၁. ပဏ္ဏတ္တိဝါရော

ဥဒ္ဒေသဝါရဝဏ္ဏနာ

၂-၃. ခန္ဓယမကေ ။ပေ။ ပရိညာ စ ဝတ္တဗ္ဗာတိ ဣဒံ ပဓာနဘာဝေန ဝတ္တဗ္ဗဒဿနံ. အဘိညေယျကထာ ဟိ အဘိဓမ္မော၊ သာ စ ယာဝဒေဝ ပရိညတ္တာတိ ပရိညာသု စ န ဝိနာ တီရဏပရိညာယ ပဟာနပရိညာ၊ တီရဏဉ္စ သမ္ပုဏ္ဏပရာနုဂ္ဂဟဿ အဓိပ္ပေတတ္တာ ကာလပုဂ္ဂလောကာသဝိဘာဂမုခေန ခန္ဓာနံ ဝိသုံ သဟ စ ဥပ္ပါဒနိရောဓလက္ခဏပရိဂ္ဂဟဝသေန သာတိသယံ သမ္ဘဝတိ၊ နာညထာတိ ဣမမတ္ထံ ဒဿေန္တော ‘‘ဆသု ကာလဘေဒေသု။ပေ။ ပရိညာ စ ဝတ္တဗ္ဗာ’’တိ ပဓာနံ ဝတ္တဗ္ဗံ ဥဒ္ဓရတိ. တတ္ထ ပန ယထာ န တီရဏပရိညာယ ဝိနာ ပဟာနပရိညာ၊ ဧဝံ တီရဏပရိညာ ဝိနာ ဉာတပရိညာယ. သာ စ သုတမယဉာဏမူလိကာတိ ဒေသနာကုသလော သတ္ထာ အနွယတော ဗျတိရေကတော စ သမုဒါယာဝယဝပဒတ္ထာဒိဝိဘာဂဒဿနမုခေန ခန္ဓေသု ပရိညာပ္ပဘေဒံ ပကာသေတုကာမော ‘‘ပဉ္စက္ခန္ဓာ’’တိအာဒိနာ ဒေသနံ အာရဘီတိ ဒဿေန္တော ‘‘တေ ပန ခန္ဓာ’’တိအာဒိမာဟ. ပဉ္စဟိ ပဒေဟီတိ ပဉ္စဟိ သမုဒါယပဒေဟိ.

တတ္ထာတိ တေသု သမုဒါယာဝယဝပဒေသု. ဓမ္မောတိ ရုပ္ပနာဒိကော ဉေယျဓမ္မော. သမုဒါယပဒဿာတိ ရူပက္ခန္ဓာဒိသမုဒါယပဒဿ. ယဒိပိ အဝယဝဝိနိမုတ္တော ပရမတ္ထတော သမုဒါယော နာမ နတ္ထိ၊ ယထာ ပန အဝယဝေါ သမုဒါယော န ဟောတိ၊ ဧဝံ န သမုဒါယောပိ အဝယဝေါတိ သတိပိ သမုဒါယာဝယဝါနံ ဘေဒေ ဒွိန္နံ ပဒါနံ သမာနာဓိကရဏဘာဝတော အတ္ထေဝါဘေဒေါတိ ပဒဒွယဿ သမာနတ္ထတာယ သိယာ အာသင်္ကာတိ အာဟ ‘‘ဧတသ္မိံ သံသယဋ္ဌာနေ’’တိ. ‘‘စက္ခာယတနံ ရူပက္ခန္ဓဂဏနံ ဂစ္ဆတိ၊ ဝိညာဏက္ခန္ဓော