာယ ဒဗ္ဗော မလ္လပုတ္တော သေနာသနံ ပညပေတိ၊ ဆန္ဒာယ စ ဘတ္တာနိ ဥဒ္ဒိသတီ’’တိ. ယေ တေ ဘိက္ခူ အပ္ပိစ္ဆာ။ပေ။ တေ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ မေတ္တိယဘူမဇကာ ဘိက္ခူ အာယသ္မန္တံ ဒဗ္ဗံ မလ္လပုတ္တံ ဘိက္ခူ ဥဇ္ဈာပေဿန္တီ’’တိ။ပေ။ ‘‘သစ္စံ ကိရ တုမှေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒဗ္ဗံ မလ္လပုတ္တံ ဘိက္ခူ ဥဇ္ဈာပေထာ’’တိ? ‘‘သစ္စံ၊ ဘဂဝါ’’တိ. ဝိဂရဟိ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ။ပေ။ ကထဉှိ နာမ တုမှေ၊ မောဃပုရိသာ၊ ဒဗ္ဗံ မလ္လပုတ္တံ ဘိက္ခူ ဥဇ္ဈာပေဿထ! နေတံ၊ မောဃပုရိသာ၊ အပ္ပသန္နာနံ ဝါ ပသာဒါယ။ပေ။ ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣမံ သိက္ခာပဒံ ဥဒ္ဒိသေယျာထ –

‘‘ဥဇ္ဈာပနကေ ပါစိတ္တိယ’’န္တိ.

ဧဝဉ္စိဒံ ဘဂဝတာ ဘိက္ခူနံ သိက္ခာပဒံ ပညတ္တံ ဟောတိ.

၁၀၄. တေန ခေါ ပန သမယေန မေတ္တိယဘူမဇကာ ဘိက္ခူ – ‘‘ဘဂဝတာ ဥဇ္ဈာပနကံ ပဋိက္ခိတ္တ’’န္တိ၊ ‘‘ဧတ္တာဝတာ ဘိက္ခူ သောဿန္တီ’’တိ [ဝိဟေသိဿန္တီတိ (ဣတိပိ)] ဘိက္ခူနံ သာမန္တာ အာယသ္မန္တံ ဒဗ္ဗံ မလ္လပုတ္တံ ခိယျန္တိ – ‘‘ဆန္ဒာယ ဒဗ္ဗော မလ္လပုတ္တော သေနာသနံ ပညပေတိ၊ ဆန္ဒာယ စ ဘတ္တာနိ ဥဒ္ဒိသတီ’’တိ. ယေ တေ ဘိက္ခူ အပ္ပိစ္ဆာ။ပေ။ တေ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ မေတ္တိယဘူမဇကာ ဘိက္ခူ အာယသ္မန္တံ ဒဗ္ဗံ မလ္လပုတ္တံ ခိယျိဿန္တီ’’တိ။ပေ။ ‘‘သစ္စံ ကိရ တုမှေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒဗ္ဗံ မလ္လပုတ္တံ ခိယျထာ’’တိ? ‘‘သစ္စံ၊ ဘဂဝါ’’တိ. ဝိဂရဟိ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ။ပေ။ ကထဉှိ နာမ တုမှေ၊ မောဃပုရိသာ၊ ဒဗ္ဗံ မလ္လပုတ္တံ ခိယျိဿထ! နေတံ၊ မောဃပုရိသာ၊ အပ္ပသန္နာနံ ဝါ ပသာဒါယ။ပေ။ ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣမံ သိက္ခာပဒံ ဥဒ္ဒိသေယျာထ –

၁၀၅. ‘‘ဥဇ္ဈာပနကေ ခိယျနကေ ပါစိတ္တိယ’’န္တိ.

၁၀၆. ဥဇ္ဈာပနကံ နာမ ဥပသမ္ပန္နံ သံဃေန သမ္မတံ သေနာသနပညာပကံ ဝါ ဘတ္တုဒ္ဒေသကံ ဝါ ယာဂုဘာဇကံ ဝါ ဖလဘာဇကံ ဝါ ခဇ္ဇဘာဇကံ ဝါ အပ္ပမတ္တကဝိဿဇ္ဇကံ ဝါ အဝဏ္ဏံ ကတ္တုကာမော၊ အယသံ ကတ္တုကာမော၊ မင်္ကုကတ္တုကာမော၊ ဥပသမ္ပန္နံ ဥဇ္ဈာပေတိ ဝါ ခိယျတိ ဝါ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. ဓမ္မကမ္မေ ဓမ္မကမ္မသညီ ဥဇ္ဈာပနကေ ခိယျနကေ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. ဓမ္မကမ္မေ ဝေမတိကော ဥဇ္ဈာပနကေ ခိယျနကေ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. ဓမ္မကမ္မေ အဓမ္မကမ္မသညီ ဥဇ္ဈာပနကေ ခိယျနကေ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ.

အနုပသမ္ပန္နံ ဥဇ္ဈာပေတိ ဝါ ခိယျတိ ဝါ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. ဥပသမ္ပန္နံ သံဃေန အသမ္မတံ သေနာသနပညာပကံ ဝါ ဘတ္တုဒ္ဒေသကံ ဝါ ယာဂုဘာဇကံ ဝါ ဖလဘာဇကံ ဝါ ခဇ္ဇဘာဇကံ ဝါ အပ္ပမတ္တကဝိဿဇ္ဇကံ ဝါ အဝဏ္ဏံ ကတ္တုကာမော၊ အယသံ ကတ္တုကာမော၊ မင်္ကုကတ္တုကာမော၊ ဥပသမ္ပန္နံ ဝါ အနုပသမ္ပန္နံ ဝါ ဥဇ္ဈာပေတိ ဝါ ခိယျတိ ဝါ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အနုပသမ္ပန္နံ သံဃေန သမ္မတံ ဝါ အသမ္မတံ ဝါ သေနာသနပညာပကံ ဝါ ဘတ္တုဒ္ဒေသကံ ဝါ ယာဂုဘာဇကံ ဝါ ဖလဘာဇကံ ဝါ ခဇ္ဇဘာဇကံ ဝါ အပ္ပမတ္တကဝိဿဇ္ဇကံ ဝါ အဝဏ္ဏံ ကတ္တုကာမော၊ အယသံ ကတ္တုကာမော၊ မင်္ကုကတ္တုကာမော၊ ဥပသမ္ပန္နံ ဝါ အနုပသမ္ပန္နံ ဝါ ဥဇ္ဈာပေတိ ဝါ ခိယျတိ ဝါ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အဓမ္မကမ္မေ ဓမ္မကမ္မသညီ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အဓမ္မကမ္မေ ဝေမတိကော၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အဓမ္မကမ္မေ အဓမ္မကမ္မသညီ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ.

၁၀၇. အနာပတ္တိ ပကတိယာ ဆန္ဒာ ဒေါသာ မောဟာ ဘယာ ကရောန္တံ ဥဇ္ဈာပေတိ ဝါ ခိယျတိ ဝါ၊ ဥမ္မတ္တကဿ၊ အာဒိကမ္မိကဿာတိ.

ဥဇ္ဈာပနကသိက္ခာပဒံ နိဋ္ဌိတံ တတိယံ.

