၃. အမူဠှဝိနယော

၁၉၆. တေန ခေါ ပန သမယေန ဂဂ္ဂေါ ဘိက္ခု ဥမ္မတ္တကော ဟောတိ၊ စိတ္တဝိပရိယာသကတော. တေန ဥမ္မတ္တကေန စိတ္တဝိပရိယာသကတေန ဗဟုံ အဿာမဏကံ အဇ္ဈာစိဏ္ဏံ ဟောတိ ဘာသိတပရိက္ကန္တံ. ဘိက္ခူ ဂဂ္ဂံ ဘိက္ခုံ ဥမ္မတ္တကေန စိတ္တဝိပရိယာသကတေန အဇ္ဈာစိဏ္ဏေန အာပတ္တိယာ စောဒေန္တိ – ‘‘သရတာယသ္မာ ဧဝရူပိံ အာပတ္တိံ အာပဇ္ဇိတာ’’တိ? သော ဧဝံ ဝဒေတိ – ‘‘အဟံ ခေါ၊ အာဝုသော၊ ဥမ္မတ္တကော အဟောသိံ စိတ္တဝိပရိယာသကတော. တေန မေ ဥမ္မတ္တကေန စိတ္တဝိပရိယာသကတေန ဗဟုံ အဿာမဏကံ အဇ္ဈာစိဏ္ဏံ ဘာသိတပရိက္ကန္တံ. နာဟံ တံ သရာမိ. မူဠှေန မေ ဧတံ ကတ’’န္တိ. ဧဝမ္ပိ နံ ဝုစ္စမာနာ စောဒေန္တေဝ – ‘‘သရတာယသ္မာ ဧဝရူပိံ အာပတ္တိံ အာပဇ္ဇိတာ’’တိ? ယေ တေ ဘိက္ခူ အပ္ပိစ္ဆာ..ပေ။ တေ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ ဘိက္ခူ ဂဂ္ဂံ ဘိက္ခုံ ဥမ္မတ္တကေန စိတ္တဝိပရိယာသကတေန အဇ္ဈာစိဏ္ဏေန အာပတ္တိယာ စောဒေဿန္တိ – ‘‘သရတာယသ္မာ ဧဝရူပိံ အာပတ္တိံ အာပဇ္ဇိတာ’တိ! သော ဧဝံ ဝဒေတိ – ‘အဟံ ခေါ၊ အာဝုသော၊ ဥမ္မတ္တကော အဟောသိံ စိတ္တဝိပရိယာသကတော. တေန မေ ဥမ္မတ္တကေန စိတ္တဝိပရိယာသကတေန ဗဟုံ အဿာမဏကံ အဇ္ဈာစိဏ္ဏံ ဘာသိတပရိက္ကန္တံ. နာဟံ တံ သရာမိ. မူဠှေန မေ ဧတံ ကတ’န္တိ. ဧဝမ္ပိ နံ ဝုစ္စမာနာ စောဒေန္တေဝ – ‘‘သရတာယသ္မာ ဧဝရူပိံ အာပတ္တိံ အာပဇ္ဇိတာ’’တိ? အထ ခေါ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ပေ။ ‘‘သစ္စံ ကိရ၊ ဘိက္ခဝေ။ပေ။ သစ္စံ ဘဂဝါ’’တိ။ပေ။ ဝိဂရဟိတွာ။ပေ။ ဓမ္မိံ ကထံ ကတွာ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ –

