၂. နိယဿကမ္မံ
၁၁. တေန ခေါ ပန သမယေန အာယသ္မာ သေယျသကော ဗာလော ဟောတိ အဗျတ္တော အာပတ္တိဗဟုလော အနပဒါနော၊ ဂိဟိသံသဋ္ဌော ဝိဟရတိ အနနုလောမိကေဟိ ဂိဟိသံသဂ္ဂေဟိ၊ အပိဿု ဘိက္ခူ ပကတာ [ပကတတ္တာ (သီ. သျာ.)] ပရိဝါသံ ဒေန္တာ မူလာယ ပဋိကဿန္တာ မာနတ္တံ ဒေန္တာ အဗ္ဘေန္တာ. ယေ တေ ဘိက္ခူ အပ္ပိစ္ဆာ။ပေ။ တေ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ အာယသ္မာ သေယျသကော ဗာလော ဘဝိဿတိ အဗျတ္တော အာပတ္တိဗဟုလော အနပဒါနော၊ ဂိဟိသံသဋ္ဌော ဝိဟရိဿတိ အနနုလောမိကေဟိ ဂိဟိသံသဂ္ဂေဟိ၊ အပိဿု ဘိက္ခူ ပကတာ ပရိဝါသံ ဒေန္တာ မူလာယ ပဋိကဿန္တာ မာနတ္တံ ဒေန္တာ အဗ္ဘေန္တာ’’တိ. အထ ခေါ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ.
အထ ခေါ ဘဂဝါ ဧတသ္မိံ နိဒါနေ ဧတသ္မိံ ပကရဏေ ဘိက္ခုသံဃံ သန္နိပါတာပေတွာ ဘိက္ခူ ပဋိပုစ္ဆိ – ‘‘သစ္စံ ကိရ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သေယျသကော ဘိက္ခု ဗာလော အဗျတ္တော အာပတ္တိဗဟုလော အနပဒါနော၊ ဂိဟိသံသဋ္ဌော ဝိဟရတိ အနနုလောမိကေဟိ ဂိဟိသံသဂ္ဂေဟိ၊ အပိဿု ဘိက္ခူ ပကတာ ပရိဝါသံ ဒေန္တာ မူလာယ ပဋိကဿန္တာ မာနတ္တံ ဒေန္တာ အဗ္ဘေန္တာ’’တိ? ‘‘သစ္စံ ဘဂဝါ’’တိ. ဝိဂရဟိ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ – ‘‘အနနုစ္ဆဝိကံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ တဿ မောဃပုရိသဿ အနနုလောမိကံ အပ္ပတိရူပံ အဿာမဏကံ အကပ္ပိယံ အကရဏီယံ. ကထဉှိ နာမ သော၊ ဘိက္ခဝေ၊ မောဃပုရိသော ဗာလော ဘဝိဿတိ အဗျတ္တော အာပတ္တိဗဟုလော အနပဒါနော၊ ဂိဟိသံသဋ္ဌော ဝိဟရိဿတိ အနနုလောမိကေဟိ ဂိဟိသံသဂ္ဂေဟိ၊ အပိဿု ဘိက္ခူ ပကတာ ပရိဝါသံ ဒေန္တာ မူလာယ ပဋိကဿန္တာ မာနတ္တံ ဒေန္တာ အဗ္ဘေန္တာ. နေတံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အပ္ပသန္နာနံ ဝါ ပသာဒါယ။ပေ။ ဝိဂရဟိတွာ။ပေ။ ဓမ္မိံ ကထံ ကတွာ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘တေန ဟိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သံဃော သေယျသကဿ ဘိက္ခုနော နိယဿကမ္မံ [နိယသကမ္မံ (က.)] ကရောတု – နိဿာယ တေ ဝတ္ထဗ္ဗန္တိ. ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ကာတဗ္ဗံ. ပဌမံ သေယျသကော ဘိက္ခု စောဒေတဗ္ဗော၊ စောဒေတွာ သာရေတဗ္ဗော၊ သာရေတွာ အာပတ္တိံ အာရောပေတဗ္ဗော [အာပတ္တိ အာရောပေတဗ္ဗာ (သီ. သျာ.)]၊ အာပတ္တိံ အာရောပေတွာ ဗျတ္တေန ဘိက္ခုနာ ပဋိဗလေန သံဃော ဉာပေတဗ္ဗော –
၁၂. ‘‘သုဏာတု မေ၊ ဘန္တေ၊ သံဃော. အယံ သေယျသကော ဘိက္ခု ဗာလော အဗျတ္တော အာပတ္တိဗဟုလော အနပဒါနော၊ ဂိဟိသံသဋ္ဌော ဝိဟရတိ အနနုလောမိကေဟိ ဂိဟိသံသဂ္ဂေဟိ၊ အပိဿု ဘိက္ခူ ပကတာ ပရိဝါသံ ဒေန္တာ မူလာယ ပဋိကဿန္တာ မာနတ္တံ ဒေန္တာ အဗ္ဘေန္တာ. ယဒိ သံဃဿ ပတ္တကလ္လံ၊ သံဃော သေယျသကဿ ဘိက္ခုနော နိယဿကမ္မံ ကရေယျ – နိဿာယ တေ ဝတ္ထဗ္ဗန္တိ. ဧသာ ဉတ္တိ.
