၁. ပဏ္ဏတ္တိဝါရော
ဥဒ္ဒေသဝါရဝဏ္ဏနာ
၁-၁၆. ယထာ မူလယမကေ ကုသလာဒိဓမ္မာ ဒေသိတာတိ ကုသလာကုသလာဗျာကတာ ဓမ္မာ ကုသလကုသလမူလာဒိဝိဘာဂတော မူလယမကေ ယမကဝသေန ယထာ ဒေသိတာ. အညထာတိ ကုသလကုသလမူလာဒိဝိဘာဂတော အညထာ၊ ခန္ဓာဒိဝသေနာတိ အတ္ထော.
ဥဒ္ဒေသဝါရဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.
၂. ပဝတ္တိဝါရဝဏ္ဏနာ
၃၃-၃၄. တံ ပန ကမ္မသမုဋ္ဌာနာဒိရူပံ အဂ္ဂဟေတွာ. ကေစီတိ ဓမ္မသိရိတ္ထေရံ သန္ဓာယာဟ. သော ဟိ ‘‘စိတ္တသမုဋ္ဌာနရူပဝသေန ဝုတ္တ’’န္တိ အဋ္ဌကထံ အာဟရိတွာ ‘‘ဣမသ္မိံ ပဉှေ ကမ္မသမုဋ္ဌာနာဒိရူပဉ္စ လဗ္ဘတီ’’တိ အဝေါစ. တထာ စ ဝတွာ ပဋိလောမပါဠိံ ဒဿေတွာ ‘‘စိတ္တသမုဋ္ဌာနရူပမေဝ ဣဓာဓိပ္ပေတံ. ကမ္မသမုဋ္ဌာနာဒိရူပေ န ဝိဓာနံ၊ နာပိ ပဋိသေဓော’’တိ အာဟ. တထာတိ ယထာ ဝုတ္တပ္ပကာရေ ပါဌေ စိတ္တသမုဋ္ဌာနရူပမေဝ အဓိပ္ပေတံ၊ တထာ ဧတ္ထာပီတိ အတ္ထော. နောတိ ဝုတ္တန္တိ ဝဒန္တီတိ သမ္ဗန္ဓော. တံ ပနေတန္တိ ယထာ ဥဒ္ဓဋဿ ပါဌဿ အတ္ထဝစနံ၊ ဧဝံ န သက္ကာ ဝတ္တုံ. ကသ္မာတိ အာဟ ‘‘စိတ္တဿ ဘင်္ဂက္ခဏေ။ပေ။ ပဋိသေဓသိဒ္ဓိတော’’တိ. သွာယံ ပဋိသေဓော ဟေဋ္ဌာ ဒဿိတောယေဝါတိ အဓိပ္ပါယော.
ယေ စ ဝဒန္တီတိ ဧတ္ထ ယေ စာတိ ဝဇိရဗုဒ္ဓိတ္ထေရံ သန္ဓာယာဟ. သော ဟိ ‘‘သောတာပတ္တိမဂ္ဂက္ခဏေ’’တိအာဒိနာ ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ္ဂပါဠိံ အာဟရိတွာ ‘‘ယထာ တတ္ထ သတိပိ ကမ္မဇာဒိရူပေ ဌပေတွာ စိတ္တသမုဋ္ဌာနရူပန္တိ စိတ္တပဋိဗဒ္ဓတ္တာ စိတ္တဇရူပမေဝ ဌပေတဗ္ဗဘာဝေန ဥဒ္ဓဋံ၊ ဧဝမိဓာပိ စိတ္တဇရူပမေဝ ကထိတ’’န္တိ ဝဒတိ. တဉ္စ နေသံ ဝစနံ တထာ န ဟောတိ၊ ယထာ တေဟိ ဥဒါဟဋံ၊ ဝိသမောယံ ဥပညာသောတိ အတ္ထော. ယထာ စ တံ တထာ န ဟောတိ၊ တံ ဒဿေတုံ ‘‘ယေသဉှီ’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ. တေသန္တိ ကမ္မဇာဒီနံ. တဿာတိ မဂ္ဂဿ. တေတိ အဗျာကတာ၊ ယေ ဥပ္ပါဒနိရောဓဝန္တော. အဝိဇ္ဇမာနေသု စ ဥပ္ပါဒနိရောဓေသု နိဗ္ဗာနဿ ဝိယ.