၄. ပဌမသေနာသနသိက္ခာပဒံ

၁၀၈. တေန သမယေန ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. တေန ခေါ ပန သမယေန ဘိက္ခူ ဟေမန္တိကေ ကာလေ အဇ္ဈောကာသေ သေနာသနံ ပညပေတွာ ကာယံ ဩတာပေန္တာ ကာလေ အာရောစိတေ တံ ပက္ကမန္တာ နေဝ ဥဒ္ဓရိံသု န ဥဒ္ဓရာပေသုံ၊ အနာပုစ္ဆာ ပက္ကမိံသု. သေနာသနံ ဩဝဋ္ဌံ ဟောတိ. ယေ တေ ဘိက္ခူ အပ္ပိစ္ဆာ။ပေ။ တေ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ကထံ ဟိ နာမ ဘိက္ခူ အဇ္ဈောကာသေ သေနာသနံ ပညပေတွာ တံ ပက္ကမန္တာ နေဝ ဥဒ္ဓရိဿန္တိ န ဥဒ္ဓရာပေဿန္တိ၊ အနာပုစ္ဆာ ပက္ကမိဿန္တိ၊ သေနာသနံ ဩဝဋ္ဌ’’န္တိ! အထ ခေါ တေ ဘိက္ခူ တေ အနေကပရိယာယေန ဝိဂရဟိတွာ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ပေ။ သစ္စံ ကိရ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခူ အဇ္ဈောကာသေ။ပေ။ ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣမံ သိက္ခာပဒံ ဥဒ္ဒိသေယျာထ –

၁၀၉. ‘‘ယော ပန ဘိက္ခု သံဃိကံ မဉ္စံ ဝါ ပီဌံ ဝါ ဘိသိံ ဝါ ကောစ္ဆံ ဝါ အဇ္ဈောကာသေ သန္ထရိတွာ ဝါ သန္ထရာပေတွာ ဝါ တံ ပက္ကမန္တော နေဝ ဥဒ္ဓရေယျ န ဥဒ္ဓရာပေယျ၊ အနာပုစ္ဆံ ဝါ ဂစ္ဆေယျ၊ ပါစိတ္တိယ’’န္တိ.

ဧဝဉ္စိဒံ ဘဂဝတာ ဘိက္ခူနံ သိက္ခာပဒံ ပညတ္တံ ဟောတိ.

၁၁၀. တေန ခေါ ပန သမယေန ဘိက္ခူ အဇ္ဈောကာသေ ဝသိတွာ ကာလဿေဝ သေနာသနံ အဘိဟရန္တိ. အဒ္ဒသာ ခေါ ဘဂဝါ တေ ဘိက္ခူ ကာလဿေဝ သေနာသနံ အဘိဟရန္တေ. ဒိသွာန ဧတသ္မိံ နိဒါနေ ဧတသ္မိံ ပကရဏေ ဓမ္မိံ ကထံ ကတွာ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘အနုဇာနာမိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အဋ္ဌ မာသေ အဝဿိကသင်္ကေတေ [ဝသိတုံ အဝဿိကသံကေတေ (ဣတိပိ)] မဏ္ဍပေ ဝါ ရုက္ခမူလေ ဝါ ယတ္ထ ကာကာ ဝါ ကုလလာ ဝါ န ဦဟဒန္တိ တတ္ထ သေနာသနံ နိက္ခိပိတု’’န္တိ.

၁၁၁. ယော ပနာတိ ယော ယာဒိသော။ပေ။ ဘိက္ခူတိ။ပေ။ အယံ ဣမသ္မိံ အတ္ထေ အဓိပ္ပေတော ဘိက္ခူတိ.

သံဃိကံ နာမ သံဃဿ ဒိန္နံ ဟောတိ ပရိစ္စတ္တံ.

မဉ္စော နာမ စတ္တာရော မဉ္စာ – မသာရကော၊ ဗုန္ဒိကာဗဒ္ဓေါ၊ ကုဠီရပါဒကော၊ အာဟစ္စပါဒကော.

ပီဌံ နာမ စတ္တာရိ ပီဌာနိ – မသာရကံ၊ ဗုန္ဒိကာဗဒ္ဓံ၊ ကုဠီရပါဒကံ၊ အာဟစ္စပါဒကံ.

ဘိသိ နာမ ပဉ္စ ဘိသိယော – ဥဏ္ဏဘိသိ၊ စောဠဘိတိ၊ ဝါကဘိသိ၊ တိဏဘိသိ၊ ပဏ္ဏဘိသိ.

ကောစ္ဆံ နာမ – ဝါကမယံ ဝါ ဥသီရမယံ ဝါ မုဉ္ဇမယံ ဝါ ပဗ္ဗဇမယံ [ဗဗ္ဗဇမယံ (သီ.)] ဝါ အန္တော သံဝေဌေတွာ ဗဒ္ဓံ ဟောတိ.

သန္ထရိတွာတိ သယံ သန္ထရိတွာ.

သန္ထရာပေတွာတိ အညံ သန္ထရာပေတွာ. အနုပသမ္ပန္နံ သန္ထရာပေတိ၊ တဿ ပလိဗောဓော. ဥပသမ္ပန္နံ သန္ထရာပေတိ၊ သန္ထာရကဿ [သန္ထတဿ (ဣတိပိ)] ပလိဗောဓော.

တံ ပက္ကမန္တော နေဝ ဥဒ္ဓရေယျာတိ န သယံ ဥဒ္ဓရေယျ.

န ဥဒ္ဓရာပေယျာတိ န အညံ ဥဒ္ဓရာပေယျ.

အနာပုစ္ဆံ ဝါ ဂစ္ဆေယျာတိ ဘိက္ခုံ ဝါ သာမဏေရံ ဝါ အာရာမိကံ ဝါ အနာပုစ္ဆာ မဇ္ဈိမဿ ပုရိသဿ လေဍ္ဍုပါတံ အတိက္ကမန္တဿ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ.

၁၁၂. သံဃိကေ သံဃိကသညီ အဇ္ဈောကာသေ သန္ထရိတွာ ဝါ သန္ထရာပေတွာ ဝါ တံ ပက္ကမန္တော နေဝ ဥဒ္ဓရေယျ န ဥဒ္ဓရာပေယျ အနာပုစ္ဆံ ဝါ ဂစ္ဆေယျ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. သံဃိကေ ဝေမတိကော။ပေ။ သံဃိကေ ပုဂ္ဂလိကသညီ အဇ္ဈောကာသေ သန္ထရိတွာ ဝါ သန္ထရာပေတွာ ဝါ တံ ပက္ကမန္တော နေဝ ဥဒ္ဓရေယျ န ဥဒ္ဓရာပေယျ၊ အနာပုစ္ဆံ ဝါ ဂစ္ဆေယျ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ.

စိမိလိကံ ဝါ ဥတ္တရတ္ထရဏံ ဝါ ဘူမတ္ထရဏံ ဝါ တဋ္ဋိကံ ဝါ စမ္မခဏ္ဍံ ဝါ ပါဒပုဉ္ဆနိံ ဝါ ဖလကပီဌံ ဝါ အဇ္ဈောကာသေ သန္ထရိတွာ ဝါ သန္ထရာပေတွာ ဝါ တံ ပက္ကမန္တော နေဝ ဥဒ္ဓရေယျ န ဥဒ္ဓရာပေယျ၊ အနာပုစ္ဆံ ဝါ ဂစ္ဆေယျ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. ပုဂ္ဂလိကေ သံဃိကသညီ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. ပုဂ္ဂလိကေ ဝေမတိကော၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. ပုဂ္ဂလိကေ ပုဂ္ဂလိကသညီ အညဿ ပုဂ္ဂလိကေ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အတ္တနော ပုဂ္ဂလိကေ အနာပတ္တိ.

