၅. စီဝရပဋိဂ္ဂဟဏသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ
၅၀၈. ပဉ္စမေ အပညတ္တေ သိက္ခာပဒေတိ ဂဏမှာ ဩဟီယနသိက္ခာပဒေ အပညတ္တေ. ဝိဟာရဝါရန္တိ ဝိဟာရပဋိဇဂ္ဂနဝါရံ. ကောဋ္ဌာသသမ္ပတ္တီတိ သကလာ အင်္ဂပစ္စင်္ဂသမ္ပတ္တိ. သဗ္ဗပရိယန္တန္တိ ဆဋ္ဌဿ အညစီဝရဿ အဘာဝါ ပဉ္စန္နံ စီဝရာနံ ဧကမေကံ သဗ္ဗေသံ ပရိယန္တန္တိ သဗ္ဗပရိယန္တံ. အန္တရဝါသကာဒီသု ဟိ ပဉ္စသု ဧကမေကံ အညဿ ဆဋ္ဌဿ အဘာဝါ ပဉ္စန္နံ အန္တမေဝ ဟောတိ. အထဝါ ပဉ္စသု စီဝရေသု ဧကမေကံ အတ္တနော အညဿ ဒုတိယဿ အဘာဝါ အန္တမေဝ ဟောတီတိ သဗ္ဗမေဝ ပရိယန္တန္တိ သဗ္ဗပရိယန္တံ၊ သဗ္ဗသော ဝါ ပရိယန္တန္တိ သဗ္ဗပရိယန္တံ. တေနာဟ – ‘‘အညံ။ပေ။ နတ္ထီ’’တိ. ယထာ တဿ မနောရထော န ပူရတီတိ ‘‘သရီရပါရိပူရိံ ပဿိဿာမီ’’တိ တဿ ဥပ္ပန္နော မနောရထော ယထာ န ပူရတိ. ဧဝံ ဟတ္ထတလေယေဝ ဒဿေတွာတိ သရီရံ အဒဿေတွာဝ ဒါတဗ္ဗစီဝရံ ဟတ္ထတလေ ‘‘ဟန္ဒာ’’တိ ဒဿေတွာ.
၅၁၀. ဝိဟတ္ထတာယာတိ ဝိဟတဟတ္ထတာယ၊ အဂဏတာယ အပ္ပစ္စယတာယ အပ္ပဋိသရဏတာယာတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. သမဘိတုန္နတ္တာတိ ပီဠိတတ္တာ. ပရိဝတ္တေတဗ္ဗံ ပရိဝတ္တံ၊ ပရိဝတ္တမေဝ ပါရိဝတ္တကံ၊ ပရိဝတ္တေတွာ ဒီယမာနန္တိ အတ္ထော.
၅၁၂. ဥပစာရေတိ ဒွါဒသဟတ္ထူပစာရံ သန္ဓာယ ဝဒတိ. ဥပစာရံ ဝါ မုဉ္စိတွာ ခိပန္တီတိ ဒွါဒသဟတ္ထံ မုဉ္စိတွာ ဩရတော ဌပေန္တိ၊ န ပုရိမသိက္ခာပဒေ ဝိယ ဒွါဒသဟတ္ထဗ္ဘန္တရေယေဝါတိ အဓိပ္ပါယော. အညတြ ပါရိဝတ္တကာတိ ယံ အန္တမသော ဟရီတကခဏ္ဍမ္ပိ ဒတွာ ဝါ ဒဿာမီတိ အာဘောဂံ ကတွာ ဝါ ပါရိဝတ္တကံ ဂဏှာတိ၊ တံ ဌပေတွာ. အစိတ္တကဘာဝေန န သမေတီတိ ယထာ အညာတိကာယ ဉာတိကသညိဿ ဝေမတိကဿ စ ဂဏှတော အစိတ္တကတ္တာ အာပတ္တိ၊ ဧဝမိဓာပိ ‘‘ဘိက္ခုနိယာ သန္တကံ ဣဒ’’န္တိ အဇာနိတွာ ဂဏှတောပိ အာပတ္တိယေဝါတိ အဓိပ္ပါယော. ဝဿာဝါသိကံ ဒေတီတိ ပုဂ္ဂလိကံ ကတွာ ဒေတိ. ပံသုကူလံ အတ္တနော အတ္ထာယ ဌပိတဘာဝံ ဇာနိတွာ ဂဏှန္တေနပိ အညဿ သန္တကံ ဂဟိတံ နာမ န ဟောတီတိ အာဟ – ‘‘သစေ ပန သင်္ကာရကူဋာဒီသူ’’တိအာဒိ. အသာမိကဉှိ ပံသုကူလန္တိ ဝုစ္စတိ. ပံသုကူလံ အဓိဋ္ဌဟိတွာတိ ‘‘အသာမိကံ ဣဒ’’န္တိ သညံ ဥပ္ပါဒေတွာ. ဧဝံ ပန ပံသုကူလသညံ အနုပ္ပါဒေတွာ ဂဏှိတုံ န ဝဋ္ဋတိ.
