သာသနပဋ္ဌာနဝိဘာဝနာ

၈၉. ‘‘တတ္ထ ကတမံ နယသမုဋ္ဌာန’’န္တိအာဒိနာ အာစရိယေန သဗ္ဗထာ နယသမုဋ္ဌာနံ ဌပိတံ၊ အမှေဟိ စ ဉာတံ၊ ‘‘သောဠသဟာရပဉ္စနယအဋ္ဌာရသမူလပဒေသု အဋ္ဌာရသ မူလပဒါ ကထံ ဝိဘတ္တာ၊ ကုဟိံ အမှေဟိ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ’’တိ ဝတ္တဗ္ဗဘာဝတော ‘‘တတ္ထ အဋ္ဌာရသ မူလပဒါ ကုဟိံ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ. တတ္ထာတိ တေသု သောဠသဟာရပဉ္စနယအဋ္ဌာရသမူလပဒေသု အဋ္ဌာရသ မူလပဒါ ကေန ပဒေန အာစရိယေန ဝိဘတ္တာ၊ ကုဟိံ အမှေဟိ ဝိတ္ထာရတော ဒဋ္ဌဗ္ဗာတိ ပုစ္ဆတိ. အဋ္ဌာရသ မူလပဒါ သာသနပဋ္ဌာနေ မယာ ဝိဘတ္တာ၊ တုမှေဟိ စ ဝိတ္ထာရတော သာသနပဋ္ဌာနေ ဒဋ္ဌဗ္ဗာတိ ဝိဿဇ္ဇေတိ. ဝိဘတ္တာယေဝ ဟိ အဋ္ဌာရသ မူလပဒါ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ ဘဝန္တိ. အဋ္ဌကထာယံ (နေတ္တိ. အဋ္ဌ. ၈၉) ပန –

‘‘ဧဝံ သဗ္ဗထာ နယသမုဋ္ဌာနံ ဝိဘဇိတွာ ဣဒါနိ သာသနပဋ္ဌာနံ ဝိဘဇန္တော ယသ္မာ သင်္ဂဟဝါရာဒီသု မူလပဒေဟေဝ ပဋ္ဌာနံ သင်္ဂဟေတွာ သရူပတော န ဒဿိတံ၊ တသ္မာ ယထာ မူလပဒေဟိ ပဋ္ဌာနံ နိဒ္ဓါရေတဗ္ဗံ၊ ဧဝံ ပဋ္ဌာနတောပိ မူလပဒါနိ နိဒ္ဓါရေတဗ္ဗာနီတိ ဒဿနတ္ထံ ‘အဋ္ဌာရသ မူလပဒါ ကုဟိံ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ? သာသနပဋ္ဌာနေ’တိ အာဟာ’’တိ –

ဝုတ္တံ. သာသနပဋ္ဌာနေ အဋ္ဌာရသ မူလပဒါ ဒဋ္ဌဗ္ဗာတိ အာစရိယေန ဝုတ္တာ၊ ‘‘ကတမံ တံ သာသနပဋ္ဌာန’’န္တိ ပုစ္ဆိတဗ္ဗတ္တာ ‘‘တတ္ထ ကတမံ သာသနပဋ္ဌာန’’န္တိအာဒိ ဝုတ္တံ. တတ္ထာတိ တေသု အဋ္ဌာရသမူလပဒသာသနပဋ္ဌာနေသု ကတမံ တံ သာသနပဋ္ဌာနန္တိ ဣဒါနိ မယာ နိဒ္ဓါရိယမာနံ ဘဂဝတာ ဒေသိတံ သံကိလေသဘာဂိယာဒိသုတ္တံ သာသနပဋ္ဌာနံ နာမာတိ ဝိဿဇ္ဇေတိ. သာသနန္တိ ပရိယတ္တိသာသနံ. ပဋ္ဌာနန္တိ တဿ ပရိယတ္တိသာသနဿ သံကိလေသဘာဂိယတာဒီဟိ ပကာရေဟိ ဌာနံ ပဝတ္တနံ ပဋ္ဌာနံ၊ တံဒီပနသုတ္တံ ပန ဣဓ ပဋ္ဌာနံ နာမ. တေန ဝုတ္တံ – ‘‘သံကိလေသဘာဂိယံ သုတ္တ’’န္တိအာဒိ. အထ ဝါ သာသနန္တိ အဓိသီလအဓိစိတ္တအဓိပညာသိက္ခတ္တယံ သာသနံ နာမ၊ တံ သိက္ခတ္တယံ ပတိဋ္ဌဟတိ ဧတေန သံကိလေသာဒိနာတိ ပဋ္ဌာနံ၊ သိက္ခတ္တယဿ သာသနဿ ပဋ္ဌာနန္တိ သာသနပဋ္ဌာနံ. တဒါဓာရဘူတံ သုတ္တမ္ပိ ဌာနျူပစာရတော သာသနပဋ္ဌာနံ နာမ. တံ သာသနပဋ္ဌာနသုတ္တံ သရူပတော ဒဿေတုံ –

‘‘သံကိလေသဘာဂိယံ သုတ္တံ၊ ဝါသနာဘာဂိယံ သုတ္တံ၊ နိဗ္ဗေဓဘာဂိယံ သုတ္တံ၊ အသေက္ခဘာဂိယံ သုတ္တံ၊ သံကိလေသဘာဂိယဉ္စ ဝါသနာဘာဂိယဉ္စ သုတ္တံ၊ သံကိလေသဘာဂိယဉ္စ နိဗ္ဗေဓဘာဂိယဉ္စ သုတ္တံ၊ သံကိလေသဘာဂိယဉ္စ အသေက္ခဘာဂိယဉ္စ သုတ္တံ၊ သံကိလေသဘာဂိယဉ္စ နိဗ္ဗေဓဘာဂိယဉ္စ အသေက္ခဘာဂိယဉ္စ သုတ္တံ၊ သံကိလေသဘာဂိယဉ္စ ဝါသနာဘာဂိယဉ္စ နိဗ္ဗေဓဘာဂိယဉ္စ သုတ္တံ၊ ဝါသနာဘာဂိယဉ္စ နိဗ္ဗေဓဘာဂိယဉ္စ သုတ္တံ၊ တဏှာသံကိလေသဘာဂိယံ သုတ္တံ၊ ဒိဋ္ဌိသံကိလေသဘာဂိယံ သုတ္တံ၊ ဒုစ္စရိတသံကိလေသဘာဂိယံ သုတ္တံ၊ တဏှာဝေါဒါနဘာဂိယံ သုတ္တံ၊ ဒိဋ္ဌိဝေါဒါနဘာဂိယံ သုတ္တံ၊ ဒုစ္စရိတဝေါဒါနဘာဂိယံ သုတ္တ’’န္တိ –

ဝုတ္တံ. ‘‘တေသု သုတ္တေသု ယေ သံကိလေသာဒယော ဘဂဝတာ ဝုတ္တာ၊ တေသု သံကိလေသာဒီသု သံကိလေသော ကိတ္တကော’’တိ ပုစ္ဆိတဗ္ဗတ္တာ ‘‘တတ္ထ သံကိလေသော တိဝိဓော တဏှာသံကိလေသော ဒိဋ္ဌိသံကိလေသော ဒုစ္စရိတသံကိလေသော’’တိ ဝုတ္တံ. တတ္ထာတိ တေသု သုတ္တန္တေသု သံကိလေသာဒီသု ဓမ္မေသု. ‘‘တိဝိဓေ တသ္မိံ သံကိလေသေ တဏှာသံကိလေသော ကတမေန ကုသလေန ဝိသုဇ္ဈတီ’’တိ ပုစ္ဆိတဗ္ဗတ္တာ ‘‘တတ္ထ တဏှာသံကိလေသော သမထေန ဝိသုဇ္ဈတီ’’တိ ဝုတ္တံ. တတ္ထာတိ တသ္မိံ တိဝိဓေ တဏှာသံကိလေသာဒိကေ. ‘‘သော သမထော ခန္ဓေသု ကတမော ခန္ဓော’’တိ ပုစ္ဆိတဗ္ဗတ္တာ ‘‘သော သမထော သမာဓိက္ခန္ဓော’’တိ ဝုတ္တံ. ‘‘ဒိဋ္ဌိသံကိလေသော ကေန ဝိသုဇ္ဈတီ’’တိ ပုစ္ဆိတဗ္ဗတ္တာ ‘‘ဒိဋ္ဌိသံကိလေသော ဝိပဿနာယ ဝိသုဇ္ဈတီ’’တိ ဝုတ္တံ. ‘‘သာ ဝိပဿနာ ကတမော ခန္ဓော’’တိ ဝတ္တဗ္ဗတ္တာ ‘‘သာ ဝိပဿနာ ပညာက္ခန္ဓော’’တိ ဝုတ္တံ. ‘‘ဒုစ္စရိတသံကိလေသော ကေန ဝိသုဇ္ဈတီ’’တိ ဝတ္တဗ္ဗတ္တာ ‘‘ဒုစ္စရိတသံကိလေသော သုစရိတေန ဝိသုဇ္ဈတီ’’တိ ဝုတ္တံ. ‘‘တံ သုစရိတံ ကတမော ခန္ဓော’’တိ ဝတ္တဗ္ဗတ္တာ ‘‘တံ သုစရိတံ သီလက္ခန္ဓော’’တိ ဝုတ္တံ. ‘‘တသ္မိံ သီလေ ဌိတဿ ပုဂ္ဂလဿ ကိံ ဘဝတီ’’တိ ဝတ္တဗ္ဗတ္တာ ‘‘တဿ သီလေ ပတိဋ္ဌိတဿာ’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ. သီလေ သုစရိတသင်္ခါတေ သီလက္ခန္ဓေ ပတိဋ္ဌိတဿ တဿ သီလဝန္တဿ ပုဂ္ဂလဿ ဘဝေသု ကာမဘဝရူပါရူပဘဝေသု အာသတ္တိ ဘဝပတ္ထနာ ယဒိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ဧဝံသာယန္တိ ဧဝံ အဿ အယန္တိ ပဒစ္ဆေဒေါ. ဧဝံ သတိ အဿ သီလေ ပတိဋ္ဌိတဿ အယံ အာသတ္တိ ဘဝပတ္ထနာ သမထဝိပဿနာဘာဝနာမယပုညကိရိယဝတ္ထု စ ဘဝတိ၊ စ-သဒ္ဒေန ဒါနမယသီလမယပုညကိရိယဝတ္ထု စ ဘဝတီတိ အတ္ထော သင်္ဂဟိတော. တတြာတိ တေသု ကာမဘဝရူပါရူပဘဝေသု ဥပပတ္တိယာ သံဝတ္တတီတိ.