၁၁၃. အနာပတ္တိ ဥဒ္ဓရိတွာ ဂစ္ဆတိ၊ ဥဒ္ဓရာပေတွာ ဂစ္ဆတိ၊ အာပုစ္ဆံ ဂစ္ဆတိ၊ ဩတာပေန္တော ဂစ္ဆတိ၊ ကေနစိ ပလိဗုဒ္ဓံ ဟောတိ၊ အာပဒါသု၊ ဥမ္မတ္တကဿ၊ အာဒိကမ္မိကဿာတိ.

ပဌမသေနာသနသိက္ခာပဒံ နိဋ္ဌိတံ စတုတ္ထံ.

၅. ဒုတိယသေနာသနသိက္ခာပဒံ

၁၁၄. တေန သမယေန ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. တေန ခေါ ပန သမယေန သတ္တရသဝဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ သဟာယကာ ဟောန္တိ. တေ ဝသန္တာပိ ဧကတောဝ ဝသန္တိ၊ ပက္ကမန္တာပိ ဧကတောဝ ပက္ကမန္တိ. တေ အညတရသ္မိံ သံဃိကေ ဝိဟာရေ သေယျံ သန္ထရိတွာ တံ ပက္ကမန္တာ နေဝ ဥဒ္ဓရိံသု န ဥဒ္ဓရာပေသုံ၊ အနာပုစ္ဆာ ပက္ကမိံသု. သေနာသနံ ဥပစိကာဟိ ခါယိတံ ဟောတိ. ယေ တေ ဘိက္ခူ အပ္ပိစ္ဆာ။ပေ။ တေ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ သတ္တရသဝဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ သံဃိကေ ဝိဟာရေ သေယျံ သန္ထရိတွာ တံ ပက္ကမန္တာ နေဝ ဥဒ္ဓရိဿန္တိ န ဥဒ္ဓရာပေဿန္တိ၊ အနာပုစ္ဆာ ပက္ကမိဿန္တိ၊ သေနာသနံ ဥပစိကာဟိ ခါယိတ’’န္တိ! အထ ခေါ တေ ဘိက္ခူ သတ္တရသဝဂ္ဂိယေ ဘိက္ခူ အနေကပရိယာယေန ဝိဂရဟိတွာ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ပေ။ ‘‘သစ္စံ ကိရ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သတ္တရသဝဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ သံဃိကေ ဝိဟာရေ သေယျံ သန္ထရိတွာ တံ ပက္ကမန္တာ နေဝ ဥဒ္ဓရိံသု န ဥဒ္ဓရာပေသုံ၊ အနာပုစ္ဆာ ပက္ကမိံသု၊ သေနာသနံ ဥပစိကာဟိ ခါယိတ’’န္တိ? ‘‘သစ္စံ၊ ဘဂဝါ’’တိ. ဝိဂရဟိ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ။ပေ။ ကထဉှိ နာမ တေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မောဃပုရိသာ သံဃိကေ ဝိဟာရေ သေယျံ သန္ထရိတွာ တံ ပက္ကမန္တာ နေဝ ဥဒ္ဓရိဿန္တိ န ဥဒ္ဓရာပေဿန္တိ၊ အနာပုစ္ဆာ ပက္ကမိဿန္တိ၊ သေနာသနံ ဥပစိကာဟိ ခါယိတံ! နေတံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အပ္ပသန္နာနံ ဝါ ပသာဒါယ။ပေ။ ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣမံ သိက္ခာပဒံ ဥဒ္ဒိသေယျာထ –

၁၁၅. ‘‘ယော ပန ဘိက္ခု သံဃိကေ ဝိဟာရေ သေယျံ သန္ထရိတွာ ဝါ သန္ထရာပေတွာ ဝါ တံ ပက္ကမန္တော နေဝ ဥဒ္ဓရေယျ န ဥဒ္ဓရာပေယျ၊ အနာပုစ္ဆံ ဝါ ဂစ္ဆေယျ၊ ပါစိတ္တိယ’’န္တိ.

၁၁၆. ယော ပနာတိ ယော ယာဒိသော။ပေ။ ဘိက္ခူတိ။ပေ။ အယံ ဣမသ္မိံ အတ္ထေ အဓိပ္ပေတော ဘိက္ခူတိ.

သံဃိကော နာမ ဝိဟာရော သံဃဿ ဒိန္နော ဟောတိ ပရိစ္စတ္တော.

သေယျံ နာမ ဘိသိ၊ စိမိလိကာ ဥတ္တရတ္ထရဏံ၊ ဘူမတ္ထရဏံ၊ တဋ္ဋိကာ၊ စမ္မခဏ္ဍော၊ နိသီဒနံ၊ ပစ္စတ္ထရဏံ၊ တိဏသန္ထာရော၊ ပဏ္ဏသန္ထာရော.

သန္ထရိတွာတိ သယံ သန္ထရိတွာ.

သန္ထရာပေတွာတိ အညံ သန္ထရာပေတွာ.

တံ ပက္ကမန္တော နေဝ ဥဒ္ဓရေယျာတိ န သယံ ဥဒ္ဓရေယျ.

န ဥဒ္ဓရာပေယျာတိ န အညံ ဥဒ္ဓရာပေယျ.

အနာပုစ္ဆံ ဝါ ဂစ္ဆေယျာတိ ဘိက္ခုံ ဝါ သာမဏေရံ ဝါ အာရာမိကံ ဝါ အနာပုစ္ဆာ ပရိက္ခိတ္တဿ အာရာမဿ ပရိက္ခေပံ အတိက္ကမန္တဿ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. အပရိက္ခိတ္တဿ အာရာမဿ ဥပစာရံ အတိက္ကမန္တဿ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. သံဃိကေ သံဃိကသညီ သေယျံ သန္ထရိတွာ ဝါ သန္ထရာပေတွာ ဝါ တံ ပက္ကမန္တော နေဝ ဥဒ္ဓရေယျ န ဥဒ္ဓရာပေယျ၊ အနာပုစ္ဆံ ဝါ ဂစ္ဆေယျ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. သံဃိကေ ဝေမတိကော သေယျံ သန္ထရိတွာ ဝါ သန္ထရာပေတွာ ဝါ တံ ပက္ကမန္တော နေဝ ဥဒ္ဓရေယျ န ဥဒ္ဓရာပေယျ၊ အနာပုစ္ဆံ ဝါ ဂစ္ဆေယျ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. သံဃိကေ ပုဂ္ဂလိကသညီ သေယျံ သန္ထရိတွာ ဝါ သန္ထရာပေတွာ ဝါ တံ ပက္ကမန္တော နေဝ ဥဒ္ဓရေယျ န ဥဒ္ဓရာပေယျ၊ အနာပုစ္ဆံ ဝါ ဂစ္ဆေယျ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ.