၅၁၃. အညာတိကာယ အညာတိကသညီတိ တိကပါစိတ္တိယန္တိ ဧတ္ထ ဣတိ-သဒ္ဒေါ အာဒိအတ္ထော. တီဏိ ပရိမာဏမဿာတိ တိကံ၊ တိကဉ္စ တံ ပါစိတ္တိယဉ္စာတိ တိကပါစိတ္တိယံ၊ တီဏိ ပါစိတ္တိယာနီတိ အတ္ထော.
၅၁၄. ပတ္တတ္ထဝိကာဒိံ ယံကိဉ္စီတိ အနဓိဋ္ဌာနုပဂံ သန္ဓာယ ဝဒတိ. ‘‘စီဝရံ နာမ ဆန္နံ စီဝရာနံ အညတရံ စီဝရံ ဝိကပ္ပနုပဂံ ပစ္ဆိမ’’န္တိ ဟိ ဝုတ္တတ္တာ အဓိဋ္ဌာနုပဂံ ယံကိဉ္စိ န ဝဋ္ဋတိ. တေနေဝါဟ – ‘‘ဝိကပ္ပနုပဂပစ္ဆိမစီဝရပ္ပမာဏ’’န္တိအာဒိ. ယသ္မာ ဘိသိစ္ဆဝိ မဟန္တာပိ သေနာသနသင်္ဂဟိတတ္တာ စီဝရသင်္ချံ န ဂစ္ဆတီတိ နေဝ အဓိဋ္ဌာနုပဂါ န ဝိကပ္ပနုပဂါ စ၊ တသ္မာ အနဓိဋ္ဌာနုပဂသာမညတော ဝုတ္တံ. သစေပိ မဉ္စပ္ပမာဏာ ဘိသိစ္ဆဝိ ဟောတိ၊ ဝဋ္ဋတိယေဝါတိ. ကော ပန ဝါဒေါ ပတ္တတ္ထဝိကာဒီသူတိ မဟတိယာပိ တာဝ ဘိသိစ္ဆဝိယာ အနဓိဋ္ဌာနုပဂတ္တာ အနာပတ္တိ၊ တတော ခုဒ္ဒကတရေသု အနဓိဋ္ဌာနုပဂေသု ပတ္တတ္ထဝိကာဒီသု ကိမေဝ ဝတ္တဗ္ဗန္တိ အဓိပ္ပါယော. ပဋိဂ္ဂဟဏံ ကိရိယာ၊ အပရိဝတ္တနံ အကိရိယာ. ဝိကပ္ပနုပဂစီဝရတာ၊ ပါရိဝတ္တကာဘာဝေါ၊ အညာတိကာယ ဟတ္ထတော ဂဟဏန္တိ ဣမာနေတ္ထ တီဏိ အင်္ဂါနိ.
စီဝရပဋိဂ္ဂဟဏသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.