၇. အနုသယယမကံ

ပရိစ္ဆေဒပရိစ္ဆိန္နုဒ္ဒေသဝါရဝဏ္ဏနာ

၁. ‘‘အဝိဇ္ဇာသမုဒယာ ရူပသမုဒယော၊ တဏှာသမုဒယာ ရူပသမုဒယော၊ ကမ္မသမုဒယာ ရူပသမုဒယော. လောဘော နိဒါနံ ကမ္မာနံ သမုဒယာယာ’’တိ စ ဧဝမာဒိနာ ကုသလမူလကုသလာဒီနံ ပစ္စယဘာဝေါ ဝုတ္တောတိ အာဟ ‘‘ပစ္စယဒီပကေန မူလယမကေနာ’’တိ. ‘‘သော ‘အနိစ္စံ ရူပံ၊ အနိစ္စံ ရူပ’န္တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ. စက္ခု အနိစ္စံ၊ ရူပါ အနိစ္စာ’’တိ စ အာဒိနာ ဗဟုလခန္ဓာဒိမုခေန အနိစ္စာနုပဿနာဒယော ဝိဟိတာတိ ဝုတ္တံ ‘‘ခန္ဓာဒီသု တီရဏဗာဟုလ္လတော’’တိ. ကိလေသာနံ သမုစ္ဆိန္ဒနတော ပရံ ပဟာနကိစ္စံ နတ္ထီတိ အာဟ ‘‘အနုသယပဟာနန္တာ ပဟာနပရိညာ’’တိ. ယဒိပိ အနုသယေဟိ သမ္ပယောဂတော အာရမ္မဏတော ဝါ ပဟာနပရိညာ နပ္ပဝတ္တတိ၊ အနုသယာဘာဝေ ပန တဒါရမ္ဘော ဧဝ နတ္ထီတိ ကတွာ ဝုတ္တံ ‘‘အနုသယေဟိ ပဟာနပရိညံ ဝိဘာဝေတု’’န္တိ. အနုသယဘာဝေန လဗ္ဘမာနာနန္တိ အနုသယဘာဝေန ဝိဇ္ဇမာနာနံ၊ အနုသယသဘာဝါနန္တိ အတ္ထော. တီဟာကာရေဟီတိ ပရိစ္ဆေဒါဒီဟိ တီဟိ ပကာရေဟိ. အနုသယေသု ဂဏနသရူပပ္ပဝတ္တိဋ္ဌာနတော အဗောဓိတေသု ပုဂ္ဂလောကာသာဒိဝသေန ပဝတ္တိယမာနာ တဗ္ဗိသယာ ဒေသနာ န သုဝိညေယျာ ဟောတီတိ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘တေသု တထာ။ပေ။ ဒုရဝဗောဓတ္တာ’’တိ.

ဧတ္ထ ပုရိမေသူတိ ပဒုဒ္ဓါရော အနန္တရဿ ဝိဓိ ပဋိသေဓော ဝါတိ ကတွာ သာနုသယဝါရာဒိအပေက္ခော၊ န အနုသယဝါရာဒိအပေက္ခော အနုသယဝါရေ ပါဠိဝဝတ္ထာနဿ ပဂေဝ ကတတ္တာတိ ဒဿေန္တော ‘‘ဧတေသု သာနုသယဝါရာဒီသု ပုရိမေသူတိ အတ္ထော’’တိ အာဟ. သာနုသယဝါရာဒီသု ဟိ တီသု ပုရိမေသု ဩကာသဝါရေ ယတော တတောတိ ဒေသနာ ပဝတ္တာ၊ န အနုသယဝါရာဒီသု. အတ္ထဝိသေသာဘာဝတောတိ ‘‘ကာမဓာတုယာ စုတဿာ’’တိအာဒိနာ (ယမ. ၂.အနုသယယမက.၃၀၂) ပါဠိအာဂတပဒဿ၊ ‘‘ကာမဓာတုံ ဝါ ပန ဥပပဇ္ဇန္တဿာ’’တိအာဒိနာ ယမကဘာဝေန အဋ္ဌကထာအာဒိဂတပဒဿ စ အတ္ထဝိသေသာဘာဝတော. ကထမယံ ယမကဒေသနာ သိယာ ဒုတိယဿ ပဒဿ အဘာဝတောတိ အတ္ထော. ယဒိ နာယံ ယမကဒေသနာ၊ အထ ကသ္မာ ဣဓာဂတာတိ အာဟ ‘‘ပုရိမဝါရေ ဟီ’’တိအာဒိ. တတ္ထ အနုသယဋ္ဌာနပရိစ္ဆေဒဒဿနန္တိ အနုသယဋ္ဌာနတာယ ပရိစ္ဆေဒဒဿနံ. ဧဝမ္ပိ ကထမိဒံ အနုသယယမကံ ယမကဒေသနာသဗ္ဘာဝတောတိ အာဟ ‘‘ယမကဒေသနာ။ပေ။ နာမံ ဒဋ္ဌဗ္ဗ’’န္တိ. အတ္ထဝသေနာတိ ပဋိလောမတ္ထဝသေန. ပဌမပဒေန ဟိ ဝုတ္တဿ ဝိပရိဝတ္တနဝသေနပိ ယမကဒေသနာ ဟောတိ ‘‘ရူပံ ရူပက္ခန္ဓော၊ ရူပက္ခန္ဓော ရူပ’’န္တိအာဒီသု (ယမ. ၁.ခန္ဓယမက.၂)၊ တတ္ထ ပန အတ္ထဝိသေသော အတ္ထိ၊ ဣဓ နတ္ထိ၊ တသ္မာ န တထာ ဒေသနာ ကတာတိ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘အတ္ထဝိသေသာဘာဝတော ပန န ဝုတ္တာ’’တိ. လဗ္ဘမာနတာဝသေနာတိ ပုစ္ဆာယ လဗ္ဘမာနတာဝသေန.