‘‘သုဏာတု မေ၊ ဘန္တေ၊ သံဃော. အယံ သေယျသကော ဘိက္ခု ဗာလော အဗျတ္တော အာပတ္တိဗဟုလော အနပဒါနော၊ ဂိဟိသံသဋ္ဌော ဝိဟရတိ အနနုလောမိကေဟိ ဂိဟိသံသဂ္ဂေဟိ၊ အပိဿု ဘိက္ခူ ပကတာ ပရိဝါသံ ဒေန္တာ မူလာယ ပဋိကဿန္တာ မာနတ္တံ ဒေန္တာ အဗ္ဘေန္တာ. သံဃော သေယျသကဿ ဘိက္ခုနော နိယဿကမ္မံ ကရောတိ – နိဿာယ တေ ဝတ္ထဗ္ဗန္တိ. ယဿာယသ္မတော ခမတိ သေယျသကဿ ဘိက္ခုနော နိယဿဿ ကမ္မဿ ကရဏံ – နိဿာယ တေ ဝတ္ထဗ္ဗန္တိ၊ သော တုဏှဿ၊ ယဿ နက္ခမတိ၊ သော ဘာသေယျ.
‘‘ဒုတိယမ္ပိ ဧတမတ္ထံ ဝဒါမိ။ပေ။ တတိယမ္ပိ ဧတမတ္ထံ ဝဒါမိ – သုဏာတု မေ၊ ဘန္တေ၊ သံဃော. အယံ သေယျသကော ဘိက္ခု ဗာလော အဗျတ္တော အာပတ္တိဗဟုလော အနပဒါနော၊ ဂိဟိသံသဋ္ဌော ဝိဟရတိ အနနုလောမိကေဟိ ဂိဟိသံသဂ္ဂေဟိ၊ အပိဿု ဘိက္ခူ ပကတာ ပရိဝါသံ ဒေန္တာ မူလာယ ပဋိကဿန္တာ မာနတ္တံ ဒေန္တာ အဗ္ဘေန္တာ. သံဃော သေယျသကဿ ဘိက္ခုနော နိယဿကမ္မံ ကရောတိ – နိဿာယ တေ ဝတ္ထဗ္ဗန္တိ. ယဿာယသ္မတော ခမတိ သေယျသကဿ ဘိက္ခုနော နိယဿဿ ကမ္မဿ ကရဏံ – နိဿာယ တေ ဝတ္ထဗ္ဗန္တိ၊ သော တုဏှဿ၊ ယဿ နက္ခမတိ၊ သော ဘာသေယျ.
‘‘ကတံ သံဃေန သေယျသကဿ ဘိက္ခုနော နိယဿကမ္မံ – နိဿာယ တေ ဝတ္ထဗ္ဗန္တိ. ခမတိ သံဃဿ၊ တသ္မာ တုဏှီ၊ ဧဝမေတံ ဓာရယာမီ’’တိ.
အဓမ္မကမ္မဒွါဒသကံ
၁၃. ‘‘တီဟိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတံ နိယဿကမ္မံ အဓမ္မကမ္မဉ္စ ဟောတိ၊ အဝိနယကမ္မဉ္စ၊ ဒုဝူပသန္တဉ္စ. အသမ္မုခါ ကတံ ဟောတိ၊ အပ္ပဋိပုစ္ဆာ ကတံ ဟောတိ၊ အပ္ပဋိညာယ ကတံ ဟောတိ – ဣမေဟိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ တီဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတံ နိယဿကမ္မံ အဓမ္မကမ္မဉ္စ ဟောတိ၊ အဝိနယကမ္မဉ္စ၊ ဒုဝူပသန္တဉ္စ.
‘‘အပရေဟိပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ တီဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတံ နိယဿကမ္မံ အဓမ္မကမ္မဉ္စ ဟောတိ၊ အဝိနယကမ္မဉ္စ၊ ဒုဝူပသန္တဉ္စ. အနာပတ္တိယာ ကတံ ဟောတိ၊ အဒေသနာဂါမိနိယာ အာပတ္တိယာ ကတံ ဟောတိ၊ ဒေသိတာယ အာပတ္တိယာ ကတံ ဟောတိ – ဣမေဟိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ တီဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတံ နိယဿကမ္မံ အဓမ္မကမ္မဉ္စ ဟောတိ၊ အဝိနယကမ္မဉ္စ၊ ဒုဝူပသန္တဉ္စ.
