၁၅၈. မဟာကစ္စာနဿ ပဉ္စဝရပရိဒဿနာ

အထ ခေါ အာယသ္မတော သောဏဿ ဝဿံဝုဋ္ဌဿ ရဟောဂတဿ ပဋိသလ္လီနဿ ဧဝံ စေတသော ပရိဝိတက္ကော ဥဒပါဒိ – ‘‘သုတောယေဝ ခေါ မေ သော ဘဂဝါ ဧဒိသော စ ဧဒိသော စာတိ၊ န စ မယာ သမ္မုခါ ဒိဋ္ဌော၊ ဂစ္ဆေယျာဟံ တံ ဘဂဝန္တံ ဒဿနာယ အရဟန္တံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓံ၊ သစေ မံ ဥပဇ္ဈာယော အနုဇာနေယျာ’’တိ. အထ ခေါ အာယသ္မာ သောဏော သာယနှသမယံ ပဋိသလ္လာနာ ဝုဋ္ဌိတော ယေနာယသ္မာ မဟာကစ္စာနော တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ အာယသ္မန္တံ မဟာကစ္စာနံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ အာယသ္မာ သောဏော အာယသ္မန္တံ မဟာကစ္စာနံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဣဓ မယှံ၊ ဘန္တေ၊ ရဟောဂတဿ ပဋိသလ္လီနဿ ဧဝံ စေတသော ပရိဝိတက္ကော ဥဒပါဒိ – ‘သုတော ယေဝ ခေါ မေ သော ဘဂဝါ ဧဒိသော စ ဧဒိသော စာတိ၊ န စ မယာ သမ္မုခါ ဒိဋ္ဌော၊ ဂစ္ဆေယျာဟံ တံ ဘဂဝန္တံ ဒဿနာယ အရဟန္တံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓံ၊ သစေ မံ ဥပဇ္ဈာယော အနုဇာနေယျာ’တိ၊ ဂစ္ဆေယျာဟံ၊ ဘန္တေ၊ တံ ဘဂဝန္တံ ဒဿနာယ အရဟန္တံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓံ၊ သစေ မံ ဥပဇ္ဈာယော အနုဇာနာတီ’’တိ. ‘‘သာဓု သာဓု၊ သောဏ. ဂစ္ဆ တွံ၊ သောဏ၊ တံ ဘဂဝန္တံ ဒဿနာယ အရဟန္တံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓံ. ဒက္ခိဿသိ တွံ၊ သောဏ၊ တံ ဘဂဝန္တံ ပါသာဒိကံ ပသာဒနီယံ သန္တိန္ဒြိယံ သန္တမာနသံ ဥတ္တမဒမထသမထံ အမနုပ္ပတ္တံ ဒန္တံ ဂုတ္တံ ယတိန္ဒြိယံ နာဂံ. တေန ဟိ တွံ၊ သောဏ၊ မမ ဝစနေန ဘဂဝတော ပါဒေ သိရသာ ဝန္ဒ – ‘ဥပဇ္ဈာယော မေ၊ ဘန္တေ၊ အာယသ္မာ မဟာကစ္စာနော ဘဂဝတော ပါဒေ သိရသာ ဝန္ဒတီ’’’တိ. ဧဝဉ္စ ဝဒေဟိ – ‘‘အဝန္တိဒက္ခိဏာပထော၊ ဘန္တေ၊ အပ္ပဘိက္ခုကော၊ တိဏ္ဏံ မေ ဝဿာနံ အစ္စယေန ကိစ္ဆေန ကသိရေန တတော တတော ဒသဝဂ္ဂံ ဘိက္ခုသံဃံ သန္နိပါတာပေတွာ ဥပသမ္ပဒံ အလတ္ထံ၊ အပ္ပေဝ နာမ ဘဂဝါ အဝန္တိဒက္ခိဏာပထေ အပ္ပတရေန