၁၁၇. ဝိဟာရဿ ဥပစာရေ ဝါ ဥပဋ္ဌာနသာလာယံ ဝါ မဏ္ဍပေ ဝါ ရုက္ခမူလေ ဝါ သေယျံ သန္ထရိတွာ ဝါ သန္ထရာပေတွာ ဝါ တံ ပက္ကမန္တော နေဝ ဥဒ္ဓရေယျ န ဥဒ္ဓရာပေယျ၊ အနာပုစ္ဆံ ဝါ ဂစ္ဆေယျ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. မဉ္စံ ဝါ ပီဌံ ဝါ ဝိဟာရေ ဝါ ဝိဟာရဿူပစာရေ ဝါ ဥပဋ္ဌာနသာလာယံ ဝါ မဏ္ဍပေ ဝါ ရုက္ခမူလေ ဝါ သန္ထရိတွာ ဝါ သန္ထရာပေတွာ ဝါ တံ ပက္ကမန္တော နေဝ ဥဒ္ဓရေယျ န ဥဒ္ဓရာပေယျ၊ အနာပုစ္ဆံ ဝါ ဂစ္ဆေယျ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ.

ပုဂ္ဂလိကေ သံဃိကသညီ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. ပုဂ္ဂလိကေ ဝေမတိကော၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. ပုဂ္ဂလိကေ ပုဂ္ဂလိကသညီ အညဿ ပုဂ္ဂလိကေ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အတ္တနော ပုဂ္ဂလိကေ အနာပတ္တိ.

၁၁၈. အနာပတ္တိ ဥဒ္ဓရိတွာ ဂစ္ဆတိ၊ ဥဒ္ဓရာပေတွာ ဂစ္ဆတိ၊ အာပုစ္ဆံ ဂစ္ဆတိ၊ ကေနစိ ပလိဗုဒ္ဓံ ဟောတိ၊ သာပေက္ခော ဂန္တွာ တတ္ထ ဌိတော အာပုစ္ဆတိ၊ ကေနစိ ပလိဗုဒ္ဓေါ ဟောတိ၊ အာပဒါသု၊ ဥမ္မတ္တကဿ၊ အာဒိကမ္မိကဿာတိ.

ဒုတိယသေနာသနသိက္ခာပဒံ နိဋ္ဌိတံ ပဉ္စမံ.

၆. အနုပခဇ္ဇသိက္ခာပဒံ

၁၁၉. တေန သမယေန ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. တေန ခေါ ပန သမယေန ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ ဝရသေယျာယော ပလိဗုန္ဓေန္တိ၊ ထေရာ ဘိက္ခူ ဝုဋ္ဌာပေန္တိ [ဧတ္ထ တေ ဣတိ ကမ္မပဒံ ဦနံ ဝိယ ဒိဿတိ]. အထ ခေါ ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာနံ ဘိက္ခူနံ ဧတဒဟောသိ – ‘‘ကေန နု ခေါ မယံ ဥပါယေန ဣဓေဝ ဝဿံ ဝသေယျာမာ’’တိ? အထ ခေါ ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ ထေရေ ဘိက္ခူ အနုပခဇ္ဇ သေယျံ ကပ္ပေန္တိ – ယဿ သမ္ဗာဓော ဘဝိဿတိ သော ပက္ကမိဿတီတိ. ယေ တေ ဘိက္ခူ အပ္ပိစ္ဆာ။ပေ။ တေ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ ထေရေ ဘိက္ခူ အနုပခဇ္ဇ သေယျံ ကပ္ပေဿန္တီ’’တိ! အထ ခေါ တေ ဘိက္ခူ ဆဗ္ဗဂ္ဂိယေ ဘိက္ခူ အနေကပရိယာယေန ဝိဂရဟိတွာ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ ။ပေ။ ‘‘သစ္စံ ကိရ တုမှေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ထေရေ ဘိက္ခူ အနုပခဇ္ဇ သေယျံ ကပ္ပေထာ’’တိ? ‘‘သစ္စံ၊ ဘဂဝါ’’တိ. ဝိဂရဟိ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ။ပေ။ ကထဉှိ နာမ တုမှေ၊ မောဃပုရိသာ၊ ထေရေ ဘိက္ခူ အနုပခဇ္ဇ သေယျံ ကပ္ပေဿထ! နေတံ၊ မောဃပုရိသာ၊ အပ္ပသန္နာနံ ဝါ ပသာဒါယ။ပေ။ ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣမံ သိက္ခာပဒံ ဥဒ္ဒိသေယျာထ –

၁၂၀. ‘‘ယော ပန ဘိက္ခု သံဃိကေ ဝိဟာရေ ဇာနံ ပုဗ္ဗုပဂတံ ဘိက္ခုံ အနုပခဇ္ဇ သေယျံ ကပ္ပေယျ – ယဿ သမ္ဗာဓော ဘဝိဿတိ သော ပက္ကမိဿတီ’တိ၊ ဧတဒေဝ ပစ္စယံ ကရိတွာ အနညံ၊ ပါစိတ္တိယ’’န္တိ.

၁၂၁. ယော ပနာတိ ယော ယာဒိသော။ပေ။ ဘိက္ခူတိ။ပေ။ အယံ ဣမသ္မိံ ၂.၀၂၅၁ အတ္ထေ အဓိပ္ပေတော ဘိက္ခူတိ.

သံဃိကော နာမ ဝိဟာရော သံဃဿ ဒိန္နော ဟောတိ ပရိစ္စတ္တော.

ဇာနာတိ နာမ ဝုဍ္ဎောတိ ဇာနာတိ၊ ဂိလာနောတိ ဇာနာတိ၊ သံဃေန ဒိန္နောတိ ဇာနာတိ.

အနုပခဇ္ဇာတိ အနုပဝိသိတွာ.

သေယျံ ကပ္ပေယျာတိ မဉ္စဿ ဝါ ပီဌဿ ဝါ ပဝိသန္တဿ ဝါ နိက္ခမန္တဿ ဝါ ဥပစာရေ သေယျံ သန္ထရတိ ဝါ သန္ထရာပေတိ ဝါ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အဘိနိသီဒတိ ဝါ အဘိနိပဇ္ဇတိ ဝါ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ.

ဧတဒေဝ ပစ္စယံ ကရိတွာ အနညန္တိ န အညော ကောစိ ပစ္စယော ဟောတိ အနုပခဇ္ဇ သေယျံ ကပ္ပေတုံ.

၁၂၂. သံဃိကေ သံဃိကသညီ အနုပခဇ္ဇ သေယျံ ကပ္ပေတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. သံဃိကေ ဝေမတိကော အနုပခဇ္ဇ သေယျံ ကပ္ပေတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. သံဃိကေ ပုဂ္ဂလိကသညီ အနုပခဇ္ဇ သေယျံ ကပ္ပေတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ.

မဉ္စဿ ဝါ ပီဌဿ ဝါ ပဝိသန္တဿ ဝါ နိက္ခမန္တဿ ဝါ ဥပစာရံ ဌပေတွာ သေယျံ သန္ထရတိ ဝါ သန္ထရာပေတိ ဝါ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အဘိနိသီဒတိ ဝါ အဘိနိပဇ္ဇတိ ဝါ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. ဝိဟာရဿ ဥပစာရေ ဝါ ဥပဋ္ဌာနသာလာယံ ဝါ မဏ္ဍပေ ဝါ ရုက္ခမူလေ ဝါ အဇ္ဈောကာသေ ဝါ သေယျံ သန္ထရတိ ဝါ သန္ထရာပေတိ ဝါ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အဘိနိသီဒတိ ဝါ အဘိနိပ္ပဇ္ဇတိ ဝါ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. ပုဂ္ဂလိကေ သံဃိကသညီ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. ပုဂ္ဂလိကေ ဝေမတိကော၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. ပုဂ္ဂလိကေ ပုဂ္ဂလိကသညီ အညဿ ပုဂ္ဂလိကေ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အတ္တနော ပုဂ္ဂလိကေ အနာပတ္တိ.