‘‘တေန ဟိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သံဃော ဂဂ္ဂဿ ဘိက္ခုနော အမူဠှဿ အမူဠှဝိနယံ ဒေတု. ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒါတဗ္ဗော – ‘‘တေန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဂဂ္ဂေန ဘိက္ခုနာ သံဃံ ဥပသင်္ကမိတွာ၊ ဧကံသံ ဥတ္တရာသင်္ဂံ ကရိတွာ၊ ဝုဍ္ဎာနံ ဘိက္ခူနံ ပါဒေ ဝန္ဒိတွာ၊ ဥက္ကုဋိကံ နိသီဒိတွာ၊ အဉ္ဇလိံ ပဂ္ဂဟေတွာ၊ ဧဝမဿ ဝစနီယော – ‘အဟံ၊ ဘန္တေ၊ ဥမ္မတ္တကော အဟောသိံ စိတ္တဝိပရိယာသကတော. တေန မေ ဥမ္မတ္တကေန စိတ္တဝိပရိယာသကတေန ဗဟုံ အဿာမဏကံ အဇ္ဈာစိဏ္ဏံ ဘာသိတပရိက္ကန္တံ. မံ ဘိက္ခူ ဥမ္မတ္တကေန စိတ္တဝိပရိယာသကတေန အဇ္ဈာစိဏ္ဏေန အာပတ္တိယာ စောဒေန္တိ – ‘သရတာယသ္မာ ဧဝရူပိံ အာပတ္တိံ အာပဇ္ဇိတာ’တိ? တျာဟံ ဧဝံ ဝဒါမိ – ‘အဟံ ခေါ၊ အာဝုသော၊ ဥမ္မတ္တကော အဟောသိံ စိတ္တဝိပရိယာသကတော. တေန မေ ဥမ္မတ္တကေန စိတ္တဝိပရိယာသကတေန ဗဟုံ အဿာမဏကံ အဇ္ဈာစိဏ္ဏံ ဘာသိတပရိက္ကန္တံ. နာဟံ တံ သရာမိ. မူဠှေန မေ ဧတံ ကတ’န္တိ. ဧဝမ္ပိ မံ ဝုစ္စမာနာ စောဒေန္တေဝ – ‘သရတာယသ္မာ ဧဝရူပိံ အာပတ္တိံ အာပဇ္ဇိတာ’တိ? သောဟံ၊ ဘန္တေ၊ အမူဠှော သံဃံ အမူဠှဝိနယံ ယာစာမီ’တိ. ဒုတိယမ္ပိ ယာစိတဗ္ဗော. တတိယမ္ပိ ယာစိတဗ္ဗော – ‘အဟံ၊ ဘန္တေ၊ ဥမ္မတ္တကော အဟောသိံ စိတ္တဝိပရိယာသကတော. တေန မေ ဥမ္မတ္တကေန စိတ္တဝိပရိယာသကတေန ဗဟုံ အဿာမဏကံ အဇ္ဈာစိဏ္ဏံ ဘာသိတပရိက္ကန္တံ. မံ ဘိက္ခူ ဥမ္မတ္တကေန စိတ္တဝိပရိယာသကတေန အဇ္ဈာစိဏ္ဏေန အာပတ္တိယာ စောဒေန္တိ – ‘သရတာယသ္မာ ဧဝရူပိံ အာပတ္တိံ အာပဇ္ဇိတာ’တိ? တျာဟံ ဧဝံ ဝဒါမိ – ‘အဟံ ခေါ၊ အာဝုသော၊ ဥမ္မတ္တကော အဟောသိံ စိတ္တဝိပရိယာသကတော. တေန မေ ဥမ္မတ္တကေန စိတ္တဝိပရိယာသကတေန ဗဟုံ အဿာမဏကံ အဇ္ဈာစိဏ္ဏံ ဘာသိတပရိက္ကန္တံ. နာဟံ တံ သရာမိ မူဠှေန မေ ဧတံ ကတ’န္တိ. ဧဝမ္ပိ မံ ဝုစ္စမာနာ စောဒေန္တေဝ – ‘သရတာယသ္မာ ဧဝရူပိံ အာပတ္တိံ အာပဇ္ဇိတာ’တိ? သောဟံ အမူဠှော [သောဟံ ဘန္တေ အမူဠှော (က.)] တတိယမ္ပိ၊ ဘန္တေ၊ သံဃံ အမူဠှဝိနယံ ယာစာမီ’တိ. ဗျတ္တေန ဘိက္ခုနာ ပဋိဗလေန သံဃော ဉာပေတဗ္ဗော –