တဇ္ဇာ မနောဝိညာဏဓာတူ’’တိအာဒီသု ဧကဒေသော သမုဒါယပဒတ္ထော ဝုတ္တော၊ ‘‘ယံ ကိဉ္စိ ရူပံ။ပေ။ အယံ ဝုစ္စတိ ရူပက္ခန္ဓော’’တိအာဒီသု (ဝိဘ. ၂) ပန သကလောတိ အာဟ ‘‘ရူပါဒိ။ပေ။ အတ္ထော’’တိ. အဝယဝပဒါနဉ္စေတ္ထ ဝိသေသနဝိသေသိတဗ္ဗဝိသယာနံ သမာနာဓိကရဏတာယ သမုဒါယပဒတ္ထတာ ဝုတ္တာ၊ တတော ဧဝ သမုဒါယပဒါနမ္ပိ အဝယဝပဒတ္ထတာ. န ဟိ ဝိသေသနဝိသေသိတဗ္ဗာနံ အတ္ထာနံ အစ္စန္တံ ဘေဒေါ အဘေဒေါ ဝါ ဣစ္ဆိတော၊ အထ ခေါ ဘေဒါဘေဒေါ၊ တသ္မာ အဘေဒဒဿနဝသေန ပဌမနယော ဝုတ္တော၊ ဘေဒဒဿနဝသေန ဒုတိယနယော. ယော ဟိ ရုပ္ပနာဒိသင်္ခါတော ရာသဋ္ဌော အဝယဝပဒေဟိ ရူပါဒိသဒ္ဒေဟိ စ ခန္ဓသဒ္ဒေန စ ဝိသေသနဝိသေသိတဗ္ဗဘာဝေန ဘိန္ဒိတွာ ဝုတ္တော၊ သွာယံ အတ္ထတော ရာသိဘာဝေန အပေက္ခိတော ရုပ္ပနာဒိအတ္ထော ဧဝါတိ.

ယထာ အဝယဝပဒေဟိ ဝုစ္စမာနောပိ သမုဒါယပဒဿ အတ္ထော ဟောတိ၊ ဧဝံ သမုဒါယပဒေဟိ ဝုစ္စမာနောပိ အဝယဝပဒဿ အတ္ထောတိ ‘‘ရူပက္ခန္ဓော ရူပဉ္စေဝ ရူပက္ခန္ဓော စ၊ ရူပက္ခန္ဓော ရူပန္တိ? အာမန္တာ’’တိအာဒိနာ ပဒသောဓနာ ကတာတိ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘ရူပါဒိအဝယဝပဒေဟိ။ပေ။ ပဒသောဓနဝါရော ဝုတ္တော’’တိ. တတ္ထ ဧကစ္စဿ အဝယဝပဒဿ အညတ္ထ ဝုတ္တိယာ အဝယဝပဒတ္ထဿ သမုဒါယပဒတ္ထတာယ သိယာ အနေကန္တိကတာ၊ သမုဒါယပဒဿ ပန တံ နတ္ထီတိ သမုဒါယပဒတ္ထဿ အဝယဝပဒတ္ထတာယ ဗျဘိစာရာဘာဝေါ ‘‘ရူပက္ခန္ဓော ရူပန္တိ? အာမန္တာ’’တိ ပါဠိယာ ပကာသိတောတိ ဝုတ္တံ ‘‘ရူပါဒိ။ပေ။ ဒဿေတု’’န္တိ.