ဂဏေန ဥပသမ္ပဒံ အနုဇာနေယျ. အဝန္တိဒက္ခိဏာပထေ၊ ဘန္တေ၊ ကဏှုတ္တရာ ဘူမိ ခရာ ဂေါကဏ္ဋကဟတာ၊ အပ္ပေဝ နာမ ဘဂဝါ အဝန္တိဒက္ခိဏာပထေ ဂုဏင်္ဂုဏူပါဟနံ အနုဇာနေယျ. အဝန္တိဒက္ခိဏာပထေ၊ ဘန္တေ၊ နဟာနဂရုကာ မနုဿာ ဥဒကသုဒ္ဓိကာ၊ အပ္ပေဝ နာမ ဘဂဝါ အဝန္တိဒက္ခိဏာပထေ ဓုဝနဟာနံ အနုဇာနေယျ. အဝန္တိဒက္ခိဏာပထေ၊ ဘန္တေ၊ စမ္မာနိ အတ္ထရဏာနိ၊ ဧဠကစမ္မံ အဇစမ္မံ မိဂစမ္မံ. သေယျထာပိ၊ ဘန္တေ၊ မဇ္ဈိမေသု ဇနပဒေသု ဧရဂူ မောရဂူ မဇ္ဇာရူ [မဇ္ဈာရူ (က.)] ဇန္တူ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ ဘန္တေ၊ အဝန္တိဒက္ခိဏာပထေ စမ္မာနိ အတ္ထရဏာနိ၊ ဧဠကစမ္မံ အဇစမ္မံ မိဂစမ္မံ၊ အပ္ပေဝ နာမ ဘဂဝါ အဝန္တိဒက္ခိဏာပထေ စမ္မာနိ အတ္ထရဏာနိ အနုဇာနေယျ၊ ဧဠကစမ္မံ အဇစမ္မံ မိဂစမ္မံ. ဧတရဟိ၊ ဘန္တေ၊ မနုဿာ နိဿီမဂတာနံ ဘိက္ခူနံ စီဝရံ ဒေန္တိ – ‘ဣမံ စီဝရံ ဣတ္ထန္နာမဿ ဒေမာ’’’တိ. တေ အာဂန္တွာ အာရောစေန္တိ – ‘ဣတ္ထန္နာမေဟိ တေ၊ အာဝုသော၊ မနုဿေဟိ စီဝရံ ဒိန္န’န္တိ တေ ကုက္ကုစ္စာယန္တာ န သာဒိယန္တိ – ‘မာ နော နိဿဂ္ဂိယံ အဟောသီ’တိ၊ အပ္ပေဝ နာမ ဘဂဝါ စီဝရေ ပရိယာယံ အာစိက္ခေယျာ’’တိ. ‘‘ဧဝံ၊ ဘန္တေ’’တိ ခေါ အာယသ္မာ သောဏော အာယသ္မတော မဟာကစ္စာနဿ ပဋိဿုတွာ ဥဋ္ဌာယာသနာ အာယသ္မန္တံ မဟာကစ္စာနံ အဘိဝါဒေတွာ ပဒက္ခိဏံ ကတွာ သေနာသနံ သံသာမေတွာ ပတ္တစီဝရမာဒါယ ယေန သာဝတ္ထိ တေန ပက္ကာမိ. အနုပုဗ္ဗေန ယေန သာဝတ္ထိ ဇေတဝနံ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. အထ ခေါ ဘဂဝါ အာယသ္မန္တံ အာနန္ဒံ အာမန္တေသိ – ‘‘ဣမဿ၊ အာနန္ဒ၊ အာဂန္တုကဿ ဘိက္ခုနော သေနာသနံ ပညာပေဟီ’’တိ. အထ ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော – ‘‘ယဿ ခေါ မံ ဘဂဝါ အာဏာပေတိ၊ ‘ဣမဿ၊ အာနန္ဒ၊ အာဂန္တုကဿ ဘိက္ခုနော သေနာသနံ ပညာပေဟီ’တိ၊ ဣစ္ဆတိ ဘဂဝါ တေန ဘိက္ခုနာ သဒ္ဓိံ ဧကဝိဟာရေ ဝတ္ထုံ၊ ဣစ္ဆတိ ဘဂဝါ အာယသ္မတာ သောဏေန သဒ္ဓိံ ဧကဝိဟာရေ ဝတ္ထု’’န္တိ – ယသ္မိံ ဝိဟာရေ ဘဂဝါ ဝိဟရတိ တသ္မိံ ဝိဟာရေ အာယသ္မတော သောဏဿ သေနာသနံ ပညာပေသိ.

