၈. ဝိဘတ္တိဟာရသမ္ပာတဝိဘာဝနာ

၇၀. ယေန ယေန အာဝဋ္ဋဟာရသမ္ပာတေန သုတ္တတ္ထာ အာဝဋ္ဋေတဗ္ဗာ၊ သော အာဝဋ္ဋဟာရသမ္ပာတော ပရိပုဏ္ဏော၊ ‘‘ကတမော ဝိဘတ္တိဟာရသမ္ပာတော’’တိ ပုစ္ဆိတဗ္ဗတ္တာ ‘‘တတ္ထ ကတမော ဝိဘတ္တိဟာရသမ္ပာတော’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ. တတ္ထ ကတမော သံဝဏ္ဏနာဝိသေသော ဝိဘတ္တိဟာရသမ္ပာတော နာမာတိ ပုစ္ဆတိ.

‘‘ကတမေ သုတ္တတ္ထာ ကတ္ထ ဝိဘတ္တာ’’တိ ပုစ္ဆိတဗ္ဗတ္တာ ‘‘တသ္မာ ရက္ခိတစိတ္တဿာ’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ. ယာ ‘‘တသ္မာ။ပေ။ ဂေါစရော’’တိ ဂါထာ ဝုတ္တာ၊ တိဿံ ဂါထာယံ ဝုတ္တော ကုသလပက္ခော ဓမ္မော ကုသလပက္ခေန ဓမ္မေန သတိသံဝရော ဓမ္မော နိဒ္ဒိသိတဗ္ဗော ဝိဘဇိတဗ္ဗော၊ အကုသလပက္ခေန ဓမ္မေန နိဒ္ဒိသိတဗ္ဗော ဝိဘဇိတဗ္ဗော.

ကထံ? ‘‘ရက္ခိတစိတ္တဿာ’’တိ ပဒေန ဝုတ္တော ကုသလပက္ခော သတိသံဝရော ဓမ္မော ‘‘စက္ခုဒွါရသံဝရော။ပေ။ မနောဒွါရသံဝရော’’တိ ဆဗ္ဗိဓေန ကုသလပက္ခေန ဓမ္မေန နိဒ္ဒိသိတဗ္ဗော ဝိဘဇိတဗ္ဗော. ‘‘သမ္မာသင်္ကပ္ပေါ’’တိ ပဒေန ဝုတ္တော ကုသလပက္ခော သမ္မာသင်္ကပ္ပေါ ဓမ္မော ‘‘နေက္ခမ္မသင်္ကပ္ပေါ အဗျာပါဒ-သင်္ကပ္ပေါ အဝိဟိံသာသင်္ကပ္ပေါ’’တိ တိဝိဓေန ကုသလပက္ခေန ဓမ္မေန ဝိဘဇိတဗ္ဗော. ‘‘သမ္မာဒိဋ္ဌိပုရေက္ခာရော’’တိ ပဒေန ဝုတ္တာ ကုသလပက္ခာ ဓမ္မဇာတိ ‘‘ဒုက္ခေ ဉာဏံ၊ ဒုက္ခသမုဒယေ ဉာဏံ၊ ဒုက္ခနိရောဓေ ဉာဏံ၊ ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနိပဋိပဒါယ ဉာဏံ၊ ပုဗ္ဗန္တေ ဉာဏံ၊ အပရန္တေ ဉာဏံ၊ ပုဗ္ဗန္တာပရန္တေ ဉာဏံ၊ ဣဒပ္ပစ္စယတာပဋိစ္စသမုပ္ပန္နေသု ဓမ္မေသု ဉာဏ’’န္တိ (ဓ. သ. ၁၀၆၃) အဋ္ဌဝိဓေန ကုသလပက္ခေန ဓမ္မေန ဝိဘဇိတဗ္ဗာ. ‘‘ဉတွာန ဥဒယဗ္ဗယ’’န္တိ ပဒေန ဝုတ္တံ ကုသလပက္ခဥဒယဗ္ဗယဉာဏံ ဓမ္မဇာတံ ပညာသဝိဓေန ဥဒယဗ္ဗယဉာဏေန ကုသလပက္ခေန ဝိဘဇိတဗ္ဗံ. ‘‘ထိနမိဒ္ဓါဘိဘူ’’တိ ပဒေန ဝုတ္တံ ထိနမိဒ္ဓါဘိဘဝနံ ကုသလပက္ခံ ဓမ္မဇာတံ ‘‘သောတာပတ္တိမဂ္ဂါဘိဘဝနံ သကဒါဂါမိမဂ္ဂါဘိဘဝနံ အနာဂါမိမဂ္ဂါဘိဘဝနံ အရဟတ္တမဂ္ဂါဘိဘဝန’’န္တိ စတုဗ္ဗိဓေန ကုသလပက္ခေန ဝိဘဇိတဗ္ဗံ.