‘‘ရူပက္ခန္ဓော’’တိအာဒီသု ခန္ဓတ္ထဿ ဝိသေသိတဗ္ဗတ္တာ ဝုတ္တံ ‘‘ပဓာနဘူတဿ ခန္ဓပဒဿာ’’တိ. ဝေဒနာဒိဥပပဒတ္ထဿ စ သမ္ဘဝတော ‘‘ဝေဒနာက္ခန္ဓော’’တိအာဒီသု. ရူပါဝယဝပဒေန ဝုတ္တဿာတိ ရူပသင်္ခါတေန အဝယဝပဒေန ဝိသေသနဘာဝေန ဝုတ္တဿ ခန္ဓတ္ထဿ ရူပက္ခန္ဓဘာဝေါ ဟောတိ. တေန ဝုတ္တံ ‘‘ရူပက္ခန္ဓော ရူပန္တိ? အာမန္တာ’’တိ. တတ္ထာတိ တသ္မိံ ရူပက္ခန္ဓပဒေ. ပဓာနဘူတေန ဝိသေသိတဗ္ဗတ္တာ ခန္ဓာဝယဝပဒေန ဝုတ္တဿ ရုပ္ပနဋ္ဌဿ ကိံ ဝေဒနာက္ခန္ဓာဒိဘာဝေါ ဟောတီတိ ယောဇနာ. သမာနေ အဝယဝပဒါဘိဓေယျဘာဝေ အပ္ပဓာနေန ပဒေန ယော အတ္ထော ဝိညာယတိ၊ သော ကသ္မာ ပဓာနေန န ဝိညာယတီတိ အဓိပ္ပါယော. ခန္ဓာဝယဝပဒေန ဝုတ္တော ဓမ္မောတိ ရာသဋ္ဌမာဟ. တတ္ထ ကောစီတိ ရုပ္ပနဋ္ဌော. ကေနစိ သမုဒါယပဒေနာတိ ရူပက္ခန္ဓပဒေန၊ န ဝေဒနာက္ခန္ဓာဒိပဒေန. တေနာဟ ‘‘န သဗ္ဗော သဗ္ဗေနာ’’တိ. ဧသ နယော ဝေဒနာက္ခန္ဓာဒီသု. ရူပရူပက္ခန္ဓာဒိအဝယဝသမုဒါယပဒသောဓနမုခေန တတ္ထ စ စတုက္ခန္ဓဝသေန ပဝတ္တာ ပါဠိဂတိ ပဒသောဓနမူလစက္ကဝါရော. ဧဝဉ္စ ဒဿေန္တေနာတိ ဣမိနာ ယွာယံ ရူပါဒိအဝယဝပဒေဟိ ရူပက္ခန္ဓာဒိသမုဒါယပဒေဟိ စ ဒဿိတာကာရော အတ္ထဝိသေသော၊ တံ ပစ္စာမသတိ. ဝိသေသနဘာဝေါ ဘေဒကတာယ သာမညတော အဝစ္ဆေဒကတ္တာ၊ ဝိသေသိတဗ္ဗဘာဝေါ အဘေဒယောဂေန ဘေဒန္တရတော အဝိစ္ဆိန္ဒိတဗ္ဗတ္တာ၊ သမာနာဓိကရဏဘာဝေါ တေသံ ဘေဒါဘေဒါနံ ဧကဝတ္ထုသန္နိဿယတ္တာ.

တေနာတိ ယထာဝုတ္တေန ဝိသေသနဝိသေသိတဗ္ဗဘာဝေန. ဧတ္ထာတိ ဧတသ္မိံ သမာနာဓိကရဏေ. တေနာတိ ဝါ သမာနာဓိကရဏဘာဝေန. ဧတ္ထာတိ ရူပက္ခန္ဓပဒေ. ယထာ နီလုပ္ပလပဒေ ဥပ္ပလဝိသေသနဘူတံ နီလံ ဝိသိဋ္ဌမေဝ ဟောတိ၊ န ယံ ကိဉ္စိ၊ ဧဝမိဓာပိ ခန္ဓဝိသေသနဘူတံ ရူပမ္ပိ ဝိသိဋ္ဌမေဝ သိယာတိ ဒဿေန္တော ‘‘ကိံ ခန္ဓတော။ပေ။ ဟောတီ’’တိ အာဟ. တထာ ‘‘ရူပဉ္စ တံ ခန္ဓော စာ’’တိ သမာနာဓိကရဏဘာဝေနေဝ ယံ ရူပံ၊ သော