၁၂၃. အနာပတ္တိ ဂိလာနော ပဝိသတိ၊ သီတေန ဝါ ဥဏှေန ဝါ ပီဠိတော ပဝိသတိ၊ အာပဒါသု၊ ဥမ္မတ္တကဿ၊ အာဒိကမ္မိကဿာတိ.

အနုပခဇ္ဇသိက္ခာပဒံ နိဋ္ဌိတံ ဆဋ္ဌံ.

၇. နိက္ကဍ္ဎနသိက္ခာပဒံ

၁၂၄. တေန သမယေန ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. တေန ခေါ ပန သမယေန သတ္တရသဝဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ အညတရံ ပစ္စန္တိမံ မဟာဝိဟာရံ ပဋိသင်္ခရောန္တိ – ‘‘ဣဓ မယံ ဝဿံ ဝသိဿာမာ’’တိ. အဒ္ဒသံသု ခေါ ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ သတ္တရသဝဂ္ဂိယေ ဘိက္ခူ ဝိဟာရံ ပဋိသင်္ခရောန္တေ. ဒိသွာန ဧဝမာဟံသု – ‘‘ဣမေ၊ အာဝုသော၊ သတ္တရသဝဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ ဝိဟာရံ ပဋိသင်္ခရောန္တိ. ဟန္ဒ နေ ဝုဋ္ဌာပေဿာမာ’’တိ! ဧကစ္စေ ဧဝမာဟံသု – ‘‘အာဂမေထာဝုသော၊ ယာဝ ပဋိသင်္ခရောန္တိ၊ ပဋိသင်္ခတေ ဝုဋ္ဌာပေဿာမာ’’တိ.

အထ ခေါ ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ သတ္တရသဝဂ္ဂိယေ ဘိက္ခူ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘ဥဋ္ဌေထာဝုသော၊ အမှာကံ ဝိဟာရော ပါပုဏာတီ’’တိ. ‘‘နနု၊ အာဝုသော၊ ပဋိကစ္စေဝ [ပဋိဂစ္စေဝ (သီ.)] အာစိက္ခိတဗ္ဗံ၊ မယဉ္စညံ ပဋိသင်္ခရေယျာမာ’’တိ. ‘‘နနု၊ အာဝုသော၊ သံဃိကော ဝိဟာရော’’တိ? ‘‘အာမာဝုသော၊ သံဃိကော ဝိဟာရော’’တိ. ‘‘ဥဋ္ဌေထာဝုသော၊ အမှာကံ ဝိဟာရော ပါပုဏာတီ’’တိ. ‘‘မဟလ္လကော၊ အာဝုသော၊ ဝိဟာရော. တုမှေပိ ဝသထ၊ မယမ္ပိ ဝသိဿာမာ’’တိ. ‘‘ဥဋ္ဌေထာဝုသော၊ အမှာကံ ဝိဟာရော ပါပုဏာတီ’’တိ ကုပိတာ အနတ္တမနာ ဂီဝါယံ ဂဟေတွာ နိက္ကဍ္ဎန္တိ. တေ နိက္ကဍ္ဎီယမာနာ ရောဒန္တိ. ဘိက္ခူ ဧဝမာဟံသု – ‘‘ကိဿ တုမှေ၊ အာဝုသော၊ ရောဒထာ’’တိ? ‘‘ဣမေ၊ အာဝုသော၊ ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ ကုပိတာ အနတ္တမနာ အမှေ သံဃိကာ ဝိဟာရာ နိက္ကဍ္ဎန္တီ’’တိ. ယေ တေ ဘိက္ခူ အပ္ပိစ္ဆာ။ပေ။ တေ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ ကုပိတာ အနတ္တမနာ ဘိက္ခူ သံဃိကာ ဝိဟာရာ နိက္ကဍ္ဎိဿန္တီ’’တိ! အထ ခေါ တေ ဘိက္ခူ ဆဗ္ဗဂ္ဂိယေ ဘိက္ခူ အနေကပရိယာယေန ဝိဂရဟိတွာ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ပေ။ ‘‘သစ္စံ ကိရ တုမှေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ကုပိတာ အနတ္တမနာ ဘိက္ခူ သံဃိကာ ဝိဟာရာ နိက္ကဍ္ဎထာ’’တိ? ‘‘သစ္စံ၊ ဘဂဝါ’’တိ. ဝိဂရဟိ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ။ပေ။ ကထဉှိ နာမ တုမှေ၊ မောဃပုရိသာ၊ ကုပိတာ အနတ္တမနာ ဘိက္ခူ သံဃိကာ ဝိဟာရာ နိက္ကဍ္ဎိဿထ? နေတံ၊ မောဃပုရိသာ၊ အပ္ပသန္နာနံ ဝါ ပသာဒါယ။ပေ။ ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣမံ သိက္ခာပဒံ ဥဒ္ဒိသေယျာထ –

၁၂၅. ‘‘ယော ပန ဘိက္ခု ဘိက္ခုံ ကုပိတော အနတ္တမနော သံဃိကာ ဝိဟာရာ နိက္ကဍ္ဎေယျ ဝါ နိက္ကဍ္ဎာပေယျ ဝါ၊ ပါစိတ္တိယ’’န္တိ.

၁၂၆. ယော ပနာတိ ယော ယာဒိသော။ပေ။ ဘိက္ခူတိ။ပေ။ အယံ ဣမသ္မိံ အတ္ထေ အဓိပ္ပေတော ဘိက္ခူတိ.

ဘိက္ခုန္တိ အညံ ဘိက္ခုံ.

ကုပိတော အနတ္တမနောတိ အနဘိရဒ္ဓေါ အာဟတစိတ္တော ခိလဇာတော.

သံဃိကော နာမ ဝိဟာရော သံဃဿ ဒိန္နော ဟောတိ ပရိစ္စတ္တော.

နိက္ကဍ္ဎေယျာတိ ဂဗ္ဘေ ဂဟေတွာ ပမုခံ နိက္ကဍ္ဎတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. ပမုခေ ဂဟေတွာ ဗဟိ နိက္ကဍ္ဎတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. ဧကေန ပယောဂေန ဗဟုကေပိ ဒွါရေ အတိက္ကာမေတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ.

နိက္ကဍ္ဎာပေယျာတိ အညံ အာဏာပေတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ [ဒုက္ကဋဿ (ကတ္ထစိ)]. သကိံ အာဏတ္တော ဗဟုကေပိ ဒွါရေ အတိက္ကာမေတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ.

၁၂၇. သံဃိကေ သံဃိကသညီ ကုပိတော အနတ္တမနော နိက္ကဍ္ဎတိ ဝါ နိက္ကဍ္ဎာပေတိ ဝါ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. သံဃိကေ ဝေမတိကော ကုပိတော အနတ္တမနော နိက္ကဍ္ဎတိ ဝါ နိက္ကဍ္ဎာပေတိ ဝါ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. သံဃိကေ ပုဂ္ဂလိကသညီ ကုပိတော အနတ္တမနော နိက္ကဍ္ဎတိ ဝါ နိက္ကဍ္ဎာပေတိ ဝါ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ.

