၇. တတုတ္တရိသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

၅၂၂. သတ္တမေ ပါဠိယံ ပဂ္ဂါဟိကသာလန္တိ ဒုဿဝါဏိဇကာနံ အာပဏံ. ‘‘ပဂ္ဂါဟိတသာလ’’န္တိပိ ပဌန္တိ.

၅၂၃-၅၂၄. အဘီတိ ဥပသဂ္ဂေါတိ တဿ ဝိသေသတ္ထာဘာဝံ ဒဿေတိ. တေနာဟ ‘‘ဟရိတုန္တိ အတ္ထော’’တိ. ဝရ-သဒ္ဒဿ ဣစ္ဆာယံ ဝတ္တမာနတ္တာ အာဟ ‘‘ဣစ္ဆာပေယျာ’’တိ. ဒဋ္ဌု ခေမတောတိ ဧတ္ထ ဂါထာဗန္ဓဝသေန အနုနာသိကလောပေါ ဒဋ္ဌဗ္ဗော. သအန္တရန္တိ အန္တရဝါသကသဟိတံ. ဥတ္တရန္တိ ဥတ္တရာသင်္ဂံ. အဿ စီဝရဿာတိ သာဒိတဗ္ဗစီဝရဿ. အစ္ဆိန္နသဗ္ဗစီဝရေနာတိ အစ္ဆိန္နာနိ သဗ္ဗာနိ တီဏိ စီဝရာနိ အဿာတိ အစ္ဆိန္နသဗ္ဗစီဝရော၊ တေနာတိ အတ္ထော. ယဿ ဟိ အစ္ဆိန္ဒနသမယေ တီဏိ စီဝရာနိ သန္နိဟိတာနိ ဟောန္တိ၊ တာနိ သဗ္ဗာနိ အစ္ဆိန္နာနီတိ သော ‘‘အစ္ဆိန္နသဗ္ဗစီဝရော’’တိ ဝုစ္စတိ. တေနေဝ ‘‘အစ္ဆိန္နသဗ္ဗစီဝရေန တိစီဝရကေနာ’’တိ ဝုတ္တံ. တိစီဝရကေနာတိ ဟိ အစ္ဆိန္ဒနသမယေ တိစီဝရဿ သန္နိဟိတဘာဝံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ၊ န ပန ဝိနယတေစီဝရိကဘာဝံ ဓုတင်္ဂတေစီဝရိကဘာဝံ ဝါ သန္ဓာယ. ဧဝံ ပဋိပဇ္ဇိတဗ္ဗန္တိ ‘‘သန္တရုတ္တရပရမံ တေန ဘိက္ခုနာ တတော စီဝရံ သာဒိတဗ္ဗ’’န္တိ ဝုတ္တဝိဓိနာ ပဋိပဇ္ဇိတဗ္ဗံ. အညေနာတိ အစ္ဆိန္နအသဗ္ဗစီဝရေန. ယဿ တီသု စီဝရေသု ဧကံ ဝါ ဒွေ ဝါ စီဝရာနိ အစ္ဆိန္နာနိ ဟောန္တိ၊ တေနာတိ အတ္ထော. အညထာပီတိ ‘‘သန္တရုတ္တရပရမ’’န္တိ ဝုတ္တဝိဓာနတော အညထာပိ. ယဿ ဟိ တီသု ဒွေ စီဝရာနိ အစ္ဆိန္နာနိ ဟောန္တိ၊ ဧကံ သာဒိတဗ္ဗံ. ဧကသ္မိံ အစ္ဆိန္နေ န သာဒိတဗ္ဗန္တိ န တဿ သန္တရုတ္တရပရမသာဒိယနံ သမ္ဘဝတိ၊ အယမေဝ စ အတ္ထော ပဒဘာဇနေန ဝိဘာဝိတော. တေနာဟ ‘‘တံ ဝိဘာဂံ ဒဿေတု’’န္တိ.