၁၉၇. ‘‘သုဏာတု မေ၊ ဘန္တေ၊ သံဃော. အယံ ဂဂ္ဂေါ ဘိက္ခု ဥမ္မတ္တကော အဟောသိ စိတ္တဝိပရိယာသကတော. တေန ဥမ္မတ္တကေန စိတ္တဝိပရိယာသကတေန ဗဟုံ အဿာမဏကံ အဇ္ဈာစိဏ္ဏံ ဘာသိတပရိက္ကန္တံ. ဘိက္ခူ ဂဂ္ဂံ ဘိက္ခုံ ဥမ္မတ္တကေန စိတ္တဝိပရိယာသကတေန အဇ္ဈာစိဏ္ဏေန အာပတ္တိယာ စောဒေန္တိ – ‘သရတာယသ္မာ ဧဝရူပိံ အာပတ္တိံ အာပဇ္ဇိတာ’တိ? သော ဧဝံ ဝဒေတိ – ‘အဟံ ခေါ၊ အာဝုသော၊ ဥမ္မတ္တကော အဟောသိံ စိတ္တဝိပရိယာသကတော. တေန မေ ဥမ္မတ္တကေန စိတ္တဝိပရိယာသကတေန ဗဟုံ အဿာမဏကံ အဇ္ဈာစိဏ္ဏံ ဘာသိတပရိက္ကန္တံ. နာဟံ တံ သရာမိ၊ မူဠှေန မေ ဧတံ ကတ’န္တိ. ဧဝမ္ပိ နံ ဝုစ္စမာနာ စောဒေန္တေဝ – ‘သရတာယသ္မာ ဧဝရူပိံ အာပတ္တိံ အာပဇ္ဇိတာ’တိ? သော အမူဠှော သံဃံ အမူဠှဝိနယံ ယာစတိ. ယဒိ သံဃဿ ပတ္တကလ္လံ၊ သံဃော ဂဂ္ဂဿ ဘိက္ခုနော အမူဠှဿ အမူဠှဝိနယံ ဒဒေယျ. ဧသာ ဉတ္တိ.

‘‘သုဏာတု မေ၊ ဘန္တေ၊ သံဃော. အယံ ဂဂ္ဂေါ ဘိက္ခု ဥမ္မတ္တကော အဟောသိ စိတ္တဝိပရိယာသကတော. တေန ဥမ္မတ္တကေန စိတ္တဝိပရိယာသကတေန ဗဟုံ အဿာမဏကံ အဇ္ဈာစိဏ္ဏံ ဘာသိတပရိက္ကန္တံ. ဘိက္ခူ ဂဂ္ဂံ ဘိက္ခုံ ဥမ္မတ္တကေန စိတ္တဝိပရိယာသကတေန အဇ္ဈာစိဏ္ဏေန အာပတ္တိယာ စောဒေန္တိ – ‘သရတာယသ္မာ ဧဝရူပိံ အာပတ္တိံ အာပဇ္ဇိတာ’တိ? သော ဧဝံ ဝဒေတိ – ‘အဟံ ခေါ၊ အာဝုသော၊ ဥမ္မတ္တကော အဟောသိံ စိတ္တဝိပရိယာသကတော. တေန မေ ဥမ္မတ္တကေန စိတ္တဝိပရိယာသကတေန ဗဟုံ အဿာမဏကံ အဇ္ဈာစိဏ္ဏံ ဘာသိတပရိက္ကန္တံ. နာဟံ တံ သရာမိ မူဠှေန မေ ဧတံ ကတ’န္တိ. ဧဝမ္ပိ နံ ဝုစ္စမာနာ စောဒေန္တေဝ – ‘သရတာယသ္မာ ဧဝရူပိံ အာပတ္တိံ အာပဇ္ဇိတာ’တိ? သော အမူဠှော သံဃံ အမူဠှဝိနယံ ယာစတိ. သံဃော ဂဂ္ဂဿ ဘိက္ခုနော အမူဠှဿ အမူဠှဝိနယံ ဒေတိ. ယဿာယသ္မတော ခမတိ ဂဂ္ဂဿ ဘိက္ခုနော အမူဠှဿ အမူဠှဝိနယဿ ဒါနံ၊ သော တုဏှဿ၊ ယဿ နက္ခမတိ၊ သော ဘာသေယျ.