‘‘သံကိလေသာဒယော ယေဟိ သုတ္တေဟိ ဒဿိတာ၊ တာနိ သုတ္တာနိ ကိတ္တကာနီ’’တိ ဝတ္တဗ္ဗတ္တာ ‘‘ဣမာနိ စတ္တာရိ သုတ္တာနီ’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ. အသာဓာရဏာနိ သံကိလေသဘာဂိယသုတ္တဝါသနာဘာဂိယသုတ္တနိဗ္ဗေဓဘာဂိယသုတ္တအသေက္ခဘာဂိယသုတ္တာနိ စတ္တာရိ သုတ္တာနိ ဘဝန္တိ၊ သာဓာရဏာနိ သံကိလေသဘာဂိယဝါသနာဘာဂိယသုတ္တ၊ သံကိလေသဘာဂိယနိဗ္ဗေဓဘာဂိယသုတ္တ၊ သံကိလေသဘာဂိယအသေက္ခဘာဂိယသုတ္တ၊ ဝါသနာဘာဂိယနိဗ္ဗေဓဘာဂိယသုတ္တာနိ ကတာနိ မိဿိတာနိ စတ္တာရိ ဘဝန္တိ. ဣတိ အဋ္ဌ သုတ္တာနိ ဘဝန္တိ. တာနိယေဝ ဝုတ္တပ္ပကာရာနိ အဋ္ဌ သုတ္တာနိ ဘဝန္တိ. သာဓာရဏာနိ ဝါသနာဘာဂိယအသေက္ခဘာဂိယသုတ္တနိဗ္ဗေဓဘာဂိယအသေက္ခဘာဂိယသုတ္တ- သံကိလေသဘာဂိယဝါသနာဘာဂိယနိဗ္ဗေဓဘာဂိယသုတ္တသံကိလေသ- ဘာဂိယဝါသနာဘာဂိယအသေက္ခဘာဂိယသုတ္တ- သံကိလေသဘာဂိယနိဗ္ဗေဓဘာဂိယအသေက္ခဘာဂိယသုတ္တ- ဝါသနာဘာဂိယနိဗ္ဗေဓဘာဂိယအသေက္ခဘာဂိယသုတ္တ- သံကိလေသဘာဂိယဝါသနာဘာဂိယနိဗ္ဗေဓဘာဂိယအသေက္ခဘာဂိယသုတ္တ- နေဝသံကိလေသဘာဂိယနဝါသနာ- ဘာဂိယနနိဗ္ဗေဓဘာဂိယနအသေက္ခဘာဂိယသုတ္တာနိ ကတာနိ မိဿိတာနိ အဋ္ဌ သုတ္တာနိ ဘဝန္တီတိ သောဠသ သုတ္တာနိ ဘဝန္တိ. တေသု သောဠသသုတ္တေသု စတ္တာရိ ဧကကာနိ သုတ္တာနိ စ စတ္တာရိ ဒုကာနိ သုတ္တာနိ စ ဒွေ တိကာနိ စ ပါဠိယံ အာဂတာနိ၊ ဒွေ ဒုကာနိ သုတ္တာနိ စ ဒွေ တိကာနိ စ ဒွေ စတုက္ကာနိ သုတ္တာနိ စ အဋ္ဌကထာယံ (နေတ္တိ. အဋ္ဌ. ၈၉) အာဂတာနိ.

‘‘ယဒိ ပဋ္ဌာနနယေန ဝုတ္တပ္ပကာရာနိ သောဠသ သုတ္တာနိယေဝ ဝိဘတ္တာနိ၊ ဧဝံ သတိ သုတ္တဂေယျာဒိနဝဝိဓံ သကလံ ပရိယတ္တိသာသနံ ပဋ္ဌာနနယေန အဝိဘတ္တံ ဘဝေယျာ’’တိ ဝတ္တဗ္ဗတ္တာ ‘‘ဣမေဟိ သောဠသဟိ သုတ္တေဟီ’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ. ပဋ္ဌာနနယေန ဝိဘတ္တေဟိ သောဠသဟိ ဣမေဟိ သုတ္တေဟိ နဝဝိဓံ သကလံ ပရိယတ္တိသုတ္တံ ပဋ္ဌာနနယေန ဝိဘတ္တံယေဝ ဟုတွာ ဘိန္နံ ဘဝတိ. သံကိလေသဘာဂိယာဒိပဘေဒါယ ဂါထာယ ဂါထာ အနုမိနိတဗ္ဗာ၊ သံကိလေသဘာဂိယာဒိပဘေဒေန ဝေယျာကရဏေန ဝေယျာကရဏံ အနုမိနိတဗ္ဗံ. သံကိလေသဘာဂိယာဒိပဘေဒေန သုတ္တေန သုတ္တံ အနုမိနိတဗ္ဗံ ဘဝတိယေဝါတိ.

၉၀. ‘‘တေသု သောဠသသု သံကိလေသဘာဂိယာဒီသု သုတ္တေသု ကတမံ သံကိလေသဘာဂိယံ သုတ္တ’’န္တိ ပုစ္ဆိတဗ္ဗတ္တာ ‘‘တတ္ထ ကတမံ သံကိလေသဘာဂိယံ သုတ္တ’’န္တိအာဒိ ဝုတ္တံ. တတ္ထာတိ တေသု သောဠသသု သံကိလေသဘာဂိယာဒီသု သုတ္တေသု ကတမံ သုတ္တံ သံကိလေသဘာဂိယံ သုတ္တံ နာမာတိ ပုစ္ဆတိ.

‘‘ကာမန္ဓာ ဇာလသဉ္ဆန္နာ၊ တဏှာဆဒနဆာဒိတာ၊

ပမတ္တဗန္ဓနာဗဒ္ဓါ၊ မစ္ဆာဝ ကုမိနာမုခေ၊

ဇရာမရဏမနွေန္တိ၊ ဝစ္ဆော ခီရပကောဝ မာတရ’’န္တိ. –

ဣဒံ သုတ္တံ သံကိလေသဘာဂေ ဝါစကဉာပကဘာဝေန ပဝတ္တနတော သံကိလေသဘာဂိယံ သုတ္တံ နာမ. ယေ သတ္တာ ကာမန္ဓာ ကာမေန အန္ဓာ ဇာလသဉ္ဆန္နာ တဏှာဆဒနေန ဆာဒိတာ၊ ပမတ္တဗန္ဓနာယ ဗဒ္ဓါ ဗန္ဓိတဗ္ဗာ၊ တေ သတ္တေ ဇရာမရဏံ အနွေတိ၊ ယထာ တံ ကုမိနာမုခေ ယေ မစ္ဆာ ဂဟိတာ၊ တေ မစ္ဆေ ဇရာမရဏံ အနွေတိ ဣဝ၊ ဧဝံ တေ သတ္တေ ဇရာမရဏံ အနွေတိ. ခီရပကော ဝစ္ဆော မာတရံ အနွေတိ ဣဝ၊ ဧဝံ တေ သတ္တေ ဇရာမရဏံ အနွေတီတိ ယောဇနာ ကာတဗ္ဗာ. အထ ဝါ ခီရပကော ဝစ္ဆော မာတရံ အနွေတိ ဣဝ၊ ကုမိနာမုခေ ဂဟိတာ မစ္ဆာ ဇရာမရဏံ အနွေန္တိ ဣဝ စ၊ ဧဝံ ယေ သတ္တာ ကာမန္ဓာ ပမတ္တဗန္ဓနာယ ဗန္ဓိတဗ္ဗာ၊ တေ သတ္တာ ဇရာမရဏံ အနွေန္တီတိ ယောဇနာ.

‘‘ဣဒံ သုတ္တံယေဝါ’’တိ ဝတ္တဗ္ဗတ္တာ –

‘‘စတ္တာရိမာနိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အဂတိဂမနာနိ. ကတမာနိ စတ္တာရိ? ဆန္ဒာဂတိံ ဂစ္ဆတိ၊ ဒေါသာဂတိံ ဂစ္ဆတိ၊ မောဟာဂတိံ ဂစ္ဆတိ၊ ဘယာဂတိံ ဂစ္ဆတိ၊ ဣမာနိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ စတ္တာရိ အဂတိဂမနာနိ. ဣဒမဝေါစ ဘဂဝါ၊ ဣဒံ ဝတွာန သုဂတော၊ အထာပရံ ဧတဒဝေါစ သတ္ထာ –

‘‘ဆန္ဒာ ဒေါသာ ဘယာ မောဟာ၊ ယော ဓမ္မံ အတိဝတ္တတိ၊

နိဟီယတိ တဿ ယသော၊ ကာဠပက္ခေဝ စန္ဒိမာ’’တိ. –

ဣဒံ သံကိလေသဘာဂိယံ သုတ္တန္တိ –

ဝုတ္တံ. ဆန္ဒာ ဆန္ဒဟေတုနာ ဒေါသာ ဒေါသဟေတုနာ ဘယာ ဘယဟေတုနာ မောဟာ မောဟဟေတုနာ ယော ရာဇာဒိကော ယော ဝိနယဓရာဒိကော ဝါ ဓမ္မံ သပ္ပုရိသဓမ္မံ အတိဝတ္တတိ အတိက္ကမိတွာ ဝတ္တတိ၊ တဿ ရာဇာဒိနော ဝါ တဿ ဝိနယဓရာဒိနော ဝါ ယသော ကိတ္တိ စ ပရိဝါရော စ ဘောဂေါ စ နိဟီယတိ. စန္ဒိမာ ကာဠပက္ခေ ပဘာယ နိဟီယတိ ဣဝ၊ ဧဝံ နိဟီယတီတိ ယောဇနာ.

‘‘ဧတ္တကံယေဝါ’’တိ ဝတ္တဗ္ဗတ္တာ ‘‘မနောပုဗ္ဗင်္ဂမာ ဓမ္မာ။ပေ။ စက္ကံဝ ဝဟတော ပဒန္တိ ဣဒံ သံကိလေသဘာဂိယံ သုတ္တ’’န္တိ ဝုတ္တံ. အတ္ထော ပါကဋော. အဋ္ဌကထာယမ္ပိ ဝိဘတ္တော.

‘‘မိဒ္ဓီ ယဒါ ဟောတိ မဟဂ္ဃသော စ၊ နိဒ္ဒါယိတာ သမ္ပရိဝတ္တသာယီ၊

မဟာဝရာဟောဝ နိဝါပပုဋ္ဌော၊ ပုနပ္ပုနံ ဂဗ္ဘမုပေတိ မန္ဒော’’တိ. –

ဣဒံ သုတ္တမ္ပိ သံကိလေသဘာဂေ ဝိသယေ ဝါစကဉာပကဘာဝေန ပဝတ္တနတော သံကိလေသဘာဂိယံ သုတ္တံ နာမ. နိဝါပပုဋ္ဌော မဟာဝရာဟော ဂါမသူကရော နိဒ္ဒါယိတာ သုပနသီလော သမ္ပရိဝတ္တသာယီ ဟောတိ ဣဝ၊ ဧဝံ ယော မန္ဒော သတ္တော ယဒါ မဟဂ္ဃသော ဟောတိ၊ သော မန္ဒော သတ္တော မိဒ္ဓီ ထိနမိဒ္ဓါဘိဘူတော ဟုတွာ နိဒ္ဒါယိတာ မုဒုဖဿသယနေ မုဒုဟတ္ထေဟိ ပရာမသိတော သမ္ပရိဝတ္တသာယီ ပုနပ္ပုနံ ဂဗ္ဘံ ဥပေတီတိ ယောဇနာ.