ဥပ္ပတ္တိအရဟတံ ဒဿေတီတိ ဣမိနာ နိပ္ပရိယာယေန အနုသယာ အနာဂတာတိ ဒဿိတံ ဟောတိ ယတော တေ မဂ္ဂဝဇ္ဈာ၊ န စ အတီတပစ္စုပ္ပန္နာ ဥပ္ပတ္တိရဟာတိ ဝုစ္စန္တိ ဥပ္ပန္နတ္တာ. ယံသဘာဝါ ပန ဓမ္မာ အနာဂတာ အနုသယာတိ ဝုစ္စန္တိ၊ တံသဘာဝါ ဧဝ တေ အတီတပစ္စုပ္ပန္နာ ဝုတ္တာ. န ဟိ ဓမ္မာနံ အဒ္ဓါဘေဒေန သဘာဝဘေဒေါ အတ္ထိ၊ တသ္မာ အနုသယာနံ အတီတပစ္စုပ္ပန္နဘာဝါ ပရိယာယတော လဗ္ဘန္တီတိ အဋ္ဌကထာယံ (ယမ. အဋ္ဌ. အနုသယယမက ၁) ‘‘အတီတောပိ ဟောတီ’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ. ဧဝံပကာရာတိ အနုသယပ္ပကာရာ၊ ကာရဏလာဘေ သတိ ဥပ္ပဇ္ဇနာရဟာဣစ္စေဝ အတ္ထော. သော ဧဝံပကာရော ဥပ္ပဇ္ဇနဝါရေ ဥပ္ပဇ္ဇတိ-သဒ္ဒေန ဂဟိတော ဥပ္ပဇ္ဇနာရဟတာယ အဝိစ္ဆိန္နဘာဝဒီပနတ္ထန္တိ အဓိပ္ပါယော. တေနာဟ ‘‘န ခန္ဓယမကာဒီသု ဝိယ ဥပ္ပဇ္ဇမာနတာ’’တိ၊ ပစ္စုပ္ပန္နတာတိ အတ္ထော. တေနေဝါတိအာဒိနာ ယထာဝုတ္တမတ္ထံ ပါကဋတရံ ကရောတိ. တတ္ထ နိန္နာနာကရဏောတိ နိဗ္ဗိသေသော. ဥပ္ပဇ္ဇနာနုသယာနံ နိန္နာနာကရဏတ္တာ ဧဝ ဟိ ‘‘ဧတ္ထေသာ တဏှာ ဥပ္ပဇ္ဇမာနာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ဧတ္ထ နိဝိသမာနာ နိဝိသတီ’’တိ ဝိဘင်္ဂေ (ဝိဘ. ၂၀၃) အာဂတံ. အနုသယနဉှိ ဧတ္ထ နိဝိသနန္တိ အဓိပ္ပေတံ.

ဣဒါနိ ယေန ပရိယာယေန အတီတပစ္စုပ္ပန္နေသု အနုသယဝေါဟာရော၊ တံ ဒဿေတုကာမော အနာဂတမ္ပိ တေဟိ သဒ္ဓိံ ဧကဇ္ဈံ ကတွာ ဒဿေန္တော ‘‘အနုရူပံ ကာရဏံ ပန။ပေ။ ဝုစ္စန္တီ’’တိ အာဟ. ဧတေန ဘူတပုဗ္ဗဂတိယာ အတီတပစ္စုပ္ပန္နေသု ဥပ္ပတ္တိရဟတာ ဝေဒိတဗ္ဗာတိ ဒဿေတိ. ဥပ္ပတ္တိအရဟတာ နာမ ကိလေသာနံ မဂ္ဂေန အသမုစ္ဆိန္နတာယ ဝေဒိတဗ္ဗာ. သာ စ အတီတပစ္စုပ္ပန္နေသုပိ အတ္ထေဝါတိ ပကာရန္တရေနပိ တေသံ ပရိယာယတောဝ အနုသယဘာဝံ ပကာသေတိ. တေနေဝါဟ ‘‘မဂ္ဂဿ ပနာ’’တိအာဒိ. တာဒိသာနန္တိ ယေ မဂ္ဂဘာဝနာယ အသတိ ဥပ္ပတ္တိရဟာ၊ တာဒိသာနံ. ဓမ္မော ဧဝ စ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ န ဓမ္မာကာရောတိ အဓိပ္ပါယော. န ဟိ ဓမ္မာကာရာ အနိစ္စတာဒယော ဥပ္ပဇ္ဇန္တီတိ ဝုစ္စန္တိ. ယဒိ ပန တေ ဥပ္ပါဒါဒိသမင်္ဂိနော သိယုံ၊ ဓမ္မာ ဧဝ သိယုံ. တေန ဝုတ္တံ ‘‘အပ္ပဟီနာကာရော စ ဥပ္ပဇ္ဇတီတိ ဝတ္တုံ န ယုဇ္ဇတီ’’တိ.