‘‘အပရေဟိပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ တီဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတံ နိယဿကမ္မံ အဓမ္မကမ္မဉ္စ ဟောတိ၊ အဝိနယကမ္မဉ္စ၊ ဒုဝူပသန္တဉ္စ. အစောဒေတွာ ကတံ ဟောတိ၊ အသာရေတွာ ကတံ ဟောတိ၊ အာပတ္တိံ အနာရောပေတွာ ကတံ ဟောတိ – ဣမေဟိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ တီဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတံ နိယဿကမ္မံ အဓမ္မကမ္မဉ္စ ဟောတိ၊ အဝိနယကမ္မဉ္စ၊ ဒုဝူပသန္တဉ္စ.
‘‘အပရေဟိပိ၊ ဘိက္ခဝေ။ပေ။ အသမ္မုခါ ကတံ ဟောတိ၊ အဓမ္မေန ကတံ ဟောတိ၊ ဝဂ္ဂေန ကတံ ဟောတိ – ဣမေဟိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ။ပေ။.
‘‘အပရေဟိပိ၊ ဘိက္ခဝေ။ပေ။ အပ္ပဋိပုစ္ဆာ ကတံ ဟောတိ၊ အဓမ္မေန ကတံ ဟောတိ၊ ဝဂ္ဂေန ကတံ ဟောတိ – ဣမေဟိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ။ပေ။.
‘‘အပရေဟိပိ၊ ဘိက္ခဝေ။ပေ။ အပ္ပဋိညာယ ကတံ ဟောတိ၊ အဓမ္မေန ကတံ ဟောတိ၊ ဝဂ္ဂေန ကတံ ဟောတိ – ဣမေဟိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ။ပေ။.
‘‘အပရေဟိပိ၊ ဘိက္ခဝေ။ပေ။ အနာပတ္တိယာ ကတံ ဟောတိ၊ အဓမ္မေန ကတံ ဟောတိ၊ ဝဂ္ဂေန ကတံ ဟောတိ – ဣမေဟိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ။ပေ။.
‘‘အပရေဟိပိ၊ ဘိက္ခဝေ။ပေ။ အဒေသနာဂါမိနိယာ အာပတ္တိယာ ကတံ ဟောတိ၊ အဓမ္မေန ကတံ ဟောတိ၊ ဝဂ္ဂေန ကတံ ဟောတိ – ဣမေဟိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ။ပေ။.
‘‘အပရေဟိပိ၊ ဘိက္ခဝေ။ပေ။ ဒေသိတာယ အာပတ္တိယာ ကတံ ဟောတိ၊ အဓမ္မေန ကတံ ဟောတိ၊ ဝဂ္ဂေန ကတံ ဟောတိ – ဣမေဟိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ။ပေ။.
‘‘အပရေဟိပိ၊ ဘိက္ခဝေ။ပေ။ အစောဒေတွာ ကတံ ဟောတိ၊ အဓမ္မေန ကတံ ဟောတိ၊ ဝဂ္ဂေန ကတံ ဟောတိ – ဣမေဟိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ။ပေ။.
‘‘အပရေဟိပိ၊ ဘိက္ခဝေ။ပေ။ အသာရေတွာ ကတံ ဟောတိ၊ အဓမ္မေန ကတံ ဟောတိ၊ ဝဂ္ဂေန ကတံ ဟောတိ – ဣမေဟိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ။ပေ။.
‘‘အပရေဟိပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ တီဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတံ နိယဿကမ္မံ အဓမ္မကမ္မဉ္စ ဟောတိ၊ အဝိနယကမ္မဉ္စ၊ ဒုဝူပသန္တဉ္စ. အာပတ္တိံ အနာရောပေတွာ ကတံ ဟောတိ၊ အဓမ္မေန ကတံ ဟောတိ၊ ဝဂ္ဂေန ကတံ ဟောတိ – ဣမေဟိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ တီဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတံ နိယဿကမ္မံ အဓမ္မကမ္မဉ္စ ဟောတိ၊ အဝိနယကမ္မဉ္စ၊ ဒုဝူပသန္တဉ္စ.
အဓမ္မကမ္မဒွါဒသကံ နိဋ္ဌိတံ.
ဓမ္မကမ္မဒွါဒသကံ
၁၄. ‘‘တီဟိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတံ နိယဿကမ္မံ ဓမ္မကမ္မဉ္စ ဟောတိ၊ ဝိနယကမ္မဉ္စ၊ သုဝူပသန္တဉ္စ. သမ္မုခါ ကတံ ဟောတိ၊ ပဋိပုစ္ဆာ ကတံ ဟောတိ၊ ပဋိညာယ ကတံ ဟောတိ – ဣမေဟိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ တီဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတံ နိယဿကမ္မံ ဓမ္မကမ္မဉ္စ ဟောတိ၊ ဝိနယကမ္မဉ္စ၊ သုဝူပသန္တဉ္စ.