‘‘အယသာဝ မလံ သမုဋ္ဌိတံ၊ တတုဋ္ဌာယ တမေဝ ခါဒတိ၊

ဧဝံ အတိဓောနစာရိနံ၊ သာနိ ကမ္မာနိ နယန္တိ ဒုဂ္ဂတိ’’န္တိ. –

ဣဒံ သုတ္တမ္ပိ သံကိလေသဘာဂိယံ သုတ္တံ နာမ. အယသာ အယတော သမုဋ္ဌိတံ ဇာတမလံ တတုဋ္ဌာယ တတော အယတော ဥဋ္ဌဟိတွာ တမေဝ အယံ ခါဒတိ ဣဝ၊ ဧဝံ အတိဓောနစာရိနံ အတိက္ကမိတွာ ဓောနစာရိပုဂ္ဂလံ သာနိ သယံ ကတာနိ အကုသလကမ္မာနိ ဒုဂ္ဂတိံ နယန္တီတိ ယောဇနာ.

‘‘စောရော ယထာ သန္ဓိမုခေ ဂဟီတော၊ သကမ္မုနာ ဟညတိ ဗဇ္ဈတေ စ၊

ဧဝံ အယံ ပေစ္စ ပဇာ ပရတ္ထ၊ သကမ္မုနာ ဟညတိ ဗဇ္ဈတေ စာ’’တိ. –

ဣဒံ သုတ္တမ္ပိ သံကိလေသဘာဂိယံ သုတ္တံ နာမ. သန္ဓိမုခေ ရာဇပုရိသာဒီဟိ ဂဟိတော စောရော သကမ္မုနာ အတ္တနာ ကတေန စောရကမ္မေန ဟညတိ စ ဗဇ္ဈတေ စ ယထာ၊ ဧဝံ အယံ ပါပကာရိနီ ပဇာ ပရတ္ထ ပရလောကေ ပေစ္စ သကမ္မုနာ သယံ ကတေန အကုသလကမ္မုနာ သတ္ထာဒီဟိ ဟညတိ စ အဒ္ဒုဗန္ဓနာဒီဟိ ဗဇ္ဈတေ စာတိ ယောဇနာ.

‘‘သုခကာမာနိ ဘူတာနိ၊ ယော ဒဏ္ဍေန ဝိဟိံသတိ၊

အတ္တနော သုခမေသာနော၊ ပေစ္စ သော န လဘတေ သုခ’’န္တိ. –

ဣဒံ သုတ္တမ္ပိ သံကိလေသဘာဂိယံ သုတ္တံ နာမ. အတ္တနော သုခံ ဧသာနော ဧသမာနော ယော သတ္တော အညာနိ သုခကာမာနိ ဘူတာနိ ဒဏ္ဍေန ဝိဟိံသတိ၊ သော ဟိံသကော သတ္တော ပရလောကေ ပေစ္စ သုခံ န လဘတီတိ ယောဇနာ.

‘‘ဂုန္နံ စေ တရမာနာနံ၊ ဇိမှံ ဂစ္ဆတိ ပုင်္ဂဝေါ၊

သဗ္ဗာ တာ ဇိမှံ ဂစ္ဆန္တိ၊ နေတ္တေ ဇိမှံ ဂတေ သတိ.

‘‘ဧဝမေဝ မနုဿေသု၊ ယော ဟောတိ သေဋ္ဌသမ္မတော၊

သော စေ အဓမ္မံ စရတိ၊ ပဂေဝ ဣတရာ ပဇာ၊

သဗ္ဗံ ရဋ္ဌံ ဒုက္ခံ သေတိ၊ ရာဇာ စေ ဟောတိ အဓမ္မိကော’’တိ. –

ဣဒံ သုတ္တမ္ပိ သံကိလေသဘာဂိယံ သုတ္တံ နာမ. နဒိံ တရမာနာနံ ဂုန္နံ ပုင်္ဂဝေါ ဇိမှံ စေ ဂစ္ဆတိ၊ ဧဝံ နေတ္တေ ဇိမှံ ဂတေ သတိ သဗ္ဗာ တာ ဂါဝိယော ဇိမှံ ဂစ္ဆန္တိ ယထာ၊ ဧဝမေဝ မနုဿေသု ယော ရာဇာ သေဋ္ဌသမ္မတော၊ သော ရာဇာ အဓမ္မံ စရတိ၊ ဧဝံ ရညေ အဓမ္မံ စရန္တေ သတိ ဣတရာ ပဇာ ပဂေဝ ပဌမမေဝ အဓမ္မံ စရတိ. ရာဇာ အဓမ္မိကော စေ ဟောတိ၊ ဧဝံ ရညေ အဓမ္မိကေ သတိ သဗ္ဗံ ရဋ္ဌံ ဒုက္ခံ သေတီတိ ယောဇနာ.

‘‘သုကိစ္ဆရူပါ ဝတိမေ မနုဿာ၊ ကရောန္တိ ပါပံ ဥပဓီသု ရတ္တာ၊

ဂစ္ဆန္တိ တေ ဗဟုဇနသန္နိဝါသံ၊ နိရယံ အဝီစိံ ကဋုကံ ဘယာနက’’န္တိ. –

ဣဒံ သုတ္တမ္ပိ သံကိလေသဘာဂိယံ သုတ္တံ နာမ. ယေ မနုဿာ ဥပဓီသု ကာမဂုဏူပဓီသု ရတ္တာ ရာဂါဘိဘူတာ ဟုတွာ ပါပံ အကုသလကမ္မံ ကရောန္တိ၊ ဣမေ ပါပကမ္မကရာ မနုဿာ သုကိစ္ဆရူပါ ဝတ သုဋ္ဌု ကိစ္ဆာပန္နရူပါ ဝတ ဘဝန္တိ၊ တေ ပါပကမ္မကရာ မနုဿာ ကဋုကံ ဘယာနကံ ဗဟုဇနသန္နိဝါသံ နိရယံ အဝီစိံ ဂစ္ဆန္တီတိ ယောဇနာ.

‘‘ဖလံ ဝေ ကဒလိံ ဟန္တိ၊ ဖလံ ဝေဠုံ ဖလံ နဠံ၊

သက္ကာရော ကာပုရိသံ ဟန္တိ၊ ဂဗ္ဘော အဿတရိံ ယထာ’’တိ. –

ဣဒံ သုတ္တမ္ပိ သံကိလေသဘာဂိယံ သုတ္တံ နာမ. ဖလံ ကဒလိယာ ဖလံ ကဒလိံ ဝေ ဧကန္တေန ဟန္တိ ယထာ၊ ဖလံ ဝေဠုံ ဝေ ဧကန္တေန ဟန္တိ ယထာ၊ ဖလံ နဠံ ဝေ ဧကန္တေန ဟန္တိ ယထာ၊ ဂဗ္ဘော အဿတရိံ မာတရံ ဝေ ဧကန္တေန ဟန္တိ ယထာ၊ ဧဝံ သက္ကာရော ကာပုရိသံ ဝေ ဧကန္တေန ဟန္တီတိ ယောဇနာ.

‘‘ကောဓမက္ခဂရု ဘိက္ခု၊ လာဘသက္ကာရဂါရဝေါ၊

သုခေတ္တေ ပူတိဗီဇံဝ၊ သဒ္ဓမ္မေ န ဝိရူဟတီ’’တိ. –

ဣဒံ သုတ္တမ္ပိ သံကိလေသဘာဂိယံ သုတ္တံ နာမ. သုခေတ္တေ သုန္ဒရေ ခေတ္တေပိ ခိတ္တံ ပူတိဗီဇံ န ရုဟတိ ဣဝ၊ ဧဝံ ယော ဘိက္ခု လာဘသက္ကာရဂါရဝေါ ကောဓံ ကုဇ္ဈနလက္ခဏံ ကောဓံ၊ မက္ခံ ပရဂုဏသီလမက္ခနလက္ခဏံ မက္ခဉ္စ ဂရုံ ကတွာ စရတိ၊ သော စရန္တော ဘိက္ခု သဒ္ဓမ္မသ္မိံ န ရုဟတီတိ ယောဇနာ.

၉၁. ‘‘ဣဓာဟံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဧကစ္စံ ပုဂ္ဂလံ ပဒုဋ္ဌစိတ္တံ ဧဝံ စေတသာ စေတော ပရိစ္စ ပဇာနာမိ။ပေ။ ဣတိ မေ သုတ’’န္တိ ဣဒံ သုတ္တမ္ပိ သံကိလေသဘာဂိယံ သုတ္တံ နာမ. ဘိက္ခဝေ ဣဓ သာသနေ၊ လောကေ ဝါ အဟံ ဧကစ္စံ ပုဂ္ဂလံ ပဒုဋ္ဌစိတ္တံ မမ စေတသာ တဿ စေတော စိတ္တံ ပရိစ္စ ပရိစ္ဆိန္ဒိတွာ ဗုဒ္ဓစက္ခုနာ ဧဝံ ပဇာနာမိ. ‘‘ကထံ ပဇာနာမီ’’တိ စေ ပုစ္ဆေယျ၊ ယဉ္စ ပဋိပဒံ ပဋိပန္နော၊ ယဉ္စ မဂ္ဂံ သမာရုဠှော အယံ ပုဂ္ဂလော ယထာ ယာယ ဒုပ္ပဋိပဒါယ ယေန ဒုမ္မဂ္ဂေန ဣရိယတိ ပဝတ္တတိ၊ တာယ ဒုပ္ပဋိပဒါယ တေန ဒုမ္မဂ္ဂေန ဣမမှိ ဣမသ္မိံ သမယေ ဒုပ္ပဋိပဇ္ဇနကာလေ အယံ ဒုပ္ပဋိပန္နံ ပဋိပန္နော ဒုမ္မဂ္ဂသမာရုဠှော ပုဂ္ဂလော စေ ကာလံ ကရေယျ၊ ဧဝံ သတိ အာဘတံ ဝတ္ထု နိက္ခိတ္တံ ယထာ၊ ဧဝံ နိရယေ နိက္ခိတ္တော. တံ ကိဿ ဟေတု? ဘိက္ခဝေ အဿ ပုဂ္ဂလဿ စိတ္တံ ပဒုဋ္ဌံ ပဒေါသိတံ ဟိ ယသ္မာ ဟောတိ၊ တသ္မာ နိက္ခိတ္တော. ဧဝံ ဣဓ သာသနေ၊ လောကေ ဝါ စေတောပဒေါသဟေတု စ ပန ဧကစ္စေ သတ္တာ ပုဂ္ဂလာ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ အပါယံ ဒုဂ္ဂတိံ ဝိနိပါတံ ဥပပဇ္ဇန္တီတိ ပဇာနာမီတိ. ဧတမတ္ထံ ဘဂဝါ အဝေါစ. တတ္ထ တသ္မိံ သုတ္တေ ဧတံ ‘‘ပဒုဋ္ဌစိတ္တံ ဉတွာန။ပေ။ နိရယံ သော ဥပပဇ္ဇတီ’’တိ ဂါထာဝစနံ ဣတိ ဧဝံ ဝုစ္စတိ.