၂၅၈. အထ ခေါ ဘဂဝါ ဗဟုဒေဝ ရတ္တိံ အဇ္ဈောကာသေ ဝီတိနာမေတွာ ဝိဟာရံ ပါဝိသိ. အာယသ္မာပိ ခေါ သောဏော ဗဟုဒေဝ ရတ္တိံ အဇ္ဈောကာသေ ဝီတိနာမေတွာ ဝိဟာရံ ပါဝိသိ. အထ ခေါ ဘဂဝါ ရတ္တိယာ ပစ္စူသသမယံ ပစ္စုဋ္ဌာယ အာယသ္မန္တံ သောဏံ အဇ္ဈေသိ – ‘‘ပဋိဘာတု တံ၊ ဘိက္ခု၊ ဓမ္မော ဘာသိတု’’န္တိ. ‘‘ဧဝံ၊ ဘန္တေ’’တိ ခေါ အာယသ္မာ သောဏော ဘဂဝတော ပဋိဿုဏိတွာ သဗ္ဗာနေဝ အဋ္ဌကဝဂ္ဂိကာနိ သရေန အဘာသိ. အထ ခေါ ဘဂဝါ အာယသ္မတော သောဏဿ သရဘညပရိယောသာနေ အဗ္ဘာနုမောဒိ – ‘‘သာဓု၊ သာဓု၊ ဘိက္ခု. သုဂ္ဂဟိတာနိ ခေါ တေ၊ ဘိက္ခု၊ အဋ္ဌကဝဂ္ဂိကာနိ၊ သုမနသိကတာနိ သူပဓာရိတာနိ. ကလျာဏိယာပိ ဝါစာယ သမန္နာဂတော၊ ဝိဿဋ္ဌာယ၊ အနေလဂလာယ [အနေဠဂလာယ (က.)]၊ အတ္ထဿ ဝိညာပနိယာ. ကတိဝဿောသိ တွံ၊ ဘိက္ခူ’’တိ? ‘‘ဧကဝဿောဟံ၊ ဘဂဝါ’’တိ. ‘‘ကိဿ ပန တွံ၊ ဘိက္ခု၊ ဧဝံ စိရံ အကာသီ’’တိ? ‘‘စိရံ ဒိဋ္ဌော မေ၊ ဘန္တေ၊ ကာမေသု အာဒီနဝေါ၊ အပိ စ သမ္ဗာဓာ ဃရာဝါသာ ဗဟုကိစ္စာ ဗဟုကရဏီယာ’’တိ. အထ ခေါ ဘဂဝါ ဧတမတ္ထံ ဝိဒိတွာ တာယံ ဝေလာယံ ဣမံ ဥဒါနံ ဥဒါနေသိ –

[ဥဒါ. ၄၆ ဥဒါနေပိ] ‘‘ဒိသွာ အာဒီနဝံ လောကေ၊ ဉတွာ ဓမ္မံ နိရူပဓိံ၊

အရိယော န ရမတီ ပါပေ၊ ပါပေ န ရမတီ သုစီ’’တိ.