‘‘အပရေဟိပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ တီဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတံ နိယဿကမ္မံ ဓမ္မကမ္မဉ္စ ဟောတိ၊ ဝိနယကမ္မဉ္စ၊ သုဝူပသန္တဉ္စ. အာပတ္တိယာ ကတံ ဟောတိ၊ ဒေသနာဂါမိနိယာ အာပတ္တိယာ ကတံ ဟောတိ၊ အဒေသိတာယ အာပတ္တိယာ ကတံ ဟောတိ – ဣမေဟိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ တီဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတံ နိယဿကမ္မံ ဓမ္မကမ္မဉ္စ ဟောတိ၊ ဝိနယကမ္မဉ္စ၊ သုဝူပသန္တဉ္စ.
‘‘အပရေဟိပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ တီဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတံ နိယဿကမ္မံ ဓမ္မကမ္မဉ္စ ဟောတိ၊ ဝိနယကမ္မဉ္စ၊ သုဝူပသန္တဉ္စ. စောဒေတွာ ကတံ ဟောတိ၊ သာရေတွာ ကတံ ဟောတိ၊ အာပတ္တိံ အာရောပေတွာ ကတံ ဟောတိ – ဣမေဟိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ တီဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတံ နိယဿကမ္မံ ဓမ္မကမ္မဉ္စ ဟောတိ၊ ဝိနယကမ္မဉ္စ၊ သုဝူပသန္တဉ္စ.
‘‘အပရေဟိပိ၊ ဘိက္ခဝေ။ပေ။ သမ္မုခါ ကတံ ဟောတိ၊ ဓမ္မေန ကတံ ဟောတိ၊ သမဂ္ဂေန ကတံ ဟောတိ – ဣမေဟိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ။ပေ။.
‘‘အပရေဟိပိ၊ ဘိက္ခဝေ။ပေ။ ပဋိပုစ္ဆာ ကတံ ဟောတိ၊ ဓမ္မေန ကတံ ဟောတိ၊ သမဂ္ဂေန ကတံ ဟောတိ – ဣမေဟိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ။ပေ။.
‘‘အပရေဟိပိ၊ ဘိက္ခဝေ။ပေ။ ပဋိညာယ ကတံ ဟောတိ၊ ဓမ္မေန ကတံ ဟောတိ၊ သမဂ္ဂေန ကတံ ဟောတိ – ဣမေဟိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ။ပေ။.
‘‘အပရေဟိပိ၊ ဘိက္ခဝေ။ပေ။ အာပတ္တိယာ ကတံ ဟောတိ၊ ဓမ္မေန ကတံ ဟောတိ၊ သမဂ္ဂေန ကတံ ဟောတိ – ဣမေဟိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ။ပေ။.
‘‘အပရေဟိပိ၊ ဘိက္ခဝေ။ပေ။ ဒေသနာဂါမိနိယာ အာပတ္တိယာ ကတံ ဟောတိ၊ ဓမ္မေန ကတံ ဟောတိ၊ သမဂ္ဂေန ကတံ ဟောတိ – ဣမေဟိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ။ပေ။.
‘‘အပရေဟိပိ၊ ဘိက္ခဝေ။ပေ။ အဒေသိတာယ အာပတ္တိယာ ကတံ ဟောတိ၊ ဓမ္မေန ကတံ ဟောတိ၊ သမဂ္ဂေန ကတံ ဟောတိ – ဣမေဟိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ။ပေ။.
‘‘အပရေဟိပိ၊ ဘိက္ခဝေ။ပေ။ စောဒေတွာ ကတံ ဟောတိ၊ ဓမ္မေန ကတံ ဟောတိ၊ သမဂ္ဂေန ကတံ ဟောတိ – ဣမေဟိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ။ပေ။.
‘‘အပရေဟိပိ၊ ဘိက္ခဝေ။ပေ။ သာရေတွာ ကတံ ဟောတိ၊ ဓမ္မေန ကတံ ဟောတိ၊ သမဂ္ဂေန ကတံ ဟောတိ – ဣမေဟိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ။ပေ။.
‘‘အပရေဟိပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ တီဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတံ နိယဿကမ္မံ ဓမ္မကမ္မဉ္စ ဟောတိ၊ ဝိနယကမ္မဉ္စ၊ သုဝူပသန္တဉ္စ. အာပတ္တိံ အာရောပေတွာ ကတံ ဟောတိ၊ ဓမ္မေန ကတံ ဟောတိ၊ သမဂ္ဂေန ကတံ ဟောတိ – ဣမေဟိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ တီဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတံ နိယဿကမ္မံ ဓမ္မကမ္မဉ္စ ဟောတိ၊ ဝိနယကမ္မဉ္စ၊ သုဝူပသန္တဉ္စ.