သတ္ထာ ဣဓ သာသနေ၊ လောကေ ဝါ ပဒုဋ္ဌစိတ္တံ ဧကစ္စံ ပုဂ္ဂလံ ဉတွာန ဘိက္ခူနံ သန္တိကေ ဧတမတ္ထံ ဗျာကာသိ. ဣမမှိ ဣမသ္မိံ သမယေ အယံ ပုဂ္ဂလော စေ ကာလံ ကယိရာထ၊ ဧဝံ သတိ ပဒုဋ္ဌစိတ္တသမင်္ဂီ ဟိ နိရယသ္မိံ ဥပပဇ္ဇေယျ၊ ပုဂ္ဂလဿ စိတ္တံ ပဒူသိတံ ဟိ ယသ္မာ ဟောတိ၊ တသ္မာ ဥပပဇ္ဇေယျ၊ စေတောပဒေါသဟေတု သတ္တာ ဒုဂ္ဂတိံ ဂစ္ဆန္တိ အာဘတံ ဝတ္ထုံ နိက္ခိပေယျ ယထာ၊ ဧဝမေဝံ တထာဝိဓော ဒုပ္ပညော သော ပဒေါသစိတ္တော ပုဂ္ဂလော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ နိရယံ ဥပပဇ္ဇတီတိ အယမ္ပိ အတ္ထော ဘဂဝတာ ဝုတ္တော၊ ဣတိ မေ မယာ သုတန္တိ ယောဇနာ.

‘‘သစေ ဘာယထ ဒုက္ခဿ၊ သစေ ဝေါ ဒုက္ခမပ္ပိယံ၊

မာကတ္ထ ပါပကံ ကမ္မံ၊ အာဝိ ဝါ ယဒိ ဝါ ရဟော.

‘‘သစေ စ ပါပကံ ကမ္မံ၊ ကရိဿထ ကရောထ ဝါ၊

န ဝေါ ဒုက္ခာ ပမုတျတ္ထိ၊ ဥပေစ္စပိ ပလာယတ’’န္တိ. –

ဣဒံ သုတ္တမ္ပိ သံကိလေသဘာဂိယံ သုတ္တံ နာမ. သပ္ပုရိသာ တုမှေ ဒုက္ခဿ ဇာတိဒုက္ခဇရာဒုက္ခဗျာဓိဒုက္ခမရဏဒုက္ခအပါယဒုက္ခ- အတီတဝဋ္ဋမူလကဒုက္ခအနာဂတဝဋ္ဋမူလကဒုက္ခပစ္စုပ္ပန္နာဟာရမူလကဒုက္ခာတိ အဋ္ဌဝိဓဿ ဒုက္ခဿ သစေ ဘာယထ၊ ဝေါ တုမှေဟိ ဒုက္ခံ တထာ အဋ္ဌဝိဓံ ဒုက္ခံ သစေ အပ္ပိယံ၊ ဧဝံ သတိ အာဝိ ဝါ ယဒိ ရဟော ဝါ ပါပကံ ကမ္မံ မာကတ္ထ မာ အကတ္ထ. သပ္ပုရိသာ တုမှေ အာဝိ ဝါ ယဒိ ရဟော ဝါ ပါပကံ ကမ္မံ သစေ ကရိဿထ ဝါ သစေ ကရောထ ဝါ၊ ဧဝံ သတိ ဥပေစ္စပိ သဉ္စိစ္စာပိ ပလာယတံ ပလာယန္တာနံ ဝေါ တုမှာကံ ဒုက္ခာ အဋ္ဌဝိဓာ ဒုက္ခတော ပမုတ္တိ မုစ္စနံ နတ္ထေဝါတိ ယောဇနာ.

‘‘အဓမ္မေန ဓနံ လဒ္ဓါ၊ မုသာဝါဒေန စူဘယံ၊

မမေတိ ဗာလာ မညန္တိ၊ တံ ကထံ နု ဘဝိဿတိ.

‘‘အန္တရာယာ သု ဘဝိဿန္တိ၊ သမ္ဘတဿ ဝိနဿတိ၊

မတာ သဂ္ဂံ န ဂစ္ဆန္တိ၊ နနု ဧတ္တာဝတာ ဟတာ’’တိ. –

ဣဒံ သုတ္တမ္ပိ သံကိလေသဘာဂိယံ သုတ္တံ နာမ. ယေ ဗာလာ အဓမ္မေန စ မုသာဝါဒေန စ ဓနံ သဝိညာဏာဝိညာဏံ သဗ္ဗံ လဘိတဗ္ဗံ ဓနံ လဒ္ဓါ ဥဘယံ ဓနံ ‘‘မမ ဓန’’န္တိ မညန္တိ၊ တေသံ ဗာလာနံ တံ ဥဘယံ ဓနံ ကထံ ကေန နု ပကာရေန ဘဝိဿတိ၊ အဓမ္မေန သမ္ဘတတ္တာ စိရဋ္ဌိတိကံ န ဟောတိ. အန္တရာယာ ရာဇန္တရာယာဒယော အန္တရာယာ တေသံ ဗာလာနံ ဘဝိဿန္တိ. ယေန အဓမ္မဝေါဟာရာဒိကေန ယံ ဓနံ သမ္ဘတံ၊ အဿ အဓမ္မဝေါဟာရာဒိကဿ တံ သမ္ဘတံ ဓနံ ဝိနဿတိ. မတာ မရန္တာ တေ ဗာလာ သဂ္ဂံ သုဂတိံ န ဂစ္ဆန္တိ. သုဂတိ ဟိ သောဘနေဟိ ဘောဂေဟိ အဂ္ဂေါတိ ‘‘သဂ္ဂေါ’’တိ အဓိပ္ပေတာ. ဧတ္တာဝတာ ဧတ္တကေန ဒိဋ္ဌဓမ္မိကသမ္ပရာယိကာနံ အတ္တဟိတာနံ ဟာယနေန တေ ဗာလာ ဟတာ ဝိနဋ္ဌာ ဘဝန္တိ နနူတိ ယောဇနာ.

‘‘ကထံ ခဏတိ အတ္တာနံ၊ ကထံ မိတ္တေဟိ ဇီရတိ၊

ကထံ ဝိဝဋ္ဋတေ ဓမ္မာ၊ ကထံ သဂ္ဂံ န ဂစ္ဆတိ’’.

‘‘လောဘာ ခဏတိ အတ္တာနံ၊ လုဒ္ဓေါ မိတ္တေဟိ ဇီရတိ၊

လောဘာ ဝိဝဋ္ဋတေ ဓမ္မာ၊ လောဘာ သဂ္ဂံ န ဂစ္ဆတီ’’တိ. –

ဣဒံ သုတ္တမ္ပိ သံကိလေသဘာဂိယံ သုတ္တံ နာမ. ယောဇနတ္ထော ပါကဋော.

‘‘စရန္တိ ဗာလာ ဒုမ္မေဓာ၊ အမိတ္တေနေဝ အတ္တနာ၊

ကရောန္တာ ပါပကံ ကမ္မံ၊ ယံ ဟောတိ ကဋုကပ္ဖလံ.

‘‘န တံ ကမ္မံ ကတံ သာဓု၊ ယံ ကတွာ အနုတပ္ပတိ၊

ယဿ အဿုမုခေါ ရောဒံ၊ ဝိပါကံ ပဋိသေဝတီ’’တိ. –

ဣဒံ သုတ္တမ္ပိ သံကိလေသဘာဂိယံ သုတ္တံ နာမ. ဒုမ္မေဓာ နိပ္ပညာ ဗာလာ အမိတ္တေန ပါပကံ ကမ္မံ ကတံ ဣဝ၊ ဧဝံ အတ္တနာ ကဋုကပ္ဖလံ ယံ ကမ္မံ ကတံ ဟောတိ၊ တံ ပါပကံ ကတံ ကမ္မံ ကရောန္တာ စရန္တိ. ယံ ကမ္မံ ကတွာ ကရောန္တော ပစ္ဆာ အနုတပ္ပတိ၊ တံ ကတံ ကမ္မံ န သာဓု. ယဿ ကမ္မဿ ဝိပါကံ ရောဒံ ရုဒန္တော အဿုမုခေါ ပဋိသေဝတိ၊ တံ ကတံ ကမ္မံ န သာဓူတိ ယောဇနာ.

‘‘ဒုက္ကရံ ဒုတ္တိတိက္ခဉ္စ။ပေ။ အဝီတရာဂေါ’’တိ ဣဒံ သုတ္တမ္ပိ သံကိလေသဘာဂိယံ သုတ္တံ နာမ. သုတ္တတ္ထော အဋ္ဌကထာယံ ဝိတ္ထာရတော ဝုတ္တော.

‘‘အပ္ပမေယျံ ပမိနန္တော၊ ကောဓ ဝိဒွါ ဝိကပ္ပယေ၊

အပ္ပမေယျံ ပမာယိနံ၊ နိဝုတံ တံ မညေ အကိဿဝ’’န္တိ. –

ဣဒံ သုတ္တမ္ပိ သံကိလေသဘာဂိယံ သုတ္တံ နာမ. ဣဓ သာသနေ အပ္ပမေယျံ အပ္ပမေယျဂုဏံ ခီဏာသဝံ ပုဂ္ဂလံ ‘‘အယံ ခီဏာသဝေါ ပုဂ္ဂလော ဧတ္တကသီလော ဧတ္တကသမာဓိ ဧတ္တကပညော’’တိ ပမိနန္တော ကော ပုထုဇ္ဇနော ဝိကပ္ပယေ. အပ္ပမေယျံ ခီဏာသဝပုဂ္ဂလံ ပမာယိနံ ပမာယန္တံ တံ ပုထုဇ္ဇနံ အယံ နိဝုတံ အဝကုဇ္ဇပညံ အကိဿဝံ အပညန္တိ မညေ မညာမီတိ ယောဇနာ.

‘‘ပုရိသဿ ဟိ ဇာတဿ၊ ကုဌာရီ ဇာယတေ မုခေ၊

ယာယ ဆိန္ဒတိ အတ္တာနံ၊ ဗာလော ဒုဗ္ဘာသိတံ ဘဏံ.