ဝုတ္တမ္ပိ ထာမဂမနံ အဂ္ဂဟေတွာ အပ္ပဟီနဋ္ဌမတ္တမေဝ ဂဟေတွာ စောဒကော စောဒေတီတိ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘သတ္တာနုသယ။ပေ။ အာပဇ္ဇတီတိ စေ’’တိ. န ဟိ ထာမဂမနေ ဂဟိတေ စောဒနာယ ဩကာသော အတ္ထိ. တေနာဟ ‘‘နာပဇ္ဇတီ’’တိအာဒိ. ဝုတ္တံ အဋ္ဌကထာယံ၊ န ကေဝလမဋ္ဌကထာယမေဝ ပါဌဂတောဝါယမတ္ထော၊ တသ္မာ ဧဝမေဝ ဂဟေတဗ္ဗောတိ ဒဿေန္တော ‘‘ထာမဂတော။ပေ။ ယုတ္တ’’န္တိ ဝတွာ ကိံ ပန တံ ထာမဂမနန္တိ ပရာသင်္ကံ နိဝတ္တေန္တော ‘‘ထာမဂတန္တိ စ။ပေ။ ဝုတ္တာ’’တိ အာဟ. တတ္ထ အညေဟိ အသာဓာရဏောတိ ကိလေသဝတ္ထုအာဒီနံ ကိလေသတာဒိသဘာဝေါ ဝိယ ကာမရာဂါဒိတော အညတ္ထ အလဗ္ဘမာနော တေသံယေဝ အာဝေဏိကော သဘာဝေါ၊ ယတော တေ ဘဝဗီဇံ ဘဝမူလန္တိ စ ဝုစ္စန္တိ. ယသ္မာ စ ထာမဂမနံ တေသံ အနညသာဓာရဏော သဘာဝေါ၊ တသ္မာ အနုသယနန္တိ ဝုတ္တံ ဟောတီတိ ဒဿေန္တော ‘‘ထာမဂတောတိ အနုသယသမင်္ဂီတိ အတ္ထော’’တိ အာဟ.

‘‘ယဿ ကာမရာဂါနုသယော အနုသေတိ၊ တဿ ပဋိဃာနုသယော အနုသေတီတိ? အာမန္တာ’’တိအာဒိနာ (ယမ. ၂.အနုသယယမက.၃) အနုသယဝါရေ ဝုတ္တော ဧဝ အတ္ထော ‘‘ယဿ ကာမရာဂါနုသယော ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ တဿ ပဋိဃာနုသယော ဥပ္ပဇ္ဇတီတိ? အာမန္တာ’’တိအာဒိနာ (ယမ. ၂.အနုသယယမက.၃၀၀) ဝုတ္တောတိ အနုသယနာကာရော ဧဝ ဥပ္ပဇ္ဇနဝါရေ ဥပ္ပဇ္ဇတိ-သဒ္ဒေန ဂဟိတောတိ ‘‘ဥပ္ပဇ္ဇနဝါရော အနုသယဝါရေန နိန္နာနာကရဏော ဝိဘတ္တော’’တိ ယံ ဝုတ္တံ၊ တတ္ထ ဝိစာရံ အာရဘတိ ‘‘အနုသယဥပ္ပဇ္ဇနဝါရာနံ သမာနဂတိကတ္တာ’’တိအာဒိနာ. ‘‘ဥပ္ပဇ္ဇတီ’’တိ ဝစနံ သိယာတိ ဥပ္ပဇ္ဇနဝါရေ ‘‘ဥပ္ပဇ္ဇတီ’’တိ ဝစနံ အပ္ပဟီနာကာရဒီပကံ သိယာ. တထာ စ သတိ ယထာ ‘‘ဣမဿ ဥပ္ပါဒါ’’တိ ဧတ္ထ ဣမဿ အနိရောဓာတိ အယမတ္ထောပိ ဉာယတိ၊ ဧဝံ ‘‘ဥပ္ပဇ္ဇတီ’’တိ ဝုတ္တေ အတ္ထတော ‘‘န ဥပ္ပဇ္ဇတီ’’တိ အယမတ္ထော ဝုတ္တော ဟောတိ အပ္ပဟီနာကာရဿ ဥပ္ပတ္တိရဟဘာဝဿ အနုပ္ပဇ္ဇမာနသဘာဝတ္တာတိ စောဒနံ ဒဿေန္တော ‘‘ဥပ္ပဇ္ဇတီတိ ဝစနဿ အဝုတ္တတာ န သက္ကာ ဝတ္တုန္တိ စေ’’တိ အာဟ. ဝစနတ္ထဝိသေသေန တံဒွယဿ ဝုတ္တတ္တာတိ ဧတေန ဓမ္မနာနတ္တာဘာဝေပိ ပဒတ္ထနာနတ္ထေန ဝါရန္တရဒေသနာ ဟောတိ ယထာ သဟဇာတသံသဋ္ဌဝါရေသူတိ ဒဿေတိ. အနုရူပံ ကာရဏံ လဘိတွာတိအာဒိ တမေဝ ဝစနတ္ထဝိသေသံ ဝိဘာဝေတုံ အာရဒ္ဓံ. ဥပ္ပတ္တိယောဂ္ဂန္တိ ဥပ္ပတ္တိယာ ယောဂ္ဂံ၊ ဥပ္ပဇ္ဇနသဘာဂတန္တိ အတ္ထော. ယတော အနုသယာ ဥပ္ပတ္တိရဟာတိ ဝုစ္စန္တိ၊ ဧကန္တေန စေတဒေဝ သမ္ပဋိစ္ဆိတဗ္ဗံ ‘‘ယဿ ကာမရာဂါနုသယော ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ တဿ ပဋိဃာနုသယော ဥပ္ပဇ္ဇတီတိ? အာမန္တာ’’တိအာဒိဝစနတော (ယမ. ၂.အနုသယယမက.၃၀၀). ‘‘အနုသေန္တီတိ အနုသယာ’’တိ ဧတ္တကေ ဝုတ္တေ သဒါ ဝိဇ္ဇမာနာ နု ခေါ တေ အပရိနိပ္ဖန္နာနုသယနဋ္ဌေန ‘‘အနုသယာ’’တိ ဝုစ္စန္တီတိ အယမတ္ထော အာပဇ္ဇတီတိ တံနိသေဓနတ္ထံ ‘‘အနုရူပံ ကာရဏံ လဘိတွာ ဥပ္ပဇ္ဇန္တီ’’တိ ဝုတ္တံ. ဥပ္ပတ္တိအရဟဘာဝေန ထာမဂတတာ အနုသယဋ္ဌောတိ ယံ တေသံ ဥပ္ပတ္တိယောဂဝစနံ ဝုတ္တံ၊ တံ သမ္မဒေဝ ဝုတ္တန္တိ ဣမမတ္ထမာဟ ‘‘အနုသယသဒ္ဒဿာ’’တိအာဒိနာ. တေန ဝါရဒွယဒေသနုပ္ပါဒိကာ အနုသယသဒ္ဒတ္ထနိဒ္ဓါရဏာတိ ဒဿေတိ. တမ္ပိ သုဝုတ္တမေဝ ဣမိနာ တန္တိပ္ပမာဏေနာတိ ဣဒမ္ပိ ‘‘အဘိဓမ္မေ တာဝါ’’တိအာဒိနာ အာဂတံ တိဝိဓမေဝ တန္တိံ သန္ဓာယာဟာတိ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘တန္တိတ္တယေနပိ ဟိ စိတ္တသမ္ပယုတ္တတာ ဒီပိတာ ဟောတီ’’တိ.