အထ ခေါ အာယသ္မာ သောဏော – ပဋိသမ္မောဒတိ ခေါ မံ ဘဂဝါ၊ အယံ ခွဿ ကာလော ယံ မေ ဥပဇ္ဈာယော ပရိဒဿီတိ – ဥဋ္ဌာယာသနာ ဧကံသံ ဥတ္တရာသင်္ဂံ ကရိတွာ ဘဂဝတော ပါဒေသု သိရသာ နိပတိတွာ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဥပဇ္ဈာယော မေ၊ ဘန္တေ၊ အာယသ္မာ မဟာကစ္စာနော ဘဂဝတော ပါဒေ သိရသာ ဝန္ဒတိ၊ ဧဝဉ္စ ဝဒေတိ အဝန္တိဒက္ခိဏာပထော၊ ဘန္တေ၊ အပ္ပဘိက္ခုကော. တိဏ္ဏံ မေ ဝဿာနံ အစ္စယေန ကိစ္ဆေန ကသိရေန တတော တတော ဒသဝဂ္ဂံ ဘိက္ခုသံဃံ သန္နိပါတာပေတွာ ဥပသမ္ပဒံ အလတ္ထံ၊ အပ္ပေဝ နာမ ဘဂဝါ အဝန္တိဒက္ခိဏာပထေ အပ္ပတရေန ဂဏေန ဥပသမ္ပဒံ အနုဇာနေယျ. အဝန္တိဒက္ခိဏာပထေ၊ ဘန္တေ၊ ကဏှုတ္တရာ ဘူမိ ခရာ ဂေါကဏ္ဋကဟတာ၊ အပ္ပေဝ နာမ ဘဂဝါ အဝန္တိဒက္ခိဏာပထေ ဂုဏင်္ဂုဏူပါဟနံ အနုဇာနေယျ. အဝန္တိဒက္ခိဏာပထေ၊ ဘန္တေ၊ နဟာနဂရုကာ မနုဿာ ဥဒကသုဒ္ဓိကာ၊ အပ္ပေဝ နာမ ဘဂဝါ အဝန္တိဒက္ခိဏာပထေ ဓုဝနဟာနံ အနုဇာနေယျ. အဝန္တိဒက္ခိဏာပထေ၊ ဘန္တေ၊ စမ္မာနိ အတ္ထရဏာနိ၊ ဧဠကစမ္မံ အဇစမ္မံ မိဂစမ္မံ. သေယျထာပိ၊ ဘန္တေ၊ မဇ္ဈိမေသု ဇနပဒေသု ဧရဂူ မောရဂူ မဇ္ဇာရူ ဇန္တူ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ ဘန္တေ၊ အဝန္တိဒက္ခိဏာပထေ စမ္မာနိ အတ္ထရဏာနိ၊ ဧဠကစမ္မံ အဇစမ္မံ မိဂစမ္မံ၊ အပ္ပေဝ နာမ ဘဂဝါ အဝန္တိဒက္ခိဏာပထေ စမ္မာနိ အတ္ထရဏာနိ အနုဇာနေယျ၊ ဧဠကစမ္မံ အဇစမ္မံ မိဂစမ္မံ. ဧတရဟိ၊ ဘန္တေ၊ မနုဿာ နိဿီမဂတာနံ ဘိက္ခူနံ စီဝရံ ဒေန္တိ – ‘ဣမံ စီဝရံ ဣတ္ထန္နာမဿ ဒေမာ’တိ. တေ အာဂန္တွာ အာရောစေန္တိ – ‘ဣတ္ထန္နာမေဟိ တေ၊ အာဝုသော၊ မနုဿေဟိ စီဝရံ ဒိန္န’န္တိ. တေ ကုက္ကုစ္စာယန္တာ န သာဒိယန္တိ – ‘မာ နော နိဿဂ္ဂိယံ အဟောသီ’တိ၊ အပ္ပေဝ နာမ ဘဂဝါ စီဝရေ ပရိယာယံ အာစိက္ခေယျာ’’တိ.