ကေစိ ပန ‘‘တိစီဝရကေနာတိ ဝုတ္တတ္တာ တိစီဝရံ ပရိက္ခာရစောဠဝသေန အဓိဋ္ဌဟိတွာ ပရိဘုဉ္ဇတော တသ္မိံ နဋ္ဌေ ဗဟူနိပိ ဂဟေတုံ လဘတီ’’တိ ဝဒန္တိ၊ တံ န ဂဟေတဗ္ဗံ. ပဒဘာဇနဿ ဟိ အဓိပ္ပါယံ ဒဿေန္တေန ယသ္မာ ပန ‘‘အစ္ဆိန္နသဗ္ဗစီဝရေန။ပေ။ တံ ဝိဘာဂံ ဒဿေတု’’န္တိ ဝုတ္တံ၊ ပဒဘာဇနေ စ န တာဒိသော အတ္ထော ဥပလဗ္ဘတိ၊ တသ္မာ တံ န ဂဟေတဗ္ဗမေဝ. ယမ္ပိ မာတိကာဋ္ဌကထာယံ (ကင်္ခါ. အဋ္ဌ. တတုတ္တရိသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ) ဝုတ္တံ ‘‘ယဿ အဓိဋ္ဌိတစီဝရဿ တီဏိ နဋ္ဌာနီ’’တိ၊ တတ္ထာပိ အဓိဋ္ဌိတဂ္ဂဟဏံ သရူပကထနမတ္တန္တိ ဂဟေတဗ္ဗံ၊ န ပန တိစီဝရာဓိဋ္ဌာနေန အဓိဋ္ဌိတစီဝရဿေဝါတိ ဧဝမတ္ထော ဂဟေတဗ္ဗော ပါဠိယံ အဋ္ဌကထာယဉ္စ တထာ အတ္ထဿ အသမ္ဘဝတော. န ဟိ တိစီဝရာဓိဋ္ဌာနေန အဓိဋ္ဌိတစီဝရဿေဝ ဣဒံ သိက္ခာပဒံ ပညတ္တန္တိ သက္ကာ ဝိညာတုံ. ပုရိမသိက္ခာပဒေန ဟိ အစ္ဆိန္နစီဝရဿ အညာတကဝိညတ္တိယာ အနုညာတတ္တာ ပမာဏံ အဇာနိတွာ ဝိညာပနဝတ္ထုသ္မိံ ပမာဏတော သာဒိယနံ အနုဇာနန္တေန ဘဂဝတာ ဣဒံ သိက္ခာပဒံ ပညတ္တံ၊ တသ္မာ ‘‘ပရိက္ခာရစောဠိကဿ ဗဟုမ္ပိ သာဒိတုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ အယမတ္ထော နေဝ ပါဠိယာ သမေတိ၊ န စ ဘဂဝတော အဓိပ္ပါယံ အနုလောမေတိ.

ယဿ တီဏိ နဋ္ဌာနိ၊ တေန ဒွေ သာဒိတဗ္ဗာနီတိ ဧတ္ထ ယဿ တိစီဝရတော အဓိကမ္ပိ စီဝရံ အညတ္ထ ဌိတံ အတ္ထိ၊ တဒါတဿ စီဝရဿ အလဗ္ဘနီယဘာဝတော တေနပိ သာဒိတုံ ဝဋ္ဋတီတိ ဝေဒိတဗ္ဗံ. ပကတိယာဝ သန္တရုတ္တရေန စရတီတိ သာသင်္ကသိက္ခာပဒဝသေန ဝါ အဝိပ္ပဝါသသမ္မုတိဝသေန ဝါ တတိယဿ အလာဘေန ဝါ စရတိ. ‘‘ဒွေ နဋ္ဌာနီ’’တိ အဓိကာရတ္တာ ဝုတ္တံ ‘‘ဒွေ သာဒိတဗ္ဗာနီ’’တိ. ဧကံ သာဒိယန္တေနေဝ သမော ဘဝိဿတီတိ တိဏ္ဏံ စီဝရာနံ ဒွီသု နဋ္ဌေသု ဧကံ သာဒိယန္တေန သမော ဘဝိဿတိ ဥဘိန္နမ္ပိ သန္တရုတ္တရပရမတာယ အဝဋ္ဌာနတော. ယဿ ဧကံယေဝ ဟောတီတိ အညေန ကေနစိ ကာရဏေန ဝိနဋ္ဌသေသစီဝရံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ.