ပရိစ္ဆေဒပရိစ္ဆိန္နုဒ္ဒေသဝါရဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

ဥပ္ပတ္တိဋ္ဌာနဝါရဝဏ္ဏနာ

၂. ဧဝံ သတီတိ ဝေဒနာနံ ဝိသေသိတဗ္ဗဘာဝေ ကာမဓာတုယာ စ ဝိသေသနဘာဝေ သတိ. ကာမာဓာတုယာ အနုသယနဋ္ဌာနတာ န ဝုတ္တာ ဟောတိ အပ္ပဓာနဘာဝတော၊ ပဓာနာပ္ပဓာနေသု ပဓာနေ ကိစ္စဒဿနတော၊ ဝိသေသနဘာဝေန စရိတဗ္ဗတာယ စာတိ အဓိပ္ပါယော. ဟောတု ကော ဒေါသောတိ ကဒါစိ ဝဒေယျာတိ အာသင်္ကမာနော အာဟ ‘‘ဒွီသု ပနာ’’တိအာဒိ. ဒွီသူတိ နိဒ္ဓါရဏေ ဘုမ္မံ၊ တထာ ‘‘တီသု ဓာတူသူ’’တိ ဧတ္ထာပိ. တသ္မာတိ ယသ္မာ ဓာတုအာဒိဘေဒေန တိဝိဓံ အနုသယဋ္ဌာနံ၊ တတ္ထ စ ရူပါရူပဓာတူနံ ဘဝရာဂဿ အနုသယဋ္ဌာနတာ ဝုတ္တာတိ ကာမဓာတုယာ ကာမရာဂဿ အနုသယဋ္ဌာနတာ ဧကန္တေန ဝတ္တဗ္ဗာ၊ တသ္မာ. တီသု ဓာတူသု တီသု ဝေဒနာသူတိ စ နိဒ္ဓါရဏေ ဘုမ္မံ၊ ကာမဓာတုယာ ဒွီသု ဝေဒနာသူတိ စ အာဓာရေ.

ဒွီသွေဝါတိ ဒွီသု သုခေါပေက္ခာသု ဧဝ. သဗ္ဗာသု ဒွီသူတိ ယာသု ကာသုစိ ဒွီသု. တေနာတိ ‘‘ကာမရာဂေါ ဒွီသု ဝေဒနာသု အနုသေတီ’’တိ ဝစနသာမတ္ထိယလဒ္ဓေန ဝိသေသနိစ္ဆယေနေဝ. ဘဝရာဂါနုသယဋ္ဌာနံ ရူပါရူပဓာတုယော တဒနုရူပါ စ ဝေဒနာ. န ဟိ ဒွီသု ဝေဒနာသု ကာမရာဂါနုသယောဝ အနုသေတီတိ အဝဓာရဏံ ဣစ္ဆိတံ၊ ဒွီသု ဧဝ ပန ဝေဒနာသူတိ ဣစ္ဆိတံ. တေနေဝါဟ ‘‘ဒွီသွေဝ အနုသေတိ၊ န တီသူ’’တိ. အဋ္ဌာနဉ္စ အနုသယာနံ၊ ကိံ တံ အပရိယာပန္နံ သက္ကာယေ? သဗ္ဗော လောကုတ္တရော ဓမ္မော. စ-သဒ္ဒေန ပဋိဃာနုသယဋ္ဌာနံ သင်္ဂဏှာတိ. တေန ဝုတ္တံ ‘‘ယထာ စာ’’တိအာဒိ. အညာတိ ကာမရာဂါနုသယဋ္ဌာနဘူတာ ဒွေ ဝေဒနာ.