ဓမ္မကမ္မဒွါဒသကံ နိဋ္ဌိတံ.
အာကင်္ခမာနဆက္ကံ
၁၅. [ပရိ. ၃၂၃] ‘‘တီဟိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတဿ ဘိက္ခုနော၊ အာကင်္ခမာနော သံဃော၊ နိယဿကမ္မံ ကရေယျ. ဘဏ္ဍနကာရကော ဟောတိ ကလဟကာရကော ဝိဝါဒကာရကော ဘဿကာရကော သံဃေ အဓိကရဏကာရကော၊ ဗာလော ဟောတိ အဗျတ္တော အာပတ္တိဗဟုလော အနပဒါနော၊ ဂိဟိသံသဋ္ဌော ဝိဟရတိ အနနုလောမိကေဟိ ဂိဟိသံသဂ္ဂေဟိ – ဣမေဟိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ တီဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတဿ ဘိက္ခုနော၊ အာကင်္ခမာနော သံဃော၊ နိယဿကမ္မံ ကရေယျ.
‘‘အပရေဟိပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ တီဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတဿ ဘိက္ခုနော၊ အာကင်္ခမာနော သံဃော၊ နိယဿကမ္မံ ကရေယျ. အဓိသီလေ သီလဝိပန္နော ဟောတိ၊ အဇ္ဈာစာရေ အာစာရဝိပန္နော ဟောတိ၊ အတိဒိဋ္ဌိယာ ဒိဋ္ဌိဝိပန္နော ဟောတိ – ဣမေဟိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ တီဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတဿ ဘိက္ခုနော၊ အာကင်္ခမာနော သံဃော၊ နိယဿကမ္မံ ကရေယျ.
‘‘အပရေဟိပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ တီဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတဿ ဘိက္ခုနော၊ အာကင်္ခမာနော သံဃော၊ နိယဿကမ္မံ ကရေယျ. ဗုဒ္ဓဿ အဝဏ္ဏံ ဘာသတိ၊ ဓမ္မဿ အဝဏ္ဏံ ဘာသတိ၊ သံဃဿ အဝဏ္ဏံ ဘာသတိ – ဣမေဟိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ တီဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတဿ ဘိက္ခုနော၊ အာကင်္ခမာနော သံဃော၊ နိယဿကမ္မံ ကရေယျ.
‘‘တိဏ္ဏံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခူနံ၊ အာကင်္ခမာနော သံဃော၊ နိယဿကမ္မံ ကရေယျ. ဧကော ဘဏ္ဍနကာရကော ဟောတိ ကလဟကာရကော ဝိဝါဒကာရကော ဘဿကာရကော သံဃေ အဓိကရဏကာရကော၊ ဧကော ဗာလော ဟောတိ၊ အဗျတ္တော အာပတ္တိဗဟုလော အနပဒါနော၊ ဧကော ဂိဟိသံသဋ္ဌော ဝိဟရတိ အနနုလောမိကေဟိ ဂိဟိသံသဂ္ဂေဟိ – ဣမေသံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ တိဏ္ဏံ ဘိက္ခူနံ၊ အာကင်္ခမာနော သံဃော၊ နိယဿကမ္မံ ကရေယျ.
‘‘အပရေသမ္ပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ တိဏ္ဏံ ဘိက္ခူနံ၊ အာကင်္ခမာနော သံဃော၊ နိယဿကမ္မံ ကရေယျ. ဧကော အဓိသီလေ သီလဝိပန္နော ဟောတိ၊ ဧကော အဇ္ဈာစာရေ အာစာရဝိပန္နော ဟောတိ၊ ဧကော အတိဒိဋ္ဌိယာ ဒိဋ္ဌိဝိပန္နော ဟောတိ – ဣမေသံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ တိဏ္ဏံ ဘိက္ခူနံ၊ အာကင်္ခမာနော သံဃော၊ နိယဿကမ္မံ ကရေယျ.
‘‘အပရေသမ္ပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ တိဏ္ဏံ ဘိက္ခူနံ၊ အာကင်္ခမာနော သံဃော၊ နိယဿကမ္မံ ကရေယျ. ဧကော ဗုဒ္ဓဿ အဝဏ္ဏံ ဘာသတိ၊ ဧကော ဓမ္မဿ အဝဏ္ဏံ ဘာသတိ၊ ဧကော သံဃဿ အဝဏ္ဏံ ဘာသတိ – ဣမေသံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ တိဏ္ဏံ ဘိက္ခူနံ၊ အာကင်္ခမာနော သံဃော၊ နိယဿကမ္မံ ကရေယျ.