ခန္ဓော. ယော ခန္ဓော၊ တံ ရူပန္တိ အယမ္ပိ အာပန္နော ဧဝါတိ အာဟ ‘‘သဗ္ဗေဝ။ပေ။ ဝိသေသိတဗ္ဗာ’’တိ. ဝိသေသနေန စ နာမ နိဒ္ဓါရိတရူပေန ဘဝိတဗ္ဗံ အဝစ္ဆေဒကတ္တာ၊ န အနိဒ္ဓါရိတရူပေနာတိ အာဟ ‘‘ကိံ ပန တ’’န္တိအာဒိ၊ တဿေဝ ဂဟိတတ္တာ န ပိယရူပသာတရူပဿာတိ အဓိပ္ပါယော. န ဟိ တံ ခန္ဓဝိသေသနဘာဝေန ဂဟိတံ၊ ဝိဿဇ္ဇနံ ကတံ တဿေဝါတိ ယောဇနာ. န ခန္ဓတော အညံ ရူပံ အတ္ထီတိ ဣဒံ ရုပ္ပနဋ္ဌော ရူပန္တိ ကတွာ ဝုတ္တံ၊ န ဟိ သော ခန္ဓဝိနိမုတ္တော အတ္ထိ. တေနေဝါတိ ယထာဝုတ္တရူပဿ ခန္ဓဝိနိမုတ္တဿ အဘာဝေနေဝ. ‘‘ပိယရူပံ သာတရူပံ၊ ဒဿေန္တေနပ္ပက’’န္တိ စ အာဒီသု အတဒတ္ထဿ ရူပသဒ္ဒဿ လဗ္ဘမာနတ္တာ ‘‘တေန ရူပသဒ္ဒေနာ’’တိ ဝိသေသေတွာ ဝုတ္တံ. ဝုစ္စမာနံ ဘူတုပါဒါယမ္ပိ ဘေဒံ ဓမ္မဇာတံ. သုဒ္ဓေနာတိ ကေဝလေန၊ ရူပသဒ္ဒေန ဝိနာပီတိ အတ္ထော. တယိဒံ ပကရဏာဒိအဝစ္ဆိန္နတံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ၊ သမာနာဓိကရဏတံ ဝါ. ယော ဟိ ရူပသဒ္ဒေန သမာနာဓိကရဏော ခန္ဓသဒ္ဒေါ၊ တေန ယထာဝုတ္တရူပသဒ္ဒေန ဝိယ တဒတ္ထော ဝုစ္စတေဝ. တေနာဟ ‘‘ခန္ဓာ ရူပက္ခန္ဓော’’တိ. ယဒိပိ ယထာဝုတ္တံ ရူပံ ခန္ဓော ဧဝ စ၊ ခန္ဓော ပန န ရူပမေဝါတိ အာဟ ‘‘န စ သဗ္ဗေ။ပေ။ ဝိသေသိတဗ္ဗာ’’တိ. တေနေဝါတိ အရူပသဘာဝဿ ခန္ဓဿ အတ္ထိဘာဝေနေဝ. တေတိ ခန္ဓာ. ဝိဘဇိတဗ္ဗာတိ ‘‘ခန္ဓာ ရူပက္ခန္ဓော’’တိ ပဒံ ဥဒ္ဓရိတွာ ‘‘ရူပက္ခန္ဓော ခန္ဓော စေဝ ရူပက္ခန္ဓော စ၊ အဝသေသာ ခန္ဓာ န ရူပက္ခန္ဓော’’တိအာဒိနာ ဝိဘာဂေန ဒဿေတဗ္ဗာ.

ခန္ဓာနံ ရူပဝိသေသန။ပေ။ သံသယော ဟောတီတိ ဧတ္ထ ကိံ ခန္ဓတော အညာပိ ဝေဒနာ အတ္ထိ၊ ယတော ဝိနိဝတ္တာ ဝေဒနာ ခန္ဓဝိသေသနံ ဟောတိ၊ သဗ္ဗေ စ ခန္ဓာ ကိံ ခန္ဓဝိသေသနဘူတာယ ဝေဒနာယ ဝိသေသိတဗ္ဗာတိ ဧဝံ ယောဇနာ ဝေဒိတဗ္ဗာ. ကေစီတိ အနုဘဝနာဒိပ္ပကာရာ. ကေနစိ ဝိသေသနေနာတိ ဝေဒနာဒိနာ ဝိသေသနေန.