၅၂၆. ‘‘သေသကံ တုယှေဝ ဟောတူတိ ဒေန္တီ’’တိ ဝုတ္တတ္တာ ‘‘ပမာဏယုတ္တံ ဂဏှိဿာမ၊ သေသကံ အာဟရိဿာမာ’’တိ ဝတွာ ဂဟေတွာ ဂမနသမယေပိ ‘‘သေသကမ္ပိ တုမှာကညေဝ ဟောတူ’’တိ ဝဒန္တိ၊ လဒ္ဓကပ္ပိယမေဝ. ပဝါရိတာနန္တိ အစ္ဆိန္နကာလတော ပုဗ္ဗေယေဝ ပဝါရိတာနံ. ပါဠိယာ န သမေတီတိ သန္တရုတ္တရပရမတော ဥတ္တရိ သာဒိယနေ အနာပတ္တိဒဿနတ္ထံ ‘‘အနာပတ္တိ ဉာတကာနံ ပဝါရိတာန’’န္တိ ဝုတ္တတ္တာ န သမေတိ. သန္တရုတ္တရပရမံ သာဒိယန္တဿ ဟိ အာပတ္တိပ္ပသင်္ဂေါယေဝ နတ္ထိ၊ သတိ စ သိက္ခာပဒေန အာပတ္တိပ္ပသင်္ဂေ အနာပတ္တိ ယုတ္တာ ဒဿေတုန္တိ အဓိပ္ပါယော. ကေစိ ပန ‘‘ပမာဏမေဝ ဝဋ္ဋတီတိ ဣဒံ သလ္လေခဒဿနတ္ထံ ဝုတ္တ’’န္တိ ဝဒန္တိ.

ယသ္မာ ပနိဒံ။ပေ။ န ဝုတ္တန္တိ ဧတ္ထာယမဓိပ္ပါယော – ‘‘အညဿတ္ထာယာ’’တိ ဝုစ္စမာနေ အညေသံ အတ္ထာယ ပမာဏံ အတိက္ကမိတွာပိ ဂဏှိတုံ ဝဋ္ဋတီတိ အာပဇ္ဇတိ၊ တဉ္စ အညဿတ္ထာယ ဝိညာပနဝတ္ထုသ္မိံ ပညတ္တတ္တာ ဝတ္ထုနာ သံသန္ဒိယမာနံ န သမေတိ. န ဟိ ယံ ဝတ္ထုံ နိဿာယ သိက္ခာပဒံ ပညတ္တံ၊ တသ္မိံယေဝ အနာပတ္တိဝစနံ ယုတ္တန္တိ. ဂဏ္ဌိပဒေသု ပန တီသုပိ ‘‘ဣမဿ သိက္ခာပဒဿ အတ္တနော သာဒိယနပဋိဗဒ္ဓတာဝသေန ပဝတ္တတ္တာ ‘အညဿတ္ထာယာ’တိ ဝတ္တုံ ဩကာသောယေဝ နတ္ထိ၊ တသ္မာ န ဝုတ္တ’’န္တိ ကထိတံ. ဣဓ ‘‘အညဿတ္ထာယာ’’တိ အဝုတ္တတ္တာ အညေသံ အတ္ထာယ ဉာတကပဝါရိတေသု အဓိကံ ဝိညာပေန္တဿ အာပတ္တီတိ စေ? န၊ တတ္ထ ပုရိမသိက္ခာပဒေနေဝ အနာပတ္တိသိဒ္ဓိတော. တတုတ္တရိတာ၊ အစ္ဆိန္နာဒိကာရဏတာ၊ အညာတကဝိညတ္တိ၊ တာယ စ ပဋိလာဘောတိ ဣမာနေတ္ထ စတ္တာရိ အင်္ဂါနိ.

တတုတ္တရိသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.