တဿ ပရိက္ခာရံ နိက္ကဍ္ဎတိ ဝါ နိက္ကဍ္ဎာပေတိ ဝါ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. ဝိဟာရဿ ဥပစာရာ ဝါ ဥပဋ္ဌာနသာလာယ ဝါ မဏ္ဍပါ ဝါ ရုက္ခမူလာ ဝါ အဇ္ဈောကာသာ ဝါ နိက္ကဍ္ဎတိ ဝါ နိက္ကဍ္ဎာပေတိ ဝါ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. တဿ ပရိက္ခာရံ နိက္ကဍ္ဎတိ ဝါ နိက္ကဍ္ဎာပေတိ ဝါ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အနုပသမ္ပန္နံ ဝိဟာရာ ဝါ ဝိဟာရဿ ဥပစာရာ ဝါ ဥပဋ္ဌာနသာလာယ ဝါ မဏ္ဍပါ ဝါ ရုက္ခမူလာ ဝါ အဇ္ဈောကာသာ ဝါ နိက္ကဍ္ဎတိ ဝါ နိက္ကဍ္ဎာပေတိ ဝါ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. တဿ ပရိက္ခာရံ နိက္ကဍ္ဎတိ ဝါ နိက္ကဍ္ဎာပေတိ ဝါ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ.

ပုဂ္ဂလိကေ သံဃိကသညီ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. ပုဂ္ဂလိကေ ဝေမတိကော၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. ပုဂ္ဂလိကေ ပုဂ္ဂလိကသညီ အညဿ ပုဂ္ဂလိကေ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အတ္တနော ပုဂ္ဂလိကေ အနာပတ္တိ.

၁၂၈. အနာပတ္တိ အလဇ္ဇိံ နိက္ကဍ္ဎတိ ဝါ နိက္ကဍ္ဎာပေတိ ဝါ၊ တဿ ပရိက္ခာရံ နိက္ကဍ္ဎတိ ဝါ နိက္ကဍ္ဎာပေတိ ဝါ၊ ဥမ္မတ္တကံ နိက္ကဍ္ဎတိ ဝါ နိက္ကဍ္ဎာပေတိ ဝါ၊ တဿ ပရိက္ခာရံ နိက္ကဍ္ဎတိ ဝါ နိက္ကဍ္ဎာပေတိ ဝါ၊ ဘဏ္ဍနကာရကံ ကလဟကာရကံ ဝိဝါဒကာရကံ ဘဿကာရကံ သံဃေ အဓိကရဏကာရကံ နိက္ကဍ္ဎတိ ဝါ နိက္ကဍ္ဎာပေတိ ဝါ၊ တဿ ပရိက္ခာရံ နိက္ကဍ္ဎတိ ဝါ နိက္ကဍ္ဎာပေတိ ဝါ၊ အန္တေဝါသိကံ ဝါ သဒ္ဓိဝိဟာရိကံ ဝါ န သမ္မာ ဝတ္တန္တံ နိက္ကဍ္ဎတိ ဝါ နိက္ကဍ္ဎာပေတိ ဝါ၊ တဿ ပရိက္ခာရံ နိက္ကဍ္ဎတိ ဝါ နိက္ကဍ္ဎာပေတိ ဝါ၊ ဥမ္မတ္တကဿ၊ အာဒိကမ္မိကဿာတိ.

နိက္ကဍ္ဎနသိက္ခာပဒံ နိဋ္ဌိတံ သတ္တမံ.

၈. ဝေဟာသကုဋိသိက္ခာပဒံ

၁၂၉. တေန သမယေန ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. တေန ခေါ ပန သမယေန ဒွေ ဘိက္ခူ သံဃိကေ ဝိဟာရေ ဥပရိဝေဟာသကုဋိယာ ဝိဟရန္တိ?. ဧကော ဟေဋ္ဌာ ဝိဟရတိ [ဝိဟရန္တိ၊ ဧကော ဟေဋ္ဌာ (?)]၊ ဧကော ဥပရိ. ဥပရိမော ဘိက္ခု အာဟစ္စပါဒကံ မဉ္စံ သဟသာ အဘိနိသီဒိ. မဉ္စပါဒေါ နိပ္ပတိတွာ [ပတိတွာ (သျာ.)] ဟေဋ္ဌိမဿ ဘိက္ခုနော မတ္ထကေ အဝတ္ထာသိ. သော ဘိက္ခု ဝိဿရမကာသိ. ဘိက္ခူ ဥပဓာဝိတွာ တံ ဘိက္ခုံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘ကိဿ တွံ၊ အာဝုသော၊ ဝိဿရမကာသီ’’တိ? အထ ခေါ သော ဘိက္ခု ဘိက္ခူနံ ဧတမတ္ထံ အာရောစေသိ. ယေ တေ ဘိက္ခူ အပ္ပိစ္ဆာ။ပေ။ တေ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ ဘိက္ခု သံဃိကေ ဝိဟာရေ ဥပရိဝေဟာသကုဋိယာ အာဟစ္စပါဒကံ မဉ္စံ သဟသာ အဘိနိသီဒိဿတီ’’တိ! အထ ခေါ တေ ဘိက္ခူ တံ ဘိက္ခုံ အနေကပရိယာယေန ဝိဂရဟိတွာ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ပေ။ ‘‘သစ္စံ ကိရ တွံ၊ ဘိက္ခု၊ သံဃိကေ ဝိဟာရေ ဥပရိဝေဟာသကုဋိယာ အာဟစ္စပါဒကံ မဉ္စံ သဟသာ အဘိနိသီဒသီ’’တိ? ‘‘သစ္စံ၊ ဘဂဝါ’’တိ. ဝိဂရဟိ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ။ပေ။ ကထဉှိ နာမ တွံ၊ မောဃပုရိသ၊ သံဃိကေ ဝိဟာရေ ဥပရိဝေဟာသကုဋိယာ အာဟစ္စပါဒကံ မဉ္စံ သဟသာ အဘိနိသီဒိဿသိ! နေတံ၊ မောဃပုရိသ၊ အပ္ပသန္နာနံ ဝါ ပသာဒါယ။ပေ။ ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣမံ သိက္ခာပဒံ ဥဒ္ဒိသေယျာထ –

၁၃၀. ‘‘ယော ပန ဘိက္ခု သံဃိကေ ဝိဟာရေ ဥပရိဝေဟာသကုဋိယာ အာဟစ္စပါဒကံ မဉ္စံ ဝါ ပီဌံ ဝါ အဘိနိသီဒေယျ ဝါ အဘိနိပဇ္ဇေယျ ဝါ၊ ပါစိတ္တိယ’’န္တိ.

၁၃၁. ယော ပနာတိ ယော ယာဒိသော။ပေ။ ဘိက္ခူတိ။ပေ။ အယံ ဣမသ္မိံ အတ္ထေ အဓိပ္ပေတော ဘိက္ခူတိ.

သံဃိကော နာမ ဝိဟာရော သံဃဿ ဒိန္နော ဟောတိ ပရိစ္စတ္တော.

ဝေဟာသကုဋိ နာမ မဇ္ဈိမဿ ပုရိသဿ အသီသဃဋ္ဋာ.

အာဟစ္စပါဒကော နာမ မဉ္စော အင်္ဂေ ဝိဇ္ဈိတွာ ဌိတော ဟောတိ. အာဟစ္စပါဒကံ နာမ ပီဌံ အင်္ဂေ ဝိဇ္ဈိတွာ ဌိတံ ဟောတိ.