‘‘ဒုတိယမ္ပိ ဧတမတ္ထံ ဝဒါမိ။ပေ။ တတိယမ္ပိ ဧတမတ္ထံ ဝဒါမိ။ပေ။.

‘‘ဒိန္နော သံဃေန ဂဂ္ဂဿ ဘိက္ခုနော အမူဠှဿ အမူဠှဝိနယော. ခမတိ သံဃဿ၊ တသ္မာ တုဏှီ၊ ဧဝမေတံ ဓာရယာမီ’’တိ.

၁၉၈. ‘‘တီဏိမာနိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အဓမ္မိကာနိ အမူဠှဝိနယဿ ဒါနာနိ၊ တီဏိ ဓမ္မိကာနိ. ကမ္မာနိ တီဏိ အဓမ္မိကာနိ အမူဠှဝိနယဿ ဒါနာနိ?

‘‘ဣဓ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု အာပတ္တိံ အာပန္နော ဟောတိ. တမေနံ စောဒေတိ သံဃော ဝါ၊ သမ္ဗဟုလာ ဝါ၊ ဧကပုဂ္ဂလော ဝါ – ‘သရတာယသ္မာ ဧဝရူပိံ အာပတ္တိံ အာပဇ္ဇိတာ’တိ? သော သရမာနောဝ ဧဝံ ဝဒေတိ – ‘န ခေါ အဟံ၊ အာဝုသော၊ သရာမိ ဧဝရူပိံ အာပတ္တိံ အာပဇ္ဇိတာ’တိ. တဿ သံဃော အမူဠှဝိနယံ ဒေတိ. အဓမ္မိကံ အမူဠှဝိနယဿ ဒါနံ.

‘‘ဣဓ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု အာပတ္တိံ အာပန္နော ဟောတိ. တမေနံ စောဒေတိ သံဃော ဝါ၊ သမ္ဗဟုလာ ဝါ၊ ဧကပုဂ္ဂလော ဝါ – ‘သရတာယသ္မာ ဧဝရူပိံ အာပတ္တိံ အာပဇ္ဇိတာ’တိ? သော သရမာနောဝ ဧဝံ ဝဒေတိ – ‘သရာမိ ခေါ အဟံ၊ အာဝုသော၊ ယထာသုပိနန္တေနာ’တိ. တဿ သံဃော အမူဠှဝိနယံ ဒေတိ. အဓမ္မိကံ အမူဠှဝိနယဿ ဒါနံ.

‘‘ဣဓ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု အာပတ္တိံ အာပန္နော ဟောတိ. တမေနံ စောဒေတိ သံဃော ဝါ၊ သမ္ဗဟုလာ ဝါ၊ ဧကပုဂ္ဂလော ဝါ – ‘သရတာယသ္မာ ဧဝရူပိံ အာပတ္တိံ အာပဇ္ဇိတာ’တိ? သော အနုမ္မတ္တကော ဥမ္မတ္တကာလယံ ကရောတိ – ‘အဟမ္ပိ ခေါ ဧဝံ ကရောမိ. တုမှေပိ ဧဝံ ကရောထ. မယှမ္ပိ ဧတံ ကပ္ပတိ. တုမှာကမ္ပေတံ ကပ္ပတီ’တိ. တဿ သံဃော အမူဠှဝိနယံ ဒေတိ. အဓမ္မိကံ အမူဠှဝိနယဿ ဒါနံ. ဣမာနိ တီဏိ အဓမ္မိကာနိ အမူဠှဝိနယဿ ဒါနာနိ.