အညေသု ဒွီဟိ ဝေဒနာဟိ ဝိပ္ပယုတ္တေသု. ပိယရူပသာတရူပေသူတိ ပိယာယိတဗ္ဗမဓုရသဘာဝေသု. ဝိသေသနဉ္စေတံ ရူပါဒီနံ သဗ္ဗဒွါရသဗ္ဗပုရိသေသု ဣဋ္ဌဘာဝဿ အနိယတတာယ ကတံ. သာတသန္တသုခဂိဒ္ဓိယာတိ သာတသုခေ သန္တသုခေ စ ဂိဇ္ဈနာကာရေန အဘိကင်္ခနာကာရေန. တတ္ထ သာတသုခံ ကာယိကံ၊ သန္တသုခံ စေတသိကံ. သာတသုခံ ဝါ ကာယိကသုခံ၊ သန္တသုခံ ဥပေက္ခာသုခံ. တထာ စာဟု ‘‘ဥပေက္ခာ ပန သန္တတ္တာ၊ သုခမိစ္စေဝ ဘာသိတာ’’တိ (ဝိသုဒ္ဓိ. ၂.၆၄၄၊ မဟာနိ. အဋ္ဌ. ၂၇). ပရိတ္တံ ဝါ ဩဠာရိကံ သုခံ သာတသုခံ၊ အနောဠာရိကံ သန္တသုခံ. ပရိတ္တဂ္ဂဟဏဉ္စေတ္ထ ကာမရာဂါနုသယဿ အဓိပ္ပေတတ္တာ. အညတ္ထာတိ ဝေဒနာဟိ အညတ္ထ. သောတိ ကာမရာဂါနုသယော. ဝေဒနာသု အနုဂတော ဟုတွာ သေတီတိ ဝေဒနာပေက္ခော ဧဝ ဟုတွာ ပဝတ္တတိ ယထာ ပုတ္တာပေက္ခာယ ဓာတိယာ အနုဂ္ဂဏှနပ္ပဝတ္တိ၊ သယနသင်္ခါတာ ပဝတ္တိ စ ကာမရာဂဿ နိကာမနမေဝ. တေနာဟ ‘‘သုခမိစ္စေဝ အဘိလပတီ’’တိ. ယထာ တဿ၊ ဧဝံ ပဋိဃာနုသယာဒီနမ္ပိ ဝုတ္တနိယာမေန ယထာသကံ ကိစ္စကရဏမေဝ ဒုက္ခဝေဒနာဒီသု အနုသယနံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. တေန ဝုတ္တံ ‘‘ဧဝံ ပဋိဃာနုသယော စာ’’တိအာဒိ. တီသု ဝေဒနာသု အနုသယနဝစနေနာတိ တီသု ဝေဒနာသု ယထာရဟံ အနုသယနဝစနေန. ဣဋ္ဌာဒိဘာဝေန ဂဟိတေသူတိ ဣဋ္ဌာဒီသု အာရမ္မဏပကတိယာ ဝသေန ဣဋ္ဌာဒိဘာဝေန ဂဟိတေသု ဝိပရီတသညာယ ဝသေန အနိဋ္ဌာဒီသု ဣဋ္ဌာဒိဘာဝေန ဂဟိတေသူတိ ယောဇနာ. န ဟိ ဣဋ္ဌာဒိဘာဝေန ဂဟဏံ ဝိပရီတသညာ.

တတ္ထာတိ ဣဋ္ဌာရမ္မဏာဒီသု. ဧတ္ထာတိ အနုသယနေ. ကာမဿာဒါဒိဝတ္ထုဘူတာနံ ကာမဘဝါဒီနန္တိ ကာမဿာဒဘဝဿာဒဝတ္ထုဘူတာနံ ကာမရူပါရူပဘဝါနံ ဂဟဏံ ဝေဒိတဗ္ဗန္တိ ယောဇနာ. တတ္ထာတိ ဝေဒနာတ္တယဓာတုတ္တယေသု. နိဒ္ဓါရဏေ စေတံ ဘုမ္မံ. ဒုက္ခပဋိဃာတော ဒုက္ခေ အနဘိရတိ. ယတ္ထ တတ္ထာတိ ဒုက္ခဝေဒနာယ တံသမ္ပယုတ္တေသု အနိဋ္ဌရူပါဒီသု ဝါတိ ယတ္ထ တတ္ထ. မဟဂ္ဂတာ ဥပါဒိန္နက္ခန္ဓာ ရူပါရူပဘဝါ၊ အနုပါဒိန္နက္ခန္ဓာ ရူပါရူပါဝစရဓမ္မာ. တတ္ထာတိ ယထာဝုတ္တေသု မဟဂ္ဂတဓမ္မေသု ဘဝရာဂေါဣစ္စေဝ ဝေဒိတဗ္ဗော. တေန ဝုတ္တံ ‘‘ရူပဓာတုယာ အရူပဓာတုယာ ဧတ္ထ ကာမရာဂါနုသယော နာနုသေတီ’’တိ. ဒိဋ္ဌာနုသယာဒီနန္တိ အာဒိ-သဒ္ဒေန ဝိစိကိစ္ဆာနုသယအဝိဇ္ဇာနုသယာဒီနံ သင်္ဂဟော ဒဋ္ဌဗ္ဗော.