‘‘န ဟိ သတ္ထံ သုနိသိတံ၊ ဝိသံ ဟလာဟလံ ဣဝ၊

ဧဝံ ဝိရဒ္ဓံ ပါတေတိ၊ ဝါစာ ဒုဗ္ဘာသိတာ ယထာ’’တိ. –

ဣဒံ သုတ္တမ္ပိ သံကိလေသဘာဂိယံ သုတ္တံ နာမ. ဒုဗ္ဘာသိတံ အရိယူပဝါဒသင်္ခါတံ ဖရုသဝါစံ ဘဏံ ဘဏန္တော ဗာလော ဒုဋ္ဌော ပုရိသော ယာယ ကုဌာရီသဒိသိယာ ဒုဗ္ဘာသိတဝါစာယ အတ္တာနံ ဆိန္ဒတိ၊ သာ ကုဌာရီသဒိသီ ဒုဗ္ဘာသိတဝါစာ ဇာတဿ ပုရိသဿ မုခေ ဇာယတေ ဇာယတိ၊ သာ ဒုဗ္ဘာသိတဝါစာ မုခေ ဇာယတိ ဣဝ၊ ဧဝံ သုနိသိတံ သတ္ထံ မုခေ န ဇာယတိ၊ ယထာ ဟလာဟလံ ဝိသံ မုခေ န ဇာယတိ၊ ဒုဗ္ဘာသိတာ ဝါစာ အပါယေသု ဝိရဒ္ဓံ ပုဂ္ဂလံ ပါတေတိ ယထာ၊ ဧဝံ သုနိသိတံ သတ္ထံ အပါယေသု န ပါတေတိ၊ ဟလာဟလံ ဝိသံ အပါယေသု န ပါတေတီတိ ယောဇနာ.

၉၂. ‘‘ယော နိန္ဒိယံ ပသံသတိ၊ တံ ဝါ နိန္ဒတိ ယော ပသံသိယော၊

ဝိစိနာတိ မုခေန သော ကလိံ၊ ကလိနာ တေန သုခံ န ဝိန္ဒတိ.

‘‘အပ္ပမတ္တော အယံ ကလိ၊ ယော အက္ခေသု ဓနပရာဇယော၊

သဗ္ဗဿာပိ သဟာပိ အတ္တနာ၊ အယမေဝ မဟန္တတရော ကလိ၊

ယော သုဂတေသု မနံ ပဒေါသယေ.

‘‘သတံ သဟဿာနံ နိရဗ္ဗုဒါနံ၊ ဆတ္တိံသတီ ပဉ္စ စ အဗ္ဗုဒါနိ၊

ယမရိယဂရဟီ နိရယံ ဥပေတိ၊ ဝါစံ မနဉ္စ ပဏိဓာယ ပါပက’’န္တိ. –

ဣဒံ သုတ္တမ္ပိ သံကိလေသဘာဂိယံ သုတ္တံ နာမ. ယော ပုဂ္ဂလော နိန္ဒိယံ ဒုစ္စရံ ဒုဿီလံ ပုဂ္ဂလံ ပသံသတိ၊ သော ပသံသကော ပုဂ္ဂလော မုခေန ကလိံ ဝိစိနာတိ ဥပစိနာတိ၊ တေန ကလိနာ သုခံ န ဝိန္ဒတိ. ယော သုစာရီ သီလဝါ ပုဂ္ဂလော ပသံသိယော ဟောတိ၊ တံ ဝါ သုစာရိံ ဝါ သီလဝန္တံ ပုဂ္ဂလံ ယော ပုဂ္ဂလော နိန္ဒတိ၊ သော နိန္ဒန္တော ပုဂ္ဂလော မုခေန ကလိံ ဝိစိနာတိ ဥပစိနာတိ၊ တေန ကလိနာ သုခံ န ဝိန္ဒတိ.

အတ္တနာ သဟာပိ သဗ္ဗဿ ဓနဿ ဝသေနပိ အက္ခေသု ယော ဓနပရာဇယော ဘဝတိ၊ အယံ ကလိ အယံ ဓနပရာဇယော အပ္ပမတ္တော ဟောတိ. ယော ပုဂ္ဂလော သုဂတေသု မနံ ပဒေါသယေ၊ တဿ ပုဂ္ဂလဿ ယော ကလိ ဘဝတိ၊ အယမေဝ ကလိ မဟန္တတရော ဟောတိ.

ကသ္မာ? ဝါစဉ္စ မနဉ္စ ပဏိဓာယ အရိယဂရဟီ ပုဂ္ဂလော ယံ ကာလံ ပါပကံ နိရယံ ဥပေတိ၊ သော ကာလော ‘‘သတံ သဟဿာနံ နိရဗ္ဗုဒါနဉ္စ ဆတ္တိံသ နိရဗ္ဗုဒါနိ စ ပဉ္စ အဗ္ဗုဒါနိ စ ယသ္မိံ ကာလေ ဂဏီယန္တီ’’တိ တေန ကာလေန သမော ဟောတိ၊ တသ္မာ မဟန္တတရော ဟောတီတိ ယောဇနာ.

‘‘ယော လောဘဂုဏေ အနုယုတ္တော။ပေ။

ဂစ္ဆသိ ခေါ ပပတံ စိရရတ္တ’’န္တိ. –

ဣဒံ သုတ္တမ္ပိ သံကိလေသဘာဂိယံ သုတ္တံ နာမ. ယော ပုဂ္ဂလော လောဘဂုဏေ အနုယုတ္တော အနု ပုနပ္ပုနံ ယုတ္တော ဟောတိ၊ သော ပုဂ္ဂလော အညေ ပုဂ္ဂလေ ဝစသာ ပရိဘာသတိ၊ အဿဒ္ဓေါ ကဒရိယော အဝဒညူ ဗုဒ္ဓါနံ ဩဝါဒညူ န ဟောတိ၊ မစ္ဆရီ ပေသုဏိယံ ပေသုဏိယသ္မိံ အနုယုတ္တော ဟောတိ.

မုခဒုဂ္ဂ မုခဝိသမ ဝိဘူတ ဝိဂတဘူတ အနရိယ ဘူနဟု ဗုဒ္ဓိဝိနာသက ပါပက ဒုက္ကဋကာရိ ပုရိသန္တ ပုရိသလာမက ကလိ အလက္ခိ အဝဇာတပုတ္တ တွံ နေရယိကော အသိ. ဣဓ ဣဒါနိ ဗဟုဘာဏီ မာ ဟောဟိ.

အဟိတာယ ရဇံ အတ္တနိ မာ အာကိရသိ မာ ပက္ခိပသိ. ကိဗ္ဗိသကာရိ တွံ သန္တေ ခီဏာသဝေ ပုဂ္ဂလေ ဂရဟသိ၊ ဗဟူနိ ဒုစ္စရိတာနိ ကမ္မာနိ စရသိ၊ စရိတွာ တွံ စိရရတ္တံ ရစနဝိရဟိတံ ပပတံ နရကံ နိရယံ ဂစ္ဆသိ ခေါ ဧကံသေနာတိ ယောဇနာ.

နာနာဝိဓံ သံကိလေသဘာဂိယံ သုတ္တံ အာစရိယေန နိဒ္ဓါရိတံ၊ အမှေဟိ စ ဉာတံ၊ ‘‘ကတမံ ဝါသနာဘာဂိယံ သုတ္တ’’န္တိ ပုစ္ဆိတဗ္ဗတ္တာ ‘‘တတ္ထ ကတမံ ဝါသနာဘာဂိယံ သုတ္တ’’န္တိအာဒိ ဝုတ္တံ. တတ္ထာတိ တေသု သောဠသသု သံကိလေသဘာဂိယာဒီသု သုတ္တေသု ကတမံ သုတ္တံ ဝါသနာဘာဂိယံ သုတ္တံ နာမာတိ ပုစ္ဆတိ. ‘‘မနောပုဗ္ဗင်္ဂမာ ဓမ္မာ။ပေ။ ဆာယာဝ အနပါယိနီ’’တိ ဣဒံ ဝါသနာဘာဂေ ပုညဘာဂေ ဝိသယေ ဝါစကဉာပကဘာဝေန ပဝတ္တနတော ဝါသနာဘာဂိယံ သုတ္တံ နာမ. အတ္ထော ပါကဋော.

၉၃. ‘‘မဟာနာမော သက္ကော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ။ပေ။ အပါပိကာ ကာလင်္ကိရိယာ’’တိ ဣဒံ သုတ္တမ္ပိ ဝါသနာဘာဂေ ပုညဘာဂေ ဝိသယေ ဝါစကဉာပကဘာဝေန ပဝတ္တနတော ဝါသနာဘာဂိယံ သုတ္တံ နာမ. အတ္ထော ပါကဋော.

‘‘သုခကာမာနိ ဘူတာနိ၊ ယော ဒဏ္ဍေန န ဟိံသတိ၊

အတ္တနော သုခမေသာနော၊ ပေစ္စ သော လဘတေ သုခ’’န္တိ. –

ဣဒံ သုတ္တမ္ပိ ဝါသနာဘာဂိယံ သုတ္တံ နာမ. အတ္ထော ပါကဋော.

‘‘ဂုန္နံ စေ တရမာနာနံ။ပေ။ ရာဇာ စေ ဟောတိ ဓမ္မိကော’’တိ ဣဒံ သုတ္တမ္ပိ ဝါသနာဘာဂိယံ သုတ္တံ နာမ. အတ္ထော ပါကဋော.

၉၄. ‘‘ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ။ပေ။ ဧဝံ ပဇာနာတီ’’တိ ဣဒံ သုတ္တမ္ပိ ဝါသနာ။ပေ။ သုတ္တံ နာမ. အတ္ထော ပါကဋော.

‘‘ကသ္မာ ဘဂဝါ ဇနပဒစာရိကံ စရတီ’’တိ ပုစ္ဆေယျ၊ သတ္တဟိ ကာရဏေဟိ ဗုဒ္ဓါ ဘဂဝန္တော ဇနပဒစာရိကံ စရန္တိ. ကတမေဟိ သတ္တဟိ? ဒေသန္တရဂတာနံ ဝေနေယျာနံ ဝိနယနတ္ထံ၊ တတြ ဌိတာနံ ဥဿုက္ကသမုပ္ပါဒနတ္ထံ၊ သာဝကာနံ ဧကသ္မိံ ဌာနေ နိဗဒ္ဓဝါသနိဝါရဏတ္ထံ၊ အတ္တနော စ တတ္ထ နိဗဒ္ဓဝါသေ အနာသင်္ဂဒဿနတ္ထံ၊ သမ္ဗုဒ္ဓဝသိတဋ္ဌာနတာယ ဒေသာနံ စေတိယဘာဝသမ္ပာဒနတ္ထံ၊ ဗဟူနံ သတ္တာနံ ဒဿနူပသင်္ကမနာဒီဟိ ပုညောဃပ္ပသဝနတ္ထံ၊ အဝုဋ္ဌိအာဒိဥပဒ္ဒဝူပသမနတ္ထဉ္စာတိ ဣမေဟိ သတ္တဟိ ကာရဏေဟိ ဗုဒ္ဓါ ဘဂဝန္တော ဇနပဒစာရိကံ စရန္တီတိ ဇနပဒစရဏကာရဏံ ဝေဒိတဗ္ဗံ.