၁၉၉. ‘‘ကတမာနိ တီဏိ ဓမ္မိကာနိ အမူဠှဝိနယဿ ဒါနာနိ?

‘‘ဣဓ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု ဥမ္မတ္တကော ဟောတိ စိတ္တဝိပရိယာသကတော. တေန ဥမ္မတ္တကေန စိတ္တဝိပရိယာသကတေန ဗဟုံ အဿာမဏကံ အဇ္ဈာစိဏ္ဏံ ဟောတိ ဘာသိတပရိက္ကန္တံ. တမေနံ စောဒေတိ သံဃော ဝါ၊ သမ္ဗဟုလာ ဝါ၊ ဧကပုဂ္ဂလော ဝါ – ‘သရတာယသ္မာ ဧဝရူပိံ အာပတ္တိံ အာပဇ္ဇိတာ’တိ? သော အဿရမာနောဝ ဧဝံ ဝဒေတိ – ‘န ခေါ အဟံ၊ အာဝုသော၊ သရာမိ ဧဝရူပိံ အာပတ္တိံ အာပဇ္ဇိတာ’တိ. တဿ သံဃော အမူဠှဝိနယံ ဒေတိ. ဓမ္မိကံ အမူဠှဝိနယဿ ဒါနံ.

‘‘ဣဓ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု ဥမ္မတ္တကော ဟောတိ စိတ္တဝိပရိယာသကတော. တေန ဥမ္မတ္တကေန စိတ္တဝိပရိယာသကတေန ဗဟုံ အဿာမဏကံ အဇ္ဈာစိဏ္ဏံ ဟောတိ ဘာသိတပရိက္ကန္တံ. တမေနံ စောဒေတိ သံဃော ဝါ၊ သမ္ဗဟုလာ ဝါ၊ ဧကပုဂ္ဂလော ဝါ – ‘သရတာယသ္မာ ဧဝရူပိံ အာပတ္တိံ အာပဇ္ဇိတာ’တိ? သော အဿရမာနောဝ ဧဝံ ဝဒေတိ – ‘သရာမိ ခေါ အဟံ၊ အာဝုသော၊ ယထာ သုပိနန္တေနာ’တိ. တဿ သံဃော အမူဠှဝိနယံ ဒေတိ. ဓမ္မိကံ အမူဠှဝိနယဿ ဒါနံ.

‘‘ဣဓ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု ဥမ္မတ္တကော ဟောတိ စိတ္တဝိပရိယာသကတော. တေန ဥမ္မတ္တကေန စိတ္တဝိပရိယာသကတေန ဗဟုံ အဿာမဏကံ အဇ္ဈာစိဏ္ဏံ ဟောတိ ဘာသိတပရိက္ကန္တံ. တမေနံ စောဒေတိ သံဃော ဝါ၊ သမ္ဗဟုလာ ဝါ၊ ဧကပုဂ္ဂလော ဝါ – ‘သရတာယသ္မာ ဧဝရူပိံ အာပတ္တိံ အာပဇ္ဇိတာ’တိ? သော ဥမ္မတ္တကော ဥမ္မတ္တကာလယံ ကရောတိ – ‘အဟမ္ပိ ဧဝံ ကရောမိ. တုမှေပိ ဧဝံ ကရောထ. မယှမ္ပိ ဧတံ ကပ္ပတိ. တုမှာကမ္ပေတံ ကပ္ပတီ’တိ. တဿ သံဃော အမူဠှဝိနယံ ဒေတိ. ဓမ္မိကံ အမူဠှဝိနယဿ ဒါနံ. ‘‘ဣမာနိ တီဏိ ဓမ္မိကာနိ အမူဠှဝိနယဿ ဒါနာနီ’’တိ.