အာကင်္ခမာနဆက္ကံ နိဋ္ဌိတံ.
အဋ္ဌာရသဝတ္တံ
၁၆. ‘‘နိယဿကမ္မကတေန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနာ သမ္မာ ဝတ္တိတဗ္ဗံ. တတြာယံ သမ္မာဝတ္တနာ – န ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗံ၊ န နိဿယော ဒါတဗ္ဗော၊ န သာမဏေရော ဥပဋ္ဌာပေတဗ္ဗော၊ န ဘိက္ခုနောဝါဒကသမ္မုတိ သာဒိတဗ္ဗာ၊ သမ္မတေနပိ ဘိက္ခုနိယော န ဩဝဒိတဗ္ဗာ. ယာယ အာပတ္တိယာ သံဃေန နိယဿကမ္မံ ကတံ ဟောတိ သာ အာပတ္တိ န အာပဇ္ဇိတဗ္ဗာ၊ အညာ ဝါ တာဒိသိကာ၊ တတော ဝါ ပါပိဋ္ဌတရာ၊ ကမ္မံ န ဂရဟိတဗ္ဗံ၊ ကမ္မိကာ န ဂရဟိတဗ္ဗာ. န ပကတတ္တဿ ဘိက္ခုနော ဥပေါသထော ဌပေတဗ္ဗော၊ န ပဝါရဏာ ဌပေတဗ္ဗာ၊ န သဝစနီယံ ကာတဗ္ဗံ၊ န အနုဝါဒေါ ပဋ္ဌပေတဗ္ဗော၊ န ဩကာသော ကာရာပေတဗ္ဗော၊ န စောဒေတဗ္ဗော၊ န သာရေတဗ္ဗော၊ န ဘိက္ခူဟိ သမ္ပယောဇေတဗ္ဗ’’န္တိ.
နိယဿကမ္မေ အဋ္ဌာရသဝတ္တံ နိဋ္ဌိတံ.
၁၇. အထ ခေါ သံဃော သေယျသကဿ ဘိက္ခုနော နိယဿကမ္မံ အကာသိ – နိဿာယ တေ ဝတ္ထဗ္ဗန္တိ. သော သံဃေန နိယဿကမ္မကတော ကလျာဏမိတ္တေ သေဝမာနော ဘဇမာနော ပယိရုပါသမာနော ဥဒ္ဒိသာပေန္တော ပရိပုစ္ဆန္တော ဗဟုဿုတော ဟောတိ၊ အာဂတာဂမော ဓမ္မဓရော ဝိနယဓရော မာတိကာဓရော ပဏ္ဍိတော ဝိယတ္တော မေဓာဝီ လဇ္ဇီ ကုက္ကုစ္စကော သိက္ခာကာမော. သမ္မာ ဝတ္တတိ၊ လောမံ ပါတေတိ၊ နေတ္ထာရံ ဝတ္တတိ၊ ဘိက္ခူ ဥပသင်္ကမိတွာ ဧဝံ ဝဒေတိ – ‘‘အဟံ၊ အာဝုသော၊ သံဃေန နိယဿကမ္မကတော သမ္မာ ဝတ္တာမိ၊ လောမံ ပါတေမိ၊ နေတ္ထာရံ ဝတ္တာမိ. ကထံ နု ခေါ မယာ ပဋိပဇ္ဇိတဗ္ဗ’’န္တိ? ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ပေ။. ‘‘တေန ဟိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သံဃော သေယျသကဿ ဘိက္ခုနော နိယဿကမ္မံ ပဋိပ္ပဿမ္ဘေတု.
နပ္ပဋိပ္ပဿမ္ဘေတဗ္ဗအဋ္ဌာရသကံ
၁၈. ‘‘ပဉ္စဟိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတဿ ဘိက္ခုနော နိယဿကမ္မံ နပ္ပဋိပ္ပဿမ္ဘေတဗ္ဗံ. ဥပသမ္ပာဒေတိ၊ နိဿယံ ဒေတိ၊ သာမဏေရံ ဥပဋ္ဌာပေတိ၊ ဘိက္ခုနောဝါဒကသမ္မုတိံ သာဒိယတိ၊ သမ္မတောပိ ဘိက္ခုနိယော ဩဝဒတိ – ဣမေဟိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတဿ ဘိက္ခုနော နိယဿကမ္မံ နပ္ပဋိပ္ပဿမ္ဘေတဗ္ဗံ.