ဓာတုတ္တယဝေဒနာတ္တယဝိနိမုတ္တံ ဒိဋ္ဌာနုသယာဒီနံ အနုသယနဋ္ဌာနံ န ဝုတ္တန္တိ သုဝုတ္တမေတံ ဒိဋ္ဌာနုသယာဒီနံ ဥပ္ပတ္တိဋ္ဌာနပုစ္ဆာယံ ‘‘သဗ္ဗသက္ကာယပရိယာပန္နေသု ဓမ္မေသု’’ဣစ္စေဝ ဝိဿဇ္ဇိတတ္တာ. ကာမရာဂေါ ပန ယတ္ထ နာနုသေတိ၊ တံ ဒုက္ခဝေဒနာရူပါရူပဓာတုဝိနိမုတ္တံ ဒိဋ္ဌာနုသယာဒီနံ အနုသယနဋ္ဌာနံ အတ္ထီတိ ဒဿေတုံ ‘‘နနု စာ’’တိအာဒိ အာရဒ္ဓံ. တတ္ထ တဒနုသယနဋ္ဌာနတောတိ တဿ ကာမရာဂါနုသယဿ အနုသယနဋ္ဌာနတော. အညာ နေက္ခမ္မဿိတသောမနဿုပေက္ခာသင်္ခါတာ. အယမေတ္ထ သင်္ခေပတ္ထော – နေက္ခမ္မဿိတဒေါမနဿေ ဝိယ ပဋိဃာနုသယော နေက္ခမ္မဿိတသောမနဿုပေက္ခာသု ကာမရာဂါနုသယော နာနုသေတီတိ ‘‘ယတ္ထ ကာမရာဂါနုသယော နာနုသေတိ၊ တတ္ထ ဒိဋ္ဌာနုသယော နာနုသေတီ’’တိ သက္ကာ ဝတ္တုန္တိ တသ္မာ တံ ဥဒ္ဓရိတွာ န ဝုတ္တန္တိ. ဟောန္တူတိ တာသံ ဝေဒနာနံ အတ္ထိတံ ပဋိဇာနိတွာ ဥဒ္ဓရိတွာ အဝစနဿ ကာရဏံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘န ပန။ပေ။ တံ န ဝုတ္တ’’န္တိ. တဒနုသယနဋ္ဌာနန္တိ တေသံ ဒိဋ္ဌာနုသယာဒီနံ အနုသယနဋ္ဌာနံ. တသ္မာတိ ယသ္မာ သတိပိ ကာမရာဂါနုသယနဋ္ဌာနတော အညသ္မိံ ဒိဋ္ဌာနုသယာဒီနံ အနုသယနဋ္ဌာနေ တံ ပန ဓာတုတ္တယဝေဒနာတ္တယဝိနိမုတ္တံ နတ္ထိ ဝေဒနာဒွယဘာဝတော၊ တသ္မာ. တံ ဝေဒနာဒွယံ န ဝုတ္တံ ဝိသုံ န ဥဒ္ဓဋန္တိ အတ္ထော. တသ္မာတိ ယသ္မာ ‘‘ယတ္ထ ကာမရာဂါဒယော နာနုသေန္တိ၊ တတ္ထ ဒိဋ္ဌိဝိစိကိစ္ဆာ နာနုသေန္တီ’’တိ အယမတ္ထော ‘‘အာမန္တာ’’တိ ဣမိနာ ပဋိဝစနဝိဿဇ္ဇနေန အဝိဘာဂတော ဝုတ္တောတိ ‘‘ယတ္ထ ကာမရာဂါဒယော အနုသေန္တိ၊ တတ္ထ ဒိဋ္ဌိဝိစိကိစ္ဆာ အနုသေန္တီ’’တိ အယမ္ပိ အတ္ထော အဝိဘာဂတောဝ လဗ္ဘတိ၊ တသ္မာ. အဝိဘာဂတော စ ဒုက္ခံ ပဋိဃဿ အနုသယနဋ္ဌာနန္တိ ဒီပိတံ ဟောတိ. တေနာဟ ‘‘အဝိသေသေန။ပေ။ ဝေဒိတဗ္ဗ’’န္တိ. တတ္ထ အဝိသေသေနာတိ ဂေဟဿိတံ နေက္ခမ္မဿိတန္တိ ဝိသေသံ အကတွာ. သမုဒါယဝသေန ဂဟေတွာတိ ယထာဝုတ္တအဝယဝါနံ သမူဟဝသေန ဒုက္ခန္တွေဝ ဂဟေတွာ. ‘‘အဝိသေသေန သမုဒါယဝသေန ဂဟေတွာ’’တိ ဣမမတ္ထံ တထာ-သဒ္ဒေန အနုကဍ္ဎတိ ‘‘ဒွီသု ဝေဒနာသူ’’တိ ဧတ္ထာပိ ဂေဟဿိတာဒိဝိဘာဂဿ အနိစ္ဆိတတ္တာ.

ယဒိ ဧဝံ ‘‘ပဋိဃံ တေန ပဇဟတိ၊ န တတ္ထ ပဋိဃာနုသယော အနုသေတီ’’တိ ဣဒံ သုတ္တပဒံ ကထန္တိ စောဒနံ သန္ဓာယ ‘‘အပိစာ’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ. တတ္ထာတိ တသ္မိံ ဒေါမနဿေ၊ တံသမ္ပယုတ္တေ ဝါ ပဋိဃေ. နေက္ခမ္မဿိတံ ဒေါမနဿန္တိအာဒိနာ နေယျတ္ထမိဒံ သုတ္တံ၊ န နီတတ္ထန္တိ ဒဿေတိ. ယထာ ပန သုတ္တံ ဥဒါဟဋံ၊ တထာ ဣဓ ကသ္မာ န ဝုတ္တန္တိ အာဟ ‘‘ပဋိဃုပ္ပတ္တိရဟဋ္ဌာနတာယာ’’တိအာဒိ. ဧဝမ္ပိ သုတ္တာဘိဓမ္မပါဌာနံ ကထမဝိရောဓောတိ အာဟ နိပ္ပရိယာယဒေသနာ ဟေသာ၊ သာ ပန ပရိယာယဒေသနာတိ. ဧဝဉ္စ ကတွာတိ ပရိယာယဒေသနတ္တာ ဧဝ. ရာဂါနုသယောတိ ကာမရာဂါနုသယော အဓိပ္ပေတော. ယတော ‘‘အနာဂါမိမဂ္ဂေန သမုဂ္ဃါတနံ သန္ဓာယာ’’တိ ဝုတ္တံ၊ တသ္မာ တဿ န မဟဂ္ဂတဓမ္မာ အနုသယနဋ္ဌာနန္တိ တံ ပဌမဇ္ဈာနဉ္စ အနာမသိတွာ ‘‘န ဟိ လောကိယာ။ပေ။ နာနုသေတီတိ သက္ကာ ဝတ္တု’’န္တိ ဝုတ္တံ. အဝတ္ထုဘာဝတောတိ သဘာဝေနေဝ အနုပ္ပတ္တိဋ္ဌာနတ္တာ. ဣဓာတိ ဣမသ္မိံ အနုသယယမကေ. ဝုတ္တနယေနာတိ ‘‘နေက္ခမ္မဿိတံ ဒေါမနဿံ ဥပ္ပါဒေတွာ’’တိအာဒိနာ ဝုတ္တေန နယေန. တံပဋိပက္ခဘာဝတောတိ တေသံ ပဋိဃာဒီနံ ပဋိပက္ခဿ မဂ္ဂဿ သဗ္ဘာဝတော. န ကေဝလံ မဂ္ဂသဗ္ဘာဝတော၊ အထ ခေါ ဗလဝဝိပဿနာသဗ္ဘာဝတောပီတိ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘တံသမုဂ္ဃါ။ပေ။ ဘာဝတော စာ’’တိ.