ဧတ္ထ စ ရူပါဒိပဏ္ဏတ္တိ ခန္ဓပဏ္ဏတ္တိ စ ‘‘ရူပံ ခန္ဓော၊ ခန္ဓာ ရူပက္ခန္ဓော’’တိအာဒိနာ ဝိသုံ သဟ စ ရုပ္ပနာဒိကေ အတ္ထေ ပဝတ္တမာနာ ကဒါစိ အဝယဝဘူတေ ပဝတ္တတိ၊ ကဒါစိ သမုဒါယဘူတေ၊ တဿာ ပန တထာ ပဝတ္တနာကာရေ နိဒ္ဓါရိတေ ယသ္မာ ရူပါဒိက္ခန္ဓာ ပဒတော အတ္ထတော စ ဝိသောဓိတာ နာမ ဟောန္တိ တဗ္ဗိသယကင်္ခါပနောဒနတော၊ တသ္မာ ‘‘ရူပက္ခန္ဓော ရူပဉ္စေဝ ရူပက္ခန္ဓော စ၊ ရူပက္ခန္ဓော ရူပန္တိ? အာမန္တာ’’တိအာဒိနယပ္ပဝတ္တေန ပဌမဝါရေန ရူပါဒိအဝယဝပဒေဟိ အဝယဝတ္ထော ဝိယ သမုဒါယတ္ထောပိ ဝုစ္စတိ၊ တထာ သမုဒါယပဒေဟိပီတိ အယမတ္ထော ဒဿိတော. ‘‘ရူပံ ရူပက္ခန္ဓော၊ ခန္ဓာ ဝေဒနာက္ခန္ဓော’’တိအာဒိနယပ္ပဝတ္တေန ပန ဒုတိယဝါရေန ဝိသေသဝါစီ ဝိယ ရူပါဒိအဝယဝပဒေဟိ သာမညဘူတေနပိ တံတံဝိသိဋ္ဌေန ခန္ဓာဝယဝပဒေန သော သော ဧဝ သမုဒါယတ္ထော ဝုစ္စတိ၊ န သဗ္ဗောတိ အယမတ္ထော ဒဿိတော. ခန္ဓဝိနိမုတ္တဿ ယထာဓိပ္ပေတဿ အဘာဝါ ယဒိပိ ခန္ဓောယေဝ ရူပံ၊ သော ပန န သဗ္ဗော ရူပံ၊ အထ ခေါ တဒေကဒေသော၊ တထာ ဝေဒနာဒယောပီတိ အယမတ္ထော ‘‘ရူပံ ခန္ဓော၊ ခန္ဓာ ရူပ’’န္တိအာဒိနယပ္ပဝတ္တေန တတိယဝါရေန ဒဿိတော. ‘‘ရူပံ ခန္ဓော၊ ခန္ဓာ ဝေဒနာက္ခန္ဓော’’တိအာဒိနယပ္ပဝတ္တေန ပန စတုတ္ထဝါရေန ‘‘ရူပံ ခန္ဓော’’တိ ရူပဿ ခန္ဓဘာဝေ နိစ္ဆိတေ ခန္ဓော နာမာယံ န ကေဝလံ ရူပမေဝ၊ အထ ခေါ ဝေဒနာဒိ စာတိ ဝေဒနာဒီနမ္ပိ ခန္ဓဘာဝပ္ပကာသနေ န သဗ္ဗေ ခန္ဓာ ဝေဒနာဒိဝိသေသဝန္တော၊ ကေစိဒေဝ ပန တေန တေန ဝိသေသေန တထာ ဝုစ္စန္တီတိ အယမတ္ထော ဒဿိတော. ဧဝံ ဒဿေန္တီ စေသာ ပါဠိ ခန္ဓာနံ ယထာဝုတ္တပဏ္ဏတ္တိသောဓနမုခေန သရူပါဝဓာရဏာယ သံဝတ္တတိ၊ တဉ္စ တေသံ ယာဝဒေဝ ဥပ္ပါဒါဒိနိစ္ဆယတ္ထန္တိ ဒဿေန္တော ‘‘ဧဝံ ယေသံ။ပေ။ ဝေဒိတဗ္ဗော’’တိ အာဟ.