အဘိနိသီဒေယျာတိ တသ္မိံ အဘိနိသီဒတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ.

အဘိနိပဇ္ဇေယျာတိ တသ္မိံ အဘိနိပဇ္ဇတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ.

၁၃၂. သံဃိကေ သံဃိကသညီ ဥပရိဝေဟာသကုဋိယာ အာဟစ္စပါဒကံ မဉ္စံ ဝါ ပီဌံ ဝါ အဘိနိသီဒတိ ဝါ အဘိနိပဇ္ဇတိ ဝါ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. သံဃိကေ ဝေမတိကော။ပေ။ သံဃိကေ ပုဂ္ဂလိကသညီ ဥပရိဝေဟာသကုဋိယာ အာဟစ္စပါဒကံ မဉ္စံ ဝါ ပီဌံ ဝါ အဘိနိသီဒတိ ဝါ အဘိနိပဇ္ဇတိ ဝါ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ.

ပုဂ္ဂလိကေ သံဃိကသညီ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. ပုဂ္ဂလိကေ ဝေမတိကော၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. ပုဂ္ဂလိကေ ပုဂ္ဂလိကသညီ အညဿ ပုဂ္ဂလိကေ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အတ္တနော ပုဂ္ဂလိကေ၊ အနာပတ္တိ.

၁၃၃. အနာပတ္တိ – အဝေဟာသကုဋိယာ သီသဃဋ္ဋာယ ဟေဋ္ဌာ အပရိဘောဂံ ဟောတိ၊ ပဒရသဉ္စိတံ ဟောတိ၊ ပဋာဏိ ဒိန္နာ ဟောတိ၊ တသ္မိံ ဌိတော ဂဏှတိ ဝါ လဂ္ဂေတိ ဝါ၊ ဥမ္မတ္တကဿ၊ အာဒိကမ္မိကဿာတိ.

ဝေဟာသကုဋိသိက္ခာပဒံ နိဋ္ဌိတံ အဋ္ဌမံ.

၉. မဟလ္လကဝိဟာရသိက္ခာပဒံ

၁၃၄. တေန သမယေန ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ ကောသမ္ဗိယံ ဝိဟရတိ ဃောသိတာရာမေ. တေန ခေါ ပန သမယေန အာယသ္မတော ဆန္နဿ ဥပဋ္ဌာကော မဟာမတ္တော အာယသ္မတော ဆန္နဿ ဝိဟာရံ ကာရာပေတိ. အထ ခေါ အာယသ္မာ ဆန္နော ကတပရိယောသိတံ ဝိဟာရံ ပုနပ္ပုနံ ဆာဒါပေတိ၊ ပုနပ္ပုနံ လေပါပေတိ. အတိဘာရိတော ဝိဟာရော ပရိပတိ. အထ ခေါ အာယသ္မာ ဆန္နော တိဏဉ္စ ကဋ္ဌဉ္စ သံကဍ္ဎန္တော အညတရဿ ဗြာဟ္မဏဿ ယဝခေတ္တံ ဒူသေသိ. အထ ခေါ သော ဗြာဟ္မဏော ဥဇ္ဈာယတိ ခိယျတိ ဝိပါစေတိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ ဘဒန္တာ အမှာကံ ယဝခေတ္တံ ဒူသေဿန္တီ’’တိ! အဿောသုံ ခေါ ဘိက္ခူ တဿ ဗြာဟ္မဏဿ ဥဇ္ဈာယန္တဿ ခိယျန္တဿ ဝိပါစေန္တဿ. ယေ တေ ဘိက္ခူ အပ္ပိစ္ဆာ။ပေ။ တေ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ အာယသ္မာ ဆန္နော ကတပရိယောသိတံ ဝိဟာရံ ပုနပ္ပုနံ ဆာဒါပေဿတိ၊ ပုနပ္ပုနံ လေပါပေဿတိ၊ အတိဘာရိတော ဝိဟာရော ပရိပတီ’’တိ! အထ ခေါ တေ ဘိက္ခူ အာယသ္မန္တံ ဆန္နံ အနေကပရိယာယေန ဝိဂရဟိတွာ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ပေ။ ‘‘သစ္စံ ကိရ တွံ၊ ဆန္န၊ ကတပရိယောသိတံ ဝိဟာရံ ပုနပ္ပုနံ ဆာဒါပေသိ၊ ပုနပ္ပုနံ လေပါပေသိ၊ အတိဘာရိတော ဝိဟာရော ပရိပတီ’’တိ? ‘‘သစ္စံ၊ ဘဂဝါ’’တိ. ဝိဂရဟိ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ။ပေ။ ကထဉှိ နာမ တွံ၊ မောဃပုရိသ၊ ကတပရိယောသိတံ ဝိဟာရံ ပုနပ္ပုနံ ဆာဒါပေဿသိ၊ ပုနပ္ပုနံ လေပါပေဿသိ၊ အတိဘာရိတော ဝိဟာရော ပရိပတိ! နေတံ၊ မောဃပုရိသ၊ အပ္ပသန္နာနံ ဝါ ပသာဒါယ။ပေ။ ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣမံ သိက္ခာပဒံ ဥဒ္ဒိသေယျာထ –

၁၃၅. ‘‘မဟလ္လကံ ပန ဘိက္ခုနာ ဝိဟာရံ ကာရယမာနေန ယာဝဒွါရကောသာ အဂ္ဂဠဋ္ဌပနာယ အာလောကသန္ဓိပရိကမ္မာယ ဒွတ္တိစ္ဆဒနဿ ပရိယာယ အပ္ပဟရိတေ ဌိတေန အဓိဋ္ဌာတဗ္ဗံ. တတော စေ ဥတ္တရိံ အပ္ပဟရိတေပိ ဌိတော အဓိဋ္ဌဟေယျ ပါစိတ္တိယ’’န္တိ.

၁၃၆. မဟလ္လကော နာမ ဝိဟာရော သဿာမိကော ဝုစ္စတိ.

ဝိဟာရော နာမ ဥလ္လိတ္တော ဝါ ဟောတိ အဝလိတ္တော ဝါ ဥလ္လိတ္တာဝလိတ္တော ဝါ.

ကာရယမာနေနာတိ ကရောန္တော ဝါ ကာရာပေန္တော ဝါ.

ယာဝ ဒွါရကောသာတိ ပိဋ္ဌသင်္ဃာဋဿ [ပီဌသံဃာဋဿ (ဣတိပိ)၊ ပိဋ္ဌိသင်္ဃာဋဿ (သျာ.)] သမန္တာ ဟတ္ထပါသာ.

အဂ္ဂဠဋ္ဌပနာယာတိ ဒွါရဋ္ဌပနာယ.

အာလောကသန္ဓိပရိကမ္မာယာတိ ဝါတပါနပရိကမ္မာယ သေတဝဏ္ဏံ ကာဠဝဏ္ဏံ ဂေရုကပရိကမ္မံ မာလာကမ္မံ လတာကမ္မံ မကရဒန္တကံ ပဉ္စပဋိကံ.