ဣဒါနိ ယဒေတံ တတ္ထ တတ္ထ ‘‘အနုသယနဋ္ဌာန’’န္တိ ဝုတ္တံ၊ တံ ဂဟေတဗ္ဗဓမ္မဝသေန ဝါ သိယာ ဂဟဏဝိသေသေန ဝါတိ ဒွေ ဝိကပ္ပါ၊ တေသု ပဌမံ သန္ဓာယာဟ ‘‘အာရမ္မဏေ အနုသယနဋ္ဌာနေ သတီ’’တိ. ရူပါဒိအာရမ္မဏေ အနုသယာနံ အနုသယနဋ္ဌာနန္တိ ဂယှမာနေ ယမတ္ထံ သန္ဓာယ ‘‘န သက္ကာ ဝတ္တု’’န္တိ ဝုတ္တံ၊ တံ ဒဿေတုံ ‘‘ဒုက္ခာယ ဟီ’’တိအာဒိမာဟ. ယဒိ သိယာတိ ယဒိ ကာမရာဂါနုသယော သိယာ. ဧတဿပီတိ ဒိဋ္ဌာနုသယသမ္ပယုတ္တလောဘဿပိ ‘‘သဗ္ဗသက္ကာယပရိယာပန္နေသု ဓမ္မေသူ’’တိ ကာမရာဂဿ ဌာနံ ဝတ္တဗ္ဗံ သိယာ၊ န စ ဝုတ္တံ. အထ ပနာတိအာဒိ ဒုတိယဝိကပ္ပံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ. အဇ္ဈာသယဝသေန တံနိန္နတာယာတိ အသတိပိ အာရမ္မဏကရဏေ ယတ္ထ ကာမရာဂါဒယော အဇ္ဈာသယတော နိန္နာ၊ တံ တေသံ အနုသယနဋ္ဌာနံ. တေန ဝုတ္တံ ‘‘အနုဂတော ဟုတွာ သေတီ’’တိ. အထ ပန ဝုတ္တန္တိ သမ္ဗန္ဓော. ယထာတိအာဒိ ယထာဝုတ္တဿ အတ္ထဿ ဥဒါဟရဏဝသေန နိရူပနံ. ဒုက္ခေ ပဋိဟညနဝသေနေဝ ပဝတ္တတိ၊ နာရမ္မဏကရဏဝသေနာတိ အဓိပ္ပါယော. ဒုက္ခမေဝ တဿ အနုသယနဋ္ဌာနံ ဝုတ္တန္တိ အဇ္ဈာသယဿ တတ္ထ နိန္နတ္တာ ဒုက္ခမေဝ တဿ ပဋိဃဿ အနုသယနဋ္ဌာနံ ဝုတ္တံ၊ နာလမ္ဗိတံ ရူပါဒိ သုခဝေဒနာ စာတိ အဓိပ္ပါယော. ဧဝန္တိ ယထာ အညာရမ္မဏဿပိ ပဋိဃဿ အဇ္ဈာသယတော ဒုက္ခနိန္နတာယ ဒုက္ခမေဝ အနုသယနဋ္ဌာနံ ဝုတ္တံ၊ ဧဝံ. ဒုက္ခာဒီသု။ပေ။ ဝုတ္တန္တိ ‘‘ဒုက္ခေန သုခံ အဓိဂန္တဗ္ဗံ. နတ္ထိ ဒိန္န’’န္တိ စ အာဒိနာ ကာယကိလမနဒုက္ခေ ဒါနာနုဘာဝါဒိကေ စ မိစ္ဆာဘိနိဝေသနဝသေန ဥပ္ပဇ္ဇမာနေန ဒိဋ္ဌာနုသယေန သမ္ပယုတ္တော အညာရမ္မဏောပိ လောဘော ‘‘ဧဝံ သုခံ ဘဝိဿတီ’’တိ အဇ္ဈာသယတော သုခါဘိသင်္ဂဝသေနေဝ ပဝတ္တတီတိ သုခုပေက္ခာဘေဒံ သာတသန္တသုခဒွယမေဝ အဿ လောဘဿ အနုသယနဋ္ဌာနံ ဝုတ္တံ ပါဠိယံ၊ န ယထာဝုတ္တံ ဒုက္ခာဒိ၊ တသ္မာ ဘဝရာဂ။ပေ။ န ဝိရုဇ္ဈတိ. ဧကသ္မိံယေဝ စာတိအာဒိ ဒုတိယဝိကပ္ပံယေဝ ဥပဗြူဟနတ္ထံ ဝုတ္တံ. တတ္ထ ရာဂဿ သုခဇ္ဈာသယတာ တံသမင်္ဂိနော ပုဂ္ဂလဿ ဝသေန ဝေဒိတဗ္ဗာ၊ တန္နိန္နဘာဝေန ဝါ စက္ခုဿ ဝိသမဇ္ဈာသယတာ ဝိယ. ဧသ နယော သေသေသုပိ. တေသံ ရာဂပဋိဃာနံ နာနာနုသယဋ္ဌာနတာ ဟောတိ ဧကသ္မိမ္ပိ အာရမ္မဏေတိ အတ္ထော.