သန္နိဋ္ဌာနေန ဂဟိတေသု ပုဂ္ဂလေသု. တေသု ဟိ ကေစိ အကုသလာဗျာကတစိတ္တာနံ ဥပ္ပါဒက္ခဏသမင်္ဂိနော၊ ကေစိ အဗျာကတစိတ္တဿ၊ ကေစိ ကုသလာဗျာကတစိတ္တဿ၊ တေသု ပုရိမာ ဒွေ ပဌမကောဋ္ဌာသေန သင်္ဂဟိတာ တဿ ကုသလုပ္ပတ္တိပဋိသေဓပရတ္တာ၊ တေ ပန ဘဝဝသေန ဝိဘဇိတွာ ဝတ္တဗ္ဗာတိ ဒဿေန္တော ‘‘ပဉ္စဝေါကာရေ’’တိအာဒိမာဟ. ဧဝန္တိ ယထာဝုတ္တနယေန. သဗ္ဗတ္ထာတိ သဗ္ဗပဉှေသု.
၇၉. တတောတိ ဧကာဝဇ္ဇနဝီထိတော. ပုရိမတရဇဝနဝီထိ ယာယ ဝုဋ္ဌာနဂါမိနီ သင်္ဂဟိတာ၊ တတ္ထ ဥပ္ပန္နဿပိ စိတ္တဿ. ကုသလာနာဂတဘာဝပရိယောသာနေနာတိ ကုသလဓမ္မာနံ အနာဂတဘာဝဿ ပရိယောသာနဘူတေန အဂ္ဂမဂ္ဂါနန္တရပစ္စယတ္တေန ဒီပိတံ ဟောတိ သမာနလက္ခဏံ သဗ္ဗံ. ကေန? တာယ ဧဝ သမာနလက္ခဏတာယ. ဧသ နယောတိ ယထာ ကုသလာနုပ္ပါဒေါ ကုသလာနာဂတဘာဝဿ ပရိယောသာနဘူတတော ဝုတ္တပရိစ္ဆေဒတော ဩရမ္ပိ လဗ္ဘတီတိ သော ယထာဝုတ္တပရိစ္ဆေဒေါ လက္ခဏမတ္တန္တိ သွာယံ နယော ဒဿိတော. ဧသ နယော အကုသလာတီတဘာဝဿ အာဒိမှိ ‘‘ဒုတိယေ အကုသလေ’’တိ ဝုတ္တဋ္ဌာနေ၊ အဗျာကတာတီတဘာဝဿ အာဒိမှိ ‘‘ဒုတိယေ စိတ္တေ’’တိ ဝုတ္တဋ္ဌာနေပီတိ ယောဇနာ. ဣဒါနိ ‘‘ဧသ နယော’’တိ ယထာဝုတ္တမတိဒေသံ ‘‘ယထာ ဟီ’’တိအာဒိနာ ပါကဋတရံ ကရောတိ. ဘာဝနာပဟာနာနိ ဒဿိတာနိ ဟောန္တိ ‘‘အဂ္ဂမဂ္ဂသမင်္ဂီ ကုသလဉ္စ ဓမ္မံ ဘာဝေတိ၊ အကုသလဉ္စ ပဇဟတီ’’တိ. ဣဓာတိ ဣမသ္မိံ ပဝတ္တိဝါရေ. တံ တန္တိ အကုသလာတီတတာဒိ ကုသလာနာဂတတာဒိ စ. တေန တေနာတိ ‘‘ဒုတိယေ အကုသလေ အဂ္ဂမဂ္ဂသမင်္ဂီ’’တိ ဧဝမာဒိနာ အန္တေန စ.
၁၀၀. ပဋိသန္ဓိစိတ္တတောတိ ဣဒံ မရိယာဒဂ္ဂဟဏံ၊ န အဘိဝိဓိဂ္ဂဟဏံ၊ ယတော ‘‘သောဠသမ’’န္တိ အာဟ. အဘိဝိဓိဂ္ဂဟဏမေဝ ဝါ သောဠသစိတ္တက္ခဏာယုကမေဝ ရူပန္တိ ဣမသ္မိံ ပက္ခေ အဓိပ္ပေတေ ပဋိက္ခိတ္တောဝါယံ ဝါဒေါတိ ဒဿေန္တော ‘‘တတော ပရမ္ပိ ဝါ’’တိ အာဟ. အယဉ္စ ဝိစာရော ဟေဋ္ဌာ ဒဿိတော ဧဝ. န တတော ဩရန္တိ ဝိညာယတိ တတော ဩရံ အကုသလနိရောဓသမကာလံ အဗျာကတနိရောဓဿ အသမ္ဘဝတော.
ပဝတ္တိဝါရဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.
ဓမ္မယမကဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.