၂၅၉. အထ ခေါ ဘဂဝါ ဧတသ္မိံ နိဒါနေ ဧတသ္မိံ ပကရဏေ ဓမ္မိံ ကထံ ကတွာ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘အဝန္တိဒက္ခိဏာပထော၊ ဘိက္ခဝေ၊ အပ္ပဘိက္ခုကော. အနုဇာနာမိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သဗ္ဗပစ္စန္တိမေသု ဇနပဒေသု ဝိနယဓရပဉ္စမေန ဂဏေန ဥပသမ္ပဒံ. တတြိမေ ပစ္စန္တိမာ ဇနပဒါ – ပုရတ္ထိမာယ ဒိသာယ ဂဇင်္ဂလံ [ကဇင်္ဂလံ (သီ. သျာ.)] နာမ နိဂမော၊ တဿ ပရေန မဟာသာလာ၊ တတော ပရာ ပစ္စန္တိမာ ဇနပဒါ၊ ဩရတော မဇ္ဈေ၊ ပုရတ္ထိမဒက္ခိဏာယ ဒိသာယ သလ္လဝတီ [သလလဝတီ (သီ.)] နာမ နဒီ၊ တတော ပရာ ပစ္စန္တိမာ ဇနပဒါ၊ ဩရတော မဇ္ဈေ၊ ဒက္ခိဏာယ ဒိသာယ သေတကဏ္ဏိကံ နာမ နိဂမော၊ တတော ပရာ ပစ္စန္တိမာ ဇနပဒါ၊ ဩရတော မဇ္ဈေ၊ ပစ္ဆိမာယ ဒိသာယ ထူဏံ နာမ ဗြာဟ္မဏဂါမော၊ တတော ပရာ ပစ္စန္တိမာ ဇနပဒါ၊ ဩရတော မဇ္ဈေ၊ ဥတ္တရာယ ဒိသာယ ဥသီရဒ္ဓဇော နာမ ပဗ္ဗတော၊ တတော ပရာ ပစ္စန္တိမာ ဇနပဒါ၊ ဩရတော မဇ္ဈေ. အနုဇာနာမိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဧဝရူပေသု ပစ္စန္တိမေသု ဇနပဒေသု ဝိနယဓရပဉ္စမေန ဂဏေန ဥပသမ္ပဒံ. အဝန္တိဒက္ခိဏာပထေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ကဏှုတ္တရာ ဘူမိ ခရာ ဂေါကဏ္ဋကဟတာ. အနုဇာနာမိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သဗ္ဗပစ္စန္တိမေသု ဇနပဒေသု ဂုဏင်္ဂုဏူပါဟနံ. အဝန္တိဒက္ခိဏာပထေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ နဟာနဂရုကာ မနုဿာ ဥဒကသုဒ္ဓိကာ. အနုဇာနာမိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သဗ္ဗပစ္စန္တိမေသု ဇနပဒေသု ဓုဝနဟာနံ. အဝန္တိဒက္ခိဏာပထေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ စမ္မာနိ အတ္ထရဏာနိ၊ ဧဠကစမ္မံ အဇစမ္မံ မိဂစမ္မံ. သေယျထာပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မဇ္ဈိမေသု ဇနပဒေသု ဧရဂူ မောရဂူ မဇ္ဇာရူ ဇန္တူ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အဝန္တိဒက္ခိဏာပထေ စမ္မာနိ အတ္ထရဏာနိ၊ ဧဠကစမ္မံ အဇစမ္မံ မိဂစမ္မံ. အနုဇာနာမိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သဗ္ဗပစ္စန္တိမေသု ဇနပဒေသု စမ္မာနိ အတ္ထရဏာနိ၊ ဧဠကစမ္မံ အဇစမ္မံ မိဂစမ္မံ. ဣဓ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ မနုဿာ နိဿီမဂတာနံ ဘိက္ခူနံ စီဝရံ ဒေန္တိ – ‘ဣမံ စီဝရံ ဣတ္ထန္နာမဿ ဒေမာ’တိ. အနုဇာနာမိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သာဒိတုံ၊ န တာဝ တံ ဂဏနူပဂံ ယာဝ န ဟတ္ထံ ဂစ္ဆတီ’’တိ.

မဟာကစ္စာနဿ ပဉ္စဝရပရိဒဿနာ နိဋ္ဌိတာ.

စမ္မက္ခန္ဓကော ပဉ္စမော.