[ပရိ. ၄၂၀] ‘‘အပရေဟိပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတဿ ဘိက္ခုနော နိယဿကမ္မံ နပ္ပဋိပ္ပဿမ္ဘေတဗ္ဗံ. ယာယ အာပတ္တိယာ သံဃေန နိယဿကမ္မံ ကတံ ဟောတိ တံ အာပတ္တိံ အာပဇ္ဇတိ၊ အညံ ဝါ တာဒိသိကံ၊ တတော ဝါ ပါပိဋ္ဌတရံ၊ ကမ္မံ ဂရဟတိ၊ ကမ္မိကေ ဂရဟတိ – ဣမေဟိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတဿ ဘိက္ခုနော နိယဿကမ္မံ နပ္ပဋိပ္ပဿမ္ဘေတဗ္ဗံ.
‘‘အဋ္ဌဟိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတဿ ဘိက္ခုနော နိယဿကမ္မံ နပ္ပဋိပ္ပဿမ္ဘေတဗ္ဗံ. ပကတတ္တဿ ဘိက္ခုနော ဥပေါသထံ ဌပေတိ၊ ပဝါရဏံ ဌပေတိ၊ သဝစနီယံ ကရောတိ၊ အနုဝါဒံ ပဋ္ဌပေတိ၊ ဩကာသံ ကာရေတိ၊ စောဒေတိ၊ သာရေတိ၊ ဘိက္ခူဟိ သမ္ပယောဇေတိ – ဣမေဟိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အဋ္ဌဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတဿ ဘိက္ခုနော နိယဿကမ္မံ နပ္ပဋိပ္ပဿမ္ဘေတဗ္ဗံ.
နပ္ပဋိပ္ပဿမ္ဘေတဗ္ဗအဋ္ဌာရသကံ နိဋ္ဌိတံ.
ပဋိပ္ပဿမ္ဘေတဗ္ဗအဋ္ဌာရသကံ
၁၉. ‘‘ပဉ္စဟိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတဿ ဘိက္ခုနော နိယဿကမ္မံ ပဋိပ္ပဿမ္ဘေတဗ္ဗံ. န ဥပသမ္ပာဒေတိ၊ န နိဿယံ ဒေတိ၊ န သာမဏေရံ ဥပဋ္ဌာပေတိ၊ န ဘိက္ခုနောဝါဒကသမ္မုတိံ သာဒိယတိ၊ သမ္မတောပိ ဘိက္ခုနိယော န ဩဝဒတိ – ဣမေဟိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတဿ ဘိက္ခုနော နိယဿကမ္မံ ပဋိပ္ပဿမ္ဘေတဗ္ဗံ.
‘‘အပရေဟိပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတဿ ဘိက္ခုနော နိယဿကမ္မံ ပဋိပ္ပဿမ္ဘေတဗ္ဗံ. ယာယ အာပတ္တိယာ သံဃေန နိယဿကမ္မံ ကတံ ဟောတိ တံ အာပတ္တိံ န အာပဇ္ဇတိ၊ အညံ ဝါ တာဒိသိကံ၊ တတော ဝါ ပါပိဋ္ဌတရံ၊ ကမ္မံ န ဂရဟတိ၊ ကမ္မိကေ န ဂရဟတိ – ဣမေဟိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတဿ ဘိက္ခုနော နိယဿကမ္မံ ပဋိပ္ပဿမ္ဘေတဗ္ဗံ.
‘‘အဋ္ဌဟိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတဿ ဘိက္ခုနော နိယဿကမ္မံ ပဋိပ္ပဿမ္ဘေတဗ္ဗံ.
န ပကတတ္တဿ ဘိက္ခုနော ဥပေါသထံ ဌပေတိ၊ န ပဝါရဏံ ဌပေတိ၊ န သဝစနီယံ ကရောတိ၊ န အနုဝါဒံ ပဋ္ဌပေတိ၊ န ဩကာသံ ကာရေတိ၊ န စောဒေတိ၊ န သာရေတိ၊ န ဘိက္ခူဟိ သမ္ပယောဇေတိ – ဣမေဟိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အဋ္ဌဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတဿ ဘိက္ခုနော နိယဿကမ္မံ ပဋိပ္ပဿမ္ဘေတဗ္ဗံ.
ပဋိပ္ပဿမ္ဘေတဗ္ဗအဋ္ဌာရသကံ နိဋ္ဌိတံ.