‘‘ဧကပုပ္ဖံ စဇိတွာန၊ သဟဿံ ကပ္ပကောဋိယော၊

ဒေဝေ စေဝ မနုဿေ စ၊ သေသေန ပရိနိဗ္ဗုတော’’တိ. –

ဣဒံ သုတ္တမ္ပိ ဝါသနာဘာဂိယံ သုတ္တံ နာမ. သဟဿံ ကပ္ပကောဋိယောတိ သဟဿံ အတ္တဘာဝတော ကောဋိယော.

‘‘အဿတ္ထေ ဟရိတောဘာသေ၊ သံဝိရူဠှမှိ ပါဒပေ၊

ဧကံ ဗုဒ္ဓဂတံ သညံ၊ အလဘိံဟံ ပတိဿတော.

‘‘အဇ္ဇ တိံသံ တတော ကပ္ပါ၊ နာဘိဇာနာမိ ဒုဂ္ဂတိံ၊

တိဿော ဝိဇ္ဇာ သစ္ဆိကတာ၊ တဿာ သညာယ ဝါသနာ’’တိ. –

ဣဒံ သုတ္တမ္ပိ ဝါသနာဘာဂိယံ သုတ္တံ နာမ. ဟရိတောဘာသေတိ ဟရိတဩဘာသေ. အလဘိံဟန္တိ အဟံ အလဘိံ.

‘‘ပိဏ္ဍာယ ကောသလံ ပုရံ။ပေ။ ဝိပါကော ဟောတိ အစိန္တိယော’’တိ ဣဒံ သုတ္တမ္ပိ ဝါသနာဘာဂိယံ သုတ္တံ နာမ. အဂ္ဂပုဂ္ဂလော အနုကမ္ပကော တဏှာနိဃာတကော မုနိ သမ္ဗုဒ္ဓေါ ပုရေဘတ္တံ ပိဏ္ဍာယ ပိဏ္ဍံ ပဋိဂ္ဂဏှိတုံ ကောသလံ ပုရံ ပါဝိသိ.

ယဿ ပုရိသဿ ဟတ္ထေ သဗ္ဗပုပ္ဖေဟိ အလင်္ကတော ဝဋံသကော ပုပ္ဖဝဋံသကောဝ အတ္ထိ၊ သော အယံ ပုရိသော ရာဇမဂ္ဂေန ကောသလပုရံ ပဝိသန္တံ ဘိက္ခုသံဃပုရက္ခတံ ဒေဝမာနုသပူဇိတံ သမ္ဗုဒ္ဓံ အဒ္ဒသ၊ ဒိသွာ ဟဋ္ဌော စိတ္တံ ပသာဒေသိ၊ ပသာဒေတွာ သမ္ဗုဒ္ဓံ ဥပသင်္ကမိ.

ဥပသင်္ကမိတွာ သော အယံ ပသန္နော ဟုတွာ သုရဘိံ ဝဏ္ဏဝန္တံ မနောရမံ တံ ဝဋံသကံ သမ္ဗုဒ္ဓဿ သေဟိ ပါဏီဘိ ဥပနာမေသိ.

တတော ဗုဒ္ဓဿ လပနန္တရာ လပနဿ ဝဒနဿ အန္တရာ အဂ္ဂိသိခါ ဝဏ္ဏာ သဟဿရံသိ ဩက္ကာ ပဘာ နိက္ခမိ၊ အဗ္ဘာ ဝိဇ္ဇု နိက္ခမတိ ဣဝ၊ ဧဝံ အာနနာ သဟဿရံသိ နိက္ခမိတွာ အာဒိစ္စဗန္ဓုနော သီသေ တိက္ခတ္တုံ ပဒက္ခိဏံ ကရိတွာန ပရိဝဋ္ဋေတွာ မုဒ္ဓနိ အန္တရဓာယထ.

အာနန္ဒော အစ္ဆရိယံ အဗ္ဘုတံ လောမဟံသနံ ဣဒံ ပါဋိဟာရိယံ ဒိသွာ စီဝရံ ဧကံသံ ကရိတွာ ဧတံ အဗြဝိ – ‘‘မဟာမုနိ၊ သိတကမ္မဿ ဟေတု ကော? တံ ဟေတုံ ဗျာကရောဟိ၊ ဓမ္မာလောကော ဘဝိဿတီ’’တိ.

ယဿ ဘဂဝတော သဗ္ဗဓမ္မေသု ဉာဏံ သဒါ ပဝတ္တတိ၊ ကင်္ခါဝိတရဏော မုနိ သော ဘဂဝါ ကင်္ခိံ ဝေမတိကံ အာနန္ဒံ ထေရံ ဧတံ အဗြဝိ. အာနန္ဒ၊ ယော သောပုရိသော မယိ စိတ္တံ ပသာဒယိ၊ သော ပုရိသော စတုရာသီတိကပ္ပါနိ ဒုဂ္ဂတိံ န ဂမိဿတိ၊ ဒေဝေသု ဒေဝသောဘဂ္ဂံ ဒိဗ္ဗံ ရဇ္ဇံ ပသာသိတွာ မနုဇေသု ရဋ္ဌေ သကလရဋ္ဌေ မနုဇိန္ဒော ရာဇာ ဘဝိဿတိ. သော ပုရိသော စရိမံ ပဗ္ဗဇိတွာ၊ ဓမ္မတံ သစ္ဆိကတွာ စ ဓုတရာဂေါ ဝဋံသကော နာမ ပစ္စေကဗုဒ္ဓေါ ဘဝိဿတိ.

တထာဂတေ ဝါ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေ ဝါ ပစ္စေကသမ္ဗုဒ္ဓေ ဝါ တဿ တထာဂတဿ သာဝကေ ဝါ စိတ္တေ ပသန္နမှိ ဒက္ခိဏာ အပ္ပကာ နာမ နတ္ထိ.

ဗုဒ္ဓါ ဧဝံ ဧတ္တကာတိ အစိန္တိယာ ဘဝန္တိ. ဗုဒ္ဓဓမ္မာ ဗုဒ္ဓဂုဏာ ဧဝံ ဧတ္တကာတိ အစိန္တိယာ ဘဝန္တိ၊ အစိန္တိယေ ပသန္နာနံ ဝိပါကော ပုညဝိပါကော ဧဝံ ဧတ္တကောတိ အစိန္တိယော ဟောတီတိ ဧတံ အဗြဝီတိ ယောဇနာ.

၉၆. ‘‘ဣဓာဟံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဧကစ္စံ ပုဂ္ဂလံ။ပေ။ အယမ္ပိ အတ္ထော ဝုတ္တော ဘဂဝတာ ဣတိ မေ သုတ’’န္တိ ဣဒံ သုတ္တမ္ပိ ဝါသနာဘာဂိယံ သုတ္တံ နာမ. ဘိက္ခဝေ၊ ဣဓ ဣမသ္မိံ သာသနေ အဟံ ဧကစ္စံ ပုဂ္ဂလံ ဧဝံ မမ စေတသာ ဧကစ္စဿ ပုဂ္ဂလဿ စေတော စိတ္တံ ပရိစ္စ ဗုဒ္ဓစက္ခုနာ ဧဝံ ပဇာနာမိ၊ ယထာ ယေန ပကာရေန အယံ ပုဂ္ဂလော ယဉ္စ ဒါနာဒိပဋိပဒံ ပဋိပန္နော၊ ယဉ္စ ဒဿနာဒိမဂ္ဂံ သမာရုဠှော ဟုတွာ တံ ပဋိပဒံ၊ မဂ္ဂဉ္စ ဣရိယတိ ပဝတ္တေတိ၊ ဣမမှိ ဣမသ္မိဉ္စ သမယေ အယံ ပုဂ္ဂလော စေ ကာလံ ကရေယျ၊ ဧဝံ သတိ အာဘတံ ဝတ္ထုံ နိက္ခိပတိ ယထာ၊ ဧဝံ တာယ ပဋိပဒါယ တေန မဂ္ဂေန သဂ္ဂေ အတ္တနိက္ခိတ္တော ဘဝေ. တံ ကိဿ ဟေတု? ဘိက္ခဝေ၊ အဿ ပုဂ္ဂလဿ စိတ္တံ ဟိ ယသ္မာ ပသန္နံ ပသာဒိတံ၊ တသ္မာ နိက္ခိတ္တော ဘဝေ. ဣဓ သာသနေ၊ လောကေ ဝါ ဧကစ္စေ သတ္တာ ပုဂ္ဂလာ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ သုဂတိံ သဂ္ဂံ လောကံ စေတောပသာဒဟေတု ခေါ ပန ဥပပဇ္ဇန္တီတိ ဧဝံ အဟံ ပဇာနာမီတိ ဘဂဝါ ဧတမတ္ထံ အဝေါစ. တတ္ထ တသ္မိံ အတ္ထေ သင်္ဂဟဝသေန ပဝတ္တံ ဧတံ ‘‘ပသန္နစိတ္တံ ဉတွာန။ပေ။ သဂ္ဂံ သော ဥပပဇ္ဇတီ’’တိ ဂါထာဝစနံ ဝုစ္စတိ. အယမ္ပိ အတ္ထော ဘဂဝတာ ဝုတ္တော၊ ဣတိ မေ မယာ သုတန္တိ ယောဇနာ.

‘‘သုဝဏ္ဏစ္ဆဒနံ နာဝံ။ပေ။ ဧတာဒိသံ ကတပုညာ လဘိ’’န္တိ ဣဒံ သုတ္တမ္ပိ ဝါသနာဘာဂိယံ သုတ္တံ နာမ. နာရိ ဒေဝဓီတာ သုဝဏ္ဏစ္ဆဒနံ သုဝဏ္ဏာလင်္ကာရေဟိ ဆာဒိတံ နာဝံ အာရုယှ တိဋ္ဌသိ၊ ပေါက္ခရဏိံ ဒေဝပေါက္ခရဏိံ ဩဂါဟသိ၊ ပဒုမံ ပါဏိနာ ဆိန္ဒသိ.

ဒေဝတေ ကေန ကမ္မေန တေ တဝ တာဒိသော ဝဏ္ဏော တာဒိသော အာနုဘာဝေါ တာဒိသီ ဇုတိ ဘဝတိ၊ ဒေဝတေ တေ တဝ ယေ ကေစိ ဘောဂါ မနသာ ဣစ္ဆိတာ ဘဝန္တိ၊ တေ ဘောဂါ စ ကေန ကမ္မေန ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ. ဒေဝတေ မေ ပုစ္ဆိတာ တွံ သံသ သံသာဟိ ဣဒံ သဗ္ဗံ ကိဿ ကမ္မဿ စ ဖလန္တိ သက္ကော ပုစ္ဆတိ.