ဧကဒေသေပိ သမုဒါယဝေါဟာရော ဒိဿတိ ယထာ ပဋော ဒဍ္ဎော၊ သမုဒ္ဒေါ ဒိဋ္ဌောတိ အာဟ ‘‘စက္ကာဝယဝဘာဝတော စက္ကာနီတိ ယမကာနိ ဝုတ္တာနီ’’တိ. ဗန္ဓိတွာတိ ယမကဘာဝေန ဗန္ဓိတွာ၊ ယမကမူလဘာဝေနေဝ ဝါ. မူလဘာဝေန ဂဟဏံ သမ္ဗန္ဓဘာဝေါ၊ တံသမ္ဗန္ဓတာ စ မူလပဒါဒီနံ နာဘိအာဒိသဒိသတာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ. အပုဗ္ဗဿ ဝတ္တဗ္ဗဿ အဘာဝတော နယိဓ ဒေသနာ မဏ္ဍလဘာဝေနေဝ သမ္ဗဇ္ဈတီတိ အာဟ ‘‘န မဏ္ဍလဘာဝေန သမ္ဗဇ္ဈနတော’’တိ. ယဒိပိ ရူပက္ခန္ဓမူလကေ အပုဗ္ဗံ နတ္ထိ၊ ဝေဒနာက္ခန္ဓာဒိမူလကေသု ပန သညာဒိမုခေန ဒေသနပ္ပဝတ္တိယံ အပုဗ္ဗဝသေနေဝ ဂတော သိယာ မဏ္ဍလဘာဝေန သမ္ဗန္ဓော၊ န တထာ ပါဌော ပဝတ္တောတိ အာဟ ‘‘ဝေဒနာက္ခန္ဓ။ပေ။ သမ္ဗန္ဓေနာ’’တိ. ပစ္ဆိမဿ ပုရိမေန အသမ္ဗဇ္ဈနမေဝ ဟိ ဟေဋ္ဌိမသောဓနံ. သုဒ္ဓက္ခန္ဓလာဘမတ္တမေဝ ဂဟေတွာတိ ‘‘ခန္ဓာ ရူပ’’န္တိ ဧတ္ထ ခန္ဓာတိ ခန္ဓသဒ္ဒေန လဗ္ဘမာနံ ရူပါဒီဟိ အသမ္မိဿံ ခန္ဓဋ္ဌမတ္တမေဝ ဥဒ္ဒေသဝသေန ဂဟေတွာ. ယဒိပိ ဥဒ္ဒေသေ ခန္ဓဝိသေသနံ ရူပါဒိ ‘‘ခန္ဓာ ရူပ’’န္တိ သုဒ္ဓရူပါဒိမတ္တမေဝ ဂဟိတံ၊ တထာပိ ဝိသေသရဟိတဿ သာမညဿ အဘာဝတော တတ္ထ သုဒ္ဓရူပါဒိမတ္တတာယ အဋ္ဌတွာ. ခန္ဓဝိသေသနဘာဝသင်္ခါတန္တိ ယထာဓိဂတံ ခန္ဓာနံ ဝိသေသနဘာဝေန ကထိတံ ရုပ္ပနာဒိကံ ဝိသေသနတ္ထံ ဒဿေတုံ. ကေဝလမေဝ တံ အဂ္ဂဏှန္တော ခန္ဓသဒ္ဒေန သဟ ယောဇေတွာ။ပေ။ ဝိဘတ္တတ္တာ သုဒ္ဓက္ခန္ဓဝါရောတိ ဝုတ္တောတိ ယောဇနာ.

ဥဒ္ဒေသဝါရဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.