၂၀. ‘‘ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဋိပ္ပဿမ္ဘေတဗ္ဗံ. တေန၊ ဘိက္ခဝေ၊ သေယျသကေန ဘိက္ခုနာ သံဃံ ဥပသင်္ကမိတွာ ဧကံသံ ဥတ္တရာသင်္ဂံ ကရိတွာ ဝုဍ္ဎာနံ ဘိက္ခူနံ ပါဒေ ဝန္ဒိတွာ ဥက္ကုဋိကံ နိသီဒိတွာ အဉ္ဇလိံ ပဂ္ဂဟေတွာ ဧဝမဿ ဝစနီယော – ‘အဟံ၊ ဘန္တေ၊ သံဃေန နိယဿကမ္မကတော သမ္မာ ဝတ္တာမိ၊ လောမံ ပါတေမိ၊ နေတ္ထာရံ ဝတ္တာမိ၊ နိယဿဿ ကမ္မဿ ပဋိပ္ပဿဒ္ဓိံ ယာစာမီ’တိ. ဒုတိယမ္ပိ ယာစိတဗ္ဗာ. တတိယမ္ပိ ယာစိတဗ္ဗာ. ဗျတ္တေန ဘိက္ခုနာ ပဋိဗလေန သံဃော ဉာပေတဗ္ဗော –
‘‘သုဏာတု မေ၊ ဘန္တေ၊ သံဃော. အယံ သေယျသကော ဘိက္ခု သံဃေန နိယဿကမ္မကတော သမ္မာ ဝတ္တတိ၊ လောမံ ပါတေတိ၊ နေတ္ထာရံ ဝတ္တတိ၊ နိယဿဿ ကမ္မဿ ပဋိပ္ပဿဒ္ဓိံ ယာစတိ. ယဒိ သံဃဿ ပတ္တကလ္လံ၊ သံဃော သေယျသကဿ ဘိက္ခုနော နိယဿကမ္မံ ပဋိပ္ပဿမ္ဘေယျ. ဧသာ ဉတ္တိ.
‘‘သုဏာတု မေ၊ ဘန္တေ၊ သံဃော. အယံ သေယျသကော ဘိက္ခု သံဃေန နိယဿကမ္မကတော သမ္မာ ဝတ္တတိ၊ လောမံ ပါတေတိ၊ နေတ္ထာရံ ဝတ္တတိ၊ နိယဿဿ ကမ္မဿ ပဋိပ္ပဿဒ္ဓိံ ယာစတိ. သံဃော သေယျသကဿ ဘိက္ခုနော နိယဿကမ္မံ ပဋိပ္ပဿမ္ဘေတိ. ယဿာယသ္မတော ခမတိ သေယျသကဿ ဘိက္ခုနော နိယဿဿ ကမ္မဿ ပဋိပ္ပဿဒ္ဓိ၊ သော တုဏှဿ၊ ယဿ နက္ခမတိ၊ သော ဘာသေယျ.
‘‘ဒုတိယမ္ပိ ဧတမတ္ထံ ဝဒါမိ – သုဏာတု မေ၊ ဘန္တေ၊ သံဃော. အယံ သေယျသကော ဘိက္ခု သံဃေန နိယဿကမ္မကတော သမ္မာ ဝတ္တတိ၊ လောမံ ပါတေတိ၊ နေတ္ထာရံ ဝတ္တတိ၊ နိယဿဿ ကမ္မဿ ပဋိပ္ပဿဒ္ဓိံ ယာစတိ. သံဃော သေယျသကဿ ဘိက္ခုနော နိယဿကမ္မံ ပဋိပ္ပဿမ္ဘေတိ. ယဿာယသ္မတော ခမတိ သေယျသကဿ ဘိက္ခုနော နိယဿဿ ကမ္မဿ ပဋိပ္ပဿဒ္ဓိ၊ သော တုဏှဿ၊ ယဿ နက္ခမတိ၊ သော ဘာသေယျ.
‘‘တတိယမ္ပိ ဧတမတ္ထံ ဝဒါမိ – သုဏာတု မေ၊ ဘန္တေ၊ သံဃော. အယံ သေယျသကော ဘိက္ခု သံဃေန နိယဿကမ္မကတော သမ္မာ ဝတ္တတိ၊ လောမံ ပါတေတိ၊ နေတ္ထာရံ ဝတ္တတိ၊ နိယဿဿ ကမ္မဿ ပဋိပ္ပဿဒ္ဓိံ ယာစတိ. သံဃော သေယျသကဿ ဘိက္ခုနော နိယဿကမ္မံ ပဋိပ္ပဿမ္ဘေတိ. ယဿာယသ္မတော ခမတိ သေယျသကဿ ဘိက္ခုနော နိယဿဿ ကမ္မဿ ပဋိပ္ပဿဒ္ဓိ၊ သော တုဏှဿ၊ ယဿ နက္ခမတိ၊ သော ဘာသေယျ.
‘‘ပဋိပ္ပဿဒ္ဓံ သံဃေန သေယျသကဿ ဘိက္ခုနော နိယဿကမ္မံ. ခမတိ သံဃဿ၊ တသ္မာ တုဏှီ၊ ဧဝမေတံ ဓာရယာမီ’’တိ.
နိယဿကမ္မံ နိဋ္ဌိတံ ဒုတိယံ.