ဒေဝရာဇေန ပုစ္ဆိတာ သာ ဒေဝဓီတာ အတ္တမနာ ဟုတွာ ပဉှံ ပုဋ္ဌာ သက္ကဿ ဗျာကာသိ. ဒေဝရာဇာ အဒ္ဓါနံ ဒီဃမဂ္ဂံ ပဋိပန္နာ အဟံ ယသဿိနော ကဿပဿ ဘဂဝတော မနောရမံ ထူပံ အဒ္ဒဿံ၊ ဒိသွာ တတ္ထ ထူပေ စိတ္တံ ပသာဒေသိံ. ပသန္နာဟံ သေဟိ ပါဏီဟိ ပဒုမပုပ္ဖေဟိ ပူဇေသိံ. တဿေဝ ကမ္မဿ ဣဒံ သဗ္ဗံ ဖလံ ဝိပါကော ဘဝေ. ကတပုညာဟံ ဧတာဒိသံ ဖလံ အလဘိန္တိ သက္ကဿ ဗျာကာသိ. ဣတိ မေ သုတန္တိ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနော ဝဒတီတိ ယောဇနာ.

‘‘ယထာနိဒ္ဓါရိတသုတ္တာနိယေဝ ဝါသနာဘာဂိယသုတ္တာနိ ပရိပုဏ္ဏာနီ’’တိ ဝတ္တဗ္ဗတ္တာ ‘‘ဒါနကထာ သီလကထာ သဂ္ဂကထာ ပုညကထာ ပုညဝိပါကကထာတိ ဣဒံ ဝါသနာဘာဂိယ’’န္တိအာဒိ ဝုတ္တံ. တတ္ထ ယာယ ဒေသနာယ ဒါနဉ္စ ဒါနဖလဉ္စ ဒဿိတံ၊ သာ ဒေသနာ ဒါနကထာ နာမ. ယာယ ဒေသနာယ သီလဉ္စ သီလဖလဉ္စ ဒဿိတံ၊ သာ ဒေသနာ သီလကထာ နာမ. ယာယ ဒေသနာယ သဂ္ဂါ စ သဂ္ဂေသု နိဗ္ဗတ္တာပကဉ္စ ကမ္မံ ဒဿိတံ၊ သာ သဂ္ဂကထာ နာမ. ယာယ ဒေသနာယ ဒါနသီလဘာဝနာဒိဝသေန ဒသဝိဓံ ပုညကမ္မံ ဒဿိတံ၊ သာ ပုညကထာ နာမ. ယာယ ဒေသနာယ တာဒိသဿ ပုညကမ္မဿ ဝိဝိဓော အယံ ဝိပါကော ဣမဿ ပုညဿ ဝိပါကောတိ နိယမေတွာ ဒဿိတော၊ သာ ပုညဝိပါကကထာ နာမ.

ဒသဗလဓရာနံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓါနံ ဥဒ္ဒိဿကတေသု သရီရဓာတုံ အဗ္ဘန္တရေ ဌပေတွာ ပံသူဟိ ကတေသု ထူပေသု ယေ နရာ ပသန္နာ၊ တေ နရာ တတ္ထ ထူပေ ကာရံ ပုညံ ကတွာ သဂ္ဂေသု ဥပ္ပဇ္ဇိတွာ ပမောဒန္တီတိ ယောဇနာ. ဣဒံ သုတ္တံ ဝါ။ပေ။ သုတ္တံ.

၉၇. ဒေဝပုတ္တသရီရဝဏ္ဏာ ဒေဝပုတ္တသရီရသဒိသဝဏ္ဏာ သုဘဂသဏ္ဌိတိ သောဘဂ္ဂယုတ္တသဏ္ဌာနာ သဗ္ဗေ ဇနာ ဥဒကေန ပံသုံ တေမေတွာ ထူပံ ဝဍ္ဎေထ၊ သော အယံ ထူပေါ ကဿ ပုဂ္ဂလဿ ထူပေါတိ ပုစ္ဆတိ.

သုဂတ္တေ သုန္ဒရဂတ္တေ ဒေဝတေ တသ္မိံ ထူပေ ပသန္နာ ဣမေ ဒေဝမနုဇာ ကာရံ ပုညံ ကရောန္တာ ဟုတွာ ဇရာမရဏတော ပမုစ္စရေ. သော အယံ ထူပေါ မဟေသိနော ဒသဗလဓမ္မဓာရိနော သုဂတဿ ထူပေါတိ ဝေဒိတဗ္ဗောတိ အာဟာတိ ယောဇနာ. ဣဒံ သုတ္တံ ဝါ။ပေ။ သုတ္တံ.

ယာဟံ ယာ အဟံ မဟေသိနော ထူပံ စတ္တာရိ ဥပ္ပလာနိ စ မာလဉ္စ အဘိရောပယိံ၊ တေန မယာ ကတံ တံ ပုညံ ဥဠာရံ ဝတ အာသိ အဟောသိ. တတော ကပ္ပတော အဇ္ဇ ကပ္ပါ တိံသံ ဓရန္တိ သတ္ထုနော ထူပံ ပူဇေတွာ တတ္တကာနိ ဒုဂ္ဂတိံ န ဇာနာမိ၊ ဝိနိပါတံ န ဂစ္ဆာမီတိ ယောဇနာ. ဣဒံ သုတ္တံ ဝါ။ပေ။ သုတ္တံ.

အဟံ ဗာတ္တိံသလက္ခဏဓရဿ ဗာတ္တိံသလက္ခဏဓရေန သမ္ပန္နဿ ဝိဇိတဝိဇယဿ လောကနာထဿ ထူပံ အပူဇေသိံ၊ ပူဇေတွာ သတသဟဿံ ကပ္ပေ အာယုကပ္ပေ ပမုဒိတော အာသိံ. မယာ ယံ ပုညံ ပသုတံ၊ တေန ပုညေန ဝိနိပါတံ အနာဂန္တုန အနာဂန္တွာ ဒေဝသောဘဂ္ဂံ သမ္ပတ္တိံ စ ဒေဝရဇ္ဇာနိ စ တာနိ အကာရိံ. အထ ဝါ ဒေဝသောဘဂ္ဂဉ္စ မယာ ကာရိတံ၊ ရဇ္ဇာနိ စ မယာ ကာရိတာနိ.

အဒန္တဒမကဿ သာသနေ ယံ စက္ခု ပညာစက္ခု ပဏိဟိတံ၊ တထာ စိတ္တံ ယံ ဝိမုတ္တစိတ္တံ ပဏိဟိတံ၊ တံ သဗ္ဗံ ပညာစက္ခု ဝိမုတ္တစိတ္တံ မေ မယာ လဒ္ဓံ၊ အဟံ ဝိဓုတလတာသင်္ခါတတဏှာ ဟုတွာ ဝိမုတ္တစိတ္တာ ဖလဝိမုတ္တစိတ္တသမ္ပန္နာ အမှီတိ အဝေါစာတိ ယောဇနာ. ဣဒံ သုတ္တံ ဝါ။ပေ။ သုတ္တံ.

၉၈. ဝိမုတ္တစိတ္တေ ဖလဝိမုတ္တစိတ္တသမ္ပန္နေ အခိလေ ပဉ္စစေတောခီလရဟိတေ အနာသဝေ အရဏဝိဟာရိမှိ အရဏဝိဟာရသီလေ အသင်္ဂမာနသေ အလဂ္ဂမာနသေ ပစ္စေကဗုဒ္ဓသ္မိံ သာမာကပတ္ထောဒနမတ္တမေဝ ဒက္ခိဏံ အဒါသိံ.

တသ္မိံ ပစ္စေကဗုဒ္ဓေ ဥတ္တမံ ဓမ္မံ ပစ္စေကဗောဓိဓမ္မံ ဩကပ္ပယိံ ‘‘သော ဥတ္တမော ဓမ္မော အတ္ထီ’’တိ သဒ္ဒဟိံ. ဧဝံ အရိယဝိဟာရေန ဝိဟာရီဟိ ပစ္စေကဗုဒ္ဓေဟိ မေ မမ သင်္ဂမော ကတော သိယာ ဘဝေ၊ ကုဒါသုပိ စ အဟံ အပေက္ခဝါ မာ ဘဝေယျန္တိ မာနသံ တသ္မိဉ္စ ဓမ္မေ ပဏိဓေသိံ ‘‘ဣမိနာ ပစ္စေကဗုဒ္ဓေန လဒ္ဓဓမ္မံ အဟမ္ပိ သစ္ဆိကရေယျ’’န္တိ စိတ္တံ ပဏိဒဟိံ.

တဿေဝ ပစ္စေကဗုဒ္ဓေ ကတဿေဝ ကမ္မဿ ဝိပါကတော အဟံ ဒီဃာယုကေသု အမမေသု ‘‘မမ ပရိဂ္ဂဟော’’တိ ပရိဂ္ဂဟာဘာဝေန အပရိဂ္ဂဟေသု ဝိသေသဂါမီသု အဟီနဂါမီသု ကုရူသု ဥတ္တရကုရူသု ပါဏီသု သတ္တေသု သဟဿက္ခတ္တုံ ဥပပဇ္ဇထ ဥပပဇ္ဇိံ.

တဿေဝ ကမ္မဿ ဝိပါကတော ဝိစိတြမာလာဘရဏာနုလေပီသု ယသဿီသု ပရိဝါရဝန္တေသု တိဒသော ဒေဝေါ အဟံ ဝိသိဋ္ဌကာယူပဂတော ဟုတွာ သဟဿက္ခတ္တုံ ဥပပဇ္ဇထ.

တဿေဝ ကမ္မဿ ဝိပါကတော အဟံ ဝိမုတ္တစိတ္တော အခီလော အနာသဝေါ ဟုတွာ ဟိတာဟိတာသီဟိ ကုသလာကုသလဝီတိဝတ္တေဟိ အန္တိမဒေဟဓာရိဘိ ဣမေဟိ ပစ္စေကဗုဒ္ဓေဟိ၊ ဗုဒ္ဓသာဝကေဟိ ဝါ မေ မမ သမာဂမော အာသိ.

‘‘သီလဝတော ယံ ဣစ္ဆိတံ၊ တံ သမိဇ္ဈတေ’’တိ ဣမံ ဝစနံ တထာဂတော ဇိနော ပစ္စက္ခံ ကတွာ အဝစ ခေါ၊ ယထာ ယထာ ယေန ယေန ပကာရေန မေ မနသာ ဝိစိန္တိတံ၊ တထာ တထာ တေန တေန ပကာရေန သမိဒ္ဓံ ဘဝတိ. အယံ ဘဝေါ အန္တိမော ဘဝေါတိ ယောဇနာ. ဣဒံ သုတ္တံ ဝါ။ပေ။ သုတ္တံ.

ဧကတိံသမှိ ကပ္ပမှိ ဇိနော အနေဇော အနန္တဒဿီ ‘‘သိခီ’’တိ ဣတိနာမကော ဥပ္ပဇ္ဇိ. တဿာပိ ဘဂဝတော ရာဇာ ဘာတာ သိခိဒ္ဓေ စ သိခီ ဣတိနာမကေ ဗုဒ္ဓေ စ တဿ ဘဂဝတော ဓမ္မေ စ အဘိပ္ပသန္နော လောကဝိနာယကမှိ ပရိနိဗ္ဗုတေ သတိ ဒေဝါတိဒေဝဿ နရုတ္တမဿ မဟေသိနော ဝိပုလံ မဟန္တံ သမန္တတော ဂါဝုတိကံ ထူပံ အကာသိံ.