သတိသံဝရော ကုသလပက္ခော ‘‘လောကိယော သတိသံဝရော၊ လောကုတ္တရော သတိသံဝရော’’တိ ဒုဗ္ဗိဓေန ဝိဘဇိတဗ္ဗောတိ. လောကိယော သတိသံဝရော ကာမာဝစရောဝါတိ ဧကဝိဓေန ဝိဘဇိတဗ္ဗော. လောကုတ္တရာ သတိသံဝရော ‘‘ဒဿနဘူမိ၊ ဘာဝနာဘူမီ’’တိ ဒုဗ္ဗိဓေန ဝိဘဇိတဗ္ဗော. ကာမာဝစရော သတိသံဝရော ‘‘ကာယာနုပဿနာသတိသံဝရော ဝေဒနာနုပဿနာသတိသံဝရော စိတ္တာနုပဿနာသတိသံဝရော ဓမ္မာနုပဿနာသတိသံဝရော’’တိ စတုဗ္ဗိဓေန ဝိဘဇိတဗ္ဗော. လောကုတ္တရော သတိသံဝရောပိ တထာ စတုဗ္ဗိဓေန ဝိဘဇိတဗ္ဗော. သမ္မာသင်္ကပ္ပသမ္မာဒိဋ္ဌိယောပိ လောကိယလောကုတ္တရဝသေန ဒုဗ္ဗိဓာဒိဘေဒေန ဝိဘဇိတဗ္ဗာ. ပဒဋ္ဌာနေနပိ ပဒဋ္ဌာနဟာရသမ္ပာတေ ဝုတ္တနယေန ဝိဘဇိတဗ္ဗာ.

အကုသလပက္ခေန ‘‘အရက္ခိတေန စိတ္တေနာ’’တိ ပဒေန ဝုတ္တော အသံဝရော ‘‘စက္ခုအသံဝရော ။ပေ။ ကာယအသံဝရော၊ စောပနကာယအသံဝရော၊ ဝါစာအသံဝရော၊ မနောအသံဝရော’’တိ အဋ္ဌဝိဓေန ဝိဘဇိတဗ္ဗော. ‘‘မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိဟတေနာ’’တိ ပဒေန ဂဟိတော မိစ္ဆာသင်္ကပ္ပေါ ‘‘ကာမဝိတက္ကော ဗျာပါဒဝိတက္ကော ဝိဟိံသာဝိတက္ကော’’တိ တိဝိဓေန ဝိဘဇိတဗ္ဗော. ‘‘မိစ္ဆာဒိဋ္ဌီ’’တိ ပဒေန ဝုတ္တာ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ ‘‘ဒုက္ခေ အညာဏံ။ပေ။ဣဒပ္ပစ္စယတာပဋိစ္စသမုပ္ပန္နေသု ဓမ္မေသု အညာဏ’’န္တိ အဋ္ဌဝိဓေန ဝိဘဇိတဗ္ဗာ၊ ဒွါသဋ္ဌိဒိဋ္ဌိဝိဓေနပိ ဝိဘဇိတဗ္ဗာ. ထိနမိဒ္ဓံ ပဉ္စဝိဓေန သသင်္ခါရိကဝိဓေန ဝိဘဇိတဗ္ဗံ.

‘‘ဧတ္တကောဝ ဝိဘတ္တိဟာရသမ္ပာတော ပရိပုဏ္ဏော’’တိ ဝတ္တဗ္ဗတ္တာ ‘‘နိယုတ္တော ဝိဘတ္တိဟာရသမ္ပာတော’’တိ ဝုတ္တံ. ယေန ယေန သံဝဏ္ဏနာဝိသေသဘူတေန ဝိဘတ္တိဟာရသမ္ပာတေန သုတ္တပ္ပဒေသတ္ထာ ဝိဘတ္တာ၊ သော သော သံဝဏ္ဏနာဝိသေသဘူတော ဝိဘတ္တိဟာရသမ္ပာတော နိယုတ္တောတိ ယထာရဟ နိဒ္ဓါရေတွာ ယုဇ္ဇိတဗ္ဗောတိ အတ္ထော ဂဟေတဗ္ဗောတိ.

ဣတိ ဝိဘတ္တိဟာရသမ္ပာတေ သတ္တိဗလာနုရူပါ ရစိတာ

ဝိဘာဝနာ နိဋ္ဌိတာ.

ပဏ္ဍိတေဟိ ပန။ပေ။ ဂဟေတဗ္ဗောတိ.