ဧဝဉ္စ ကတွာတိ အသတိပိ ဂဟေတဗ္ဗဘေဒေ ဂဟဏဝိသေသေန အနုသယနဋ္ဌာနဿ ဘိန္နတ္တာ ဧဝ. ‘‘ယတ္ထ။ပေ။ နော’’တိ ဝုတ္တံ၊ အညထာ ဝိရုဇ္ဈေယျ. ဂဟေတဗ္ဗဘေဒေန ဟိ ရာဂပဋိဃာနံ အနုသယနဋ္ဌာနဘေဒေ ဂယှမာနေ ဝိပါကမတ္တေ ဌာတဗ္ဗံ သိယာ၊ န စ တံ ယုတ္တံ၊ နပိ သဗ္ဗေသံ ပုရိသဒွါရာနံ ဣဋ္ဌာနိဋ္ဌံ နိယတန္တိ. ယဒိပိ ယထာဝုတ္တလောဘဿ ဝုတ္တနယေန ကာမရာဂါနုသယတာ သမ္ဘဝတိ၊ ယထာ ပန သုခုပေက္ခာသု ဣဋ္ဌာရမ္မဏေ စ ဥပ္ပဇ္ဇန္တေန ဒေါမနဿေန သဟ ပဝတ္တော ဒေါသော ဒုဗ္ဗလဘာဝေန ပဋိဃာနုသယော န ဟောတိ၊ ဧဝံ ယထာဝုတ္တလောဘောပိ ကာမရာဂါနုသယော န ဟောတီတိ ဣမမတ္ထံ ဒဿေတုံ ‘‘အဋ္ဌကထာယံ ပနာ’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ. န ပဋိဃာနုသယောတိ ဧတ္ထ န-ကာရော ပဋိသေဓနတ္ထော၊ န အညတ္ထော၊ ဣတရတ္ထ ပန သမ္ဘဝေါ ဧဝ နတ္ထီတိ ဒဿေန္တော ‘‘ယံ ပနေတ’’န္တိအာဒိမာဟ. တတ္ထ ‘‘န ဟိ ဒေါမနဿဿ ပဋိဃာနုသယဘာဝါသင်္ကာ အတ္ထီ’’တိ ဣမိနာ န-ကာရဿ အညတ္ထတာဘာဝဒဿနမုခေန အဘာဝတ္ထတံ သမတ္ထေတိ.

ဒေသနာ သံကိဏ္ဏာ ဝိယ ဘဝေယျာတိ ဧတ္ထ ဒေသနာသင်္ကရံ ဒဿေတုံ ‘‘ဘဝရာဂဿပိ။ပေ။ ဘဝေယျာ’’တိ ဝုတ္တံ. တဿတ္ထော – ယထာ ကာမရာဂဿ ကာမဓာတုယာ ဒွီသု ဝေဒနာသု အာရမ္မဏကရဏဝသေန ဥပ္ပတ္တိ ဝုတ္တာ ‘‘ကာမရာဂေါ ကာမဓာတုယာ ဒွီသု ဝေဒနာသု အနုသေတီ’’တိ၊ ဧဝံ ယဒိ ‘‘ဘဝရာဂေါ ကာမဓာတုယာ ဒွီသု ဝေဒနာသု အနုသေတီ’’တိ ဝုစ္စေယျ၊ ဘဝရာဂဿပိ။ပေ။ ဘဝေယျ. တတော စ ကာမရာဂေန သဒ္ဓိံ ဘဝရာဂဿ ဒေသနာ သံကိဏ္ဏာ ဘဝေယျ၊ ကာမရာဂတော စ ဘဝရာဂဿ ဝိသေသော ဒဿေတဗ္ဗော. သော စ သဟဇာတာနုသယဝသေန န သက္ကာ ဒဿေတုန္တိ အာရမ္မဏကရဏဝသေန ဒဿေတဗ္ဗော. တေန ဝုတ္တံ ‘‘တသ္မာ အာရမ္မဏ။ပေ။ အဓိပ္ပါယော’’တိ. တတ္ထ အာရမ္မဏဝိသေသေနာတိ ရူပါရူပဓာတုသင်္ခါတအာရမ္မဏဝိသေသေန. ဝိသေသဒဿနတ္ထန္တိ ကာမရာဂတော ဘဝရာဂဿ ဝိသေသဒဿနတ္ထံ. ဧဝံ ဒေသနာ ကတာတိ ‘‘ရူပဓာတုယာ အရူပဓာတုယာ ဧတ္ထ ဘဝရာဂါနုသယော အနုသေတီ’’တိ ဧဝံ ဝိသယေ ဘုမ္မံ ကတွာ ဒေသနာ ကတာ. တေနာဟ ‘‘သဟဇာတဝေဒနာဝိသေသာဘာဝတော’’တိ.

ဥပ္ပတ္တိဋ္ဌာနဝါရဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.