တသ္မိံ ထူပေ ဗလိံ ပူဇာဗလိံ အဘိဟာရီ မနုဿော ဇာတိသုမနံ ပဂ္ဂယှ ပဟဋ္ဌော ပူဇေသိ. အဿ မနုဿဿ ဧကံ ပုပ္ဖံ ဝါတေန ပဟရိတံ ဟုတွာ ပတိတံ. အဟံ တံ ပတိတံ ဧကံ ပုပ္ဖံ ဂဟေတွာ တဿေဝ ပုပ္ဖသာမိကဿ အဒါသိံ.

သော မနုဿော ပုပ္ဖသာမိကော အဘိပ္ပသန္နစိတ္တော ဟုတွာ မံ ‘‘တွမေဝ ဧတံ ဧကံ ပုပ္ဖံ ပူဇာ’’တိ အဒါသိ. ဒဒါသီတိ ဧတ္ထ ဒ-ကာရော အာဂမော. အဟံ တံ ဧကံ ပုပ္ဖံ ဂဟေတွာ ဗုဒ္ဓံ ဗုဒ္ဓဂုဏံ ပုနပ္ပုနံ အနုဿရန္တော ယသ္မိံ ကပ္ပေ အဘိရောပယိံ၊ တတော ကပ္ပတော အဇ္ဇ ကပ္ပါ တိံသံ အဟေသုံ. တေသု ကပ္ပေသု ဒုဂ္ဂတိံ နာဘိဇာနာမိ၊ ဝိနိပါတဉ္စ န ဂစ္ဆာမိ၊ ဣဒံ ဖလံ ထူပပူဇာယ ဖလန္တိ အဝေါစာတိ ယောဇနာ. ဣဒံ သုတ္တံ ဝါ။ပေ။ သုတ္တံ.

ဗြဟ္မဒတ္တဿ ဗြဟ္မဒတ္တနာမကဿ ရာဇိနော ကပိလံ နာမ နဂရံ သုဝိဘတ္တံ ဘာဂတော သုဋ္ဌု ဝိဘတ္တံ၊ မဟာပထံ မဟာပထသမ္ပန္နံ အာကိဏ္ဏံ၊ နာနာဇာတိကေဟိ မနုဿေဟိ ပရိပုဏ္ဏံ၊ ဣဒ္ဓံ ဖီတဉ္စ အာသိ.

ပဉ္စာလာနံ တတ္ထ ပုရုတ္တမေ အဟံ ကုမ္မာသံ ဝိက္ကိဏိံ၊ သော အဟံ ယသဿိနံ ဥပရိဋ္ဌံ ဥပသမီပေ ဌိတံ အရိဋ္ဌံ နာမ သမ္ဗုဒ္ဓံ ပစ္စေကဗုဒ္ဓံ အဒ္ဒသိံ၊ ဒိသွာ ဟဋ္ဌော စိတ္တံ ပသာဒေတွာ နရုတ္တမံ အရိဋ္ဌံ မေ ဂေဟသ္မိံ ယံ ဓုဝဘတ္တံ ဝိဇ္ဇထ ဝိဇ္ဇိ၊ တေန ဓုဝဘတ္တေန နိမန္တေသိံ.

ယတော စ ယသ္မိံ ကာလေ စ ကတ္တိကော ယဿံ ပန္နရသီပုဏ္ဏော၊ သာ ပုဏ္ဏမာသီ ပန္နရသီ ဥပဋ္ဌိတာ၊ တတော စ တသ္မိံ ကာလေ စ အဟံ နဝံ ဒုဿယုဂံ ဂယှ အရိဋ္ဌဿ အရိဋ္ဌနာမကဿ ပစ္စေကဗုဒ္ဓဿ ဥပနာမေသိံ.

နရုတ္တမော အနုကမ္ပကော ကာရုဏိကော တဏှာနိဃာတကော မုနိ ပစ္စေကဗုဒ္ဓေါ ပသန္နစိတ္တံ မံ ဉတွာန ပဋိဂ္ဂဏှိ.

အဟံ ကလျာဏံ ဗုဒ္ဓဝဏ္ဏိတံ ကမ္မံ ကရိတွာန ဒေဝေ စ မနုဿေ စ သန္ဓာဝိတွာ တတော စုတော ဗာရာဏသိယံ နဂရေ အဍ္ဎေ ကုလသ္မိံ သေဋ္ဌိဿ ဧကပုတ္တကော ဥပ္ပဇ္ဇိံ၊ ပါဏေဟိ စ ပိယတရော အာသိံ.

တတော စ တသ္မိံ ကာလေ ဝိညုတံ ပတ္တော ဟုတွာ ဒေဝပုတ္တေန စောဒိတော အဟံ ပါသာဒါ ဩရုဟိတွာန သမ္ဗုဒ္ဓံ ဘဂဝန္တံ ဂေါတမံ ဥပသင်္ကမိံ.

သော သမ္ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ ဂေါတမော အနုကမ္ပာယ မေ ဓမ္မံ အဒေသေသိ. ဒုက္ခံ ဒုက္ခသစ္စဉ္စ ဒုက္ခသမုပ္ပါဒံ သမုဒယသစ္စဉ္စ ဒုက္ခဿ အတိက္ကမံ နိရောဓသစ္စဉ္စ အရိယံ အဋ္ဌင်္ဂိကံ ဒုက္ခူပသမဂါမိနံ မဂ္ဂံ မဂ္ဂသစ္စဉ္စ ဣတိ စတ္တာရိ သစ္စာနိ ဒေသိတာနိ၊ တဒုပ္ပါဒကံ ဓမ္မံ မုနိ ဘဂဝါ ဂေါတမော အဒေသယိ.

အဟံ တဿ ဘဂဝတော ဂေါတမဿ ဝစနံ သုတွာ သာသနေ ရတော ဟုတွာ ဝိဟရိံ၊ အဟံ ရတ္တိန္ဒိဝံ အတန္ဒိတော ဟုတွာ သမထံ ပဋိဝိဇ္ဈိံ.

အဇ္ဈတ္တဉ္စ ယေ အာသဝါ၊ ဗဟိဒ္ဓါ စ ယေ အာသဝါ မဂ္ဂေန သမုစ္ဆိန္နာ အာသုံ၊ သဗ္ဗေ တေ အာသဝါ မေ မမ ဝိဇ္ဇိံသု၊ ပုန န စ ဥပ္ပဇ္ဇရေ.

ဒုက္ခံ ‘‘ပရိယန္တကတံ ယဿ ဒုက္ခဿာ’’တိ ပရိယန္တကတံ အာသိ၊ အယံ သမုဿယော ဇာတိမရဏသံသာရော စရိမော အန္တိမော အာသိ၊ ဣဒါနိ ဣမဿ အတ္တဘာဝဿ အနန္တရံ ပုနဗ္ဘဝေါ မမ နတ္ထီတိ အဝေါစာတိ ယောဇနာ. ယံ နာနာဝိဓံ ဝါသနာဘာဂိယံ သုတ္တံ ဥဒါဟရဏဝသေန နိဒ္ဓါရိတံ၊ ဣဒံ နာနာဝိဓံ သုတ္တံ ဝါသနာဘာဂေ ပုညကောဋ္ဌာသေ ဝိသယေ ဝါစကဉာပကဘာဝေန ပဝတ္တနတော ဝါသနာဘာဂိယံ သုတ္တံ နာမ.

နာနာဝိဓံ ဝါသနာဘာဂိယံ သုတ္တံ အာစရိယေန နိဒ္ဓါရိတံ၊ အမှေဟိ စ ဉာတံ၊ ‘‘ကတမံ နိဗ္ဗေဓဘာဂိယံ သုတ္တ’’န္တိ ပုစ္ဆိတဗ္ဗတ္တာ ‘‘တတ္ထ ကတမံ နိဗ္ဗေဓဘာဂိယံ သုတ္တ’’န္တိအာဒိ ဝုတ္တံ. တတ္ထ တေသု သောဠသသု သံကိလေသဘာဂိယာဒီသု သုတ္တေသု ကတမံ သုတ္တံ နိဗ္ဗေဓဘာဂိယံ သုတ္တံ နာမာတိ ပုစ္ဆတိ.

ဥဒ္ဓံ ဗြဟ္မလောကေ အဓော ကာမာဝစရေ ဘဝေ သဗ္ဗဓိ သဗ္ဗေသု ဘဝေသု ဝိပ္ပမုတ္တော အရဟာ ‘‘အယံ နာမ ဓမ္မော အဟံ အသ္မီ’’တိ အနာနုပဿီ၊ ဧဝံ ဝိမုတ္တော အရဟာ အတိဏ္ဏပုဗ္ဗံ ဩဃံ အပုနဗ္ဘဝါယ ဥဒတာရိ ဥတ္တိဏ္ဏောတိ ယောဇနာ. ဣဒံ သုတ္တံ နိဗ္ဗေဓဘာဂေ သေက္ခဓမ္မေ ဝိသယေ ဝါစကဉာပကဘာဝေန ပဝတ္တနတော နိဗ္ဗေဓဘာဂိယံ သုတ္တံ နာမ.

‘‘ဧတ္တကမေဝါ’’တိ ဝတ္တဗ္ဗတ္တာ ‘‘သီလဝတော’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ. အာနန္ဒ၊ သီလဝတော ပုဂ္ဂလဿ ‘‘ကိန္တိ မေ မမ အဝိပ္ပဋိသာရော ဇာယေယျ ပဝတ္တေယျာ’’တိ စေတနာ န ကရဏီယာ န ကာတဗ္ဗာ. အာနန္ဒ၊ သီလဝတော အဝိပ္ပဋိသာရော ယံ ဇာယေယျ ပဝတ္တေယျ၊ ဧသာ အဝိပ္ပဋိသာရဿ ဇာယနာ ပဝတ္တနာ ဓမ္မတာ ဘဝတိ. အာနန္ဒ၊ အဝိပ္ပဋိသာရိနာ ပုဂ္ဂလေန ‘‘ကိန္တိ မေ မမ ပါမောဇ္ဇံ ဇာယေယျ ပဝတ္တေယျာ’’တိ စေတနာ န ကရဏီယာ၊ အာနန္ဒ၊ အဝိပ္ပဋိသာရိနော ပုဂ္ဂလဿ ပါမောဇ္ဇံ ယံ ဇာယေယျ ပဝတ္တေယျ၊ ဧသာ ပါမောဇ္ဇဿ ဇာယနာ ပဝတ္တနာ ဓမ္မတာ. သေသေသုပိ ဣမဿ ယောဇနာနယာနုသာရေန ယောဇနာနယော ဂဟေတဗ္ဗော. ဣဒံ သုတ္တမ္ပိ နိဗ္ဗေဓဘာဂိယံ သုတ္တံ နာမ.