ဒွတ္တိစ္ဆဒနဿ ပရိယာယံ အပ္ပဟရိတေ ဌိတေန အဓိဋ္ဌာတဗ္ဗန္တိ – ဟရိတံ နာမ ပုဗ္ဗဏ္ဏံ အပရဏ္ဏံ. သစေ ဟရိတေ ဌိတော အဓိဋ္ဌာတိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. မဂ္ဂေန ဆာဒေန္တဿ ဒွေ မဂ္ဂေ အဓိဋ္ဌဟိတွာ တတိယံ မဂ္ဂံ အာဏာပေတွာ ပက္ကမိတဗ္ဗံ. ပရိယာယေန ဆာဒေန္တဿ ဒွေ ပရိယာယေ အဓိဋ္ဌဟိတွာ တတိယံ ပရိယာယံ အာဏာပေတွာ ပက္ကမိတဗ္ဗံ.

၁၃၇. တတော စေ ဥတ္တရိ အပ္ပဟရိတေပိ ဌိတော အဓိဋ္ဌဟေယျာတိ ဣဋ္ဌကာယ ၂.၀၂၆၂ ဆာဒေန္တဿ ဣဋ္ဌကိဋ္ဌကာယ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. သိလာယ ဆာဒေန္တဿ သိလာယ သိလာယ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. သုဓာယ ဆာဒေန္တဿ ပိဏ္ဍေ ပိဏ္ဍေ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. တိဏေန ဆာဒေန္တဿ ကရဠေ ကရဠေ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. ပဏ္ဏေန ဆာဒေန္တဿ ပဏ္ဏေ ပဏ္ဏေ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ.

အတိရေကဒွတ္တိပရိယာယေ အတိရေကသညီ အဓိဋ္ဌာတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. အတိရေကဒွတ္တိပရိယာယေ ဝေမတိကော အဓိဋ္ဌာတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. အတိရေကဒွတ္တိပရိယာယေ ဦနကသညီ အဓိဋ္ဌာတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ.

ဦနကဒွတ္တိပရိယာယေ အတိရေကသညီ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. ဦနကဒွတ္တိပရိယာယေ ဝေမတိကော၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. ဦနကဒွတ္တိပရိယာယေ ဦနကသညီ၊ အနာပတ္တိ.

၁၃၈. အနာပတ္တိ ဒွတ္တိပရိယာယေ၊ ဦနကဒွတ္တိပရိယာယေ၊ လေဏေ၊ ဂုဟာယ၊ တိဏကုဋိကာယ၊ အညဿတ္ထာယ၊ အတ္တနော ဓနေန၊ ဝါသာဂါရံ ဌပေတွာ သဗ္ဗတ္ထ အနာပတ္တိ၊ ဥမ္မတ္တကဿ၊ အာဒိကမ္မိကဿာတိ.

မဟလ္လကဝိဟာရသိက္ခာပဒံ နိဋ္ဌိတံ နဝမံ.

၁၀. သပ္ပါဏကသိက္ခာပဒံ

၁၃၉. တေန သမယေန ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ အာဠဝိယံ ဝိဟရတိ အဂ္ဂါဠဝေ စေတိယေ. တေန ခေါ ပန သမယေန အာဠဝကာ ဘိက္ခူ နဝကမ္မံ ကရောန္တာ ဇာနံ သပ္ပါဏကံ ဥဒကံ တိဏမ္ပိ မတ္တိကမ္ပိ သိဉ္စန္တိပိ သိဉ္စာပေန္တိပိ. ယေ တေ ဘိက္ခူ အပ္ပိစ္ဆာ။ပေ။ တေ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ အာဠဝကာ ဘိက္ခူ ဇာနံ သပ္ပါဏကံ ဥဒကံ တိဏမ္ပိ မတ္တိကမ္ပိ သိဉ္စိဿန္တိပိ သိဉ္စာပေဿန္တိပီ’’တိ! အထ ခေါ တေ ဘိက္ခူ အာဠဝကေ ဘိက္ခူ အနေကပရိယာယေန ဝိဂရဟိတွာ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ပေ။ ‘‘သစ္စံ ကိရ တုမှေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဇာနံ သပ္ပါဏကံ ဥဒကံ တိဏမ္ပိ မတ္တိကမ္ပိ သိဉ္စထပိ သိဉ္စာပေထပီ’’တိ? ‘‘သစ္စံ၊ ဘဂဝါ’’တိ. ဝိဂရဟိ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ။ပေ။ ကထဉှိ နာမ တုမှေ၊ မောဃပုရိသာ၊ ဇာနံ သပ္ပါဏကံ ဥဒကံ တိဏမ္ပိ မတ္တိကမ္ပိ သိဉ္စိဿထပိ သိဉ္စာပေဿထပိ! နေတံ၊ မောဃပုရိသာ၊ အပ္ပသန္နာနံ ဝါ ပသာဒါယ။ပေ။ ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣမံ သိက္ခာပဒံ ဥဒ္ဒိသေယျာထ –

၁၄၀. ‘‘ယော ပန ဘိက္ခု ဇာနံ သပ္ပါဏကံ ဥဒကံ တိဏံ ဝါ မတ္တိကံ ဝါ သိဉ္စေယျ ဝါ သိဉ္စာပေယျ ဝါ၊ ပါစိတ္တိယ’’န္တိ.

၁၄၁. ယော ပနာတိ ယော ယာဒိသော။ပေ။ ဘိက္ခူတိ။ပေ။ အယံ ဣမသ္မိံ အတ္ထေ အဓိပ္ပေတော ဘိက္ခူတိ.

ဇာနာတိ နာမ [ဇာနံ နာမ (သျာ.)] သာမံ ဝါ ဇာနာတိ အညေ ဝါ တဿ အာရောစေန္တိ.

သိဉ္စေယျာတိ သယံ သိဉ္စတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ.

သိဉ္စာပေယျာတိ အညံ အာဏာပေတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ [အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ (ကတ္ထစိ)]. သကိံ အာဏတ္တော ဗဟုကမ္ပိ သိဉ္စတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ.

၁၄၂. သပ္ပါဏကေ သပ္ပါဏကသညီ တိဏံ ဝါ မတ္တိကံ ဝါ သိဉ္စတိ ဝါ သိဉ္စာပေတိ ဝါ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. သပ္ပါဏကေ ဝေမတိကော တိဏံ ဝါ မတ္တိကံ ဝါ သိဉ္စတိ ဝါ သိဉ္စာပေတိ ဝါ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. သပ္ပါဏကေ အပ္ပါဏကသညီ တိဏံ ဝါ မတ္တိကံ ဝါ သိဉ္စတိ ဝါ သိဉ္စာပေတိ ဝါ၊ အနာပတ္တိ. အပ္ပါဏကေ သပ္ပါဏကသညီ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အပ္ပါဏကေ ဝေမတိကော၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အပ္ပါဏကေ အပ္ပါဏကသညီ၊ အနာပတ္တိ.

၁၄၃. အနာပတ္တိ အသဉ္စိစ္စ၊ အဿတိယာ၊ အဇာနန္တဿ၊ ဥမ္မတ္တကဿ၊ အာဒိကမ္မိကဿာတိ.

သပ္ပါဏကသိက္ခာပဒံ နိဋ္ဌိတံ ဒသမံ.

ဘူတဂါမဝဂ္ဂေါ ဒုတိယော.

တဿုဒ္ဒါနံ –

ဘူတံ အညာယ ဥဇ္ဈာယံ၊ ပက္ကမန္တေန တေ ဒုဝေ၊

ပုဗ္ဗေ နိက္ကဍ္ဎနာဟစ္စ၊ ဒွါရံ သပ္ပါဏကေန စာတိ.